Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1-1(102)-43/2025 01.05.2025 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası, hakimlər Cəfərov Vidadi Cəfər oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Rəcəbov İlkin Əbülfəz oğlu və Qılıcov İlqar Səyyad oğlundan ibarət tərkibdə, Məhkəmə iclas katibi X2, Dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru X9, Zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X16, X6, Zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs34 Sadəddin oğlunun, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şəxs126, Zərərçəkmi ş şəxs115, Zərərçəkmiş şəxs52, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs13, X7, Zərərçəkmiş şəxs113, Məhkum2 və onun nüdafiəçisi fərdi qaydada fəaliyyət göstərən vəkil Müdafiəçi4, Məhkum3 müdafiəçisi Bakı şəhəri 5 saylı Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Bakı şəhəri 6 saylı Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi2 Səadət oğlunun, Məhkum4 müdafiəçisi fərdi qaydada fəaliyyət göstərən vəkil Müdafiəçi7 iştirakları ilə, Məhkum1 Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə: CM) 126.3, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum4 CM-in 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum2 və Məhkum3 CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlinin törədilməsində təqsirli bilinib məhkum olunmalarına dai r cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 4 noyabr 2024-cü il tarixli, 1-1(103)-38/2024 nömrəli qərarından apellyasiya instansiya məhkəməsində iştirak etmiş Dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protestinə, Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərinə, zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəfindən ayrıayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərinə mahiyyəti üzrə baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi. I. İşin halları:
1. Məhkum1 xx xxxx 1993-cü il tarixdə İsmayıllı r ayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali hərbi təhsilli, subay, Müdafiə Nazirliyinin N nömrəli hərbi hissəsinin kəşfiyyat dəstəsinin (dərin kəşfiyyat dəstəyi) sabiq 2-ci kəşfiyyat qrup komandiri vəzifəsində, leytenant hərbi rütbəsində xidmətdə olmuş, hazırda işləməyən, əvvəllər Tərtər Hərbi Məhkəməsinin 13 mart 2019-cu il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 125, 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək 6 (altı) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, İsmayıllı şəhəri, Şıxəli Qurbanov küçəsi, ev 26 ünvanında qeydiyyatda olmaqla faktiki yaşamışdır.
2. Məhkum4 xx xxxxxxx 1983-cü il tarixdə Füzuli rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, əvvəllər Müdafiə Nazirliyinin N nömrəli hərbi hissənin əlahiddə kəşfiyyat taborunda döyüş hazırlığı bölməsinin əlbəyaxa döyüş üzrə təlimatçısı vəzifəsində gizir hərbi rütbəsində işləmiş, hazırda işləməyən, əvvəllər Tərtər Hərbi Məhkəməsinin 13 mart 2019-cu il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək 6 (altı) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, Füzuli rayonunun Babı kəndində qeydiyyatda olmaqla faktiki yaşamışdır.
3. Məhkum2 xx xxxx 1986-cı il tarixdə Ermənistan Respublikasının Sisiyan rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, Tərtər Hərbi Məhkəməsinin 1 3 mart 2019-cu il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək 6 (altı) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, N nömrəli hərbi hissə hissənin sabiq baş çavuşu vəzifəsində gizir hərbi rütbəsində xidmətdə olmuş, hazırda işləməyən, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla faktiki yaşamışdır.
4. Məhkum3 07 avqust 1981-ci il tarixdə Bərdə rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, Müdafiə Nazirliyinin N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyat müşahidə bölüyünün sabiq vizual müşahidə tağım komandirinin müavini vəzifəsində gizir hərbi rütbəsində işləmiş, hazırda işləməyən, əvvəllər Tərtər Hərbi Məhkəməsinin 1 3 mart 2019-cu il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək 6 (altı) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, Bərdə rayonunun Yenidaşkənd kəndində qeydiyyatda olmaqla faktiki yaşamışdır.
5. Cinayət işinin faktiki halları Bakı Hərbi Məhkəməsinin 4 iyun 2024-cü il tarixli hökmündə və Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 4 noyabr 2024-cü il tarixli qərarında ətraflı təsvir edilmişdir.
6. Bakı Hərbi Məhkəməsinin (hakimlər: X17 (sədrlik edən), X13 və X5 ibarət məhkəmə tərkibində) 4 iyun 2024-cü il tarixli, 1-1(093)-7/2024 nömrəli hökmü ilə Məhkum1 CM-in 126.3, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib CM-in 126.3-cü maddəsi ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 9 (doqquz) il müddətinə, CM-in 145.3-cü maddəsi ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətinə, CM-in 293.3-cü maddəsi ilə 1 (bir) il müddətinə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüq uqundan məhrum edilməklə 7 (yeddi) il müddətinə, CM-in 341.2.2, 341.2.3- cü maddələri ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzalar qismən toplamaq yolu ilə Məhkum1 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 9 (doqquz) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum1 hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzaya Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 10 (on) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum1 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddəti hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 10 (on) ay 10 (on) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkməsinin əvvəlinin tutulduğu 18 aprel 2022-ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması; Məhkum2 CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib CM-in 145.3-cü maddəsi ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsin ə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətinə, CM-in 293.3-cü maddəsi ilə 1 (bir) il müddətinə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətinə, CM-in 341.2.2, 341.2.3-cü maddələri ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi, CM-in 125-c i maddəsi ilə həmin Məcəllənin 75.1.2-ci maddəsinə əsasən cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi ilə əlaqədar ona cəzanın təyin edilməməsi, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzalar qismən toplamaq yolu ilə Məhkum2 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Azərbaycan Respublikası CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum2 hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə ona təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay müddətə azad lıqdan məhrum etmə cəzası qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 8 (səkkiz) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum2 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 2 (iki) il, 3 (üç) ay 25 (iyirmi beş) gün müddəti qəti cəza müddətinə hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddiməsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüquq undan məhrum edilməklə 5 (beş) il 8 (səkkiz) ay 5 (beş) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkməsinin əvvəlinin tutulduğu 18 aprel 2022-ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması; Məhkum3 CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib CM-in 145.3-cü maddəsi ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddəti nə, CM-in 293.3-cü maddəsi ilə 1 (bir) il müddətinə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətinə, CM-in 341.2.2, 341.2.3-cü maddələri ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi, CM-in 125-ci maddəsi ilə həmin Məcəllənin 75.1.2-ci maddəsinə əsasən cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi ilə əlaqədar ona cəzanın təyin edilməməsi, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzalar qismən toplamaq yolu il ə Məhkum3 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 7 (yeddi) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum3 hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə ona təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhru m edilməklə 9 (doqquz) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum3 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 2 (iki) il, 3 (üç) ay 25 (iyirmi beş) gün müddəti qəti cəza müddətinə hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 8 (səkkiz) ay 5 (beş) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkməsinin əvvəlinin tutulduğu 18 aprel 2022-ci il tarixdən hesablanması, barəsin də seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması; Məhkum4 CM-in 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib CM-in 145.3-cü maddəsi ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətinə, CM-in 293.3-cü maddəsi ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutm aq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətinə, CM-in 341.2.2, 341.2.3-cü maddələri ilə həmin Məcəllənin 46.2-ci maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzalar qismən toplamaq yolu ilə Məhkum4 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum4 hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 8 (səkkiz) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum4 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 28 avqust 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddəti qəti cəza müddətinə hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddiməsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il 10 (on) ay 10 (on) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkməsinin əvvəlinin tutulduğu 18 aprel 2022-ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması, Zərərçəkmiş şəxs65, Zərərçəkmiş şəxs164, X22 tərəfindən verilmiş mülki iddia ərizələrinin təqsirləndirilən şəxslərə qarşı verilmədiyindən baxılmamış saxlanılmaları, Azərb aycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 180.2-ci maddəsinə əsasən zərərçəkmiş şəxslərə mülki mühakimə icraatı qaydasında mülki iddia vermək hüquqlarının izah edilməsi hökm edilmiş, hökmlə həmçinin məhkəmə məsrəfi məsələləri də həll edilmişdir.
7. Bakı Hərbi Məhkəməsinin 1-1(093)-7/2024 saylı, 04 iyun 2024-cü il tarixli hökmündən təqsirləndirilən şəxs Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, təqsirləndirilən şəxs Məhkum2 müdafiəçisi Müdafiəçi4, təqsirləndirilən şəxs Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, təqsirləndirilən şəxs Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi5, zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs64, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs24, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərər çəkmiş şəxs12, Zərərçəkmiş şəxs68, Zərərçəkmiş şəxs95, Zərərçəkmiş şəxs32, Zərərçəkmiş şəxs55, Zərərçəkmiş şəxs17 oğlu tərəfindən apellyasiya şikayətləri və Azərbaycan Respublikası Baş prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarənin Ağır cinayətlər məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru kiçik ədliyyə müşaviri X19 tərəfindən apellyasiya protesti verilmişdir.
8. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının (hakimlər: X14 (sədrlik edən və məruzəçi), X3 və X1 ibarət məhkəmə tərkibində) 4 noyabr 2024-cü il tarixli, 1-1(103)38/2024 nömrəli qərarı ilə apellyasiya protestinin və apellyasiya şikayətlərinin təmin edilməməsi, Məhkum1 CM-in 126.3, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum4 CM-in 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddəl əri ilə, Məhkum2 CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum3 CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə məhkum edilmələrinə dair Bakı Hərbi Məhkəməsinin 1-1(093)-7/2024 saylı, 04 iyun 2024-cü il tarixli hökmünün Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2, Məhkum3 CM-in 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinmələrinə dair hissədə dəyişdirilməsi, CM-in 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlləri üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi əsası ilə əlaqədar Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2, Məhkum3 təqsirli bilinərək həmin maddələr üzrə onlara cəza təyin olunmaması, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzalar qismən toplamaq yolu ilə Məhkum1 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 9 (doqquz) il 3 (üç) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum1 Bakı Hərbi Məhkəməsinin 1-1(093)-7/2024 saylı, 04 iyun 2024-cü il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş hazırki qərarla endirilmiş cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 71(107)- 3/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və ma ddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 09 (doqquz) il 09 (doqquz) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum1 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin 7-1(107)-3/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddəti hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 07 (yeddi) ay 10 (on) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması; CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas cəza qismən, əlavə cəza tam toplamaq yolu ilə Məhkum2 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 3 (üç) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum2 Bakı Hərbi Məhkəməsinin 1-1(093)7/2024 saylı, 04 iyun 2024-cü il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş hazırki qərarla endirilmiş cəzaya Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin 7-1(107)-1/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə ona təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarə etmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 7 (yeddi) il 9 (doqquz) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilməsi, Məhkum2 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 7-1(107)- 1/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 2 (iki) il, 3 (üç) ay 25 (iyirmi beş) gün müddəti qəti cəza müddətinə hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il 5 (beş) ay 5 (beş) gün müddə tinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması; CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas cəza qismən, əlavə cəza tam toplamaq yolu ilə Məhkum3 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 7 (yeddi) il 3 (üç) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum3 Bakı Hərbi Məhkəməsinin 11(093)-7/2024 saylı, 04 iyun 2024-cü il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş hazırki qərarla endirilmiş cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 7-1(107)- 4/2020 saylı, 13 oktyabr 2020ci il tarixli qərarı ilə ona təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay müddətə azadlı qdan məhrum etmə cəzasının qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 8 (səkkiz) il 9 (doqquz) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum3 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 7-1(107)-4/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 2 (iki) il, 3 (üç) ay 25 (iyirmi beş) gün müddəti qəti cəza müddətinə hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məs uliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 5 (beş) ay 5 (beş) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması; CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas cəza qismən, əlavə cəza tam toplamaq yolu ilə Məhkum4 qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il 3 (üç) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, CM-in 66.5-ci maddəsinə əsasən Məhkum4 Bakı Hərbi Məhkəməsinin 1-1(093)7/2024 saylı, 04 iyun 2024-cü il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş hazırki qərarla endirilmiş cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 7-1(107)-2/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası qismən toplanılmaqla ona qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 7 (yeddi) il 9 (doqquz) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Məhkum4 təyin edilmiş qəti cəzaya Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin 7- 1(107)-2/2020 saylı, 13 oktyabr 2020-ci il tarixli qərarı ilə təyin edilmiş cəzası üzrə çəkilmiş 3 (üç) il 1 (bir) ay 20 (iyirmi) gün müddəti qəti cəza müddətinə hesablanaraq çıxılmaqla üzərində qəti olaraq 2 (iki) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər - hakimiyyət nümayəndəsinin funksiyalarını həyata keçirməklə və maddi-məsuliyyət səlahiyyətləri ilə bağlı vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 4 (dörd) il 7 (yeddi) ay 10 (on) gün müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, hökmün qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılması qərara alınmışdır.
9. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 4 noyabr 2024-cü il tarixli, 11(103)-38/2024 nömrəli qərarından apellyasiya instansiya məhkəməsində iştirak etmiş Dövlət ittihamçısı tərəfindən kassasiya protesti, Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəfindən ayrıayrılıqda kassasiya şikayətləri, zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəfindən ayrı-ayrılıqda kassasiya şikayətləri verilmişdir. II. Kassasiya protestinin, kassasiya şikayətlərinin dəlilləri və etirazlar:
10. Dövlət ittihamçısı kassasiya protestində bir sıra qanunvericilik normalarına və cinayət işi materiallarında öz əksini tapan sübutlara istinadlar edərək Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2 və Məhkum3 apellyasiya instansiya məhkəməsinin qərarı ilə cinayətin ağırlığı və onların şəxsiyyətlərinə uyğun olmayan, yüngüllüyə görə açıq-aydın ədalətsiz cəza təyin edildiyindən, həmin qərarın ləğv edilərək, cinayət işinin apellyasiya instansiya məhkəməsində yeni məhkəmə baxışına təyin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş et mişdir.
11. Zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəfindən ayrıayrılıqda kassasiya şikayətləri verilsə də, həmin şikayətlərin məzmunu və mahiyyəti eyni olmaqla apellyasiya instansiya məhkəməsinin yekun qərarının ləğv edilməsini, cinayət işinin yenidən istintaqının aparılması, cinayət məsuliyyətindən kənarda qalan şəxslərin tam dairəsinin müəyyən edilərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri üçün işin prokurorluğa qaytarılmasını xahiş etmişlər.
12. Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda kassasiya şikayətləri verilsə də, həmin şi kayətlərin dəlilləri müdafiə tərəfinin apellyasiya müraciətlərinin dəlilləri ilə eynilik təşkil edərək kassasiya şikayətlərinin dəlilləri qismində bir sıra qanunvericilik normalarına və cinayət işinin faktiki hallarına istinadlar edərək göstərmişlər ki, apellyasiya instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə mövcud sübutlara düzgün hüquqi qiymət verilməmiş, ibtidai araşdırma zamanı kobud prosessual pozuntular və saxtakarlıqlarla bağlı müdafiə tərəfinin arqumentləri araşdırılmamış, nəticədə qanunsuz, əsassız və ədalətsiz qərar çıxarılmışdır. Hüquqlarını müdafiə etdikləri məhkumların əməllərində cinayət tərkibi yoxdur, bu əsasla onların təqsirli bilindikləri cinayət işi üzrə icraata xitam verilərək, barələrində bəraət hökmü çıxarılmasını xahiş etmişlər.
13. Kassasiya şikayətlərinə və kassasiy a protestinə qarşı etiraz daxil olmamışdır.
14. Qərardan digər zərərçəkmiş şəxslər və Məhkum2 tərəfindən kassasiya şikayəti verilməmişdir. İİİ. Proses iştirakçılarının çıxışları:
15. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən dövlət ittihamçısı X18 müdafiə tərəfindən və zərərçəkmiş şəxslər tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək təmin edilməməsini, eyni zamanda kassasiya protestini müdafiə edib, onun dəlillərinə uyğun qaydada çıxış edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməsini xahiş etdi.
16. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən Məhkum2 və onun nüdafiəçisi Müdafiəçi4 kassasiya protestinin və zərərçəkmiş şəxslər tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməməsini xahiş etdilər.
17. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərək təmin edilməsini, eyni zamanda kassasiya protestinin və zərərçəkmiş şəxslərin kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməməsini xahiş etdi.
18. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2 Səadət oğlu, tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərək təmin edilməsini, eyni zamanda kassasiya protestinin və zərərçəkmiş şəxslərin kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməməsini xahiş etdi.
19. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7, tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərək təmin edilməsini, eyni zamanda kassasiya protestinin və zərərçəkmiş şəxslərin kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməməsini xahiş etdi.
20. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs126, Zərərçəkmiş şəxs115, Zərərçəkmiş şəxs5 və Zərərçəkmiş şəxs113 hər biri ayı-ayrılıqda çıxış edərək müdafiə tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməməsini xahiş etdilər.
21. Kassasiya icraatı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X22, X11, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs34 Sadəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şə xs52, Zərərçəkmiş şəxs13 və X12 hər biri ayı- ayrılıqda çıxış edərək müdafiə tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə etiraz edərək, məhkəmə kollegiyasından təmin edilməməsini, eyni zamanda tərəflərindən verilmiş kassasiya şikayətlərini müdafiə edərək, onların dəlillərinə uyğun qaydada çıxış edərək məhkəmə kollegiyasından təmin edilməsini xahiş etdilər. İV. Hüquqi məsələlər:
22. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını Azərbaycan Respublikası CPM-in 419-cu maddəsi müəyyən edir.
23. Ümumi şəkildə kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərini Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.1-ci maddəsi belə göstərir: “kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və y a kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır”
24. Belə yoxlamanın nəticəsində kassasiya kollegiyasının apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını isə Azərbaycan Respublikası CPM-in 416-cı maddəsi müəyyən edir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda Ali Məhkəmənin kollegiyası məhkəmə qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır.
25. Dövlət ittihamçısı kassasiya protestində məhkumlar barəsində məsuliyyəti yüngülləşdirən halların düzgün nəzərə alınmadan törədilmiş cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə uyğun olmayan hədd indən artıq yüngül cəzanın təyin olunduğunu iddia edərək, mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsi barədə tələbini məhkəmə qərarlarının kassasiya qaydasında ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsas kimi Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarla əlaqələndirmişdir.
26. Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəflərindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərində müvafiq olaraq hüquqlarını müdafiə etdikləri məhkumların əməllərinin hüquqi tövsifini mübahisələndirərək, məhkəmələr tərəfindən cinayət-prosessual qanunun sübutlar və sübutetməyə dair qaydalarına əməl olunmadığını, əməllərində cinayət tərkibi olmamasına baxmayaraq, əsassız və qanunsuz sübutlar əsasında barələrində ittiham hökmünün çıxarılmasını mübahisələndirsələr də, tələblərini məhkəmə qərarlarının kassasiya qaydasında ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar kimi Azərbaycan Respublikası CPM-in 416-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş hər hansı hallarla əlaqələndirməmişlər.
27. Zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəflərindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərində cinayət məsuliyyətindən kənarda qalan şəxslərin tam dairəsinin müəyyən edilərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri üçün işin prokurorluğa qaytarılması məsələsini mübahisələndirsəl ər də, tələblərini məhkəmə qərarlarının kassasiya qaydasında ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar kimi Azərbaycan Respublikası CPM-in 416-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş hər hansı hallarla əlaqələndirməmişlər
28. Bununla belə, kollegiya dövlət ittihamçısının kassasiya protestini, Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəflərindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərini, həmçinin zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəflərindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərini CPM-in 419-cu maddəsinin tələbləri baxımından səlahiyyətlərinə aid olan kassasiya müraciətləri kimi görür və bu müraciətlərlə əlaqədar Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 4 noyabr 2024-cü il tarixli, 1-1(103)-38/2024 nömrəli qərarının qanuniliyini və əsaslılığını yoxlayıb, araşdırmanın nəticələri olaraq aşağıdakıları qeyd edir.
29. Məhkəmə kollegiyası ilk növbədə, müdafiə tərəfinin hazırki qərarın “Kassasiya protestinin və kassasiya şikayətlərinin dəlilləri” bölməsində təsvir edilmiş məhkumların əməllərinin hüquqi tövsifinə həsr edilmiş dəlillərinə qiymət verilməsini zəruri hesab edir.
30. Cinayət məsuliyyətinin əsaslarına dair Azərbaycan Respublikası CM-in 3-cü maddəsində təsbit olunmuşdur ki, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkət sizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır.
31. Bu normanın mənasına görə şəxsin əməlində konkret cinayət tərkibinin cəhətlərini təşkil edən zəruri əlamətlərin mövcud olub-olmaması barədə nəticəyə gəlmək üçün şəxsə istinad edilən əməlin Cinayət Məcəlləsinin Ümumi hissəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsinin dispozisiyası ilə müqayisə edilməsi tələb olunur.
32. Bu tələb Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarının müddəalarından da irəli gəlir.
33. Belə ki, Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun həmin qərarına görə, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət hüquq normasının dispozisiyasın da nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir.
34. Azərbaycan Respublikası CPM-in 139-cu maddəsi bu normada təsbit olunmuş digər hallarla yanaşı cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətlərinin sübutlara əsasən müəyyən edilməsini tələb edir.
35. Azərbaycan Respublikası CPM-in 145.1-ci maddəsinə əsasən “hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanılmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir”.
36. Cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə isə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sü butların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin (o cümlədən, əməldə cinayət tərkibinin əlamətlərinin olub-olmamasının) müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin (CPM, maddə 146.1).
37. Müdafiəçilər tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərindən görünür ki, onlar, məhkumlar Məhkum1, Məhkum3 və Məhkum4 cinayət işi materiallarında olan əməllərinin müvafiq olaraq Məhkum1 münasibətdə CM-in 126.3, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum3 münasibətdə CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə və Məhkum4 münasibətdə CM-in 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə tövsif edilməsini təsdiq edən sübutların mövcud olmadığını, onların əsassız və qanunsuz olaraq – həqiqəti əks etdirməyən sübutlar əsasında məhku m olunduğunu iddia etməklə, onlara təqsirli bilindikləri madddələr ilə irəli sürülmüş ittiham üzrə Məhkum1, Məhkum3 və Məhkum4 əməllərində cinayət tərkibinin olmaması haqqında mülahizələrini və həmin mülahizələrdən irəli gələn apellyasiya məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi haqqında tələblərini məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş işin faktiki hallarının inkar edilməsi üzərində qurmuşdur.
38. Bu isə onu göstərir ki, müdafiəçilər kassasiya instansiyası məhkəməsini iş üzrə toplanmış sübutları tədqiq edib qiymətləndirməklə işin faktiki hallarını yenidən müəyyən etməyi xahiş edir.
39. Bununla əlaqədar kollegiya xatırladır ki, Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.1-ci maddəsi kassasiya baxışının hüdudlarını cinayət və cinayət-prosessual qanunların tətbiqi məsələlərinin araşdırılması ilə məhdu dlaşdırmışdır. CPM-in 419.11-ci maddəsinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmeti olmayan faktları müəyyən edə və ya onları sübuta yetirilmiş hesab edə bilməz.
40. Bu normaların mənasına görə, kassasiya məhkəməsi kassasiya müraciətlərinə baxarkən bilavasitə özü sübutları təhlil etməklə işin faktiki hallarını müəyyən etməyə haqlı deyil. Həmin halların müəyyən edilməsi qanunla birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətlərinə aid edilmişdir. Kassasiya instansiyası məhkəməsi isə müvafiq kassasiya müraciəti olduqda birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallara cinayət qanunu normalarının tətbiqini və həmin halların müəyyən edilməsi, ümumiyyətlə cinayət proses inin həyata keçirilməsi zamanı cinayət-prosessual qanunun tələblərinə əməl olunub-olunmadığını yoxlaya bilər.
41. Odur ki, məhkəmə kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi barədə kassasiya tələbinin əsaslılığını yoxlayarkən məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş işin faktiki hallarını nəzərə almaya, müdafiəçilərin məhkəmə qərarlarının mübahisələndirilməsi üçün kassasiya şikayətində irəli sürdüyü, konkret dəlillərlə əsaslandırılmayan iddiasını mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsas kimi qiymətləndirə bilməz.
42. Məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallardan çıxış etmək barədə kollegiyanın qənaəti həm də ondan irəli gəlir ki, apellyasiya məhkəməsi apellyasiya müraciəti əsasında aparılmış apellyasiya bax ışı zamanı birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticələrin düzgün olub-olmamasını yoxlayıb sübutlar və sübutetmə, cinayəti təşkil edən faktiki halların müəyyən edilməsi, faktiki hallara cinayət qanunu normasının tətbiqi, ibtidai istintaqda və birinci instansiya məhkəməsində cinayət-prosessual qanunun tələblərinə, o cümlədən təqsirləndirilən şəxsin prosessual hüquqlarına əməl olunması məsələlərinə münasibətdə əldə edilmiş sübutları cinayət işi materiallarında olan sübutlarla əlaqəli şəkildə tədqiq edərək, məhkumlar Məhkum1, Məhkum3 və Məhkum4 təqsirli bilinərək məhkum olunduqları maddələrinin dispozisiyasından və cinayət qanununun ümumi hissəsinin müddəalarından çıxış edərək, onlara elan olunmuş ittihamlar üzrə əməllərində cinayət tərkibinin olmadığından və təqsirliliyi sübuta yetirilmə diyindən bəraət verilməsinə dair müdafiə tərəfinin qənaəti ilə razılaşmayıb, Məhkum1 CM-in 126.3, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum3 CM-in 125, 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə və Məhkum4 CM-in 145.3, 293.3, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərinin törədilməsində təqsirli bilinmələrinə dair birinci instansiya məhkəməsinin qənaətini qanuni və ədalətli nəticə hesab etmişdir.
43. Həqiqətən də, kassasiya şikayətində göstərilənlərin əksinə olaraq, cinayət işi üzrə məhkəməyədək və məhkəmə icraatları Azərbaycan Respublikası CPM-in prinsiplərinə və digər müddəalarına uyğun olaraq, o cümlədən təqsirləndirilən şəxslərin müdafiə hüququ gözlənilməklə həyata keçirilmiş, birinci instansiya və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tə rəfindən sübutların araşdırılmasında qanun pozuntusuna yol verilməmiş - hər hansı sübutun tədqiqindən əsassız imtina edilməmiş, sübutlar Azərbaycan Respublikası CPM-in 144-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq yoxlanılmış, yekun qərar çıxarılarkən yolverilməz sübutlardan istifadə olunmamış, araşdırılmış sübutlara isə CPM-in 145-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq qiymət verilmiş və Məhkum1, Məhkum3 və Məhkum4 təqsirliliyi barədə yekun nəticələr CPM-in 146-cı maddəsinin tələbləri gözlənilməklə işə aid olan və biri digərinə uyğun gələn bütün sübutların məcmusu, o cümlədən Məhkum1, Məhkum3 və Məhkum4 məhkəməyədək və məhkəmə icraat zamanı verdiyi ifadələri, zərərçəkmiş şəxslərin, onların hüquqi varislərinin, həmçinin şahidlərin ifadələri, ekspertiza rəyləri, o cümlədən istintaq hərəkət lərinin protokolları və sair materiallar ilə, onların həqiqi məzmununa uyğun olaraq əsaslandırılmışdır.
44. Adı çəkilən və digər sübutlar birinci instansiya və apellyasiya instansiya məhkəmələrinin yekun qərarında təsvir edilib müdafiə tərəfinin dəlilləri ilə müqayisə edilməklə ətraflı şərh edildiyindən, məhkəmə kollegiyası isə qeyd olunan (kassasiya şikayətlərində irəli sürülmüş iddia ilə uzlaşan) dəlillərin araşdırılması və araşdırmanın nəticələrinin yoxlanılması üzrə məhkəmələrin gəldikləri nəticələrlə razılaşdığından, həm də kassasiya şikayətlərində məhkəmələrin çıxardıqları nəticələri təkzib edə biləcək, araşdırmaların obyektivliyini, tamlığını, hərtərəfliliyini şübhə altına ala biləcək dəlillər gətirilmədiyindən, nə sübutları yenidən təsvir edib onları və kassasiya şikayətində göstər ilənləri daha ətraflı şərh etmək, nə də ki, apellyasiya məhkəməsinin yekun qərarını şübhə altına almaq üçün əsas görmür.
45. Kassasiya kollegiyası ittiham tərəfindən zərərçəkmiş şəxslərin, onların hüquqi varislərinin kassasiya şikayətlərinin dəlillərinə münasibətdə qeyd edir ki, həmin dəlillər zərərçəkmiş şəxslər tərəfindən apellyasiya müraciətlərinin dəlilləri qismində göstərilmiş, apellyasiya instansiya məhkəməsi də həmin dəlilləri cinayət işi materiallarına olan sübutlar və cinayət-prosessual qanunvericiliyin müddəaları baxımından əlaqəli təhlil edərək belə qənaətə gəlmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 398.1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin cinayət işinin ibtidai istintaqa qaytarması səlahiyyəti nəzərdə tutulmamışdır.
46. Kassasiy a kollegiyası apellyasiya instansiya məhkəməsinin qeyd edilən qənaəti ilə razılaşaraq bildirir ki, nəinki apellyasiya instansiya məhkəməsinin, hətta Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10-cu maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsinin də cinayət işinin ibtidai istintaqa qaytarması səlahiyyəti nəzərdə tutulmamışdır.
47. Kollegiya həmçinin dövlət ittihamçısının hazırki qərarın “Kassasiya protestinin və kassasiya şikayətlərinin dəlilləri” bölməsində təsvir edilmiş məhkumlara təyin edilmiş cəzanın yüngül olmasına həsr edilmiş dəlillərinə qiymət verilməsini zəruri hesab edir.
48. Azərbaycan Respublikası CM-in 8-ci maddəsi tələb edir ki, “cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cin ayətin xarakterinə və ictimai-təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır”.
49. Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsaslarını təsbit edən Azərbaycan Respublikası CMin 58.3-cü maddəsində də cinayət məsuliyyətinin ədalət prinsipinə uyğun olaraq göstərilir ki, “cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır”. CM-in 58.1-ci maddəsinə görə cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə Cinayət Məcəlləsinin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində nəzərdə tutulmuş cəza cinayət qanununun Ümumi hissəsini n müddəaları nəzərə alınmaqla təyin olunur və bu zaman törədilmiş cinayətə görə nəzərdə tutulmuş cəzalardan daha ciddi cəza növü yalnız o halda təyin edilir ki, az ciddi cəza növü cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmir.
50. Cəzanı yüngülləşdirən hallar dedikdə, Azərbaycan Respublikası CM-in 59-cu maddəsində sadalanan, eləcə də 59.1.1-59.1.14-cü maddələrdə birbaşa göstərilməyən, lakin məhkəmənin mülahizəsinə görə daha yüngül cəzanın təyin edilməsinə əsas verən başqa hallar nəzərdə tutulur (CM, maddə 59.2).
51. Cəzanı ağırlaşdıran halların tam siyahısı isə Cinayət Məcəlləsinin 61-ci maddəsində təsbit olunmuşdur. CM-in 61.2-ci maddəsinə görə cinayət qanununun 61.1.1-61.1.13-cü maddələrində təsbit olunmuş halların xaricində hər hansı başqa bir hal təqsirkarın cəzasını ağırlaşdıran hal kimi nəzə rə alına bilməz.
52. Cinayətə görə müəyyən edilmiş cəzadan daha yüngül cəza təyin edilməsinin tətbiqi üzrə məsələləri tənzimləyən Cinayət qanununun 62.1-ci maddəsinə əsasən cinayətin məqsədi və motivi, təqsirkarın cinayətin törədilməsində rolu, cinayətin törədilməsi zamanı və bundan sonra onun davranışı ilə bağlı müstəsna hallar, habelə cinayətin ictimai təhlükəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan başqa hallar olduqda, eləcə də iştirakçılıqla törədilmiş cinayətin iştirakçısı həmin cinayətin açılmasına fəal kömək etdikdə, bu Məcəllənin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində müəyyən edilmiş aşağı həddən də az cəza təyin edilə bilər və ya məhkəmə həmin maddədə müəyyən ediləndən daha yüngül cəza növü təyin edə bilər, yaxud təyin edilməsi məcburi olan əlavə cəzanı təyin etməyə bilər.
53. CM-in 41.1-ci maddəsində əksini tapmış cəzanın anlayışına görə “cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində bu Məcəllə ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlər yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir”. Cəzanın məqsədini təsbit edən CM-in 41.2-ci maddəsinə əsasən cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir.
54. Təsvir edilən cinayət-hüquqi normaların məzmunundan belə görünür ki, təqsirkar şəxsə təyin olunan cəzanın və yaxud digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin ədalət prinsipinə cavab verməsi üçün CM-in 58-ci maddəsində və başqa normalarında təsbit olunmuş baxılan işə aid olub c əzanın müəyyən edilməsinə təsir göstərən əsasların məcmu halında nəzərə alınması tələb olunur. O cümlədən, təqsirkarın cəzasını yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar da elə nəzərə alınmalıdır ki, təyin olunmuş cəza və yaxud digər cinayəthüquqi xarakterli tədbir ilə cinayətin xarakteri və ictimai-təhlükəliliyi arasında uyğunsuzluq yaranmasın, cəza və yaxud digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbir təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olub onun islah edilməsini və cəzanın digər məqsədlərini təmin edə bilsin.
55. Qeyd olunan cinayət-hüquqi normaların işığında və məhkəmə kollegiyasının hüquqi mövqeyinə nəzərən kassasiya protestinin dəlillərini baxılan işin müvafiq materialları ilə müqayisə etməklə yoxladıqda məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3 və Məhkum4 münasibətdə məhkəmələr tərəfindən həddən artıq y üngül cəzanın təyin edilməsi haqqında iddialarının əsassız olduğu müəyyən edilir.
56. Belə ki, ittiham və müdafiə tərəfinin çoxsaylı apellyasiya müraciətləri əsasında işə baxan apellyasiya məhkəməsi məhkumlara təyin edilmiş cəzaları qanuniliyi və ədalətliliyi baxımından araşdıraraq, yalnız Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2, Məhkum3 Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinmələrinə dair hissədə hökmün dəyişdirilməsi, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlləri üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi əsası ilə əlaqədar olaraq Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2, Məhkum3 təqsirli bilinərək həmin maddələr üzrə onlara cəza təyin olunmaması qənaətinə gəlmiş, iş üzrə ittiha m olunaraq təqsirli bilindikləri digər maddələrə münasibətdə isə Bakı Hərbi Məhkəməsinin 4 iyun 2024-cü il tarixli, 1-1(093)-7/2024 nömrəli hökmü ilə təyin edilmiş cəzaları qanuni və ədalətli hesab etmişdir.
57. Apellyasiya məhkəməsi hökmlə məhkumlar Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2, Məhkum3 münasibətdə təyin edilmiş cəza ilə razılaşarkən ona əsaslanmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsi Azərbaycan Respublikası CM-in 8, 41, 58, 59 və 61-ci maddələrinin tələblərinə əməl etməklə, cəzasını yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, onların şəxsiyyətini düzgün olaraq nəzərə alıb, onlara əməlinə və şəxsiyyətinə uyğun olan həmin maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulan həddə qanuni və ədalətli cəza təyin etmiş, cəzanın növünü və həddini dü zgün müəyyən etmişdir.
58. Göründüyü kimi, apellyasiya müraciətləri ilə əlaqədar cinayət işinə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası da məhkumlara daha ağır cəza növünün təyin edilməsinə əsas görməmiş, bununla da hökmün onlara münasibətdə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılması qənaətinə gəlmişdir.
59. Kassasiya protestinin və kassasiya şikayətlərinin dəlilləri apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qənaətini təkzib etmədiyindən, məhkəmə kollegiyası fərqli nəticəyə gəlmək, o cümlədən məhkəmələr tərəfindən cəzanın təyin edilməsi və yoxlanılması zamanı nəzərə alınan, kassasiya protestində gətirilən digər halları Məhkum1, Məhkum4, Məhkum2, Məhkum3 cəzalarının ağırlaşdırılmasını mümkün edən xüsusatlar kimi qiymətləndirmək üçün əsas görmür və hesab edir ki, baxılan işdə bi rinci instansiya və apellyasiya instansiyası məhkəməsi Cinayət Məcəlləsinin yuxarıda təsvir olunmuş cəzanın təyin edilməsi məsələlərini tənzimləyən normalarının pozuntularına yol verməmişdir.
60. Məhkəmə kollegiyası kassasiya protestində və kassasiya şikayətlərində gətirilən yəni, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən müəyyən edilməyən hallarla bağlı yuxarıda qeyd olunan nəticəyə gələrkən onu da nəzərə alır ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsi kassasiya baxışının hüdudlarını cinayət və cinayət-prosessual qanunların tətbiqi məsələlərinin araşdırılması ilə məhdudlaşdırmışdır. CPM-in 419.11-ci maddəsinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmeti olmayan faktları müəyyən edə və ya onları sübuta yetirilmiş hesab edə bilməz.
61. Qeyd olunanlar dövlət ittihamçısının kassasiya protestinə, zərərçəkmiş şəxslərin, onların hüquqi varislərinin və müdafiə tərəfinin kassasiya şikayətlərinə baxılması nəticəsində bu protest və şikayətlərlə ehtiva olunan Azərbaycan Respublikası CinayətProsessual Məcəlləsinin 416-cı maddələrində təsbit olunmuş halların müəyyən edilmədiyini, yəni mübahisələndirilən qərarın dəyişdirilməsi və yaxud ləğv edilməsi üçün əsasların olmadığını göstərir
62. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası proses iştirakçılarının çıxışlarını dinləyib, şərh edilən əsaslara görə hesab edir ki, kassasiya protesti və kassasiya şikayətləri təmin edilməməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 4 noyabr 2024-cü il tarixli, 11(103)-38/2024 nömrəli q ərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
63. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.10.1ci maddəsini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 4 noyabr 2024-cü il tarixli, 11(103)-38/2024 nömrəli qərarı apellyasiya instansiya məhkəməsində iştirak etmiş Dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protestinə, Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəfindən ayrıayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərinə, zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəfindən ayrı-ayrı lıqda verilmiş kassasiya şikayətlərinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protesti təmin edilməsin. Zərərçəkmiş şəxs Təmkin Nizami oğlunun hüquqi varisi X11, zərərçəkmiş şəxs X4 hüquqi varisi X21, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs31, X12, Zərərçəkmiş şəxs34 Sədrəddin oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13 və Zərərçəkmiş şəxs52 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətləri təmin edilməsin. Məhkum3 müdafiəçisi Müdafiəçi6, Məhkum1 müdafiəçisi Müdafiəçi2, Məhkum4 müdafiəçisi Müdafiəçi7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətləri təmin edilməsin.