Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi Hökm — İş №1(101)-89/2023

Azərbaycan Respublikası adından HÖKM Bakı şəhəri İş № 1(101)-89/2023 13.03.2023 BAKI ŞƏHƏRİ AĞIR CİNAYƏTLƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Əli İrfan oğlunun sədrliyi, hakimlər Hüseynov Telman Qulaməli oğlu və Məmmədzadə Səbinə Adil qızından ibarət tərkibdə, məhkəmə iclasının katibi X10, dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarənin Ağır Cinayətlər Məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin böyük prokuroru Dövlət ittihamçısı, müdafiəçilər - Bakı şəhəri 02 saylı Vəkil Bürosunun vəkilləri Müdafiəçi2, Müdafiəçi1, Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2 hüquqi varisi X6 iştirakları ilə, xx xxxxxxx 1984-cü ildə Ermənistan Respublikası, Quqark rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, subay, işləməyən, əvvəllər məhkum olunmayan, Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, A.Məhərrəmov küçəsi, ev 1, mənzil 39-da qeydiyyatda olan və hazırda həmin ünvanda yaşayan, barəsində polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri, xx xxxxxx 1984-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, subay, himayəsində 2 (iki) yetkinlik yaşına çatmayan uşağı olan, işləməyən, əvvəllər məhkum olunmayan, Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, T.Bayramov küçəsi, ev 4-də qeydiyyatda olan, faktiki olaraq Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, İ.Şükürov küçəsi, ev 12də yaşayan, barəsində polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs2 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirləndirilmələrinə dair cinayət işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İttiham aktından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 təqsirləndirilir ondan ötrü ki, o, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda psixotrop maddəni əldə edib saxlamaqla daşımışdır. İbtidai istintaq orqanının gəldiyi nəticəyə görə, Təqsirləndirilən şəxs1 satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq psixotrop maddə əldə etmə, saxlama, daşıma və satma barədə tanışı Təqsirləndirilən şəxs2 ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək, bir qrup şəxs halında birləşib xx.xx.2021-ci il tarixdə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Balaxanı qəsəbəsində şəxsiyyəti istintaqa «Kamil» adı ilə məlum olan şəxsdən külli miqdarda təmiz çəkisi 2,122 qram psixotrop maddə metamfetamin əldə edərək Təqsirləndirilən şəxs2 məxsus əl çantasında saxlayıb həmin psixotrop maddədən tanışları X1 məqsədilə sonuncu ilə görüşmək üçün xx.xx.2021-ci il tarixdə birlikdə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Q.Qarayev prospekti 61 ünvanına daşımış, onların psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olması barədə daxil olmuş məlumat əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat tədbirləri nəticəsində xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:30 radələrində qeyd edilən ünvanda şübhəli şəxs qismində saxlanılaraq Təqsirləndirilən şəxs2 ilə birlikdə ünvan 1 ünvanında yerləşən Nizami rayon Polis İdarəsinə gətirilib, orada üzərlərinə keçirilmiş şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 əlində olan qara rəngli, üzərində «Georgi Armani» sözləri yazılmış dəri çantanın içərisindəki 1 (bir) ədəd qara rəngli plastmas qutudan 1 (bir) ədəd bükümdə külli miqdarda, təmiz çəkisi 2,122 qram olan ağ rəngli, kristal şəkilli kütlə, kustar üsulla hazırlanmış psixotrop maddə metamfetamin, 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış tərəzi daşları, 1 (bir) ədəd üzərində psixotrop maddə metamfetamin izləri olan «Pocket Scale» sözləri yazılmış 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzi, 7 (yeddi) ədəd alışqan, 1 (bir) ədəd psixotrop maddə metamfetamin istifadə etmək üçün kustar üsulla hazırlanmış plastik boru və 3 (üç) ədəd kiçik ölçülü kağız (falqa) aşkar edilərək götürülmüşdür. İttiham aktından, həmçinin görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 təqsirləndirilir ondan ötrü ki, o, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda psixotrop maddəni əldə edib saxlamaqla daşımışdır. İbtidai istintaq orqanının gəldiyi nəticəyə görə, Təqsirləndirilən şəxs2 satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq psixotrop maddə əldə etmə, saxlama, daşıma və satma barədə tanışı Təqsirləndirilən şəxs1 ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək, bir qrup şəxs halında birləşib xx.xx.2021-ci il tarixdə Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Balaxanı qəsəbəsində şəxsiyyəti istintaqa «Kamil» adı ilə məlum olan şəxsdən Təqsirləndirilən şəxs1 əldə etdiyi külli miqdarda təmiz çəkisi 2,122 qram psixotrop maddə metamfetamini özünə məxsus əl çantasında saxlayıb həmin psixotrop maddədən tanışları X1 məqsədilə sonuncu ilə görüşmək üçün xx.xx.2021-ci il tarixdə birlikdə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Q.Qarayev prospekti 61 ünvanına daşımış, onların psixtrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olması barədə daxil olmuş məlumat əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat tədbirləri nəticəsində xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:30 radələrində qeyd edilən ünvanda şübhəli şəxs qismində saxlanılaraq Təqsirləndirilən şəxs1la birlikdə ünvan 1 ünvanında yerləşən Nizami rayon Polis İdarəsinə gətirilib, orada üzərlərinə keçirilmiş şəxsi axtarış zamanı əlində olan qara rəngli, üzərində «Georgi Armani» sözləri yazılmış dəri çantanın içərisindəki 1 (bir) ədəd qara rəngli plastmas qutudan 1 (bir) ədəd bükümdə külli miqdarda, təmiz çəkisi 2,122 qram olan ağ rəngli, kristal şəkilli kütlə, kustar üsulla hazırlanmış psixotrop maddə metamfetamin, 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış tərəzi daşları, 1 (bir) ədəd üzərində psixotrop maddə metamfetamin izləri olan «Pocket Scale» sözləri yazılmış 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzi, 7 (yeddi) ədəd alışqan, 1 (bir) ədəd psixotrop maddə metamfetamin istifadə etmək üçün kustar üsulla hazırlanmış plastik boru və 3 (üç) ədəd kiçik ölçülü kağız (falqa) aşkar edilərək götürülmüşdür. Məhkəmə istintaqında təqsirləndirilən şəxs qismində dindirilmiş Təqsirləndirilən şəxs1 ona elan olunmuş ittiham üzrə özünü təqsirli bilməyərək ifadəsində göstərdi ki, o, ittiham aktında göstərilənlərlə razı deyil. O, narkotik vasitə əldə etməmiş, eləcə də heç vaxt narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmamışdır. O, Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinə aparıldığı zaman onun üzərində ümumiyyətlə narkotik vasitə olmamışdır. O, əvvəllər dövlət qulluğunda xidmət etmiş, ali təhsillidir, ixtisasca hüquqşünasdır. O, həmçinin idmanla məşğul olmuş, kikboks üzrə bir neçə dəfə Avropa çempionu olmuş, Azərbaycan Respublikasını idman yarışlarında təmsil etmişdir. Bundan başqa, o, təxminən 22 ildir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 tanıyır və sonuncu ilə sinif yoldaşı olmuşdur. O, polislər tərəfindən saxlanılmamışdan əvvəl, təxminən 1 il olardı ki, Nurlanə ilə qeyri-rəsmi olaraq birlikdə yaşamışdır. Onlar həftə ərzində iki-üç dəfə görüşmüşlər, hərdən elə olmuşdur ki, o, Nurlanənin evində qalmış, lakin daimi əsaslarla Nurlanənin evində qalmamışdır. Həmçinin o, saxlanılmamışdan təxminən 2-3 ay əvvəl narkotik vasitə olan metamfetamindən istifadə etməyə başlamışdır. Bu müddət ərzində o, 5-6 dəfə metamfetamin qəbul etmişdir. O, Nurlanə ilə birlikdə narkotik vasitədən istifadə etmişdir. O, narkotik vasitəni X8 almışdır. O, metamfetamindən istifadə etməyə başladıqdan sonra Nurlanə də metamfetamindən istifadəyə etməyə başlamışdır. O, Nurlanənin əvvəllər narkotikdən istifadə etməsinin şahidi olmamışdır. O, Nurlanənin narkotik vasitədən istifadə etməsini Nurlanənin Xəyalədən narkotik vasitə aldığını bildiyi vaxt öyrənmişdir. O, Xəyaləni 2021-ci ilin aprel ayının əvvəllərində Ramin adlı dostunun vasitəsilə tanımışdır. Onun Xəyalə ilə yaxın münasibətləri olmasa da, o, Xəyaləni üzdən tanımışdır. Ramin Nərimanov rayonunda yaşayır. O, taksi fəaliyyəti ilə məşğul olduğu zaman 2021-ci ilin təxminən aprel ayının əvvəllərində Ramin müştəri kimi onun idarə etdiyi taksiyə əyləşmiş və «Nazlı» şadlıq sarayının arxasına aparmasını xahiş etmişdir. Onlar həmin yerə çatdıqda, Ramin maşından düşüb Xəyalədən narkotik vasitə almışdır. O, bu barədə sonradan bilmişdir. O, Ramindən “əgər narkotik lazım olsa, ala bilərəmmi” deyə soruşmuş, Ramin də ona demişdir ki, “lazım olarsa təşkil edə bilərəm, Xəyalədən ala bilərsiz”. O, Ramini tanımamışdan əvvəl narkotik vasitələrdən istifadə etməmişdir. Onlar narkotik vasitəni şəxsi istifadələri üçün almışlar və sonra o, evdə Nurlanə ilə birlikdə istifadə etmişdir. Onlar Xəyalədən narkotik vasitələri birinci dəfə Raminin vasitəsilə almışlar. Belə ki, o, Nurlanə və Raminlə birlikdə Xəyalənin yaşadığı evə getmiş və onlar Xəyalədən birdəfəlik istifadə etmək üçün təxminən 0,5 qram çəkidə, lakin xatırlamadığı qiymətə psixotrop maddə metamfetamin almışlar. Xəyaləyə metamfetaminin pulunu həmin gün, həmçinin digər günlərdə də həmişə Nurlanə vermişdir. Eyni zamanda həmin vaxt Ramin də özü üçün Xəyalədən metamfetamin almışdır. Bundan sonra onlar Xəyalədən 3-4 dəfə də narkotik vasitə almışlar və hər dəfəsində metamfetamin almaq üçün Nurlanə getmişdir. Nurlanə ilə Xəyalə mütəmadi olaraq əlaqə saxlamışlar. O isə heç vaxt Xəyalə ilə telefon vasitəsilə əlaqə saxlamamışdır. Xəyalə və Nurlanə artıq dostlaşmışdılar, bəzən bir-biriləri ilə dərdləşmişlər. O, şəxsən heç vaxt, həmçinin polis əməkdaşları tərəfindən saxlanıldığı gün Xəyalədən əlbəəl narkotik vasitə almasa da, eləcə də Xəyalə ilə bu məqsədlə heç vaxt telefon əlaqəsi saxlamasa da, Nurlanəni metamfetamin almaq üçün 2-3 dəfə Xəyalənin yaşadığı evə aparmışdır. Xəyalə «Nazlı» şadlıq sarayının arxasında kirayəyə götürdüyü mənzildə yaşamışdır. O, adətən Nurlanəni Xəyaləgilə apardıqda, Nurlanəni Xəyalənin yaşadığı binanın qarşısında avtomobildən düşürtmüş, özü avtomobildə gözləmiş, Nurlanə Xəyalənin yaşadığı evə qalxaraq pulu öz şəxsi hesabına ödədikdən sonra onun olduğu avtomobilə gəlmişdir. Nurlanə bəzən narkotik maddə almadan gəlmişdir. Xəyalə binanın 2ci mərtəbəsində yaşamışdır. O, Xəyalənin yaşadığı mənzildə cəmi bir dəfə olmuşdur. Belə ki, Xəyalənin yaşadığı evdə əməliyyat keçirilərkən həmin evdə narkotik vasitələrdən istifadə edən şəxslər tutulmuşlar. Ev sahibi Xəyaləni kirayədə yaşadığı evdən qovduqda, Xəyalə Nurlanəyə zəng edərək evdən köçmək üçün kömək istəmişdir. O da Nurlanəni Xəyalənin yaşadığı evə aparmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixdə Nurlanə «Kontakt Home» satış mərkəzində telefon krediti ödənişini həyata keçirməli olduğundan o, Nurlanəni «Neftçilər» metrosuna yaxın yerdə yerləşən «LC Waikiki» mağazasına aparmış və yaxınlıqda avtomobili saxlamış, Nurlanə avtomobildən düşmüş, özü isə taksi fəaliyyəti ilə məşğul olduğundan oradan müştəri dalınca 214 nömrəli orta məktəbin yanına getmişdir. O, Nurlanəni sözügedən mağazanın qarşısında maşından düşürərkən Xəyaləni orada görməmişdir. Lakin o, həmin gün Nurlanə ilə Xəyalənin görüşəcəklərindən xəbərdar olmuşdur. Bu barədə Nurlanə özü demişdir. Həmin gün onunla Xəyalə arasında telefon danışığı olmamışdır. O, Nurlanəni maşından düşürüb yoluna davam etdiyi zaman saat 16:30 radələrində X44 saxla əmrinə tabe olaraq avtomobilini saxlamışdır. O, polis əməkdaşı Şahid2 tərəfindən saxlanılmışdır. Şahid2 başqa Qalib Hümbətov, Səfər İsmayılov və Valeh adlı şəxs də orada olmuşdur. Şahid4 orada olmamışdır. O, Polis İdarəsində Qalib Hümbətov tərəfindən döyülərkən Şahid4 orada olmuşdur. Hətta Şahid4 bir neçə dəfə təpiklə onun qarın nahiyəsinə vurmuşdur. Polkovnik-leytenant Qalib Hümbətov Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 rəisi olmuşdur. O, 214 nömrəli məktəbin yanında saxlanılmışdır. Şahid2 onu dartaraq maşından çıxartmış, eləcə də əlini atıb onun cibindəki 100 (bir yüz) ABŞ dolları məbləğində pulu götürmüş, Səfər İsmayılov isə onun əlinə qandal vurmuşdur. Həmin vaxt Şahid2 və Səfər İsmayılov ona qarşı başqa zor tətbiq etməmişlər. Sonra o, polis əməkdaşları tərəfindən zorla X46 aid xidməti maşına əyləşdirilmişdir. Polis maşınında Qalib Hümbətov onun sağ tərəfində əyləşmiş və o, maşına mindirilən kimi Qalib onu döyməyə başlamışdır. O, Nizami rayon Polis İdarəsinə gətirilərkən maşında Qalib Hümbətov ondan «narkotiklər haradadır?» deyə soruşmuşdur. O da cavab olaraq onda narkotik vasitə olmadığını demişdir. Bundan sonra Qalib Hümbətov kiməsə zəng edərək demişdir ki, «Waikiki» mağazasındaki qızları da tutub Polis İdarəsinə gətirin». O, saxlanılıb Polis İdarəsinə gətirildiyi vaxt saat təxminən 17:00-18:00 radələri olmuşdur. O, Polis İdarəsində olduğu vaxt polislər Nurlanə ilə Xəyaləni də oraya gətirmişlər. O, polis əməkdaşları tərəfindən Nurlanə və Xəyalə ilə eyni gündə, lakin fərqli məkanda saxlanılmışdır. Onların saxlanıldıqları məkanlar arasındakı məsafə təxminən 700-800 metr olmuş, lakin vaxtı dəqiq deyə bilmir. Nurlanə polis maşınından düşdükdə, çantası belindən asılmış, yaxud da əlində olmuşdur. Polis İdarəsində o, Nurlanədən ayrı otağa aparıldığından, Nurlanənin üzərində narkotik vasitə olub-olmamasını bilməmişdir. Sonradan o, Nurlanənin üzərindən narkotik vasitə və tərəzi aşkarlandığını bilmiş, hansı ki, Nurlanədə əvvəllər həmin tərəzini və narkotiki görməmişdir. Lakin o, Xəyalənin evdən köçürüldüyü zaman Xəyalənin elektron tərəzini Nurlanəyə verdiyini xatırlayır, sonradan tərəzinin necə olduğunu bilmir. O, həmin elektron tərəzidə nə çəkildiyini bilmir, ola bilər ki, qızıl çəkilsin. Nurlanə qızıl alveri ilə məşğul olmuşdur. Xəyalənin isə şəxsən həmin elektron tərəzi ilə nə çəkdiyini o, gözü ilə görməmişdir. Əgər Xəyalənin evində əməliyyat keçirilibsə demək ki, Xəyalə həmin tərəzidə narkotik vasitə çəkmişdir. Polis İdarəsində ona təzyiq göstərilmişdir. Onu Polis İdarəsindəki xidməti otaqların birinə aparmışlar və həmin otaqda Şahid2 onun boğaz nahiyəsinə yumruqla vurmuş, sonra onun üzərinə baxış keçirilmişdir. Həmin vaxt onun üzərində hər hansı bir qadağan olunmuş əşya və ya narkotik vasitə olmamış, ona görə də onun üzərindən qeyd edilən əşyalar aşkarlanmamışdır. Daha sonra onu Nurlanənin saxlanıldığı otaqla üzbəüzdə yerləşən rəis Qalib Hümbətovun otağına aparmışlar. X28 tanışı olmuşdur. Belə ki, Xəyalə kirayədə qaldığı mənzildə narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmuşdur. Polislər də Xəyalənin yaşadığı evdə əməliyyat keçirərək orada narkotik vasitə istifadəçilərini tutmuşlar və evin sahibi buna görə Xəyaləni evdən qovmuşdur. Bu vaxt Xəyalə telefonda Qalib Hümbətovla danışmış və bundan sonra telefonu ev yiyəsinə vermişdir. Qalib ev yiyəsi ilə danışdıqdan sonra ev yiyəsi bir qədər sakitləşmiş və Xəyaləyə həmin evdə qalması üçün möhlət vermişdir. O, Qalib Hümbətovu bir dəfə də olsun Xəyalənin yanında görməmiş, lakin Qaliblə Xəyalənin telefon danışıqlarını eşitmişdir. Belə ki, 2021-ci ilin aprel ayının 17-dən 18-nə keçən gecə Xəyalənin evində əməliyyat keçirilərkən və Xəyalə ev sahibi tərəfindən evdən qovulduğu vaxt o, Nurlanə ilə birlikdə orada olmuşdur. Hətta onlar Xəyalənin kirayədə yaşadığı evin sahibini də görmüşlər. Xəyalə ev sahibi ilə dalaşdıqda, Qalib Hümbətovun telefon nömrəsinə zəng edərək telefonu ev yiyəsinə vermiş, sonuncu Qaliblə danışdıqdan sonra sakitləşmiş və Xəyaləyə evdən çıxmaq, habelə evin əşyalarını götürmək üçün şərait yaratmışdır. Həmin vaxt o, X24 kirayədə qaldığı evdən Qalibin keçirdiyi əməliyyata görə qovulduğunu, buna görə də Keşlə qəsəbəsindəki yeni evə köçən zaman kirayə pulunu Qalibdən tələb etdiyini eşitmişdir. Qalib Hümbətovun xidməti otağında Nurlanədən ayrılıqda onun üzərinə yenidən baxış keçirilmiş, bu dəfə də qanunsuz əşya aşkar olunmamışdır. Sonra Nurlanəni də həmin otağa gətirmişlər və Nurlanənin gözü qarşısında polislər ona zərbələr endirməyə başlamışlar, rezin dəyənək ilə onun çiyninə və qarnına zərbələr endirmişlər. Sonra onu yerə uzatmışlar, Şahid2 onun ayaqlarını tutmuş, Qalib Hümbətov isə «çıxarın bunun şalvarını» demişdir. Valeh adlı polis əməkdaşı da onun kəmərinə əl atan zaman içəri başqa şəxs daxil olmuş və ona görə də onu buraxmışlar. Sonra o, yuxarı mərtəbəyə qaldırılmış və orada ondan izahat alınmışdır. O, həmin izahatla tanış olmaq istədikdə və izahatı oxumadan imzalamaq istəmədikdə, Şahid4 Qalib Hümbətova zəng vurmuş, sonra isə Səfər İsmayılov ilə Qalib yenə onu döymüşlər. O, Polis İdarəsində olarkən Xəyaləni İdarənin dəhlizində, Nurlanəni isə başqa xidməti otaqların birində görmüşdür. Həmin vaxt o, X30 evdən qovularkən Xəyalənin danışdığı şəxs olduğunu, bütün bunları müqayisə edərkən Xəyalənin polislər üçün “işlədiyini” müəyyən edərək onunla Nurlanəni polislərə məhz Xəyalənin təhvil verdiyini anlamışdır. Polis əməkdaşları onların üçünü də qısa zaman fərqi ilə eyni gündə saxlasalar da, sonra Xəyalə yoxa çıxmışdır. Nurlanə polislərdən Xəyalə barədə soruşduqda, Nurlanəyə demişlər ki, «sənin Xəyalə ilə işin olmasın, onun adını çəkmə, Xəyalə sizi təhvil verdi və getdi». O, Polis İdarəsində olduğu müddət ərzində Qalib Hümbətov ona mütəmadi olaraq yumruq zərbələri vurmuşdur. Onun üst-başına, ayaqqabılarının içərisinə qədər baxış keçirmişlər. Qalib Hümbətov ona demişdir ki, «bəs deyirdin bizdə narkotik vasitə yoxdur, budur bax, Nurlanənin çantasından narkotik vasitə heroin və tərəzi aşkar edildi». O da Qalibə «biz kredit ödəməyə getmişdik, bizdə narkotik vasitə ola bilməz» deyə bildirmişdir. Bundan sonra da polislər onu döyməyə davam etmişlər. Daha sonra isə onu Nurlanənin olduğu otağa aparmışlar. Həmin vaxt polislər orada Nurlanəni də döymüşlər. O, polislərə «lazım deyil, etməyin, ayıbdır, o, Azərbaycan qadınıdır, kobud rəftəra ehtiyac yoxdur» dedikdə, polislər onun özünə qarşı daha kobud davranaraq ünvanına nalayiq ifadələr işlətmişlər. O da eyni formada söyüşü polislərə qaytarmışdır. Buna görə də 5-6 nəfər polis onun üstünə düşərək onu möhkəm döymüşlər. Polis əməkdaşları onun şərəf və ləyaqətini alçaldacaq dərəcədə hərəkətlər edərək ona ağır işgəncə vermişlər. O, döyüldükdən sonra gözü-başı qan içində olmuşdur. Sonra polis əməkdaşları sənədləri, protokolları oxumağa imkan vermədən ondan həmin sənədləri imzalamasını tələb etmişlər. Həmin vaxt müdafiəçi orada olsa da, baş verənlər sonuncunun sanki vecinə olmamışdır. Müdafiəçi onun hüquqlarını müdafiə etməmiş, əksinə müdafiəçi sanki polislərdən qorxmuşdur. Beləliklə, o, saxlanılarkən onun üzərində narkotik vasitə olmamışdır. Nizami rayon Polis İdarəsində polislər tərəfindən ona təzyiq göstərilmiş və onun boynuna külli miqdarda narkotik vasitələri satış məqsədilə əldə etməsi barədə ittiham qoyulmuşdur. O, əsassız yerə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmişdir. Onu X43 vasitəsi ilə şərləmişdir. Qalib Hümbətov ona demişdir ki, «Təqsirləndirilən şəxs2 hər şeyi etiraf edib və hər bir sənədə qol çəkib. Narkotiki satmaq məqsədilə siz narkotik vasitələr əldə etmisiniz. Sənlik bir şey yoxdur, səni buraxıram, lakin Nurlanəni həbs edib Bakı İstintaq Təcridxanasına göndərəcəm, ancaq üç gündən sonra buraxaram. Sən narkotik vasitələri satmaq məqsədilə əldə etdiyini deməlisən, bunu etiraf etməsən, biz Nurlanəni həbs edəcəyik». Nurlanə qadın olduğundan və o, Nurlanəni uzun müddət tanıdığından, eləcə də aralarında münasibət olduğundan Nurlanənin polis tərəfindən həbs edilməsinə razı olmamışdır. Bundan başqa, o, Qalib Hümbətov və digər polis əməkdaşları tərəfindən döyüldüyündən və canı ağrıdığından polislərin ondan əl çəkməsini istəmişdir. Buna görə də o, polislərin dedikləri ilə razılaşaraq təqdim edilmiş bütün sənədləri oxumadan imzalamışdır. Bundan sonra polislər Nurlanənin barəsində həbslə əlaqədar olmayan qətimkan tədbiri seçildiyindən sərbəst buraxmışlar. Lakin bununla belə Nurlanə ilə onu Nizami rayon Polis İdarəsində dəfələrlə döymüşlər, onlara qarşı qeyri-insani rəftara yol vermişlər. Təqsirləndirilən şəxs1 ifadəsində qeyd etdiklərinin nəzərə alınmasını və ona elan olunmuş ittiham üzrə bəraət verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Təqsirləndirilən şəxs1 ona ünvanlanan suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, Penitensiar Xidmətin 3 saylı İstintaq Təcridxanasına təhvil verildiyi günün səhərisi o, tibbi müayinədən keçirildikdə onun sağ gözündə olan xəsarətdən başqa, bədənində, çiyin nahiyəsində də xəsarətlər olmuşdur. Çünki Polis İdarəsində onu yerdə sürümüşdülər. Buna baxmayaraq, İstintaq Təcridxanasında bu fakt yoxlanılmamış, yalnız prokurorluğa bu barədə şikayət edildikdən sonra o, ekspertizadan keçirilmişdir. Ekspertiza vaxtı onun bədənində, sifət nahiyəsində xəsarətlərin olması öz təsdiqini tapmışdır. Məhkəmə istintaqında təqsirləndirilən şəxs qismində dindirilmiş Təqsirləndirilən şəxs2 ona elan olunmuş ittiham üzrə özünü qismən, yəni Azərbayan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilərək ifadəsində göstərdi ki, o, ittiham aktında göstərilənlərlə razı deyil. O, heç vaxt ittiham aktında göstərilən çəkidə narkotik vasitə əldə etməmiş, eləcə də nə özü, nə də Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmamışdır. O, təxminən 22 ildir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 tanıyır. Onlar sinif yoldaşı olmuşlar. 2020-ci ilin sonlarında rəsmi nikahda olduğu əri həbs olunduqdan sonra o, tək yaşadığına və iki övladına baxa bilmədiyinə görə Elnurun ona dayaq olması niyyəti ilə qarşılıqlı razılıq əsasında aralarında müəyyən münasibətlər yaranmışdır. O, tutulmamışdan əvvəl, son bir il olardı ki, Elnurla qeyri-rəsmi olaraq yaşamağa başlamış və bir aya yaxın idi ki, Elnur onlarla birlikdə yaşamışdır. O, Elnurla birlikdə yaşamamışdan əvvəl heç vaxt narkotik vasitələrdən istifadə etməmiş, Elnurun da narkotik vasitə istifadəçisi olduğunu bilməmişdir. Onlar son 2-3 ay ərzində narkotik vasitədən istifadə etməyə başlamışlar. Narkotik vasitələrdən əvvəlcə o, sonra isə Elnur istifadə etməyə başlamışdır. O, tutulmamışdan əvvəl Elnur ilə birlikdə Xəyalə adlı şəxsdən narkotik vasitə alaraq istifadə etmişdir. Bundan sonra Xəyalə ilə onun arasında münasibət yaranmışdır. Onlar tez-tez mobil telefon vasitəsi ilə danışmışlar. Xəyalə “Nazlı” şadlıq sarayının arxasında kirayədə mənzildə yaşamışdır. O, narkotik vasitəni Ramin adlı tanışının vasitəsilə X8 almış və sonra birlikdə istifadə etmişlər. Ramin hazırda həbsdədir. Ramin ona, əgər narkotik vasitə lazım olsa Xəyalə Sadıqovadan ala biləcəyini demişdir. Sonra onunla Xəyalə arasında münasibət yaranmış və onlar tez-tez mobil telefon vasitəsilə danışmışlar. Onlar əsasən «WhatsApp» vasitəsi ilə əlaqə saxlamışlar, onların arasında sms yazışmaları da olmuşdur. Xəyalənin mobil telefonu dəqiq olaraq onun yadında deyil, səhv etmirsə 070 ilə başlayırdı, sonu isə 55-57 olmalı idi. O, «WhatsApp» proqramı vasitəsilə Xəyaləyə «gəlib səndən bir yarımı götürəcəm» şəklində yazdığı mesaj onun Xəyalədən narkotik vasitə istəməsi ilə bağlı olmuşdur. O, bir yarım dedikdə, bir qram yarım metamfetamin istədiyini nəzərdə tutmuşdur. O, Xəyalədən narkotik vasitə metamfetamini hər dəfə 1 (bir) ədəd bükümdə, təxminən 0,2 və ya 0,3 qram miqdarda almış və həmin narkotiki Elnurla birlikdə istifadə etmişdir. O, heç vaxt Xəyalədən 1 (bir) bükümdən artıq metamfetamin almamışdır. Xəyalə həmişə ona 0,2-0,3 qram çəkidə metamfetamin satmışdır. O, heç vaxt Xəyalədən 0,3 qramdan artıq çəkidə metamfetamin almamış, çünki onun bundan artıq metamfetamin almağa pulu olmamışdır. Narkotik vasitənin alınması üçün pulu o, vermişdir. O, Xəyalədən hər dəfə 1 (bir) büküm metamfetamini 20 (iyirmi) manata almışdır. Bundan artıq miqdarda narkotik vasitə almağa onun imkanı olmamışdır. O, heç vaxt Elnuru Xəyalənin yanına metamfetamin almaq üçün göndərməmiş, əksinə həmişə özü gedib Xəyalədən metamfetamin almışdır. Xəyalə özü narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olduğu üçün Xəyalə ondan heç vaxt narkotik vasitə istəməmişdir. O, Xəyalədən metamfetamin aldıqda Xəyalə ona satdığı metamfetaminin çəkisini öz tərəzisində çəkib vermişdir. O, Xəyalədən adətən 0,2 qram çəkidə metamfetamin almış, lakin onun bədəni ağrıdığı vaxtlar Xəyalə ona hörmət edərək 0,3 qram çəkidə metamfetamin verirmiş ki, ağrıdan çıxa bilsin. Elnurun «Hyundai» markalı avtomobili olmuş və onlar Xəyalədən narkotik almağa hər dəfə həmin maşınla getmişlər. Təxminən 5-6 dəfə belə hal olmuşdur. Xəyalə «Nazlı» şadlıq sarayının arxasında kirayəyə götürdüyü mənzildə yaşamış və həmin mənzildə metamfetamin satmışdır. Elnur hər dəfə onu avtomobili ilə Xəyalənin yaşadığı binanın qarşısına aparmış, sonra Elnur onu maşında gözləmiş, o da Xəyalədən metamfetamin alıb avtomobilə qayıtmış və sonra onlar birlikdə oradan uzaqlaşmışlar. Hadisə baş verən gün o, «Neftçilər» metro stansiyasının yaxınlığındakı «LC Waikiki» mağazasının içərisində polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılmışdır. Həmin vaxt Xəyalə də onun yanında olmuşdur. Həmin gün o, «Kontakt Home» satış mağazasında kredit ödənişi etməli olmuşdur. Xəyalə də ona demişdir ki, «mütləq gəl «LC Waikiki» mağazasının yanına və metamfetamini götür». O, həmin gün Xəyalədən metamfetamin almaq istəməsə də, Xəyalə həmin gün dəfələrlə israr edərək ona demişdir ki, «yox, mütləq bugün gəl «LC Waikiki» mağazasının yanına və metamfetamini götür, həm də sənə verdiyim tərəzini və daşları gətir qaytar». O, həmin gün Xəyalədən metamfetamin almaq istəmədiyini desə də, Xəyalə ona metamfetamin satmaqda israrlı olduğundan və ona verdiyi tərəzini daşları ilə birlikdə qaytarmasını tələb etdiyindən Xəyalə ilə görüşməyə razılıq vermişdir. Görüş yeri kimi Xəyalə «LC Waikiki» mağazasının qarşısını bildirmişdir. O, Elnura Xəyalə ilə görüşəcəyini desə də, həmin vaxt Xəyalədən narkotik vasitə alacağını deməmişdir. Elnur onu «LC Waikiki» mağazasının yaxınlığına aparmışdır. O, maşından düşüb mağazanın qarşısında Xəyaləni gözləmiş, həm də özünə idman forması almaq qərarına gəlmişdir. O, Xəyaləni gözlədiyi vaxt Elnur da onu avtomobildə yolun digər tərəfində gözləmişdir. Xəyalə gələndən sonra onlar tibbi maska almaq üçün birlikdə aptekə getmişlər. Onlar aptekə gedərkən Xəyalə tez bir şəkildə ona 0,3 qram çəkidə 1 (bir) ədəd bükümdə metamfetamin verərək insanlar görməsin deyə çantasına qoymasını demişdir. O da həmin bükümü əl çantasının içərisinə qoymuşdur. O, Xəyalədən metamfetaminin çəkisini soruşduqda, Xəyalə həmişəki kimi metamfetamini tərəzidə ölçdüyünü və çəkisinin 0,3 qram olduğunu demişdir. O da bundan sonra Xəyaləyə 20 (iyirmi) manat pul vermişdir. O, heç vaxt 2 qram çəkidə metamfetamin almadığı üçün həmin çəkidə olan narkotikin qiymətini bilməmişdir. O, 20 (iyirmi) manat pulu Xəyalənin ona metamfetamin satmaqda israrlı tələbindən sonra 0,3 qram metamfetaminin qarşılığında vermiş və belə olan halda 2 qram metamfetamin daha baha qiymətə olmalı imiş, hansı ki, onun heç o qədər pulu olmamışdır. Onun Xəyaləyə verdiyi 20 (iyirmi) manat pul onun özünə məxsus olmuşdur. O, həmin gün «Kontakt Home» satış mağazasında kredit ödənişi etməli olmuş və ona görə ödəniş etmək üçün çıxıb getmək istəmişdir. Lakin Xəyalə «LC Waikiki» mağazasına getməyi ona demişdir. O, Xəyalə ilə getmək istəməsə də, Xəyalə ondan bunu xahiş etmiş və ona görə də Xəyalənin sözündən çıxmayaraq sonuncu ilə birlikdə «LC Wakaiki» mağazasına getmişdir. Onlar «LC Waikiki» mağazasının içərisində olduqları vaxt 3 (üç) nəfər mülki geyimli şəxs onlara yaxınlaşaraq saxlamışlar. Həmin şəxslər polis əməkdaşları Qalib Hümbətov, Şahid4 və Valeh olmuşdur. O, saxlanılarkən Xəyalə də onun yanında olmuşdur. Elnur isə yolun digər tərəfində maşında onu gözləmişdir. O, tutularkən ona qarşı zor tətbiq olunmuşdur. Belə ki, Valeh onu itələyərək avtomobilə minməyə məcbur etmiş, avtomobildə isə onun başının üst hissəsindən yumruqla vurmuşdur. Xəyalə ilə onu Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinə aparmışlar. Onlar Polis İdarəsinə aparıldıqları üçün o, kredit ödənişini həmin gün deyil, sonradan aparıb ödəmişdir. Elnur Polis İdarəsinə onlarla birlikdə aparılmamışdır. Onlar Polis İdarəsinə gətiriləndən təxminən 1-2 saat sonra Elnur da ora gətirilmişdir. Nizami rayon Polis İdarəsində ona və Elnura qarşı zorakılıq tətbiq edilmişdir. Onlar polis əməkdaşları tərəfindən dəyənəklə (dubinka ilə) döyülmüşlər. Polis əməkdaşları onu narkotik vasitələri satmasını etiraf etməsi üçün döymüşlər, nəticədə onun diz və ayaq nahiyələrində xəsarətlər yaranmışdır. Qalib, Xəlil, Mirmahir və Valeh onu vəhşicəsinə döymüşlər. Xəlil onun saçından tutub dartaraq otaqdan çıxartmış, Valeh isə onun başına yumruq zərbəsi endirmiş, daha sonra rezin dəyənəklə ayaqlarının üst hissəsinə 2-3 dəfə zərbə endirmişdir. Sonra o, prokurorluğa polis əməkdaşları tərəfindən döyülərək işgəncəyə məruz qalması barədə müraciət etmişdir. O, tutulduqdan 3-4 gün sonra onun üzərində ekspertiza keçirilmişdir. Ekspertiza zamanı ən əsas onun ayaqlarında olan zərbələr qeyd edilmişdir. O, tutulan gündən etibarən ifadələrində heç kimə narkotik vasitə satmadığını, sadəcə olaraq Xəyalənin israrlı tələbi ilə şəxsi istifadəsi üçün 0,3 qram metamfetamin aldığını bildirmişdir. O, Nizami rayon Polis İdarəsinə aparıldığı vaxt onun üzərində Xəyalədən aldığı 0,3 qram metamfetamin olmuşdur. Lakin həmin metamfetamin 2 (qram) çəkidə olmamışdır. O, polis əməkdaşlarına metamfetamini Xəyalədən aldığını desə də, polislər buna əhəmiyyət verməmişlər. İttiham aktında göstərilən və guya onun üzərindən aşkar edilmiş çəkidə narkotik vasitəni polislər onu döyərək boynuna qoymuşlar. Belə ki, o, 0,3 qram metamfetamini Xəyalədən almış, qalanı isə polislər tərəfindən ona məxsus olan çantaya qoyulmuşdur. Çünki o, mağazada saxlanılan kimi polislər onun çantasını əlindən alıb özlərində saxlamışlar. Onunla polis əməkdaşları arasında hər hansı ədavət və ya düşmənçilik olmamışdır. Qalib Hümbətov sadəcə olaraq Xəyalənin əli ilə onu və Elnuru şərləyib tutmuşdur. Onun üzərindən aşkarlanan tərəzi və çəki daşları Xəyaləyə məxsus olmuşdur. Belə ki, Xəyalə kirayədə yaşadığı evdən qovularkən ev əşyalarını başqa mənzilə daşımağa və əşyalarının bir qismini saxlamağa görə ona zəng edib Elnurla birlikdə kömək etmələrini ondan xahiş etmişdir. O da buna etiraz etməmişdir. Çünki Xəyalə ona telefonda atası vəfat etdiyi üçün heç kimin kömək etmədiyini demişdir. O da Elnurla birlikdə Xəyalənin evinə getdikdə görmüşdür ki, Xəyalə həqiqətən də evdən qovulmuş və onlar köməkləşib Xəyalənin əşyalarını Keşlə qəsəbəsinə daşımışlar. Həmin vaxt Xəyalə ona tərəzi və çəki daşlarını verib həmin əşyaları müvəqqəti olaraq özündə saxlamağını xahiş etmişdir. Tərəzi və çəki daşlarından başqa Xəyalənin onda hər hansı başqa əşyası olmamışdır. Xəyalə tərəzini və çəki daşlarını ona verəndə o, bundan şübhələnməmişdir. Tərəzi və çəki daşları bir neçə gün onda qalmışdır. O, polis əməkdaşları tərəfindən saxlanıldıqdan sonra onu polisə satanın Xəyalə olduğunu düşünmüşdür. Belə ki, Xəyalə məqsədli şəkildə ona məhz həmin gün israrla metamfetamin satmaq üçün çağırmış, habelə onda olan tərəzini və daşları gətirib qaytarmasını tələb etmişdir. O, Polis İdarəsində olarkən onun üzərindəki əl çantasından aşkarlanan tərəzinin və çəki daşlarının Xəyaləyə məxsus olduğunu desə də, polislər buna məhəl qoymayaraq «Xəyalənin adını çəkmə, o, bizim adamdır, səni təhvil verib getdi» deyə bildirmişlər. Həmin gün Polis İdarəsində Xəyalədən izahat belə alınmamışdır. Polis İdarəsində Qalib özü ona demişdir ki, «Xəyalə bizə kömək etdi, ona görə də onu buraxacayıq, lakin sizin ikinizi də uzun müddətə «içəri» göndərəcəm, hər şey bizim əlimizdədir». O, əvvəllər də bir neçə şəxsin Xəyalənin vasitəsilə polislər tərəfindən tutulduğunu eşitmişdir. Hazırda Xəyalənin harada olması barədə onun heç bir məlumatı yoxdur. Onlar polis əməkdaşları tərəfindən saxlanıldıqları gün Elnurun üzərindən və avtomobilindən narkotik vasitə aşkar olunmamışdır. Bununla belə polislər Elnuru döymüşlər. Elnurun göz və baş nahiyələrində xəsarətlər olmuşdur. Polislər Elnuru hətta onun gözü qarşısında da döymüşlər. Polis əməkdaşları Elnuru üzərində narkotik vasitə olmadığını, onun əl çantasından aşkarlanan narkotik vasitənin Elnura məxsus olmadığını dediyinə görə döymüşlər. Onlar Polis İdarəsində olarkən təhqiqatçı ona qarşı zor tətbiq edilməsinə şərait yaratmış, nəticədə o, rezin dəyənəklə döyülmüşdür. Məqsəd narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmasını onun boynuna qoymaq olmuşdur. O isə narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmadığını, yalnız istifadəçisi olduğunu, bundan başqa, saxlanılarkən üzərində olan əl çantasının Elnura deyil, özünə məxsus olduğunu demişdir. Lakin polis əməkdaşları onun dediyinin əksini yazmışlar ki, guya o, əl çantasının Elnura məxsus olduğunu demişdir. Halbuki o, belə bir söz deməmişdir. O, saxlanılarkən polis əməkdaşları onun əl çantasını dartıb əlindən almışlar, sonra çanta təxminən 2-3 saat ərzində Valehdə qalmış, sonradan Polis İdarəsində həmin çanta onun özünə qaytarılmışdır. Polis İdarəsində Valeh çantanı ona verərək içində olan narkotik vasitənin ona məxsus olmasını etiraf etməsini tələb etmişdir. O, bunu etmədikdə, orada olan rəis Qalib Hümbətov onun saçından tutaraq sürümüşdür. Onun üzərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Şahid2 orada olmamışdır. Belə ki, onları tutan polislərə rəhbərliyi Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 rəisi Qalib həyata keçirmişdir. Onları döyən də, döydürən də, eləcə də şərləyib tutduran da Qalib olmuşdur. O, sonradan bilmişdir ki, X28 əli ilə bir çox insanı əsassız yerə şərləyib tutmuşdur. Şahid2 onunla Xəyalənin tutulmasında iştirak etməmişdir. Elnur onlarla birlikdə tutulmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs2 ifadəsində qeyd etdiklərinin nəzərə alınmasını və ona elan olunmuş ittiham üzrə bəraət verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai araşdırma orqanına verdiyi ifadələri ilə məhkəmədə verdiyi ifadəsi arasında əhəmiyyətli dərəcədə ziddiyyət olduğundan onun ibtidai araşdırma orqanına vermiş olduğu ifadələri elan edilmişdir. Belə ki, həmin ifadələrdən görünür ki, 30 aprel 2021-ci il tarixdə ona Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə elan edilmiş ittihamda o, özünü təqsirli bilərək ifadəsində göstərmişdir ki, təxminən iyirmi bir ildir ki, Elnur adlı şəxslə tanışdır. Elnur onun sinif yoldaşı olmuşdur. 2020-ci ilin sonlarında rəsmi nikahda olduğu onun həyat yoldaşı həbs olunduqdan sonra o, tək yaşadığına və iki övladı olduğu üçün Elnurun ona dayaq olması niyyəti ilə hər ikisinin razılığı ilə aralarında müəyyən münasibətlər yaranmışdır. Təxminən bir aya yaxındır ki, Elnur onunla və onun övladları ilə birlikdə yaşadığı ünvanda yaşayır. Təxminən bir ay bundan qabaq Elnurun təklifi ilə o, narkotik vasitələrdən istifadə etməyə başlamışdır. Təxminən üç həftə bundan qabaq o, Elnur ilə birlikdə Xəyalə adlı şəxsdən narkotik vasitə alaraq birlikdə istifadə etmişdir. Bundan sonra Xəyalə ilə münasibəti yaranmış və onlar tez-tez mobil telefonda danışmağa başlamışlar. Xəyalə onun bilmədiyi səbəbdən onunla yaxınlıq etmiş və bu müddət ərzində onlar dəfələrlə mobil telefonda danışmışlar. Elnur da bu müddət ərzində dəfələrlə ya onunla birlikdə, ya da ki, tək Xəyalə ilə görüşmüş və Xəyalədən narkotik vasitə almışdır. 28 aprel 2021-ci il tarixdə axşam saatlarında o, Elnur ilə birlikdə olan zaman Xəyalə mobil telefon vasitəsi ilə ona zəng etmişdir. Bir qədər danışdıqdan sonra Xəyalə ondan Elnuru soruşmuş və o da Elnurun onun yanında olduğunu bildirmişdir. Xəyalə mobil telefonu Elnura verməsini ondan xahiş etmiş, o da mobil telefonu Elnura verdikdən sonra təxminən bir neçə dəqiqə Elnur mobil telefonla Xəyalə ilə danışmışdır. Bundan sonra onlar sağollaşıb telefon zənginə son verən zaman o, Elnurdan Xəyalənin nə istədiyini soruşmuşdur. Elnur Xəyalənin ağrılarının olmasını, lakin əlində «şüşə» qalmadığını və təcili olaraq «şüşə» tapmağını istəməsini demişdir. Bundan sonra Elnur özünə məxsus olan mobil telefon vasitəsi ilə bir neçə yerə zəng etmiş və sonda Kamil adlı şəxsdən narkotik vasitə ala biləcəyini bildirmişdir. O, Elnurdan Kamilin kim olmasını soruşduqda, Elnur Kamili tanımadığını və bir dostunun tanışı olmasını bildirmişdir. Daha sonra Elnur yenidən Xəyaləyə mobil telefon vasitəsi ilə zəng edərək harada olduğunu və sonra isə Xəyaləyə Balaxanıya gəlməsini bildirmişdir. Təxminən bir qədər keçdikdən sonra Elnur ona Kamilin bank kartı nömrəsi atdığını və həmin karta alacağı narkotik vasitənin pulunun yarısını göndərməsinin lazım olduğunu bildirərək yolun kənarında avtomobili saxlamış və marketə daxil olmuşdur. Təxminən bir neçə dəqiqədən sonra Elnur marketdən çıxmış və yenidən onlar yola düşmüşlər. Onlar təxminən bir qədər getdikdən sonra adının Balaxanı olduğunu bildiyi yerə çatmışlar və orada bir qədər gözlədikdən sonra Xəyalə ilə görüşmüşlər. Xəyalə həmin yerə taksi ilə gəlmişdir. Xəyalə onların olduğu avtomobilə əyləşdikdən sonra onlar yenidən hərəkət etmişlər. Hərəkətdə olan zaman Elnur yenidən Kamil adlı şəxs ilə mobil telefonla danışmış və bir qədər getdikdən sonra avtomobili saxlamışdır. Avtomobili tərk etdikdən sonra təxminən bir neçə dəqiqədən sonra yenidən avtomobilə qayıtmış və cibindən bir bükümdə narkotik vasitəni çıxararaq avtomobildə olan qara rəngli çantasının içərisindən çıxartdığı elektron tərəzi ilə bölmüş, narkotikin yarısını Xəyaləyə, qalan yarısını isə elektron tərəzini çıxartdığı qara rəngli əl çantasının içərisinə qoymuşdur. Xəyalə narkotik vasitəni götürdükdən sonra onlarla sağollaşaraq avtomobildən düşmüşdür. Sonra o, Elnur ilə birgə yaşadığı ünvana getmişdir. 28 aprel 2021-ci il tarixdə o, mobil telefonunun kredit ödənişinin vaxtı olması ilə əlaqədar və bununla yanaşı olaraq oğluna idman paltarı almaq məqsədi ilə Elnurdan onu Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Q.Qarayevə aparmasını xahiş etmişdir. Elnur etiraz etməmiş və bir neçə dəqiqə hazırlaşdıqdan sonra evdən çıxaraq ona təxminən bir neçə dəqiqədən sonra gəlməsini və özünə məxsus olan avtomobili qızdıracağını bildirmişdir. O, hazırlaşaraq evdə olan zibilləri də götürüb evdən çıxmaq qərarına gəlmişdir. O, evin çöl qapısında olan zaman Elnur ona yüksək səs ilə evdə olan divanın üzərindəki, Elnura məxsus olan çantanı da götürməsini ondan xahiş etmiş və o da evin qonaq otağına qayıdaraq Elnura məxsus olan çantanı götürmüşdür. O, zibilləri əlində tuta bilməyəcəyini başa düşərək həmin çantanı belindən asaraq qapının çıxışında olan zibilləri əlləri ilə götürmüşdür. Həyətə düşdükdən sonra onun əlində olan zibilləri zibil qabısına qoyaraq Elnura məxsus olan avtomobilə əyləşmişdir. O, avtomobildə olan zaman Elnur ilə bir qədər söhbət etmiş və Elnura məxsus olan çantanı çıxararaq avtomobilə qoymaq onun yadından çıxmışdır. Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Q.Qarayev prospekti 61 ünvanında olan zaman Elnur avtomobili yolun sağ kənarına çəkərək ondan düşməsini və avtomobili irəlidə park edəcəyini bildirmişdir. O, avtomobildən düşərək yolun kənarında olan «LC Waikiki» mağazası istiqamətinə getmək istəyərkən polis əməkdaşları ona yaxınlaşaraq onu Nizami rayon Polis İdarəsinə dəvət etmişlər. Əlavə olaraq, o, təxminən bir aya yaxın müddətdir ki, narkotik vasitələrdən istifadə etdiyini qeyd etmişdir. O, üzərində olan və Təqsirləndirilən şəxs1 məxsus olmasını iddia etdiyi çantanın içərisindən aşkar edilmiş psixotrop maddə olan metamfetamin olmasını bilməmişdir. O, həmin çantanın içərisində elektron tərəzi olmasını bilmiş, lakin metamfetamin olması barədə onun məlumatı olmamışdır. O, Təqsirləndirilən şəxs1 sonuncuya məxsus olduğunu bildirdiyi elektron tərəzini hansı təyinatla istifadə etməsini soruşmuş, Elnur da özünə narkotik vasitə alan zaman satan şəxslərin həmin narkotik vasitələrin çəkisində aldatmaması səbəbi ilə əldə etdiyini və tərəzini bunun üçün istifadə etdiyini bildirmişdir. O, Xəyalənin Təqsirləndirilən şəxs1 ilə mobil telefonla danışan zaman hansı miqdarda narkotik vasitə tapmasını istəməsini bilməmişdir. O, Elnur ilə Xəyalə arasında olan mobil telefon danışıqlarını eşitməmiş, habelə bu barədə Elnurdan heç nə soruşmamışdır. O, Təqsirləndirilən şəxs1 əldə etdiyi narkotik vasitənin hansı miqdarda olmasını bilməmiş, Elnur onun iştirakı ilə Xəyaləyə narkotik vasitəni verən zaman Xəyalədən psixotrop maddə metamfetaminin qarşılığında heç bir ödəniş almamışdır. O, yalnız narkotik vasitələrdən istifadə etmişdir. Elnurun narkotik vasitələri satıb-satmaması barədə onun heç bir məlumatı yoxdur. İlkin təhqiqat araşdırması zamanı o, izahat verərkən baş vermiş hadisənin şokundan və qorxusundan üzərində olan, içərisində psixotrop maddə aşkar edilərək götürülmüş çantanın ona məxsus olmasını və eyni zamanda həmin narkotik vasitəni Xəyalə adlı tanışına verdiyini bildirmişdir. Lakin həqiqət yuxarıda qeyd etdiyi kimidir. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs2 16 avqust 2021-ci il tarixdə əlavə dindirilərkən ona Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə elan edilmiş ittihamda özünü təqsirli bilməyərək ifadəsində göstərmişdir ki, o, Xəyaləyə psixotrop maddə satışında iştirak etməmiş, onun üzərində nə psixotrop maddə, nə tərəzi, nə də başqa avadanlıq olmamışdır. 28 aprel 2021-ci il tarixdə səhər saatlarında o, Xəyalə ilə mobil telefon əlaqəsi saxlayan zaman Xəyalədən narkotik vasitə istəmişdir. O, Elnurla bərabər Xəyalənin digər mənzilə köçürülməsində iştirak etmiş və həmin gün Xəyalə saxlamaq üçün narkotik vasitələrin çəkilməsində istifadə edilən tərəzi və çəki daşlarını ona vermişdir. O da həmin əşyaları əl çantasında saxlamışdır. 28 aprel 2021-ci il tarixdə o, Xəyalə ilə telefonla danışarkən qəbul etmək üçün Xəyalədən psixotrop maddə istəmiş, Xəyalə isə ona təxminən 1 (bir) qram psixotrop maddə gətirəcəyini demişdir. Bunun müqabilində Xəyalə ona saxlamaq üçün verdiyi tərəzi və daşlarını özü ilə gətirməsini bildirmişdir. 28 aprel 2021-ci il tarixdə, saat 17:00 radələrində Elnur onu Xəyalə ilə görüşmək üçün «Neftçilər» metro stansiyası yaxınlığına aparmışdır. O, Xəyalə ilə görüşmüş və Xəyalədən psixotrop maddənin üzərində olub-olmadığını soruşmuşdur. Xəyalə maddənin üzərində olduğunu demiş və pulu ondan götürüb çantasına qoymuşdur. O da Xəyalənin verdiyi psixotrop maddəni Xəyalənin əşyalarının içində olduğu əl çantasına qoymuşdur. Polis əməkdaşları onu Xəyalə ilə birlikdə saxlayıb idarənin inzibati binasına gətirdikdən sonra onun üzərinə keçirilmiş baxış zamanı əl çantasından aşkar edilən tərəzi və daşların, eləcə də psixotrop maddənin Xəyaləyə aid olduğunu demişdir (cild 01, iş vərəqə 83-87, 232-235). Təqsirləndirilən şəxs2 elan olunmuş ifadələrin heç birini təsdiq etmədiyini və məhkəmədə verdiyi ifadəsinin doğru olduğunu bildirmişdir. Məhkəmə araşdırması davam etdiyi zaman Təqsirləndirilən şəxs2 vəfat etmişdir. Bu səbəbdən də onun yaxın qohumu olan anası təqsirləndirilən şəxsin hüquqi varisi qismində tanınmasını məhkəmədən xahiş etmiş və məhkəmə qərarı ilə anası Təqsirləndirilən şəxs2 hüquqi varisi qismində tanınmışdır. Məhkəmə istintaqında təqsirləndirilən şəxsin hüquqi varisi X9 ifadəsində göstərdi ki, onun qızı Təqsirləndirilən şəxs2 14 fevral 2023-cü il tarixdə dəm qazından zəhərlənərək ölmüşdür. Onun qızı Təqsirləndirilən şəxs2 heç vaxt narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs2 Xəyalə adlı qız polis əməkdaşı Qalib Hümbətovun əli ilə tutdurmuşdur. X31 “adamıdır” və bir çox insanın həyatını məhv edərək tutdurmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs2 həmin gün Xəyalə bilərək çağırmışdır ki, Qalib Hümbətova təhvil versin. O, cinayət işi üzrə mərhum qızı Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində bəraətverici əsaslar olmadan cinayət işinə xitam verilməsinə qəti şəkildə etiraz edir. Təqsirləndirilən şəxsin hüquqi varisi X9 ifadəsində qeyd etdiklərinin nəzərə alınaraq mərhum qızı Təqsirləndirilən şəxs2 elan olunmuş ittiham üzrə bəraət verilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid2 ifadəsində göstərdi ki, ona “Nurlanə” və “Elnur” adlı şəxslərin narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmaları barədə əməliyyat məlumatı daxil olmuşdur. Bundan sonra o, daxil olmuş əməliyyat məlumatı barədə rəhbərliyə yazılı şəkildə məruzə etmiş və bu məlumat əsasında əməliyyat tədbirlərinin keçirilməsi barədə qərar qəbul olunmaqla, əməliyyat qrupu yaradılmışdır. Əməliyyat qrupunun rəhbəri o, özü olmuşdur. Qrupa digər polis əməkdaşı Şahid4 da daxil edilmişdir. Beləliklə, əməliyyat tədbirində cəmi iki nəfər, yəni o və Şahid4 iştirak etmişdir. Onlar 28 aprel 2021-ci il tarixdə ünvan 3 ünvanının qarşısında Nurlanə və Elnur adlı şəxslərin əlamətləri ilə üst-üstə düşən şəxslərə yaxınlaşaraq özlərini təqdim edib polis əməkdaşları olduqlarını bildirmişlər və həmin şəxslərdən də özlərini təqdim etmələrini xahiş etmişlər. Həmin şəxslər Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 olduqlarını bildirmişlər. Bundan sonra onlar həmin şəxsləri Nizami rayon Polis İdarəsinə dəvət etmişlər. Saxlanılan şəxslər də buna etiraz etməyərək onlarla birlikdə Polis İdarəsinə gəlmişlər. Polis İdarəsində inzibati otaqların birində əvvəlcə Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində qanunla qadağan edilmiş hər hansı bir əşya varsa təqdim etməsi təklif olunmuşdur. Nurlanə də heç bir etiraz etmədən əlində olan qara rəngli dəri çantanı təqdim edərək çantanın içərisində plastmas qutu olduğunu bildirmiş və həmin plastmas qutunu çantadan çıxararaq təqdim etmişdir. Həmin qara rəngli qutunun içərisinə baxış keçirilən zaman qutudan ağ kristal şəklində olan maddə və elektron tərəzi aşkar olunmuşdur. Əməliyyat tədbirindən sonra uzun müddət keçdiyindən o, həmin vaxt Təqsirləndirilən şəxs2 çantasından və üzərindən aşkar edilmiş digər predmetləri xatırlamır. Lakin o, müstəntiqə ifadə verərkən bütün bu halları dəqiq göstərmiş və bu səbəbdən də müstəntiqə verdiyi ifadəsini təsdiq edir. Sorğu-sual zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 çantasından aşkarlanmış narkotik vasitənin Xəyalə adlı qıza məxsus olduğunu və həmin narkotik vasitəni Xəyaləyə vermək üçün görüşdüklərini bildirmişdir. Sonra aşkar olunmuş əşyalar qablaşdırılmaqla götürülmüş və bu barədə protokol tərtib edilmişdir. Daha sonra Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində qanunla qadağan edilmiş hər hansı əşya varsa təqdim etməsi təklif olunmuşdur. Elnur da üzərində heç bir qanunsuz əşya olmadığını bildirmişdir. Sorğu-sual zamanı Elnur tanışı Nurlanə ilə birlikdə sonuncunun rəfiqəsi Xəyalə adlı qıza narkotik vasitə vermək üçün görüşdüklərini bildirmişdir. Nurlanə ilə Elnur üzərlərinə baxış keçirilməsinə etiraz etməmişlər. Bundan sonra bu barədə protokol tərtib edilərək iştirakçılar tərəfindən imzalarla təsdiq edilmişdir. 29 aprel 2021-ci il tarixdə Nizami rayon Polis İdarəsinin İstintaq şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs2 razılığına əsasən onun yaşadığı Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, T.Bağırov küçəsi 12 saylı evə baxış keçirilmiş, lakin həmin vaxt evdə qadağan edilmiş əşya aşkar edilməmişdir. Hazırki cinayət işi ilə əlaqədar onun xatırladığı məlumatlar bunlardan ibarətdir. Hadisənin üstündən uzun müddət keçdiyindən başqa halları xatırlamır. Şahid2 ona ünvanlanan suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 tərəflərindən saxlanılarkən sonunculara qarşı heç bir zorakılıq edilməmiş, yaxud başqa formada işgəncə verilməmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 saxlanılarkən Xəyalə adlı şəxs də sonuncuların yanında olmuş və nəticədə Xəyalə də tutulmuş, hətta şəxsi axtarışda da orada olmuş, lakin Xəyalənin sonraki taleyi barədə onun heç bir xəbəri yoxdur. Polis İdarəsinə daxil olmuş əməliyyat məlumatı barədə raportu o, özü yazmış olsa da, hazırda raportun məzmununu xatırlamır. Həmin raport cinayət işinin materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmədə elan olunan raportun məzmununa uyğundur. Raportda yazılanlar düzgündür və onun aldığı məlumata uyğun tərtib olunmuşdur. Uzun müddət keçdiyindən o, hazırda ifadə verərkən təqsirləndirilən şəxslərin narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmaları barədə əməliyyat məlumatının daxil olduğunu bildirmişdir. Lakin o, raportda yazmışdır ki, təqsirləndirilən şəxslərin narkotik vasitələri saxlaması, gəzdirməsi və istifadəsi ilə bağlı məlumat daxil olmuşdur. O, raportda yazılanlarla məhkəmədə verdiyi ifadəsi arasındaki ziddiyyəti hadisənin üstündən uzun müddət keçməsi ilə əlaqələndirmişdir. Onlar Elnur, Nurlanə və Xəyaləni xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:00 radələrində saxlamışlar. Hər üç şəxs eyni gündə və eyni məkanda, yəni Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Q.Qarayev prospekti 61 ünvanında saxlanılmışdır. Nurlanə ilə Xəyalə mağazanın içərisində, Elnur isə mağazanın çölündə saxlanılmışdır. Onlar hər üç şəxsi Polis İdarəsinə gətirən kimi təhqiqatçıya təhvil vermişlər. O, saxlanılan üç şəxsin Polis İdarəsinə eyni maşında gətirilibgətirilməmələrini dəqiq xatırlamır. Təqsirləndirilən şəxslərin saxlanılmasında onunla yanaşı, həmçinin Şahid4 da iştirak etmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 məhkəmədə yalan ifadə vermişdir. Onunla Şahid4 başqa orada başqa polis əməkdaşı, həmçinin Nizami rayon Polis İdarəsinin Narkotiklərlə Mübarizə Şöbəsinin rəisi Qalib olmamışdır. Nə o, nə də ki, Qalib Nurlanə ilə Elnuru döyməmişdir. Həmçinin o, Təqsirləndirilən şəxs1 cibindən 100 (yüz) ABŞ dolları məbləğində pulu götürməmişdir. O, Valeh adlı şəxsi isə ümumiyyətlə tanımır. Bundan başqa, təqsirləndirilən şəxslərə qarşı nə onun, nə də ki, digər polis əməkdaşları tərəfindən təzyiq göstərilməmişdir. O, belə bir halın şahidi olmamışdır. Şəxsi axtarış həmin gün saat 20:40-da başlanmış və təhqiqatçı tərəfindən həyata keçirilmişdir. Təqsirləndirilən şəxslər saxlanıldıqdan bir neçə saat sonra həmin şəxslərin üzərlərinə şəxsi axtarışın keçirilməsi onunla bağlı olan məsələ deyil. Əməliyyat müvəkkili kimi onun səlahiyyətləri cinayət törətmiş şəxsləri tutub təhqiqatçıya təhvil verməkdən ibarətdir. Şəxsi axtarışın keçirilməsi ona aid olan məsələ deyil. Bu səbəbdən də o, təhqiqatçı tərəfindən şəxsi axtarışın bir neçə saatdan sonra keçirilməsinin səbəbini bilmir, yəqin ki, təhqiqatçı vəkillərin gəlməsini gözləmişdir. Şəxsi axtarış zamanı Elnurun üzərindən narkotik vasitə aşkar edilməmiş, Nurlanənin əlində olan çantanın içərisindən isə 1 (bir) ədəd bükümdə ağ kristal şəkilli narkotik vasitə və elektron tərəzi aşkar olunmuşdur. Şahid2 xx.xx.2022-ci il tarixdə keçirilmiş məhkəmə iclasında sərbəst şəkildə ifadə verərkən və cinayət prosesi iştirakçılarının suallarına cavab verərkən Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində keçirilmiş əməliyyat tədbirlərinin keçirilməsi məqsədi ilə əməliyyat qrupunun yaradıldığını, həmin qrupa özü ilə yanaşı, digər polis əməkdaşı Şahid4 da daxil olduğunu, Elnurla Nurlanənin tutulmasında yalnız iki nəfər polis əməkdaşının (özü və Şahid4) iştirak etdiyini, həmin əməliyyat tədbirlərində başqa polis əməkdaşlarının iştirak etmədiyini bildirmişdir. Bu səbəbdən də məhkəmə qeyd edilən şahidə cinayət işinin 3-cü cildinin, 187-188-ci vərəqələrində olan izahatı elan etmək və həmin izahatda göstərilmiş məsələləri həmin şahidlə dəqiqləşdirmək məcburiyyətində qalmışdır. Sözügedən izahat Şahid2 elan edildikdən sonra o, xx.xx.2021-ci il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 narkotik vasitələrdən istifadə etməsi barədə daxil olmuş əməliyyat məlumatı əsasında Nizami RPİ-nin X5 rəisi X33, bölmənin əməliyyat müvəkkilləri Şahid4 və X16 ilə birlikdə əməliyyat tədbirlərini keçirərək Təqsirləndirilən şəxs1 ünvan 4 ünvanında yerləşən 214 saylı orta məktəbin yanında, Təqsirləndirilən şəxs2 isə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Qara Qarayev prospekti 61 ünvanında yerləşən “LC Waikiki” ticarət mərkəzinin qarşısında saxlayaraq Nizami RPİ-yə apardığını təsdiq etmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid4 ifadəsində göstərdi ki, sonradan adlarını bildiyi Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində polis əməkdaşı Şahid2 əməliyyat məlumatı daxil olmuş və daxil olmuş əməliyyat məlumatı əsasında Şahid2 raportla rəhbərliyə müraciət etmişdir. Bundan sonra əməliyyat qrupunun yaradılması barədə qərar qəbul edilmişdir. Əməliyyat qrupuna Şahid2 rəhbərlik etmiş, o isə üzv kimi həmin qrupa daxil olmuşdur. Onlar 28 aprel 2021-ci il tarixdə ünvan 3 ünvanın qarşısında xarici əlamətləri Nurlanə və Elnur adlı şəxslərlə eyni olan şəxslərə yaxınlaşaraq özlərini təqdim edib polis əməkdaşları olduqlarını bildirdikdən sonra həmin şəxslərdən də özlərini təqdim etmələrini tələb etmişlər. Həmin şəxslər Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 olduqlarını bildirmişlər. Bundan sonra onlar həmin şəxslərə narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olduqlarında şübhəli olmalarını bildirərək Polis İdarəsinə dəvət etmişlər və həmin şəxslər də buna etiraz etməyərək onlarla birlikdə Polis İdarəsinə gəlmişlər. Polis İdarəsində inzibati otaqların birində əvvəlcə Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində qanunla qadağan edilmiş hər hansı bir əşya varsa, təqdim etməsi təklif olunmuşdur. Nurlanə də heç bir etiraz etmədən əlində olan qara rəngli, üzərində «Giorgio Armani» sözləri yazılmış dəri çantanı açaraq içərisindən 1 (bir) ədəd qutunu çıxarıb təqdim etmişdir. Sorğu-sual zamanı Nurlanə qutunun içində olan narkotik vasitə və elektron tərəzinin Xəyalə adlı rəfiqəsinə məxsus olduğunu və həmin əşyaları Xəyaləyə vermək üçün çantasında gəzdirdiyini bildirmişdir. Həmin qutu açıldıqda, qutunun içərisindən ağ kristal halında maddə və elektron tərəzi aşkar olunmuşdur. Bundan başqa, Nurlanə əl çantasının içərisindən 1 (bir) neçə alışqan və 1 (bir) ədəd «Samsung A-10» markalı mobil telefonu çıxarıb təqdim etmişdir. Daha sonra Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində şəxsi axtarış aparılacağı elan olunmuş və sonuncuya üzərində qanunla qadağan edilmiş hər hansı bir əşya varsa, təqdim etməsi təklif olunmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs1 da üzərində hər hansı bir qanunsuz əşya olmadığını bildirmişdir. Sonra Elnurun üzərində şəxsi axtarış keçirilmiş, lakin Elnurun üzərindən narkotik vasitə aşkar edilməmişdir. Uzun müddət keçdiyindən bəzi şeylər onun yadında deyil. Lakin o, müstəntiqə ifadə verərkən düzgün ifadə vermiş, ona görə də həmin ifadəni təsdiq edir. Şahid4 ona ünvanlanan suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 tutulması əməliyyatına faktiki olaraq rəhbərliyi həmin vaxt Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 rəisi vəzifəsində işləmiş X33 həyata keçirmişdir. Elnur və Nurlanənin polis əməkdaşları tərəfindən yol verilmiş qanunsuz hərəkətləri ilə bağlı müraciətləri əsasında o, Nizami rayon prokurorluğuna çağrılarkən orada verdiyi izahatında da əməliyyat tədbirində Qalib Hümbətov, Səfər İsmayılov, Şahid2 və özünün iştirak etdiyini bildirmişdir. Həmçinin o, Valeh adlı şəxsi tanıdığını, sonuncu ilə eyni Polis İdarəsində işlədiyini, daha doğrusu Valehin ictimai əsaslarla polis əməkdaşlarına kömək etdiyini bildirmişdir. Əslində Nurlanə ilə Elnurun saxlanılmasında Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 demək olar ki, bütün əməkdaşları iştirak etmişlər. Əməliyyat tədbiri zamanı Nurlanə və Elnura qarşı hər hansı bir təzyiq göstərilməmişdir. O, Nurlanə ilə Elnurun döyülməsinin, sonunculara işgəncə verilməsinin şahidi olmamışdır. Nurlanə və Elnur onun tərəfindən döyülmələri barədə yalan danışırlar. Nurlanə ilə Elnur axşam saat 19:00-20:00 radələrində saxlanılmışlar. Əvvəlcə Nurlanə, sonra isə Elnur saxlanılmışdır. Həmin əməliyyat tədbiri zamanı Xəyalə adlı qızın saxlanılıb-saxlanılmamasını dəqiq xatırlamır. Əməliyyat tədbirində iştirak edənlərin bir qismi «LC Waikiki» mağazasının içərisində Nurlanə ilə Xəyaləni, çölündə isə Elnuru tutmaqla məşğul olmuşlar. O, şəxsən Elnurun tutulmasında iştirak etmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid6 ifadəsində göstərdi ki, o, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 noyabr 2021-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3-cü maddəsi ilə təqsirli bilinərək 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş və hazırda cəzasını çəkir. O, təqsirləndirilən şəxslərdən Təqsirləndirilən şəxs2 tanımır, Təqsirləndirilən şəxs1 isə adını eşitmişdir. O, özü narkoman olduğundan bəlkə də Elnurla narkotiklə bağlı danışmış, lakin həyatda Elnuru görməmişdir. O, Elnuru xatırlamır. O, bu şəxslərdən heç vaxt narkotik vasitə və ya psixotrop maddə almamışdır. ***-***-**-** mobil telefon nömrəsi onun qardaşı Şahid5 məxsus olmuş, buna baxmayaraq, o, həmin nömrədən istifadə etmişdir. O, həmin nömrə ilə heç kəsdən narkotik vasitə almamış və ya kiməsə bu barədə sms (mesaj) göndərməmişdir. O, mebel ustası kimi fəaliyyət göstərmişdir. Ola bilər ki, o, Elnurla işi ilə əlaqədar danışmışdır. Lakin o, heç bunu da xatırlamır. ***-***-**-** mobil telefon nömrəsinə «Brat men sene soz verdim zeng edib sene deyecem ne qeder tema lazimdi. Amma alinmadi o gunu tutulduq dostlarimla dunen basim acilib bagisla xalam oglu zeng ede bilmedim gorusub derdleserik İnşallah» göndərilmiş mesajının məzmunu ona aydın olsa da, həmin mesaj uzun müddət əvvəl yazıldığından o, bu mesajın nə ilə bağlı olduğunu xatırlamır. Həmin mesajda «tema» adlandırdıqları pul olmuşdur. «Tema» sözü pul mənasında işlədilir. Ola bilər ki, mebel işi ilə əlaqədar ona bu mesaj yazılmış, yaxud da həmin mesaj narkotik vasitə istifadə etdiyi vaxta aid ola bilər, hansı ki, həmin vaxtlar o, özündə olmamışdır. Ya da ki, Şahid6 icarəyə maşın götürmək istəmiş, ona görə də mesaj yazmış, lakin sonradan fikrini dəyişmiş və maşın götürməmişdir. Ümumiyyətlə o, bu mesajla bağlı heç nəyi xatırlamır. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid7 ifadəsində göstərdi ki, Təqsirləndirilən şəxs1 onun əmisi oğludur. Elnur əsasən taksi fəaliyyəti ilə məşğul olmaqla çörək pulu qazanmışdır. O da taksi fəaliyyəti ilə məşğul olur. O, Elnurun narkotik vasitələrdən istifadə etməsini və ya satmasını görməmişdir. Hazırki cinayət işi ilə əlaqədar onu deyə bilər ki, polis əməkdaşı ona zəng edərək oğru tutduqlarını demişdir. O da aldanaraq Polis Şöbəsinə getmişdir. Şöbədə gənc yaşda olan polis əməkdaşı ondan Təqsirləndirilən şəxs1 zəng vurmasının səbəbini soruşmuşdur. O da cavabında Elnurun əmisi oğlu olduğunu demişdir. Polis əvvəlcə ona inanmamış, lakin sonradan inanmışdır. Sonra həmin polis əməkdaşı onu başqa bir otağa apararaq orada demişdir ki, «sən də narkomana oxşayırsan, sənin əmin oğlu Təqsirləndirilən şəxs1 da narkotik vasitələrin satışı ilə məşğuldur, bu barədə nə deyə bilərsən?». O da həmin polis əməkdaşına əmisi oğlu Elnurun narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmadığını və narkotik vasitələrdən istifadə etmədiyini bildirmişdir. Səhv etmirsə müstəntiq bir vərəq yazmış, sonra imzalamaq üçün ona təqdim etmişdir. O da həmin vərəqi oxuduqda, vərəqdə guya onun əmisi oğlu Elnurun narkotik vasitələrin satışı, həm də istifadəsi ilə məşğul olması barədə yazıldığını görmüşdür. O, Elnura qarşı yalan ifadə verə bilməyəcəyini deyərək həmin vərəqi imzalamaqdan imtina etmiş və müstəntiqdən həqiqəti yazmasını tələb etmişdir. Bundan sonra müstəntiq ifadəni onun dediyi kimi yazmışdır. O da bundan sonra həmin protokolu imzalamışdır. O, Polis Şöbəsinə getdiyi gün Elnuru orada görməmişdir. Bundan başqa, o, Elnuru tutulduğu gün müvəqqəti saxlama kamerasında saxlanıldığı vaxtda görməmişdir. O, Elnura yemək aparsa da, sonuncu ilə görüşə bilməmiş, ancaq yeməyi verib qayıtmışdır. Buna görə də o, həmin vaxt Elnurun üzərində xəsarətlərin olub-olmadığını görməmişdir. Elnur heç vaxt onun mobil telefonundan heç kimə zəng etməmiş, habelə heç kimə mesaj göndərməmiş, onun telefonundakı «WhatsApp» proqramı vasitəsilə heç kiminlə danışmamış, ondan taksi kimi heç vaxt nəyisə müəyyən pul müqabilində kiməsə çatdırmağı tələb etməmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid8 ifadəsində göstərdi ki, Təqsirləndirilən şəxs1 onun mərhum həyat yoldaşının doğma qardaşıdır. Elnur əsasən taksi fəaliyyəti ilə məşğul olaraq çörək pulu qazanmışdır. O, Elnurun narkotik vasitələrdən istifadə etməsini görməmişdir. İş üzrə onu deyə bilər ki, polis əməkdaşı ona zəng edərək demişdir ki, bir nəfər oğru tutulmuş və guya onun mobil telefon nömrəsindən oğurluq edən şəxsə zəng getmişdir. Buna görə də o, Polis Şöbəsinə dəvət edilmişdir. O, Polis Şöbəsinə getdikdən sonra orada ondan Təqsirləndirilən şəxs1 tanıyıb-tanımamasını soruşmuşlar. O da «bəli, Təqsirləndirilən şəxs1 tanıyıram, mənim qaynımdır» deyə cavab vermişdir. Sonra polis ona demişdir ki, «Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitələrin istifadəsi, daşınması və satışı ilə məşğul olur, sən bu barədə nə deyə bilərsən?». O da Elnurun narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmadığını, eləcə də Elnurun narkotik vasitələrdən istifadə etmədiyini bildirmişdir. Eyni zamanda o, polis əməkdaşına demişdir ki, «mən heç vaxt Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitələrdən istifadə etməsini eşitməmişəm». İbtidai istintaq zamanı o, müstəntiqə ifadə verərkən ona qarşı heç bir təzyiq göstərilməmişdir. Onun verdiyi ifadə protokollaşdırılmış, lakin o, həmin protokolu oxumadan imzalamışdır. Belə ki, müstəntiq tez protokolu oxumuş, o da tələsdiyindən həmin protokolu imzalamışdır. O, əvvəllər heç vaxt Elnurun narkotik vasitələrdən istifadə etməsini eşitməmiş, belə bir hadisənin şahidi olmamış, Elnurdan narkotik vasitələrdən istifadə edib-etməməsini soruşmamışdır. O, Elnuru xarakter etibarilə normal bir insan kimi tanımış, eləcə də Elnurun qanunsuz hərəkətlərini müşahidə etməmişdir. Elnur bir ara arıqladığı üçün o, Elnurdan bunun səbəbini soruşmuşdur. Elnur da demişdir ki, «mədəm ağrıyır, buna görə də az yemək yeyirəm». Şahid8 ibtidai araşdırma orqanına verdiyi ifadəsi ilə məhkəmədə verdiyi ifadəsi arasında ziddiyyət olduğundan onun ibtidai araşdırma orqanına verdiyi ifadəsi elan edilmişdir. O, həmin ifadəsində göstərmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 onun keçmiş həyat yoldaşının doğma qardaşıdır. Elnur əvvəllər taksi fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. O, iki dəfə Elnurla narkotik vasitələrin qəbuluna son qoyması barədə söhbət etmişdir. Belə ki, onun ortaq tanışları, hal-hazırda xatırlamadığı şəxslər ona Elnurun narkotik vasitə qəbul etdiyini demişlər. O da Elnura barəsində eşitdiklərini danışmış və narkotik vasitələrdən uzaq durmasını xahiş etmişdir. Elnur isə mərhum anasının qəbrinə and içərək narkotik vasitə qəbul etmədiyini bildirmişdir. Elnur onun məsləhətini eşitmədiyindən o, bir daha Elnurla bu barədə söhbət etməmişdir. O özü, heç bir pis vərdişlərin aludəçisi deyil. Ümumiyyətlə o, heç vaxt narkotik vasitə və ya psixotrop maddə qəbul etməmişdir. O, özünə məxsus ***- ***-**-** GSM nömrəsindən qaynı Elnurun istifadəsində olan ***-***-**-** GSM nömrəli telefonla arabir əlaqə saxlamış və qohum kimi görüşmüşdür. Təxminən 2021-ci ilin may ayının əvvəllərində o, Elnurun narkotik vasitələrlə bağlı Polis İdarəsində saxlanıldığını eşitmişdir. Bundan sonra onun Elnurla heç bir əlaqəsi olmamışdır. Əlavə olaraq, o, Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə qəbul etdiyini şəxsən görmədiyini qeyd etmişdir (cild 02, iş vərəqi 154-155). Şahid8 elan olunan ifadəsi ilə məhkəmədə verdiyi ifadəsi arasındakı ziddiyyəti və fərqi onunla əsaslandırmışdır ki, ibtidai istintaq zamanı verdiyi ifadənin üzərindəki imza ona məxsus olsa da, həmin ifadənin məzmununda göstərilənlər doğru deyil. Belə ki, o, əvvəllər heç vaxt Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitələrdən istifadə etməsini eşitməmiş, habelə bunun şahidi olmamışdır. Eyni zamanda ibtidai istintaq zamanı o, bu məzmunda (elan olunmuş məzmunda) ifadə verməmiş, ola bilər ki, müstəntiq bunu düzgün yazmamış, o da protokolu oxumadan imzalamışdır. O, ibtidai istintaq zamanı da məhkəmədə verdiyi məzmunda ifadə vermişdir. Elnurla onun arasında narkotik vasitələr barədə söhbət olmamış, ona görə də o, qeyd edilən hissədə ibtidai istintaq zamanı verdiyi ifadəsini təsdiq etmir və məhkəmədə verdiyi ifadəsinin düzgün ifadə kimi qəbul edilməsini xahiş edir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid1 ifadəsində göstərdi ki, o, Təqsirləndirilən şəxs2 Ramil adlı tanışı vasitəsi ilə tanımışdır. Onlar 2021-ci ilin aprel ayının əvvəlində tanış olmuşlar. 2021-ci ilin mart ayından etibarən o, psixotrop maddə metamfetamindən istifadə etməyə başlamışdır. 2021-ci ilin aprel ayının əvvəlində o, Nurlanə ilə bu mövzularda danışarkən Nurlanənin də psixotrop maddə istifadəçisi olduğunu bilmişdir. 27 aprel 2021-ci il tarixdə, saat 16:00 radələrində o, Nurlanə ilə mobil telefonla əlaqə yaratmış və bundan sonra onlar birlikdə metamfetamin əldə etmək üçün Balaxanı qəsəbəsi ərazisinə getmişlər. Onlar Balaxanı qəsəbəsi ərazisinə “Hyundai” markalı avtomobillə getmişlər. Onlar Balaxanıya gedərkən avtomobildə onun tanımadığı bir nəfər şəxs, o, Nurlanə və Elnur olmuşdur. Maşını Elnur idarə etmişdir. Onlar Balaxanı ərazisinə çatmışlar və orada dar yolla hərəkət edərək evlərin birinin qarşısında Elnur avtomobili saxlamışdır. Onlar Balaxanıya metamfetamin əldə edib istifadə etmək məqsədilə getmişlər. Bu zaman Elnur metamfetamin almaq üçün maşından düşməli olmuşdur. O da üzərindəki 50 manat pulu Elnura vermişdir ki, onun üçün də metamfetamin alsın. Elnur avtomobildən düşüb yaxınlıqda tanımadığı, arıq bir şəxslə görüşmüş və sonra geri qayıtmışdır. Elnur avtomobilə əyləşdikdən sonra əldə etdiyi metamfetamini Nurlanəyə vermişdir. Nurlanə də özünün qara rəngli tərəzəsi ilə metamfetamini müəyyən çəkilərə ayırmış və ona da 1,5 qram həmin metamfetamindən vermişdir. Yerdə qalan metamfetamini isə Nurlanə özündə saxlamışdır. O, həmin metamfetamini almış və sonra Elnur onu avtomobilə əyləşdiyi yerə qaytarmışdır. O, avtomobildən düşərək görüş yerinə gəldiyi taksi xidməti göstərən avtomobilə əyləşərək evə qayıtmışdır. 28 aprel 2021-ci il tarixdə, səhər saatlarında o, istifadəsində olan mobil telefon nömrəsi ilə Nurlanə ilə əlaqə saxlamışdır. O, Nurlanəyə təkrar görüşmək istədiyini və görüşünün səbəbinin də metamfetamin əldə etmək olduğunu bildirmişdir. Nurlanə isə ona ya Elnurla bərabər metamfetamini alıb onunla görüşəcəyini, ya da bir gün əvvəlki kimi onunla bərabər metamfetamin almağa gedəcəklərini bildirmişdir. Həmin gün saat təxminən 17:00 radələrində o, Nurlanə ilə birlikdə metronun Neftçilər stansiyasının yaxınlığında “LC Waikiki” mağazası qarşısında görüşmüşdür. O, Nurlanənin həmin yerə hansı maşınla gəldiyini görməmişdir. Onlar əvvəlcə tibbi maska almaq üçün aptekə daxil olmuşlar. O, Nurlanə ilə görüşərkən metamfetamini üstündə gətirib-gətirmədiyini soruşmuşdur. Nurlanə metamfetaminin üzərində olmadığını, onunla bərabər gedib əldə edəcəyini bildirmişdir. O, Nurlanəyə uşağı üçün idman geyimi alacağını demiş və bu məqsədlə “LC Waikiki” mağazasına Nurlanə ilə birlikdə daxil olmuşdur. Onlar mağazada 10-15 dəqiqə vaxt keçirmişlər. O, Nurlanənin həmin gün əynində hansı paltarın olduğunu dəqiq olaraq xatırlamır, lakin əlində əl çantası olduğunu xatırlayır. Təxminən 10-15 dəqiqədən sonra mülki geyimli şəxslər mağazanın içində onlara yaxınlaşmışlar. Həmin mülki geyimli şəxslər onlara xidməti vəsiqələrini təqdim etməklə polis əməkdaşı olduqlarını bildirmişlər. Bundan sonra hər ikisini Nizami RPİ-nin inzibati binasına aparmışlar. Nurlanənin üzərindəki əl çantasına baxış zamanı oradan tərəzi, narkotik vasitənin qəbul edilməsində istifadə edilən falqa və psixotrop maddə aşkar edilmişdir. Polis İdarəsində aparılan araşdırmanın nəticəsində o, sərbəst buraxılmışdır. O, Polis İdarəsində olduğu zaman polis əməkdaşlarının onlarla bərabər eyni anda, lakin fərqli məkanda Nurlanənin birlikdə yaşadığı Elnurun da yaxalandığını bilmişdir. Belə ki, o, Polis İdarəsindən sərbəst buraxılmış və bundan sonra evə gedərkən Elnurun da Nizami RPİ-nə gətirildiyini görmüşdür. Təqsirləndirilən şəxs2 ifadələrində bildirmişdir ki, guya Nurlanə ondan dəfələrlə narkotik vasitə almışdır. Bu tamamilər yalandır. O, əvvəllər narkotik vasitə metamfetamini Anar adlı şəxsdən almışdır. O, Anardan bir dəfə metemfetamin almış, sonradan isə Anarı görməmişdir. O, Nurlanəni tanıdıqdan sonra Nurlanənin də metamfetamin istifadəçisi olduğunu bilmişdir. Bundan sonra ona metamfetamin lazım olanda o, ya Nurlanədən almış, ya da ki, Nurlanə ilə birlikdə gedib müəyyən yerlərdən metamfetamin almışdır. Bu vaxt Elnur da onlarla birlikdə olmuşdur. 2021-ci ilin aprel ayının əvvəllərində o, Təqsirləndirilən şəxs2 mobil nömrəsinə öz istifadəsində olan mobil telefon nömrədən mesaj yazaraq Nurlanədən 1,5 qram həcmində “mal” götürəcəyini bildirmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 da həmin mesaja cavab olaraq həmin gün istifadəsində olan nömrəsindən onun mobil nömrəsinə “Gözəlim biz mikrorayondan çıxdıq, gəlirəm siz tərəfə, 1,5 götürəcəm” məzmunda cavab yazmışdır. Təqsirləndirilən şəxs2 onun haqqında dedikləri yalandır. Nurlanə həmişə ona psixotrop maddə əldə etməkdə kömək etmişdir. Şahid1 ona ünvanlanan suallara cavab olaraq bildirmişdir ki, o, heç vaxt Nurlanəyə narkotik vasitə və psixotrop maddə satmamış, Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 rəisi olmuş Qalib Hümbətovu tanımır, heç vaxt Qalib Hümbətovun istifadəsində olmuş mobil nömrəyə zəng etməmiş, Qalib Hümbətov da heç vaxt onun istifadəsində olmuş mobil nömrələrə zəng etməmiş, onların arasında heç vaxt telefon danışığı olmamış, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 polis əməkdaşları tərəfindən tutulduqları gün Qalib Hümbətovun tapşırığı əsasında Nurlanə və Elnurla görüşməmişdir. X11 məhkəmə istintaqında elan edilib araşdırılmış ifadəsindən görünür ki, o, Təqsirləndirilən şəxs2 Ramil adlı tanışının vasitəsi ilə tanımışdır. Onlar 2021-ci ilin aprel ayının əvvəlində tanış olmuşlar. 2021-ci ilin mart ayından o, psixotrop maddə metamfetamin qəbul etmişdir. 2021-ci ilin aprel ayının əvvəlində o, Nurlanə ilə bu mövzularda söhbətlər apararkən Nurlanənin də psixotrop maddə istifadəçisi olduğu ona məlum olmuşdur. xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:00 radələrində o, Nurlanə ilə mobil telefonla əlaqə yaradıb, Balaxanı qəsəbəsi ərazisində Nurlanənin də içində olduğu «Hyundai» markalı avtomobilə əyləşmiş, həmin vaxt avtomobildə tanımadığı bir nəfər şəxs və Nurlanənin yaşadığı Elnur adlı şəxs olmuşdur. Maşını Elnur idarə etmişdir. Elnur Balaxanı ərazisində dar yolla hərəkət edib evlərin birinin qarşısında avtomobili saxlamışdır. O, üzərindəki 50 manat pulu Elnura vermiş, Elnur da avtomobildən düşüb yaxınlıqda tanımadığı, arıq bir şəxslə görüşüb, geri qayıdaraq avtomobilə əyləşdikdən sonra əldə etdiyi metamfetamini Nurlanəyə vermişdir. Nurlanə də özünün qara rəngli tərəzəsi ilə metamfetamini müəyyən çəkilərə ayırıb ona 1,5 qram çəkidə həmin metamfetamindən vermişdir. Yerdə qalan metamfetamini isə Nurlanə özündə saxlamışdır. O, həmin metamfetamini almış, sonra Elnur onu avtomobilə əyləşdiyi yerə qaytarmış və o da avtomobildən düşərək görüş yerinə gəldiyi taksi xidməti göstərən avtomobilə əyləşib evə qayıtmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixdə səhər saatlarında o, həmin vaxt istifadəsində olan ***-***-**-** və ya ***-***-**-** mobil nömrəsindən Nurlanənin ***-***-**-** və ya ***-***-**-** nömrəsi ilə əlaqə yaradıb, təkrar görüşmək istədiyini və görüşün səbəbinin metamfetamin əldə etmək olduğunu bildirmişdir. Nurlanə isə ona ya Elnurla bərabər metamfetamini alıb görüşəcəyini, ya da bir gün əvvəlki kimi onunla bərabər metamfetamini almağa gedəcəklərini bildirmişdir. Həmin gün saat təxminən 17:00 radələrində o, Nurlanə ilə birlikdə metronun «Neftçilər» stansiyasının yaxınlığında «LC Waikiki» mağazası qarşısında görüşmüşdür. O, Nurlanənin həmin yerə hansı maşınla gəldiyini görməmişdir. Onlar aptekə daxil olmuşlar. Onlar birlikdə «LC Waikiki» mağazasına girəcəkləri üçün o, özünə qoruyucu tibbi maska almışdır. O, Nurlanə ilə görüşərkən metamfetamini üstündə gətirib-gətirmədiyini soruşduqda, Nurlanə metamfetaminin üzərində olmadığını, onunla bərabər gedib əldə edəcəyini demişdir. O, Nurlanəyə uşağı üçün idman geyimi alacağını da demiş və bu məqsədlə də görüş zamanı həmin mağazaya daxil olmaq üçün qoruyucu maska aldıqdan sonra Nurlanə ilə birlikdə həmin mağazaya daxil olmuşlar. Onlar mağazada 10-15 dəqiqə vaxt keçirmişlər. O, Nurlanənin əynində olan geyim əşyalarını xatırlamasa da, qolundan asılqanı sallanmış vəziyyətdə əl çantasının olduğunu görmüşdür. Təxminən 10-15 dəqiqədən sonra mülki geyimli şəxslər onlara yaxınlaşıb xidməti vəsiqələrini təqdim etməklə polis əməkdaşları olduqlarını bildirmişlər və hər ikisini Nizami rayon Polis İdarəsinin inzibati binasına gətirmişlər. Nurlanənin üzərindəki əl çantasına baxış zamanı oradan tərəzi, narkotik vasitənin qəbul edilməsində istifadə edilən falqa və psixotrop maddə aşkar edilmişdir. Polis İdarəsində aparılan araşdırmanın nəticəsində o, sərbəst buraxılmışdır. O, İdarədə olduğu zaman polis əməkdaşlarının onlarla bərabər eyni anda, fərqli məkanda Nurlanənin birlikdə yaşadığı Elnuru da yaxaladıqları ona məlum olmuşdur. Əlavə olaraq, o, Təqsirləndirilən şəxs2 istintaqa verdiyi ifadəsində onunla tanış olduqdan bir müddət sonra ondan dəfələrlə psixotrop maddə metamfetamin əldə etməsi, hətta 2021-ci ilin aprel ayının əvvəllərində ***-***-**-** və ya ***-***-**-** mobil nömrəsindən onun istifadəsində olan ***-***-**-** və ya ***-***-**-** nömrəsinə sms yazaraq 1,5 qram həcmində ondan mal götürəcəyini bildirməsi, məhkəmə qərarı əsasında əldə edilmiş telefon məlumatlarından göründüyü kimi Təqsirləndirilən şəxs2 həqiqətən də xx.xx.2021-ci il tarixdə ***-***-**-** nömrəsindən ***-***-**-** möbil nömrəsinə «Gözəlim biz mikrorayondan çıxdıq, gəlirəm siz tərəfə, 1,5 götürəcəm» məzmunda sms göndərməsi barədə suala cavab olaraq bir daha qeyd etmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 onun haqqında dedikləri yalandır, həmişə Nurlanə ona psixotrop maddə əldə etməkdə kömək etmişdir. İlkin ifadələrində qeyd etdiyi kimi, o, bir dəfə də anket məlumatlarını bilmədiyi, əvvəllər tanıdığı Anar adlı şəxsdən əldə etdiyi psixotrop maddəni tam istifadə edə bilmədiyi halda qalıq maddəni istifadə etmək üçün Nurlanəyə vermişdir. Nurlanənin ona həqiqətən də elə bir mesaj yazmasını dəqiq xatırlamır. Ancaq həqiqətən də bir dəfə Nurlanə psixotrop maddə əldə edib bir qismini ona verməli olmuşdur. Ola bilsin ki, həmin zaman Nurlanə onun istifadəsi üçün 1,5 qram psixotrop maddə götürəcəyi barədə ona mesaj yazmışdır. Nurlanə ondan narkotik vasitə götürmək üçün heç bir mesaj yazmamışdır. Əvvəllər də o, ifadə verərkən bu barədə ondan soruşulduqda həmin mesajla Nurlanənin onun istifadəsi üçün 1,5 qram metamfetamin götürüb ona gətirəcəyi barədə yazdığını bildirmişdir. Lakin o, ifadəni oxumadan imzaladığından ifadəsində bunun qeyd edilmədiyini bilməmişdir (cild 02, iş vərəqi 116-118). Şahid3 məhkəmə istintaqında elan edilib araşdırılmış ifadəsindən görünür ki, o, sonradan adlarını bildiyi Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 əvvəllər tanımamış, sonuncularla heç bir ədavəti və ya qohumluğu olmamışdır. xx.xx.2021-ci il tarixdə Nizami rayon Polis İdarəsində keçiriləcək tədbirdə iştirak etmək üçün o, dəvət olunmuşdur. O, Polis İdarəsində inzibati otaqların birində özünü Təqsirləndirilən şəxs2 kimi təqdim edən şəxsin üzərinə keçirilmiş şəxsi axtarış zamanı iştirak etmişdir. Şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 üzərinə şəxsi axtarış keçiriləcəyi elan edilərək üzərində qanunla qadağan edilmiş hər hansı bir əşya varsa, təqdim etməsi təklif olunmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs2 da heç bir etiraz etmədən əlində olan qara rəngli, üzərində «Giorgio Armani» sözləri yazılmış dəri çantanı açaraq təqdim etmiş və çantanın içərisindən 1 (bir) ədəd qara rəngli plastmas qutunu təqdim edərək həmin plastmas qutunun içərisindən şəffaf sellofana bükülmüş ağ kristal halında olan maddə və qutunun içərisindən 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı, 1 (bir) ədəd kiçik ölçülü qara rəngli üzərində «Pocket Scale» sözləri yazılmış tərəzi aşkar olunmuşdur. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs2 əl çantasının içərisində üzərində «Boqatıri» sözləri yazılmış dəmir qutunun içərisində 7 (yeddi) ədəd alışqan və psixotrop maddə metamfetaminin istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş 1 (bir) ədəd boru, eyni məqsəd üçün hazırlanmış 3 (üç) ədəd falqa və 1 (bir) ədəd «Samsung A-10» markalı mobil telefon aparatını təqdim etmişdir. Şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 üzərindən aşkar olunaraq götürülmüş metamfetamini Balaxanı qəsəbəsindən tanışı Elnur adlı şəxslə birlikdə gedərək aldıqlarını və Xəyalə adlı qıza verəcəklərini bildirmişdir. Aşkar olunmuş maddə və əşyalar qablaşdırılmaqla götürülmüş, sonra bu barədə protokol tərtib edilmiş və iştirakçılar tərəfindən həmin protokol imzalarla təsdiq edilmişdir. Şahid5 məhkəmə istintaqında elan edilib araşdırılmış ifadəsindən görünür ki, o, Təqsirləndirilən şəxs1 şəxsən tanımır. O, Elnuru bir neçə dəfə qardaşı ilə birlikdə görmüşdür. Onun qardaşı xx xxxxxx 1994-cü il təvəllüdlü Şahid6 narkotik vasitələrin alqısatqısı ilə təqsirləndirilmiş və 2021-ci ilin noyabr ayında Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum edilmişdir. ***-***-**-** mobil nömrəsi uzun müddətdir onun istifadəsindədir. Ola bilsin ki, onun qardaşı Kamal onun xəbəri olmadan istifadəsində olan mobil nömrədən Elnurla əlaqə saxlamış və sonuncuya mesajlar yazmışdır. «Brat men sene soz verdim zeng edib sene deyecem ne qeder tema lazimdi Amma alinmadi o gunu tutulduq dostlarimla dunen basim acilib bagisla xalam oglu zeng ede bilmedim gorusub derdleserik İnşallah» mesajını da qardaşının narkotik vasitələr ilə bağlı Elnura yazdığını düşünür. Lakin o, Elnurun mobil nömrəsini bilməmiş, bir dəfə də olsun Elnurun istifadəsində olan mobil nömrəyə zəng vurmamış və heç bir mesaj yazmamışdır. O, özü heç bir pis vərdişlərin aludəçisi deyil. Ümumiyyətlə o, heç vaxt narkotik vasitə və ya psixotrop maddə qəbul etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 124-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iş üzrə dindirilmiş şəxslərin (təqsirləndirilən şəxslərin və şahidlərin) ifadələri ilə yanaşı, elan edilmiş şahid ifadələrini, ekspert rəylərini, maddi sübutları, istintaq və məhkəmə hərəkətlərinin protokollarını da mötəbər sübut növləri kimi qəbul edir. Belə ki, cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 28 aprel 2021-ci il tarixli raportdan görünür ki, həmin Polis İdarəsinə Bakı şəhərində yaşayan Elnur və Nurlanə adlı şəxslərin mütəmadi olaraq narkotik maddələri əldə etmələri, saxlamaları və qəbulu ilə məşğul olmaları barədə əməliyyat məlumatı daxil olmuşdur (cild 01, iş vərəqi 02). 28 aprel 2021-ci il tarixli əmrdən görünür ki, Bakı şəhəri, Nizami rayonu ərazisində “Elnur və Nurlanə” adlı şəxslərin barəsində daxil olmuş əməliyyat məlumatının yoxlanılması məqsədi ilə əməliyyat qrupu yaradılmış və həmin əməliyyat qrupu Nizami RPİ-nin X5 baş əməliyyat müvəkkili Şahid2 və əməliyyat müvəkkili Şahid4 ibarət olmuşdur (cild 01, iş vərəqi 03). 28 aprel 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, Elnur və Nurlanə adlı şəxslərin dəqiq yaşadıqları ünvanı, şəxsiyyətlərini və digər halları müəyyənləşdirmək üçün təxirəsalınmaz əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsi qərara alınmışdır (cild 01, iş vərəqi 04). 28 aprel 2021-ci il tarixli raportdan görünür ki, həmin gün saat 19:30 radələrində Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Q.Qarayev prospekti 61 ünvanının yaxınlığında narkotik vasitələrin saxlanmasında və istifadəsində şübhəli bilinən Təqsirləndirilən şəxs1 və X17 polis əməkdaşları Şahid2 və Şahid4 tərəfindən saxlanılaraq Polis İdarəsinə aparılmışlar (cild 01, iş vərəqi 06). 28 aprel 2021-ci il tarixli qərar və protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 həmin gün Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə şübhəli şəxs qismində tutulmuşdur (cild 01, iş vərəqi 7 və 13). 28 aprel 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Polis İdarəsində Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində qanunsuz əşya varsa təqdim etməsi təklif olunmuş və sonuncu əlində olan qara rəngli, üzərində «Giorgio Armani» sözləri yazılmış dəri çantanı açaraq çantanın içərisindən 1 (bir) ədəd qara rəngli plastmas qutunu təqdim etmiş, daha sonra həmin plastmas qutunun içərisindən şəffaf sellofana bükülmüş ağ kristal halında olan maddə və qutunun içərisindən 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı, 1 (bir) ədəd kiçik ölçülü qara rəngli üzərində «Pocket Scale» sözləri yazılmış tərəzini aşkar edilmişdir. Bundan başqa, əl çantasının içərisində üzərində «Boqatıri» sözləri yazılmış dəmir qutunun içərisində 7 (yeddi) ədəd alışqan və psixotrop maddə metamfetaminin istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş 1 (bir) ədəd boru, eyni məqsəd üçün hazırlanmış 3 (üç) ədəd falqa və 1 (bir) ədəd «Samsung A-10» markalı mobil telefon aşkar olunaraq götürülmüşdür. Həmçinin qeyd edilən prosessual hərəkətdə müdafiəçi iştirak etməmişdir (cild 01, iş vərəqi 21-22). 28 aprel 2021-ci il tarixli qərar və protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 həmin gün Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə şübhəli şəxs qismində tutulmuşdur (cild 01, iş vərəqi 23 və 30). 28 aprel 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Polis İdarəsində Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində qanunsuz əşya varsa təqdim etməsi təklif olunmuş və sonuncu üzərində heç bir qanunsuz əşya olmadığını bildirərək 1 (bir) ədəd «Redmi» markalı mobil telefonu təqdim etmişdir. Bundan başqa, baxış zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 birlikdə saxlanıldığı Təqsirləndirilən şəxs2 üzərindən aşkar olunaraq götürülmüş narkotik vasitə metamfetamini bir gün əvvəl Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Balaxanı qəsəbəsindən aldığını və həmin narkotik vasitə metamfetamini Nurlanənin rəfiqəsi X14 verməsi üçün Nurlanəyə saxlamağa verdiyini bildirmişdir. Həmçinin qeyd edilən prosessual hərəkətdə müdafiəçi iştirak etməmişdir (cild 01, iş vərəqi 38-39). Üzərində tarixi olmayan ərizədən görünür ki, X21 təhqiqat orqanına müraciət edərək öz hüquqlarını özü müdafiə edəcəyini, müdafiəçiyə ehtiyac olmadığını, üzərinə şəxsi axtarış aparılan zaman videoçəkilişdən istifadə edilməsinə etiraz etdiyini bildirmişdir (cild 01, iş vərəqi 40). 28 aprel 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Polis İdarəsində X14 üzərində qanunsuz əşya varsa təqdim etməsi təklif olunmuş və sonuncu üzərində heç bir qanunsuz əşya olmadığını bildirmişdir. Sonra onun üzərinə şəxsi axtarış keçirilmiş, lakin qadağan edilmiş heç bir əşya aşkar edilməmişdir (cild 01, iş vərəqi 41). Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 29 aprel 2021-ci il tarixli 6/1719 nömrəli ekspert rəyindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 əl çantasından aşkar olunaraq götürülmüş 1 (bir) ədəd bükümdə təmiz çəkisi 2,122 qram ağ rəngli, kristal şəkilli kütlə kustar üsulla hazırlanmış psixotrop maddə metamfetamindir, digər 1 (bir) ədəd 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzinin səthində metamfetaminin izləri müəyyən edilmişdir. Tərəzinin səthində metamfetamin iz şəklində olduğundan təmiz çəkisinin müəyyən edilməsi və eyniləşdirmə üzrə tədqiqatın aparılması mümkün olmamış; nümunənin İQ spektroqramı və aktın surəti rəyə əlavə edilmiş; aparılmış tədqiqatın dəyəri 109 (bir yüz doqquz) manat müəyyən edilmişdir (cild 01, iş vərəqi 52-57). 29 aprel 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, şübhəli şəxs Təqsirləndirilən şəxs2 yaşadığı ünvan 7 ünvanında aparılmış baxış istintaq hərəkəti nəticəsində qanunla dövriyyəsi qadağan edilmş əşya və ya cinayət işi üzrə mühüm əhəmiyyət kəsb edən hər hansı əşya aşkar edilməmiş, fotoşəkillər protokola əlavə edilmişdir (cild 01, iş vərəqi 71- 73). 30 aprel 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, həmin gün Təqsirləndirilən şəxs2 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmiş və ona həmin maddələr ilə ittiham elan edilmişdir (cild 01, iş vərəqi 74-75). 30 aprel 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, həmin gün Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmiş və ona həmin maddələr ilə ittiham elan edilmişdir (cild 01, iş vərəqi 88-89). 30 aprel 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 üzərinə baxış keçirilməsini əks etdirən 1 (bir) ədəd diskə baxış keçirilmiş və həmin görüntüdən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində qanunsuz əşya varsa təqdim etməsi təklif olunur, o da heç bir etiraz etmədən əlində olan qara rəngli, üzərində «Giorgio Armani» sözləri yazılmış dəri çantanı açaraq çantanın içərisindən 1 (bir) ədəd qara rəngli plastmas qutunu təqdim etmişdir. Həmin plastmas qutunun içərisindən şəffaf sellofana bükülmüş ağ kristal haldında olan maddə və qutunun içərisindən 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış kiçik ölçülü tərəzi daşı, 1 (bir) ədəd kiçik ölçülü qara rəngli üzərində «Pocket Scale» sözləri yazılmış tərəzi aşkar olunmuşdur. Bundan başqa, əl çantasının içərisindən üzərində «Boqatıri» sözləri yazılmış dəmir qutunun içərisində 7 (yeddi) ədəd alışqan və psixotrop maddə metafetaminin istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş 1 (bir) ədəd boru, eyni məqsəd üçün hazırlanmış 3 (üç) ədəd falqa və 1 (bir) ədəd «Samsung A-10» markalı mobil telefon aparatını təqdim edir. Şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 üzərindən aşkar olunaraq götürülmüş metamfetamini Balaxanı qəsəbəsindən tanışı Elnur adlı şəxslə birlikdə gedərək aldıqlarını və Xəyalə adlı qıza verəcəyini bildirmişdir (cild 01, iş vərəqi 99). 30 aprel 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 üzərinə baxış keçirilməsini əks etdirən 1 (bir) ədəd diskə baxış keçirilmiş və həmin görüntüdən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində qanunsuz əşya varsa təqdim etməsi təklif olunur, o isə üzərində heç bir qanunsuz əşya olmadığını bildirir. Daha sonra Təqsirləndirilən şəxs1 tanışı Nurlanə ilə birlikdə sonuncunun rəfiqəsi Xəyalə adlı qız üçün narkotik vasitə almasını və sonuncuya vermək üçün Nurlanənin çantasında saxladıqlarını bildirir (cild 01, iş vərəqi 100). Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 4(007)-107/2021 nömrəli 30 aprel 2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində həbs etmənin əvvəli 28 aprel 2021-ci il tarixdən hesablanmaqla 4 (dörd) ay müddətə həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir (cild 01, iş vərəqi 111-113). Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 4(007)-106/2021 nömrəli 30 aprel 2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi barədə müstəntiq tərəfindən verilmiş vəsatət məhkəmə tərəfindən təmin edilməmiş və o, məhkəmə iclas zalında dərhal azad edilmişdir (cild 01, iş vərəqi 114-116). 30 aprel 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, həmin gün Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri seçilmişdir (cild 01, iş vərəqi 117- 118). Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Cinayət Kollegiyasının 4(103)-287/2021 nömrəli 07 may 2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsinə dair Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 4(007)-107/2021 nömrəli 30 aprel 2021-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır (cild 01, iş vərəqi 122-125). Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş Əməliyyat və Statistik İnformasiya İdarəsinin 24 may 2021-ci il tarixli tələbnamələrindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 əvvəllər məhkum olunmamışlar (cild 01, 134-135). Cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə Nizami rayon prokurorluğunun 03 iyun 2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, məhkəmə-tibbi ekspertiza rəyləri əsasında Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində xəsarətlərin aşkar edilməsinə baxmayaraq, izahatları alınmış polis əməkdaşları X33, X16, Şahid2 Adil oğlu və Şahid4 barəsində Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39.1.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən cinayət işinin başlanması rədd edilmişdir (cild 01, 142). Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Respublika Narkoloji X41 Şəxsin Ambulator X4 01 iyul 2021-ci il tarixli 2130 nömrəli rəyindən görünür ki, müayinə zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 psixotrop maddə olan metamfetamindən periodik istifadə etmə halları olub, lakin hal-hazırda müayinə zamanı narkomaniya xəstəliyinin əlamətləri aşkar olunmur, o, narkomaniya xəstəliyindən əzab çəkmir, narkomaniyadan məcburi müalicəyə ehtiyacı yoxdur, ərazi narkoloji dispanserində profilaktik qeydiyyata alınması məsləhət görülür (cild 01, iş vərəqi 197-198). Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Respublika Narkoloji X41 Şəxsin Ambulator X4 23 iyul 2021-ci il tarixli 2441 nömrəli rəyindən görünür ki, müayinə zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 psixotrop maddə olan metamfetamindən istifadə etmə halları olub, lakin hal-hazırda müayinə zamanı narkomaniya xəstəliyinin əlamətləri aşkar olunmur, o, narkomaniya xəstəliyindən əzab çəkmir, narkomaniyadan məcburi müalicəyə ehtiyacı yoxdur, ərazi narkoloji dispanserində profilaktik qeydiyyata alınması məsləhət görülür (cild 01, iş vərəqi 199-200). Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 4(007)-251/2021 nömrəli 27 avqust 2021-ci il tarixli qərarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 həbsdə saxlama müddəti 29 oktyabr 2021-ci il tarixədək uzadılmışdır (cild 02, iş vərəqi 07-09). Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 4(007)-329/2021 nömrəli 28 oktyabr 2021ci il tarixli qərarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 həbsdə saxlama müddəti 1 (bir) ay müddətinə, yəni 29 noyabr 2021-ci il tarixədək uzadılmışdır (cild 02, iş vərəqi 77-79). Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 4(103)-667/2021 nömrəli 05 noyabr 2021-ci il tarixli qərarı ilə Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri ev dustaqlığı qətimkan tədbiri ilə əvəz edilmiş və o, dərhal məhkəmə iclas zalında həbsdən azad edilmişdir (cild 02, iş vərəqi 83-85). 05 noyabr 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, "xxxx" MMC-dən götürülmüş Təqsirləndirilən şəxs1 məxsus ***-***-**-** mobil telefon nömrəsinə 01 mart 2021-ci il tarixdən 29 aprel 2021-ci il tarixədək olan müddət ərzində daxil olan və çıxan zənglərin siyahısı, mesajlar (məzmunla) barədə məlumatlar qeyd olunmuş CD diskə keçirilmiş baxış zamanı 20 mart 2021-ci il tarixdə, saat 01:46:53-də ***-***-**-** mobil nömrədən Təqsirləndirilən şəxs1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə «Qaqaw duz cek ikimizin canina and olsun duz 05 idi»; 03 mart 2021-ci il tarixdə, saat 19:58:45-də Təqsirləndirilən şəxs1 ***-***-**-** mobil nömrəsindən ***-***-**-** mobil nömrəsinə «Kenddeyem mehlevizde hardasan cix birdene gorusek gorek senin mene borcun qalir yoxsa menim sene Sen onu bilmirsen ki o pul qiza catir? Bes divijeniya ed» və «ende meti satanda bes sene qrev olunan metiler vozduxdan gelirdi senin deyesen basinda prablemin var»; 06 mart 2021-ci il tarixdə, saat 01:12:25-də Təqsirləndirilən şəxs1 ***-***-**-** mobil nömrəsindən ***-***-**-** mobil nömrəsinə «Brat men sene soz verdim zeng edib sene deyecem ne qeder tema lazimdi Amma alinmadi o gunu tutulduq dostlarimla dunen basim acilib bagisla xalam oglu zeng ede bilmedim gorusub derdleserik İnşallah» mətnləri göndərdiyi müəyyən olunmuşdur (cid 02, iş vərəqi 86). 29 noyabr 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, həmin gün Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri seçilmişdir (cild 02, iş vərəqi 123- 124). 29 noyabr 2021-ci il tarixli maddi sübut kimi tanıma barədə qərardan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 əl çantasından aşkar olunaraq götürülmüş 1 (bir) ədəd bükümdə təmiz çəkisi 2,122 qram təşkil edən kustar üsulla hazırlanmış psixotrop maddə metamfetamin, 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış tərəzi daşları, 1 (bir) ədəd üzərində psixotrop maddə metamfetamin izləri olan «Pocket Scale» sözləri yazılmış 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzi, 7 (yeddi) ədəd alışqan, 1 (bir) ədəd psixotrop maddə metamfetamin istifadə etmək üçün kustar üsulla hazırlanmış plastik boru və 3 (üç) ədəd kiçik ölçülü kağız (falqa) maddi sübut kimi tanınmış, tədqiqata 0,05 qram sərf edildikdən sonra qalıq çəkisi 2,072 qram təşkil edən psixotrop maddə metamfetamin, 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış tərəzi daşları, 1 (bir) ədəd üzərində psixotrop maddə metamfetamin izləri olan «Pocket Scale» sözləri yazılmış 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzi, 7 (yeddi) ədəd alışqan, 1 (bir) ədəd psixotrop maddə metamfetamin istifadə etmək üçün kustar üsulla hazırlanmış plastik boru və 3 (üç) ədəd kiçik ölçülü kağız (falqa) məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü ilə onların təyinatı məsələsi həll edilənədək saxlanılması üçün Nizami rayon Polis İdarəsinin saxlanc kamerasına təhvil verilmişdir (cild 02, iş vərəqi 128-130). 31 dekabr 2021-ci il tarixli sübutların qiymətləndirilməsi barədə qərardan görünür ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə elan edilmiş ittihamın nəzərə alınması, təqsirləndirilən şəxslərin barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbirinin dəyişdirilmədən saxlanılması, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 üzərinə baxış keçirilən zaman aparılmış görüntüləri özündə əks etdirən 2 (iki) ədəd diskin, habelə Təqsirləndirilən şəxs1 məxsus ***-***-**-** mobil telefon nömrəsinə 01 mart 2021-ci il tarixdən 29 aprel 2021-ci il tarixədək olan müddət ərzində daxil olan və çıxan zənglərin siyahısı, mesajlar (məzmunla) barədə məlumatlar olan "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd diskin maddi sübut kimi tanınmaqla cinayət işinin materiallarına əlavə edilməsi, Təqsirləndirilən şəxs2 əl çantasından aşkar olunaraq götürülmüş psixotrop maddə metamfetamin və digər əşyaların 29 noyabr 2021-ci il tarixli qərarla maddi sübut kimi tanınması və saxlanılması üçün Nizami rayon Polis İdarəsinin saxlanc kamerasına təhvil verilməsinin nəzərə alınması, X11 barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1-ci maddəsi ilə cinayət təqibinin başlanmasının rədd edilməsi, cinayət işinin materiallarından psixotrop maddənin mənbəyi barədə Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə başqa cinayət işinin ayrılması, ayrılmış işdə X11 psixotrop maddəni əldə etməyə cəhd etməsi faktına hüquqi qiymət verilməsi, təqsirləndirilən şəxslərin anket məlumatlarının Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 kimi oxunması qərara alınmışdır (cild 02, iş vərəqi 162-180). 31 dekabr 2021-ci il tarixli qərardan görünür ki, ********* nömrəli cinayət işinin materiallarından təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2 psixotrop maddələri əldə etməkdə əlbir olduqları şəxs barəsində və X11 psixotrop maddəni əldə etməyə cəhd etməsi faktı üzrə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə ********* nömrəli cinayət işi ayrıca icraata ayrılmışdır (cild 02, iş vərəqi 182-183). Bakı şəhəri Nizami rayon prokurorluğunun 08 iyul 2022-ci il tarixli 531C-21 nömrəli məktubu ilə həmin prokurorluqda araşdırılmış və Təqsirləndirilən şəxs1 vəkili X39 və Təqsirləndirilən şəxs2 polis əməkdaşlarının qanunsuz hərəkətləri ilə bağlı müraciətləri barədə toplanmış 531-c-21 nömrəli materialdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiəçisi X39 və Təqsirləndirilən şəxs2 Nizami rayon prokuroruna müraciət edərək Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 Qalib adlı və digər polis əməkdaşları tərəfindən döyüldüklərini, işgəncəyə məruz qalaraq etirafedici ifadə verməyə məcbur qaldıqlarını, işgəncə nəticəsində üzərlərində xəsarətlərin olduğunu bildirmişlər və qeyd edilən hallarla bağlı araşdırmanın aparılmasını xahiş etmişlər. Nəticədə prokurorluq orqanında araşdırma aparılmışdır. Araşdırma nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs1 şəxsi işinə baxış keçirilmiş, baxış zamanı onun sağ gözaltı nahiyəsində bənövşəyi rəngli qançır aşkar edilmişdir. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs1 xx.xx.2021-ci il tarixdə Nizami RPİnin MSY-yə qəbul edilərkən onun sağ gözündə göyərti izləri, sol çiynində göyərti, sağ ayağında qızartı izləri aşkar edilmişdir. Həmçinin barələrində şikayət edilmiş polis əməkdaşları Şahid4, X16, Şahid2 Adil oğlu və X22 izahatları alınmış və qeyd edilən polis əməkdaşları xx.xx.2021-ci il tarixdə birlikdə iştirak etdikləri əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 şübhəli şəxs qismində saxladıqlarını təsdiq etmişlər, həmçinin Təqsirləndirilən şəxs1 214 nömrəli orta məktəbin yanında, Təqsirləndirilən şəxs2 isə Q.Qarayev prospekti 61 ünvanında saxladıqlarını bəyan etmişlər. Həmçinin araşdırma zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində canlı şəxsin ekspertizası keçirilmiş və xx.xx.2021-ci il tarixli 357 nömrəli ekspertiza rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 sağ gözaltı nahiyənin qançırı olmuş, qeyd edilən xəsarət bərk küt əşyanın təsirindən törənmiş, qərarın təsviri hissəsində göstərilmiş müddətdə, yəni xx.xx.2021-ci il tarixdə yarana bilər, sağlamlığa zərər vurmayan xəsarət olduğundan dərəcəsi təyin edilmir, lokalizasiyasına və xarakterinə əsasən demək olar ki, xəsarətin kənar şəxs tərəfindən yetirilməsi mümkündür, şəxsi özü tərəfindən özünə yetirməsi və eləcə də öz boyu hündürlüyündən yıxılması nəticəsində yaranması inandırıcı deyil, həmçinin xx.xx.2021-ci il tarixli 365 nömrəli ekspertiza rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 hər iki budun ön səthinin qançırları olmuş, qeyd edilən xəsarətlər bərk küt əşyanın təsirindən törənmiş, qərarın təsviri hissəsində göstərilmiş müddətdə, yəni xx.xx.2021-ci il tarixdə yarana bilər, ümumilikdə sağlamlığa zərər vurmayan xəsarət olduğundan dərəcəsi təyin edilmir, lokalizasiyasına və xarakterinə əsasən demək olar ki, xəsarətlərin kənar şəxs tərəfindən yetirilməsi mümkündür, şəxsi özü tərəfindən özünə yetirməsi və eləcə də öz boyu hündürlüyündən yıxılması nəticəsində yaranması inandırıcı deyil. 03 iyun 2021-ci il tarixli cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə Nizami rayon prokurorluğunun qərarı əsasında Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində keçirilmiş əməliyyat tədbirlərində polis əməkdaşları Şahid4, X16, Şahid2 Adil oğlu və X22 birlikdə iştirak etməsi, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərlərində xəsarətlərin aşkar edilməsi, qeyd edilən xəsarətlərin tutulduqları gün onlara yetirilməsi araşdırma zamanı təsdiq olunsa da, nəticədə sözügedən polis əməkdaşlarının barəsində cinayət təqibinin başlanması rədd edilmişdir (cild 03, iş vərəqi 152-200). 26 iyul 2022-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş Kadrlar İdarəsinin 0xx/xx-7531-1222 nömrəli cavab məktubundan görünür ki, X33 Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin Cinayət Axtarışı İdarəsinin müvafiq şöbəsində xüsusilə mühüm işlər üzrə baş əməliyyat müvəkkili, polis baş leytenantı X3 rayon Polis İdarəsinin 23-cü Polis bölməsinin məsul növbətçisi, polis mayoru Şahid2 Nizami rayon Polis İdarəsinin İstintaq Şöbəsinin müstəntiqi, polis leytenantı Şahid4 isə Xaçmaz rayon Polis şöbəsinin Cinayət Axtarışı Bölməsinin əməliyyat müvəkkili vəzifəsində işləyir (cild 03, iş vərəqi 218). 05 avqust 2022-ci il tarixli Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 244/2022 saylı cavab məktubundan görünür ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində xx.xx.2021-ci il tarixdə təxirəsalınmaz əməliyyat-axtarış tədbirlərinin həyata keçirilməsi haqqında material Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə daxil olmamış və qərar qəbul edilməmişdir (cild 04, iş vərəqi 25). 22 sentyabr 2022-ci il tarixli tibbi arayışdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 28 həftəlik hamilədir (cild 04, iş vərəqi 1). 25 oktyabr 2022-ci il tarixli Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 374/2022 saylı cavab məktubundan görünür ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsinin qanuniliyinin yoxlanılması haqqında materiallar Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə daxil olmamış və baxılmamışdır (cild 04, iş vərəqi 41). 14 noyabr 2022-ci il tarixli Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin ********* saylı cavab məktubundan görünür ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3cü maddələri ilə təqsirləndirilmələrinə dair ********* nömrəli cinayət işi üzrə xx.xx.2021-ci il tarixdə qəbul edilmiş “Təxirə salınmaz əməliyyat tədbirlərinin həyata keçirilməsinə” dair qərarın surəti Azərbaycan Respublikası CPM-nin 445-ci maddəsinə əsasən aidiyyəti üzrə Nizami Rayon Məhkəməsinə göndərilmiş və məhkəmənin dəftərxanasında xx.xx.2021-ci il tarixdə SDS-4144 nömrə ilə qeydiyyata alınmışdır (cild 04, iş vərəqi 45). 17 noyabr 2022-ci il tarixli Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 398/2022 saylı cavab məktubundan görünür ki, Bakı şəhəri Nizami RPİ-nin NMB-nin baş əməliyyat müvəkkili Şahid2 tərəfindən qəbul olunmuş, “Nurlanə” adlı şəxsin narkotik vasitələri qanunsuz saxlaması və qəbulu ilə məşğul olması barədə daxil olmuş məlumat üzrə, “Nurlanə” adlı şəxsin dəqiq yaşadığı ünvanın, şəxsiyyətini müəyyənləşdirmək məqsədi ilə “Əməliyyat-axtarış fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 10-cu maddəsinin 1-ci hissəsinin 1 və 2-ci bəndlərində nəzərdə tutulmuş tədbirlərin keçirilməsi, həmin şəxsin dəqiq ünvanı müəyyən edildikdən sonra tədbir zamanı şəraitdən asılı olaraq sözügedən Qanunun 10-cu maddəsinin 1-ci hissəsinin 9-cu bəndinə əsasən yaşadığı binanın müşahidəsinin aparılması barədə xx.xx.2021-ci il tarixli qərar, Polis İdarəsinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 9/21-087-10939-1221 saylı məktubu əsasında məlumat üçün Bakı şəhəri Nizami rayon Məhkəməsinə göndərilmiş, xx.xx.2021-ci il tarixdə məhkəmənin dəftərxanasında “SDS-4144” daxil olma nömrəsi ilə qeydiyyata alınmışdır. Qanunvericiliyin tələbinə əsasən məhkəmənin qərarı olmadan, əməliyyat-axtarış fəaliyyətini keçirən orqanın səlahiyyətli şəxsinin əsaslandırılmış qərarı ilə əməliyyat-axtarış tədbirləri həyata keçirildikdən sonra 48 saat müddətində əməliyyat-axtarış tədbirinin aparılması barədə əsaslandırılmış qərar məhkəmə nəzarətini həyata keçirən məhkəməyə və ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora təqdim edilməlidir. Bakı şəhəri Polis İdarəsinin və həmin İdarənin Polis şöbələrinin əməliyyat-axtarış fəaliyyətini həyata keçirən aidiyyəti şəxsləri tərəfindən əməliyyat-axtarış tədbirləri həyata keçirildikdən sonra, bir qayda olaraq, həmin qərarlar ilkin olaraq məlumat xarakterli məktubla və hər hansı material əlavə edilmədən, sonra isə məhkəmə nəzarəti qaydasında yoxlanılması məqsədi ilə təqdim olunur, bu zaman isə həmin qərara əməliyyat-axtarış tədbirinin həyata keçirilməsinin zəruriliyini təsdiq edən materiallar, əməliyyat-axtarış tədbirlərinin həyata keçirilməsinin nəticəsində müəyyən və əldə eidlmiş halları özündə əks etdirən protokol və digər zəruri materiallar əlavə edilir. Müraciətdə qeyd olunan “Nurlanə” adlı şəxsin narkotik vasitələri qanunsuz saxlaması və qəbulu ilə məşğul olması barədə daxil olmuş məlumat üzrə təxirəsalınmaz əməliyyat tədbirlərinin həyata keçirilməsinə dair xx.xx.2021ci il tarixli qərar da yuxarıda qeyd olunan qaydada məlumat xarakterli məktubla məhkəməyə daxil olmuş, lakin zəruri sübutlar əlavə olunmaqla məhkəmə nəzarəti qaydasında yoxlanılması məqsədi ilə təqdim edilməmiş, müvafiq indeks üzrə iş materialı kimi qeydə alınmamış və mahiyyəti üzrə baxılmamışdır. Bu baxımdan, xx.xx.2022-ci il tarixli məhkəmənin sorğusuna dair xx.xx.2022-ci il tarixli cavab məktubundan əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsinin qanuniliyinin yoxlanılması haqqında materialın daxil olmadığı göstərilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs1 münasibətdə isə, təxirəsalınmaz əməliyyat tədbirlərinin həyata keçirilməsinə dair qərar istər məlumat, istərsə də məhkəmə nəzarəti qaydasında yoxlanılması məqsədi ilə təqdim edilməmişdir (cild 04, iş vərəqi 50-51). 02 fevral 2023-cü il tarixli "xxxx" MMC-nin cavab məktubundan və əlavə edilmiş diskdəki məlumatlardan görünür ki, Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:14:35-də (67 saniyə), xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:30:08-də (58 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:35:06-da (61 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:06:04-də (172 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:24:26-da (61 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:24:45-də (20 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:50:39-da (163 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 09:50:59-da (16 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 12:52:29 (71 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:10:33-də (08 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 12:28:23-də (51 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:05:56-da (88 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:10:05-də (09 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:44:17-də (68 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 12:16:31-də (70 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:01:02-də (108 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:35:16-da (78 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:36:49-da (109 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:45:38-də (65 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:01:07-də (121 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:31:02-də (37 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:32:34-də (16 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:24:02-də (18 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:29:22-də (45 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:27:56-da (68 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:29:23-də (56 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:39:02-də (60 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:41:04-də (67 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:20:27-də (44 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:37:48-də (123 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:45:23-də (33 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:11:18-də (52 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:42:05-də (51 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:10:38-də (03 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:01:14-də (53 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:55:00-də (90 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:44:39-da (41 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:41:52-də (18 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:46:49-da-də (34 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:52:39-da (28 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:57:43-də (19 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:27:53-də (12 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:45:23-də (05 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:45:44-də (46 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 01:46:22-də (05 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 02:04:46-da (03 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 02:06:32-də (07 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:47:37-də (284 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:16:28-də (88 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:39:20-də (49 saniyə) zəng edilmiş və göstərilən müddət ərzində onların arasında telefon danışı aparılmışdır. Bundan başqa, X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:24:00-da (77 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:30:27-də (21 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:38:45də (59 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:21:40-da (10 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:37:49-da (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:38:05-də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:38:35-də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***- ***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:51:27-də (0 saniyə) zəng edilmiş və göstərilən müddət ərzində onların arasında telefon danışı aparılmışdır. X2 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:16:01-də (00 saniyə) zəng edilmişdir (cild 04, iş vərəqi 99-133). Ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 14 fevral 2023-cü il tarixdə dəm qazının toksik təsiri nəticəsində ölmüş və bu barədə 120 nömrəli qeyd aparılmışdır (cild 04, iş vərəqi 96). 16 fevral 2023-cü il tarixli "xxxx" MMC-nin cavab məktubundan və əlavə edilmiş diskdəki məlumatlardan görünür ki, Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:14:35-də (67 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:18:12də (52 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 11:39:34-də (73 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:35:06-da (61 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:06:04-də (172 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:24:26-da (61 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:25:43-də (298 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:24:45-də (20 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 09:50:59-da (16 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 12:28:23-də (51 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 12:52:29-da (71 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:05:56-da (88 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:10:33-də (8 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 14:18:09da (17 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:44:17-də (68 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 12:16:31-də (70 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:01:02-də (108 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:35:16-da (79 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:36:49-da (109 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:45:38-də (65 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:01:07-də (121 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***- **-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:23:17-də (0 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:24:02-də (18 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:29:22də (45 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:31:02-də (37 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 17:32:24-də (16 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:03:10-da (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:27:56-da (68 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:29:23-də (56 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:39:02-də (60 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 18:41:04-də (67 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:20:27-də (44 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:37:48də (44 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:37:48-də (123 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:45:23-də (33 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:11:18-də (52 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:42:05-də (51 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:44:39-da (40 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 15:55:00-da (90 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:41:52-də (18 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:52:39-da (27 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 16:57:43-də (19 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 20:27:53-də (12 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:45:44-də (45 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**- ** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 01:46:46-da (149 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 02:06:32-də (7 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 13:47:37-də (284 saniyə), Şahid1 istifadəsində olmuş ***-***- **-** mobil nömrədən X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrəsinə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:16:28-də (88 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:15:27-də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:22:04də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:24:00-da (77 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 19:30:27-də (22 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 21:38:45-də (59 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:21:40-da (10 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***- **-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:37:48-də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:38:04-də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***- ***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:38:35-də (0 saniyə), X22 istifadəsində olmuş ***-***-**-** mobil nömrədən Şahid1 istifadəsində olmuş digər ***-***-**-** mobil nömrəyə xx.xx.2021-ci il tarixdə, saat 22:51:26-da (00 saniyə) zəng edilmiş və göstərilən müddət ərzində onların arasında telefon danışı aparılmışdır (cild 04, iş vərəqi 135-180). 20 fevral 2023-cü il tarixli Bakı şəhəri Sabunçu rayon prokurorluğunun 76C/23 nömrəli cavab məktubundan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 yaşadığı evin hamam otağında dəm qazından ölməsi barədə məlumat daxil olmuş, məlumatla əlaqədar hadisə yerinə baxış keçirilmiş və meyit müayinə olunması üçün MTE və PA birliyinin Sabunçu rayon şöbəsinə göndərilmişdir. Meyitin üzərində hər hansı bir zorakılıq əlamətləri, xəsarət və ya xəsarət izi aşkar olunmamışdır. Hazırda faktla bağlı həmin prokurorluqda araşdırma aparılır (cild 04, iş vərəqi 181). 27 fevral 2023-cü il tarixli ərizədən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 anası X9 vəfat etmiş Təqsirləndirilən şəxs2 hüquqi varisi qismində tanınmasını məhkəmədən xahiş etmişdir (cild 04, iş vərəqi 95). Doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X9 Təqsirləndirilən şəxs2 anasıdır (cild 04, iş vərəqi 98). Doğum haqqında şəhadətnamə və şəxsiyyət vəsiqəsinin surətlərindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 14 dekabr 2005-ci il təvəllüdlü Allahverdi Nəhmətov və 21 avqust 2007-ci il təvəllüdlü Məhəmməd Nəhmətov adlı yetkinlik yaşına çatmayan 2 (iki) övladı var (cild 01, iş vərəqi 82). Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 60-cı maddəsinə əsasən - hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 6.1-ci maddəsinə əsasən - Hər kəs, ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. «X15 Rusiya Federasiyasına qarşı» işi üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin 21 iyun 2011-ci il tarixli qərarında Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, Konvensiyanın 6-cı maddəsinə əsasən, sübutların qiymətləndirilməsi əsasən qanunvericiliyin nizamasalma predmetinə aiddir və bir qayda olaraq sübutların qiymətləndirilməsi məhz milli məhkəmələrin vəzifəsinə aiddir. Konvensiyaya əsasən Avropa Məhkəməsinin vəzifəsi şahid ifadəsinin sübut kimi düzgün qiymətləndirilib-qiymətləndirilməməsini müəyyən etmək deyil, əksinə sübutların qiymətləndirilməsi üsulu da daxil olmaqla bütövlükdə prosesin, ədalətli olub-olmadığını müəyyən etməkdir. Tərəflərin çəkişməsi prinsipi təmin edilməklə bütün sübutlar təqsirləndirilən şəxsin iştirakı ilə, bir qayda olaraq açıq məhkəmə prosesində tədqiq edilməlidir. Bununla bağlı məhkəmə qeyd edir ki, tərəflərin bərabərliyi prinsipi bütün məhkəmə prosesində tam şəkildə təmin olunmuşdur. Belə ki, açıq məhkəmə iclaslarında təqsirləndirilən şəxslər onların əleyhinə olan bütün sübutların tədqiqində şəxsən iştirak etmişlər, ittiham tərəfinin təqdim etdiyi sübutlara dair öz arqumentlərini və dəlillərini irəli sürmüşlər, əleyhinə ifadə verən şahidlərə bilavasitə, həmçinin seçdikləri müdafiəçiləri vasitəsi ilə suallar vermişlər, onlara qarşı irəli sürülmüş ittihamı mübahisələndirmişlər, habelə müdafiə hüququnun realizə edilməsinə yönəlmiş müxtəlif vəsatətlər verərək iddia etdikləri halları sübuta yetirməyə çalışmışlar. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 144-cü maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli, obyektiv yoxlanılmalıdır. Həmin Məcəllənin 145.1, 145.2, 145.3-cü maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. O cümlədən, hakim qanunu və vicdanını rəhbər tutaraq sübutların məcmusuna hərtərəfli, tam və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla öz daxili inamına görə sübutları qiymətləndirməlidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə icraat zamanı cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları, cinayətin törədilmə üsulu, təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, əməldə cinayət tərkibinin əlamətləri, təqsirliliklə bağlı məsələlər yalnız sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir. «Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair» 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarda Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu cinayət əməlinin tövsifi ilə bağlı hüquqi mövqeyini belə ifadə etmişdir ki, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsinə, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. Qərarda, həmçinin göstərilir ki, cinayətin tövsifi dedikdə törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət-hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif Cinayət Məcəlləsində müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi proses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hallarının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının seçilməsini və onun məzmununun izah edilməsini tələb edir. Nakotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1.0.9-cu maddəsinə əsasən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz əldə edilməsi dedikdə: həyata keçirilməsi üsulundan asılı olfevralaraq Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla narkotik vasitələrin alınması, hədiyyə və ya qarşılıqlı hesablaşma vasitəsi kimi qəbul edilməsi, başqa mallara və əşyalara dəyişdirilməsi, mənimsənilməsi və ya hər hansı digər üsulla onlara yiyələnməyə yönəldilmiş bütün hərəkətlər başa düşülür. Qeyd edilən Qanunun 1.0.10-cu maddəsinə əsasən narkotik vasitələrin və psixtrop maddələrin qanunsuz saxlanması dedikdə: məqsədindən asılı olfevralaraq Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla şəxsin idarəçiliyində olan narkotik vasitələrin öz sərəncamında saxlanmasına yönəldilmiş bütün hərəkətlər başa düşülür. Həmçinin, sözügedən Qanunun 1.0.8-ci maddəsinə əsasən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz daşınması və ya göndərilməsi dedikdə: həyata keçirilməsi üsulundan asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin şəxsin özündə, poçtla, nəqliyyat vasitələri ilə, daşınan predmetin narkotik vasitələr və psixotrop maddələr olması haqqında məlumatı olmayan şəxsin vasitəsilə və digər yollarla yerinin dəyişdirilməsinə yönəldilmiş bütün hərəkətlər başa düşülür. Nakotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1.0.11-ci maddəsinə əsasən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz satılması dedikdə: miqdarından asılı olfevralaraq Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin əvəzli və ya qazanc əldə etmək, yaxud digər şəxsi maraq məqsədilə yayılmasına yönəldilmiş hərəkətlər başa düşülür. Şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün kifayət edən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin miqdarına, habelə onların külli miqdarına görə siyahılarının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə təsdiq edilmiş “Şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün kifayət edən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin miqdarına, habelə onların külli miqdarına görə Siyahılarının 2-ci Siyahısının 67-ci bəndinə əsasən – təmiz halda 2 (iki) qramdan artıq çəkidə psixotrop maddə metamfetamin - külli miqdar təşkil edir. Məhkəmə istintaqında təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ayrı-ayrılıqda onlara qarşı irəli sürülmüş ittihamı mübahisələndirərək ittihamın qanunsuz və əsassız olmasını iddia etmişlər və buna əsas kimi - Şahid1 polis əməkdaşı Qalib Hümbətovun “adamı” olmasını, X30 Sadıxova vasitəsi ilə onları təhrik edərək tutmasını, onların ayrı-ayrılıqıda tutularaq Nizami rayon Polis İdarəsinə aparılıb orada dəfələrlə döyülmələrini və bununla da işgəncəyə məruz qalmalarını, işgəncə nəticəsində onlardan etirafedici ifadələrin alınmasını, onlara aid olmayan psixotrop maddə metamfetaminin onların boynuna qoyulmasını, Şahid1 Təqsirləndirilən şəxs2 ilə birlikdə tutulsa da, sonradan Qalib Hümbətovun himayədarlığı nəticəsində Şahid1 azad edilərək məsuliyyətdən yayınmasını, barələrində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin cinayət prosessual qanunvericiliyin tələblərinin kobud şəkildə pozulması ilə aparıldığından bu tədbərilərin qanunsuz olmasını göstərmişlər. Təqsirləndirilən şəxslərin məhkəmə istintaqında iddia etdiyi hallar prosessual qanunvericilik, ələlxüsus müdafiə hüququ baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyindən, məhkəmə qeyd edilən halların ətraflı şəkildə məhkəmə istintaqında araşdırılmasını zəruri hesab etmişdir. Müdafiə tərəfinin iddia etdiyi halları ətraflı şəkildə araşdırmaq məqsədi ilə məhkəmə tərəfindən müvafiq qərarlar qəbul edilmiş, habelə sorğular verilmiş, həmin qərarlar və sorğular əsasında yeni sübutlar əldə edilərək məhkəmə istintaqında tədqiq edilməklə araşdırılmışdır. İş üzrə obyektiv həqiqəti müəyyən etmək məqsədi ilə məhkəmə ilk növbədə təqsirləndirilən şəxslərin iddia etdikləri dəlilləri ümumi şəkildə təhlil edilməsini zəruri hesab edir. Belə ki, müdafiə tərəfi irəli sürülmüş ittihamın qanunsuz və əsassız olmasını aşağıda göstərilən dəlillərlə əlaqələndirməklə əsaslandırmışdır:

1. Şahid qismində çıxış edən Şahid1 Nizami RPİ-nin X5 rəisi işləmiş Qalib Hümbətovun “agenti” olması və Qalib Hümbətov tərəfindən Şahid1 vasitəsi ilə Təqsirləndirilən şəxs1la Təqsirləndirilən şəxs2 narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı hərəkətlərə təhrik edilməsi,

2. Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin əslində polis əməkdaşı Qalib Hümbətovun rəhbərliyi altında keçirilməsi, başqa sözlə, əməliyyat-axtarış tədbirlərinə Qalib Hümbətovun rəhbərlik etməsi, nəticə etibarı ilə isə cinayət işinin materiallarının saxtalaşdırılması və təhrif edilməsi, yəni həyata keçirilmiş tədbirlərin cinayət işində olan sübutlarla üst-üstə düşməməsi (əksinə ziddiyyət təşkil etməsi),

3. Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 tutularkən və tutulduqdan sonra polis əməkdaşları Qalib Hümbətov, Səfər İsmayılov, Şahid2 və Şahid4 tərəfindən döyülmələri, bununla da işgəncəyə və qeyri-insani rəftara məruz qalmaları, nəticədə onların üzərində xəsarətlərin yaranması, habelə məhz bu cür qanunsuz üsul və vasitələrlə onlardan etirafedici ifadələrin alınması,

4. Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin prosessual qanunvericiliyin tələblərinin kobud şəkildə pozulması ilə həyata keçirildiyindən bu tədbirlərin bütövlükdə qanunsuz və saxta olması, eləcə də qeyd edilənlər nəticəsində onların müdafiə hüququnun ciddi şəkildə pozulması. Göründüyü kimi müdafiə tərəfi irəli sürülmüş ittihama qarşı ciddi şəkildə arqumentlər gətirərək ittihamın qanunsuz və əsassız olmasını iddia etmişdir. Bu səbəbdən də məhkəmə müdafiə tərəfinin iddia etdiyi dəlilləri və bu dəlillərlə bağlı məhkəməyə təqdim etdiyi sübutları cinayət işinin materialları ilə müqayisəli şəkildə yoxlayıb təhlil edilməsini vacib saymış və bununla bağlı məhkəmə istintaqında kifayət qədər ətraflı araşdırma aparılmış, bu araşdırma isə kifayət qədər uzun müddət tələb etmişdir. Bu hissədə məhkəmə xüsusilə vurğulayır ki, məhkəmə istintaqında aparılmış araşdırma məhkəmə baxışının hədləri kontekstində müdafiə tərəfinin iddia etdiyi dəlillərlə bağlı əlavə sübutların əldə edilməsi və həmin sübutların cinayət işinin materiallarında olan digər sübutlarla məcmu halda müqayisəli şəkildə yoxlanılması və hüquqi qiymət verilməsi vasitəsilə həyata keçirilmişdir. Belə ki, məhkəmə tərəfindən əldə edilmiş sübutlar əsasında, daha dəqiq isə Bakı şəhəri Nizami rayon prokurorluğunun 08 iyul 2022-ci il tarixli 531C-21 nömrəli məktubu və həmin prokurorluqda araşdırılmış 531-c-21 nömrəli materialdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 əməkdaşları X33, Şahid4, X16 və Şahid2 Adil oğlunun xx.xx.2021-ci il tarixdə birlikdə keçirdikləri əməliyyataxtarış tədbirləri nəticəsində saxlanılaraq Nizami rayon Polis İdarəsinə aparılmışlar. Qeyd edilən hallar həmçinin, təqsirləndirilən şəxslərin həm ibtidai istintaq orqanına verdikləri ifadələri, həm məhkəmə istintaqında verdikləri ifadələri, habelə X33, Şahid4, X16 və Şahid2 Adil oğlunun Nizami rayon prokurorluğunda ayrı-ayrılıqda vermiş olduqları izahatları ilə də tam şəkildə təsdiq olunur. Qeyd edilən nəticə iş üzrə məhkəmə istintaqında müəyyən edilmiş yeni hal təşkil etsə də, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 xx.xx.2021-ci il tarixdə Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 əməkdaşları X33, Şahid4, X16 və Şahid2 Adil oğlu tərəfindən saxlanılmaları artıq cinayət işinin mübahisəsiz hallarını təşkil edir. Təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai araşdırma zamanı polis əməkdaşı Qalib Hümbətov və digər polis əməkdaşları tərəfindən tutulduqlarını iddia etsələr də, ibtidai istintaq orqanı bu kimi əhəmiyyətli halları məhkəməyə aydın olmayan səbəbdən araşdırmamış və nəzərə almamışdır. Əksinə cinayət işinin materiallarından görünür ki, “Nurlanə” adlı şəxsin barəsində daxil olmuş əməliyyat məlumatı əsasında əməliyyat qrupu yaradılmış və bu qrup ancaq 2 (iki) polis əməkdaşı olan Şahid2 və Şahid4 ibarət olmuşdur. Cinayət işinin materialları əsasında əməliyyat qrupunun 2 (iki) polis əməkdaşından ibarət olması görünsə də, məhkəmə istintaqında aparılmış araşdırma zamanı müəyyən edilmişdir ki, təqsirləndirilən şəxslər xx.xx.2021-ci il tarixdə məhz iddia etdikləri polis əməkdaşları, yəni X33, Şahid4, X16 və Şahid2 Adil oğlu tərəfindən tutulmuşlar. Bu isə o deməkdir ki, təqsirləndirilən şəxslərin bu hissədə məhkəmədə iddia etdikləri hallar, yəni onların tutulmasında Qalib Hümbətov adlı polis əməkdaşının iştirak etməsi məhkəmə istintaqında öz təsdiqini tam şəkildə tapmışdır. Cinayət işinin materialları ilə təqsirləndirilən şəxslərin tutulmasında 2 (iki) polis əməkdaşının iştirakı görünsə də, əslində qeyd edilən əməliyyat-axtarış tədbirlərində 2 (iki) nəfər deyil, 4 (dörd) nəfər polis əməkdaşı iştirak etmiş və sonuncuların subyektiv tərkibi məhz təqsirləndirilən şəxslərin göstərdikləri polis əməkdaşlarından ibarət olmuşdur. Əməliyyat-axtarış tədbirlərində 4 (dörd) nəfər polis əməkdaşının iştirak etdiyi halda, cinayət işinin materiallarında 2 (iki) nəfər polis əməkdaşının iştirak etməsinin göstərilməsi məhkəmə üçün başa düşülən deyil və belə bir hal təqsirləndirilən şəxslərin iddia etdikləri dəlillərin həqiqət olmasına dəlalət etməklə yanaşı, həmçinin həyata keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin şəffaflığına kölgə salır, qanuniliyinə isə bilavasitə şübhə yaradır. Bu səbəbdən də məhkəmə qeyd edilən hissədə həyata keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərini qüsurlu və kobud pozuntu ilə müşayiət olunan tədbir kimi qəbul edir. Bundan başqa, 531-c-21 nömrəli materialdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 Nizami RPİ-nin MSY-yə qəbul edilərkən onun sağ gözündə göyərti, sol çiynində göyərti, sağ ayağında qızartı izləri aşkar edilmişdir. Həmçinin Təqsirləndirilən şəxs1 Penitensiar Xidmətin İstintaq Təcridxanasına qəbul edilərkən tibbi müayinədən keçirilmiş və həmin vaxt onun sağ gözaltı nahiyəsində bənövşəyi rəngli qançır xəsarəti aşkar edilmişdir. Habelə prokurorluq orqanında döyülmə və işgəncə ilə bağlı araşdırma aparılarkən Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində ekspertizalar keçirilmiş və xx.xx.2021-ci il tarixli 357 nömrəli ekspertiza rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 sağ gözaltı nahiyənin qançırı olmuş, qeyd edilən xəsarət bərk küt əşyanın təsirindən törənmiş, qərarın təsviri hissəsində göstərilmiş müddətdə, yəni xx.xx.2021-ci il tarixdə yarana bilər, sağlamlığa zərər vurmayan xəsarət olduğundan dərəcəsi təyin edilmir, lokalizasiyasına və xarakterinə əsasən demək olar ki, xəsarətin kənar şəxs tərəfindən yetirilməsi mümkündür, şəxsin özü tərəfindən özünə yetirməsi və eləcə də öz boyu hündürlüyündən yıxılması nəticəsində yaranması inandırıcı deyil, həmçinin xx.xx.2021-ci il tarixli 365 nömrəli ekspertiza rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 hər iki budun ön səthinin qançırları olmuş, qeyd edilən xəsarətlər bərk küt əşyanın təsirindən törənmişlər, qərarın təsviri hissəsində göstərilmiş müddətdə, yəni xx.xx.2021-ci il tarixdə yarana bilər, ümumilikdə sağlamlığa zərər vurmayan xəsarət olduğundan dərəcəsi təyin edilmir, lokalizasiyasına və xarakterinə əsasən demək olar ki, xəsarətlərin kənar şəxs tərəfindən yetirilməsi mümkündür, şəxsin özü tərəfindən özünə yetirməsi və eləcə də öz boyu hündürlüyündən yıxılması nəticəsində yaranması inandırıcı deyil. Nizami rayon prokurorluğunda aparılmış araşdırma zamanı xx.xx.2021-ci il tarixli 357 nömrəli və xx.xx.2021-ci il tarixli 365 nömrəli ekspertiza rəyləri ilə Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 bir neçə xəsarətin aşkar edilməsi, həmin xəsarətlərin xx.xx.2021-ci il tarixə, yəni onların tutulduğu günə təsadüf etməsi, həmin xəsarətlərin başqa şəxslər tərəfindən yetirilməsinin mümkün hesab edilməsi, eləcə də həmin xəsarətlərin təqsirləndirilən şəxslərin özləri tərəfindən yetirməsi və eləcə də öz boyları hündürlüyündən yıxılmaları nəticəsində yaranmasının inandırıcı olmaması özü-özlüyündə ciddi məsələlərdir və bu məsələlər faktiki olaraq təqsirləndirilən şəxslərin ayrı-ayrılıqda iddia etdikləri dəlillərin həqiqət olmasına açıq-aşkar dəlalət edir. Bu hissədə məhkəmə xüsusilə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, ittiham aktına əsasən ibtidai istintaq orqanı belə nəticə gəlmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ikisi birlikdə xx.xx.2021-ci il tarixdə eyni vaxtda və eyni yerdə saxlanılaraq Nizami rayon Polis İdarəsinə aparılmışdır. X12, Şahid4, X16 və Atakişiyev X35 rayon prokurorluğunda ayrı-ayrılıqda vermiş olduqları izahatlarında bunun tam əksini göstərərək bildirmişlər ki, onlar Təqsirləndirilən şəxs1 214 nömrəli orta məktəbin yanında (Təqsirləndirilən şəxs1 da bu halı iddia edir), Təqsirləndirilən şəxs2 isə mağazanın qarşısında, yəni təqsirləndirilən şəxsləri ayrı-ayrılıqda tutmuşlar. Məhkəmə istintaqında təqsirləndirilən şəxslərin saxlanılmasında 4 (dörd) nəfər polis əməkdaşının iştirak etməsi, həmin şəxslərin arasında Qalib Hümbətov adlı polis əməkdaşının olması, təqsirləndirilən şəxslər tutulduqdan sonra üzərlərində xəsarətlərin yaranması və ayrı-ayrılıqda tutulmaları öz təsdiqini tapsa da, qeyd edilən hallar cinayət işinin materialları ilə nəinki təsdiq olunur, əksinə inkar olunur. Bu səbəbdən də məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, yuxarıda qeyd edilən hissədə təqsirləndirilən şəxslərin iddia etdikləri hallar, yəni onların tutulmasında 4 (dörd) nəfər polis əməkdaşının iştirak etməsi, həmin şəxslərə Qalib Hümbətovun rəhbərlik etməsi (həmin vaxt X42 RPİ-nin X5 rəisi olmuş və digər polis əməkdaşları Şahid2, Səfər İsmayılov və Şahid4 onun tabeçiliyində olmuşlar), tutularkən üzərlərində xəsarətlərin olmaması, tutulduqdan sonra xəsarətlərin yaranması, eləcə də birlikdə və eyni vaxtda deyil, ayrıayrılıqda tutulmaları həqiqətdir. Başqa sözlə, qeyd edilən hissədə təqsirləndirilən şəxslərin məhkəmə istintaqında göstərdikləri hallar məhkəmə istintaqında öz təsdiqini tapmışdır. İşgəncə ilə bağlı Avropa Məhkəməsinin hüquqi mövqeyi bundan ibarətdir ki, nəinki işgəncənin mövcudluğu, hətta işgəncə barədə iddiaların araşdırılmaması, təqsirləndirilən şəxsin Avropa Konvensiyasının 3-cü maddəsi ilə təsbit edilən hüququnu pozur, yəni artıq özü-özlüyündə müdafiə tərəfinin işgəncə və digər qanunsuz metodlardan istifadə olunmaqla, əldə olunması kimi dəlillə mübahisələndirdiyi sübutların mümkünlüyü, kifayətedənliyi üzrə məhkəmə qənaətini, ümumiyyətlə aparılan icraatın nəticələrini şübhə altına alan ciddi pozuntu kimi çıxış edir. Avropa Məhkəməsinin şərh olunan məsələ ilə bağlı hüquqi mövqeyini açıqlayan presedentlərə misal olaraq “Assenov və digərləri Bolqarıstana qarşı iş” üzrə 28 oktyabr 1998-ci il tarixli qərarı, “Aksoy Türkiyəyə qarşı iş” üzrə 26 noyabr 1996-cı il tarixli qərarı göstərmək olar. Birinci işdə Assenov və onu təmsil edən valideynləri iddia edirdilər ki, Assenov polis əməkdaşları tərəfindən qəddarlıqla döyülmüşdür. Bolqarıstan höküməti bu iddiaya etiraz etmişdir. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinə qədər məsələni araşdıran Avropa Komissiyası hadisələrin üstündən dörd ildən artıq vaxt keçdiyinə və Bolqarıstanın dövlət orqanları tərəfindən vaxtında kifayət qədər müstəqil istintaq aparılmadığına görə iddiaçının, və yaxud Bolqarıstan hökümətinin mülahizələrinin daha mötəbər olduğunu müəyyən edə bilməmişdir. Avropa Məhkəməsi də Komissiya kimi ona təqdim olunmuş sübutlar əsasında ərizəçiyə xəsarətlərin polis tərəfindən yetirilibyetirilməməsinin müəyyən edilməsini qeyri-mümkün hesab etmişdir. Buna baxmayaraq, Avropa Məhkəməsi Assenovun iddiasının əsaslı olması, Konvensiyanın 3-cü maddəsinin pozuntusunun baş verməsi haqqında qənaətə gəldi, və belə nəticə üçün əsas yaradan hal olaraq xüsusilə onu qeyd etdi ki, “polis və ya digər dövlət nümayəndələri tərəfindən qeyriqanuni şəkildə və 3-cü maddəyə zidd olaraq pis rəftara məruz qalması barədə sübut oluna bilən iddianın qaldırıldığı belə hallarda, bu müddəa, Konvensiyanın 1-ci maddəsinə əsasən Dövlətin “yurisdiksiyası daxilində hər kəsin Konvensiyada müəyyən olunmuş hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsinə” dair ümumi öhdəliyi ilə birlikdə götürülməklə, effektiv rəsmi istintaqın aparılmasını birbaşa tələb edir. Həmin istintaq məsuliyyət daşıyanların müəyyən edilməsi və cəzalandırılmasına gətirib çıxartmaq iqtidarında olmalıdır. Əks halda işgəncələrin və qeyri-insani, yaxud alçaldıcı rəftar və cəzaların ümumi hüquqi qaydada qadağan edilməsi, bunun fundamental vacibliyinə baxmayaraq, təcrübədə qeyri-effektiv olacaqdır və bəzi hallarda Dövlət nümayəndələrinin faktiki olaraq cəzalandırılmadan öz nəzarəti altında olanların hüquqlarını pozmaq imkanı kimi çıxış edəcəkdir”. “Aksoy Türkiyəyə qarşı iş” üzrə qərarında da eyni mövqeyi sərgiləyən Avropa Məhkəməsi qeyri-insani rəftarla bağlı hadisənin rəsmən araşdırılmamasını 3-cü maddənin pozulması kimi səciyyələndirməklə yanaşı, həm də Konvensiyanın 13-cü maddəsinin pozulması kimi dəyərləndirdi (Konvensiyanın 13-cü maddəsində deyilir: “Bu Konvensiyada təsbit olunmuş hüquq və azadlıqları pozulan hər kəs, hətta bu pozulma rəsmi fəaliyyət göstərən şəxslər tərəfindən törədildikdə belə, dövlət orqanları qarşısında təsirli hüquqi müdafiə vasitələrinə malikdir”). Məhkəmə həmin iş üzrə qərarında qeyd etdi ki, “3-cü maddə ilə qorunan hüquqların təbiəti 13-cü maddəyə də öz təsirini göstərir. İşgəncənin qadağan olunmasının böyük əhəmiyyətini və işgəncəyə məruz qalmış şəxslərin aciz vəziyyətini nəzərə alaraq, 13-cü maddə Dövlətlərin üzərinə daxili qanunvericilikdə mövcud olan vasitələrə xələl gətirmədən bütün işgəncə halları üzrə hərtərəfli və səmərəli istintaqın aparılması öhdəliyini qoyur”. İşgəncə verdikləri iddia edilən əməliyyat-axtarış tədbirini aparmış əməkdaşlar və bir çox hallarda onlarla etibarlı münasibətlərdə olan hal şahidləri əslində işgəncə barədə iddia ilə əlaqədar maraqlı şəxslər qismində çıxış edirlər. Bu səbəbdən də Avropa Məhkəməsi Üzv Dövlətlərə tövsiyyə etmişdir ki, məhkəmələr işgəncə, pis rəftar barədə iddialar irəli sürüldükdə, yalnız maraqlı şəxslərin ifadələri ilə kifayətlənməyib, daha dərin və ətraflı araşdırma aparmalı, o cümlədən təqsirləndirilən şəxsi tibbi ekspertlərin müayinəsindən keçirməli, onun tutulana qədər (əməliyyat axtarış tədbirinədək) və bundan sonraki sağlamlıq vəziyyəti barədə məlumat verə biləcək şəxslərin dairəsini müyyən edib onların (məsələn qohumların, təqsirləndirilən şəxslə birlikdə müvəqqəti saxlama, istintaq təcridxanalarında olmuş şəxslərin, digər kənar müşahidəçilərin) dindirilməsini təmin etməli, tutulması (həbs edilməsi) ilə əlaqədar tərtib edilmiş şəxsi işi təcridxanadan tələb edib onun materiallarını, o cümlədən MSY-nə, istintaq təcridxanasına daxil olarkən şəxsin sağlamlıq vəziyyətinə dair sənədləri tədqiq etməlidirlər. Nəzərə almaq lazımdır ki, təqsirləndirilən şəxsin tutulana qədər və bundan sonrakı sağlamlıq vəziyyəti müqayisə edilərkən onda müvəqqəti saxlama yerində və yaxud istintaq təcridxanasında olduğu dövrə uyğun gələn xəsarətlərin aşkar edilməsi Avropa Məhkəməsinin hüquqi mövqeyinə görə onun işgəncəyə, pis rəftara məruz qalmasını ehtimal etmək üçün ciddi əsasdır və belə vəziyyətlərdə şəxsin işgəncəyə məruz qalmamasının sübut edilməsi yükü dövlətin, yəni cinayət prosesində ittiham tərəfinin üzərinə düşür. Məsələn “Tomasi Fransaya qarşı iş”də (1992-ci il) Avropa Məhkəməsi qərara almışdır ki, “əgər şəxs həbs olunarkən sağlam olubsa, lakin azad olunarkən onun bədəni üzərində xəsarətlərin olması müəyyən edilirsə, dövlət belə xəsarətlərin səbəbləri barədə inandırıcı izahat təqdim etməlidir, yox əgər dövlət bunu edə bilmirsə, onda Konvensiyanın 3-cü maddəsinin pozulması haqqında məsələnin qaldırılması üçün tam əsas yaranır”. Hazırki cinayət işi üzrə ortada işgəncə barədə iddia olduğundan və məhkəmə istintaqında aparılmış araşdırma nəticəsində təqsirləndirilən şəxslərin polis əməkdaşları tərəfindən tutulduqları vaxtadək, yəni xx.xx.2021-ci il tarixədək üzərlərində xəsarətlərin olmadığı müəyyən edildiyindən, məhz tutulduqdan sonra onların üzərlərində xəsarətlərin yaranması təsdiq olunduğundan, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 həqiqətən də tutularkən və tutulduqdan sonra, yəni faktiki olaraq dövlətin nəzarətində olduqları vaxt zorakılığa, işgəncəyə və qeyri-insani rəftara məruz qalmışlar. Əks nəticəyə gəlmək üçün başqa hal müəyyən edilməmişdir. Bu hissədə məhkəmə qeyd edir ki, təqsirləndirilən şəxslərin zorakılığa, işgəncəyə və qeyri-insani rəftara məruz qalmaları, ələlxüsus bu kimi halların onların dövlətin nəzarətinə keçdikdən sonra baş verməsi faktiki olaraq cinayət əməlləri təşkil edir. Təəssüf ki, müdafiə tərəfinin şikayəti əsasında Nizami rayon prokurorluğunda bu barədə araşdırma aparılsa, müxtəlif ekspertiza rəyləri ilə təqsirləndirilən şəxslərin üzərlərində xəsarətlərin olması müəyyən edilsə və həmin xəsarətlərin xx.xx.2021-ci il tarixdə əmələ gəlməsi təsdiq edilsə, habelə polis əməkdaşları barəsində cinayət təqibinin başlanması rədd edilsə də, nəticə etibarı ilə təqsirləndirilən şəxslərə həmin xəsarətləri yetirən təqsirkar şəxs/lər müəyyən edilməmiş və qanunsuz əməllərə yol vermiş təqsirkar şəxs/lər cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməmişlər. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 125.1-ci maddəsinə əsasən “məlumatların, sənədlərin, və digər əşyaların həqiqilinə, yaranma mənbəyinə və əldə edilməsi hallarına şübhələr olmadıqda onlar sübut kimi qəbul edilə bilərlər”. CPM-in 125.2.2-ci maddəsi zorakılıq, hədə-qorxu, aldatma, işgəncə və digər qəddar, qeyriinsani, yaxud ləyaqəti alçaldan hərəkətlərin tətbiq edilməsi ilə əldə olunan sübutları yoverilməz elan edir. Cinayət-Prosessual Qanunun 21.2 və 145.3-cü maddələri isə məhkəmələrdən şübhələri təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə təfsir etməyi tələb edir. Bu səbəbdən də Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 tutulduqları vaxta təsadüf edən xəsarətlərin aşkar edilməsi təqsirləndirilən şəxslərə zorakılığın edildiyini, işgəncənin verildiyini və bununla da onların qeyri-insani rəftara məruz qaldıqlarını təsdiq edir. Belə olduğu halda isə təqsirləndirilən şəxslərin ibtidai araşdırma zamanı təhqiqat və ibtidai istintaq orqanına ayrı-ayrılıqda verdikləri etirafedici ifadələri mötəbər sübut kimi qəbul edilə bilməz. Odur ki, məhkəmə hesab edir ki, təqsirləndirilən şəxslərin təhqiqat və ibtidai istintaq orqanına verdikləri etirafedici ifadələri yolverilməzliyinə görə sübutlar siyahısından xaric olunmalıdır. Əks yanaşma qeyd edilən hissədə məhkəmə araşdırmasının səmərəli olmamasına və əhəmiyyətsizliyinə səbəb olan haldır. Eyni zamanda Nizami rayon prokurorluğunda Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 şikayəti üzrə araşdırma aparılarkən və həmin araşdırma zamanı təqsirləndirilən şəxslərin üzərində xəsarətlərin olması, bu xəsarətlərin onların tutulduqları günə təsadüf etməsi mötəbər sübutlar, o cümlədən ekspertiza rəyləri ilə təsdiq olunsa da, xx.xx.2021-ci il tarixdə cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə Nizami rayon prokurorluğu tərəfindən qərar qəbul edilmiş və həmin qərar əsasında polis əməkdaşlarının barəsində cinayət təqibinin başlanması rədd edilmişdir. Bununla da həmin xəsarətləri onlara yetirmiş şəxslər müəyyən edilməmişlər və cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməmişlər. Bu səbəbdən də məhkəmə xx.xx.2021-ci il tarixli cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə Nizami rayon prokurorluğunun qərarı ilə qəti şəkildə razılaşmır və hesab edir ki, bu qərar təqsirləndirilən şəxslərin iddia etdikləri halların həqiqət olmasına və onların üzərində yaranmış xəsarətlərlə bağlı nəticəyə gəlməyə mane olmur. Belə ki, həmin qərarda təqsirləndirilən şəxslərin saxlanılmasında konkret hansı polis əməkdaşlarının iştirak etməsi müəyyən edildiyi, təqsirləndirilən şəxslərin üzərlərində xəsarətlərin olması ekspertiza rəyləri əsasında təsdiq edildiyi və onların saxlanılmasında iştirak edən polis əməkdaşlarının əməllərində cinayət tərkibinin olmaması müəyyən edildiyi halda, təqsirləndirilən şəxslərə həmin xəsarətlərin harada, hansı şəraitdə, kimin tərəfindən və hansı üsullarla yetirilməsi hallarına nəinki lazımi hüquqi qiymət verilməmiş, əksinə ümumiyyətlə qeyd edilən hallar araşdırılmamışdır. Bu da prokurorluq orqanında aparılmış araşdırmanın natamam, keyfiyyətsiz və qüsurlu olmaqla yanaşı, həmçinin araşdırmanın səthi aparıldığının göstəricisidir. Əks nəticəyə gəlmək üçün başqa ağlabatan əsas yoxdur. Odur ki, məhkəmə belə hesab edir ki, təqsirləndirilən şəxslərin üzərində aşkar edilmiş xəsarətlərlə bağlı Nizami rayon prokurorluğuna cinayət barədə məlumat verilməli və bu məlumat əsasında prokurorluq orqanında ətraflı araşdırma aparılmaqla təqsirkar şəxs/lər müəyyən edilərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməlidir. Başqa sözlə, təqsirləndirilən şəxslərin üzərlərində xəsarət olmadığı vaxtda tutulduqdan sonra onların üzərlərində xəsarətlərin yaranması Avropa Məhkəməsinin formalaşdırdığı presedent hüququna əsasən təqsirləndirilən şəxslərə işgəncənin verilməsini və onların qeyri-insani rəftara məruz qalmasını təsdiq edir. Qeyd edilən halları hazırki məsələyə nisbətdə qiymətləndirərək məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, xx.xx.2021-ci il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində Nizami RPİ-nin polis əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri qanunla müəyyən edilmiş imperativ tələblərin kobud şəkildə pozulması ilə həyata keçirildiyindən bu tədbirlər qanunsuzdur. Bu qanunsuzluq isə təqsirləndirilən şəxslərin barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin şəffaf olmamasında (əslində 4 nəfər polis əməkdaşı iştirak etdiyi halda cinayət işinin materialları ilə 2 nəfər polis əməkdaşının əməliyyat tədbirlərində iştirak etməsinin göstərilməsi), Şahid1 vasitəsi ilə polis əməkdaşlarının təqsirləndirilən şəxsləri təhrikə yol verməsində, şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 müvafiq müdafiəçi ilə təmin edilməməsində (müdafiə hüququnun pozulması), Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində xəsarətlər olmadığı halda tutulduqdan sonra bədənlərinin müxtəlif nahiyələrində xəsarətlərin yaranmasında, təqsirləndirilən şəxslərin barəsində qəbul edilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri barədə qərarın qanuniliyinin yoxlanılması məqsədi ilə materialların məhkəmə nəzarəti qaydasında səlahiyyətli məhkəmə tərəfindən yoxlanılmasının təmin edilməməsində və sair məsələlərdə ifadə olunmuşdur. Məhkəmə qeyd edir ki, müdafiə tərəfinin məhkəmə baxışında təkrarladığı işgəncə barədə iddialarını müstəqil araşdırma aparmadan, müstəsna olaraq həmin iddianın məhkəməyədək icraatda prokurorluq tərəfindən yoxlanılmasına və əsassızlığının müəyən olunmasına görə məhkəmə tərəfindən rədd edilməsi həm də ona görə qəbuledilməzdir ki, bu vəziyyət cinayət prosesində heç bir sübutun qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsinin olmamasına dair Azərbaycan Respublikası CPM-in 33.3-cü maddəsinin və məhkəmənin gəldiyi nəticələrin yalnız məhkəmədə tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmasına dair həmin Məcəllənin 349.5.2-ci maddəsinin tələbləri ilə uzlaşmır. Çünki faktiki olaraq məhkəmələr işgəncə barədə iddianı yoxlamadan yalnız prokurorluğun apardığı araşdırmanın nəticələrinə görə rədd edərkən və bu iddia ilə mübahisələndirilən sübutu da (məsələn təqsirləndirilən şəxsin ibtidai istintaqda verdiyi etirafedici ifadəni) mümkün və mötəbər sübut kimi qəbul edərkən, həmin ifadənin mümkünlüyü məsələsini məhkəmə baxışının nəticələrinə görə deyil, prokurorluğun cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi haqqında qərarına əsasən həll edir və beləliklə, sözügedən sübutun qüvvəsini qabaqcadan müəyyən etmiş olur. Ona görə də işgəncə barədə iddiaların yoxlanılmasına və rədd edilməsinə dair məhkəməyədək icraatda səlahiyyətli orqan tərəfindən qəbul edilmiş qərarlar olduqda da, məhkəmələr buna özü-özlüyündə işgəncə barədə məhkəmədə yenidən irəli sürülən iddianın əsassız olduğunu göstərən, məhkəməni işgəncə barədə iddianı araşdırmaq vəzifəsindən azad edən hal kimi baxmamalı, məhkəməyədək icraatda aparılmış araşdırmanın keyfiyyətinin yoxlanılması da daxil olmaqla, işgəncə barədə iddianın səmərəli şəkildə araşdırılması üçün bütün zəruri tədbirləri görməli, o cümlədən tərəflərin təqdim etdikləri və öz təşəbbüsü ilə zəruri sübutları tədqiq etməlidirlər. İşgəncə barədə iddia sübutların yolverilənliyi məsələləri üzrə məhkəmə qənaəti də prokurorluğun qərarına görə deyil, məhkəmədə baxılmış sübutlara müvafiq olaraq əsaslandırılmalıdır. Eyni zamanda şahid qismində çıxış edən Şahid1 məhkəmə istintaqında iştirakını təmin etmək məqsədi ilə məhkəmə tərəfindən çoxsaylı cəhdlərin edilməsinə baxmayaraq, onun iştirakını və dindirilməsini məhkəmədən asılı olmayan səbəblərdən uzun müddət ərzində təmin etmək mümkün olmamışdır. Ona görə də məhkəmə qeyd edilən şahidin ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsini məhkəmə istintaqında tədqiq etmək məcburiyyətində qalmışdır. Lakin sonradan məhkəmə qərarı icra edilməklə Şahid1 məhkəmədə dindirilməsi təmin edilmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid1 faktiki olaraq ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsini təsdiq edərək təqsirləndirilən şəxslərin əleyhinə ifadə vermiş, habelə təqsirləndirilən şəxslərin ayrı-ayrılıqda iddia etdikləri halları təkzib edərək polis əməkdaşı olan Qalib Hümbətovu tanımadığını, sonuncunun “adamı” olmadığını və onların arasında heç bir telefon danışığının olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə Şahid1 ilə bağlı bir neçə məsələni xüsusilə qeyd etməyi zəruri hesab edir. İlk növbədə məhkəmə qeyd edir ki, məhkəmə istintaqında qeyd edilən şahidin Təqsirləndirilən şəxs2 ilə birlikdə eyni yerdə və eyni vaxtda polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılması təsdiq olunsa da, ibtidai araşdırma zamanı təhqiqat orqanı və ibtidai istintaq orqanı bu şahidlə müqayisədə təqsirləndirilən şəxslərə qarşı ayrı-seçkiliyə yol vermişlər. Bu hal da özü-özlüyündə məhkəmədə ciddi şübhələr yaratmışdır. Belə ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 Polis İdarəsində üzərində şəxsi axtarış keçirilərkən videoçəkilişdən istifadə edilsə də, cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş, üzərində tarixi olmayan ərizədən görünür ki, Şahid1 təhqiqat orqanına müraciət edərək öz hüquqlarını özü müdafiə edəcəyini, müdafiəçiyə ehtiyac olmadığını, üzərində şəxsi axtarış aparılan zaman videoçəkilişdən istifadə edilməsinə etiraz etdiyini bildirmişdir. Nəticədə isə Şahid1 üzərində şəxsi axtarış keçirilmiş və həmin vaxt qadağan edilmiş heç bir əşya aşkar edilməmişdir. Başqa sözlə, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 müdafiəçinin iştirakı olmadan üzərlərinə şəxsi axtarışın keçirilməsinə dair razılıq ərizələri alınsa və qeyd edilən şəxslərin üzərlərinə videoçəkilişdən istifadə edilməklə şəxsi axtarış keçirilsə də, Şahid1 fərqli şəkildə və fərqli məzmunda ərizə alınmış, həmin ərizədə isə Şahid1 onun üzərinə videoçəkiliş vasitəsi ilə şəxsi axtarış keçirilməsinə etiraz etmiş, habelə müdafiəçinin yardımından imtina etmiş, ona görə də sonuncunun üzərinə hal şahidlərinin iştirakı ilə şəxsi axtarış keçirilmişdir. İlk baxışdan Şahid1 üzərinə şəxsi axtarışın hal şahidlərinin iştirakı ilə keçirilməsində təəccüb doğuran məqam olmasa da, saxlanılmış şəxslərə sərgilənmiş fərqli hüquqi münasibət məhkəmədə sual və ciddi şübhələr yaradır. Bu hallar da özü-özlüyündə həyata keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinə kölgə salan hallardır və Avropa Məhkəməsinin presedent hüququna əsasən obyektiv müşahidəçidə elə fikir yaradır ki, sanki əməliyyat orqanı bu məsələdə Şahid1 “qorumaq” istəmişdir. Bu isə müdafiə tərəfinin Şahid1 vasitəsi ilə polis əməkdaşlarının Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 qarşı narkotik vasitə və psixotrop maddələrlə bağlı təhrik xarakterli hərəkətlərin edilməsi ilə əlaqədar arqumentini gücləndirməklə yanaşı, həmçinin əsaslı olmasını təsdiq edir. Şahid1 üzərində təqsirləndirilən şəxslərin üzərində keçirilmiş şəxsi axtarışdan fərqli şəkildə şəxsi axtarışın keçirilməsi məhkəmə üçün başa düşülən deyil və şahidə belə bir fərqli münasibət özündə ciddi şübhələr yaradır. Ciddi şübhələri gücləndirən digər hal isə ondan ibarətdir ki, təhqiqat və ibtidai istintaq orqanı tərəfindən Şahid1 anket məlumatları belə düzgün dəqiqləşdirilməmiş və araşdırılmamışdır. Belə ki, həm təhqiqat orqanı, həm də ibtidai istintaq orqanı cinayət işi üzrə şahid qismində çıxış edən Xəyalənin soyadını Sadıqova kimi qəbul edərək onunla bağlı bütün sənədlərdə məhz bu soyaddan istifadə etmişdir. Lakin bu şahidin məhkəmədə dindirilməsini təmin etmək məqsədi ilə məhkəmə tərəfindən qərar qəbul edildikdən və icra edilməsi üçün səlahiyyətli polis orqanına müraciət edildikdən sonra məhkəməyə daxil olmuş cavablardan məlum olmuşdur ki, təhqiqat və ibtidai istintaq orqanının X7 qəbul etdiyi şəxs əslində Şahid1dır. Bu səbəbdən də məhkəmə şahid qismində çıxış edən Xəyalə adlı şəxsi məhz Şahid1 kimi qəbul etmişdir. Bu isə ona dəlalət edir ki, Şahid1 təhqiqat və ibtidai istintaq orqanı üçün maraq kəsb etməmiş, ona görə də onun barəsində ən sadə formada prosessual sənədlərin rəsmiləşdirilməsi həyata keçirilmişdir. Başqa sözlə, əməliyyat-axtarış tədbirləri təqsirkar şəxslərin qanunsuz əməllərinin ifşa edilməsinə deyil, ancaq Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 saxlanılmasına və cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsinə yönəlmişdir. Bütün bu hallar Şahid1 məhkəmədə verdiyi ifadəsinə dair ciddi şübhələr yaratmış və ona görə də məhkəmə müdafiə tərəfinin yazılı vəsatətlərini təmin edərək Şahid1 istifadəsində olmuş bir neçə mobil nömrə vasitəsi ilə polis əməkdaşı olan Qalib Hümbətovun istifadəsində olmuş mobil nömrəsi arasında danışıqların aparılıbaparılmaması, başqa sözlə, təqsirləndirilən şəxslərin Şahid1 və polis əməkdaşı Qalib Hümbətovun təhriki nəticəsində məsuliyyətə cəlb olunub-olunmamalarını yoxlamaq üçün milli mobil operatorlara müraciət etmişdir. Məhkəməyə daxil olmuş cavablardan (həm "xxxx" MMC, həm də "xxxx" MMC-dən) və həmin cavablara əlavə edilmiş disklərdə göstərilmiş məlumatlardan məlum olmuşdur ki, Şahid1 istifadəsində olmuş 2 (iki) mobil nömrə ilə polis əməkdaşı olan Qalib Hümbətovun istifadəsində olmuş mobil nömrə arasında iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən dövrdə, yəni təqsirləndirilən şəxslərin tutulmasından bir neçə gün əvvəl, tutulduqları gün, sonraki yaxın və uzaq müddət ərzində, həmçinin təqsirləndirilən şəxslərlə Şahid1 arasında üzləşdirmə istintaq hərəkəti aparıldığı günün müxtəlif vaxtlarında (səhər, günorta, axşam, gecə) çoxsaylı (60-dan çox) telefon danışıqları olmuşdur. Bu danışıqlar isə qarşılıqlı şəkildə aparılmış, yəni həm Şahid1 Qalib Hümbətova, həm də X43 Sadıxovaya zəng edərək danışmışdır. Bu isə onu göstərir ki, Şahid1 məhkəmədə ifadə verərkən səmimi olmamış, əksinə həqiqəti gizlətmiş, nəticə etibarı ilə yalan ifadə verməklə əsassız şəkildə müdafiə tərəfinin iddia etdiyi halları təkzib etmiş, habelə polis əməkdaşı Qalib Hümbətovu tanımadığını bildirmiş, eləcə də sonuncu ilə telefon vasitəsi ilə əlaqə saxladığını qəti şəkildə inkar etmişdir. Bu hal isə məhkəmənin diqqətindən qaçmamışdır. Ona görə də məhkəmə Şahid1 məhkəmədə verdiyi ifadəsinə tənqidi yanaşaraq onun ibtidai istintaq zamanı, habelə məhkəmədə verdiyi ifadəsini mötəbər sübut saymır, eləcə də hesab edir ki, Şahid1 məhkəmədə yalan ifadə verməsi ilə əlaqədar aidiyyəti prokurorluq orqanına sonuncunun məsuliyyətə cəlb edilməsi məqsədi ilə məhkəmə tərəfindən müraciət edilməlidir. Ümumilikdə isə Şahid1 məhkəmədə yalan ifadə verməsi təqsirləndirilən şəxslərin iddia etdikləri növbəti halın, yəni Şahid1 polis əməkdaşı olan Qalib Hümbətovun tanışı (gizli agenti) kimi təqsirləndirilən şəxsləri provakasiya yolu ilə cinayət törətməyə sövq və təhrik etməsini təsdiq edir. Məhkəmə bir məqama da toxunaraq qeyd edir ki, təqsirləndirilən şəxslərin müdafiə hüququnun realizə edilməsi üçün gətirdikləri dəlillərin həqiqət olması məhkəmə araşdırması zamanı öz təsdiqini tapmışdır (Şahid1 polis əməkdaşının gizli agenti olması, təqsirləndirilən şəxslərin döyülmə və işgəncəyə məruz qalmaları, ayrı-ayrılıqda tutulmaları və sair hallar). Məhkəmə belə nəticəyə gələrkən, həmçinin aşağıda izahlı şəkildə göstərilmiş dəlillərə istinad etmişdir. Belə ki, məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 tutulanadək Şahid1 tanımışlar və onların tanışlığı narkotik vasitə və psixotrop maddələrin qanunsuz alqı-satqısı ilə bağlı olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxslər məhkəmə istintaqında verdikləri ifadələrində - dəfələrlə Şahid1 psixotrop maddə metamfetamin aldıqlarını (hər dəfə 20 manata 0,2-0,3 qram çəkidə), daha dəqiq isə Təqsirləndirilən şəxs2 Xəyalənin kirayədə yaşadığı və “Nazlı” şadlıq sarayının yaxınlığında yerləşən mənzilinə gedib metamfetamin aldığını, bundan başqa, Xəyalə kirayədə yaşadığı evdən qovularkən Nurlanəyə kömək üçün müraciət etdiyini, nəticədə Nurlanənin Elnurla birlikdə Xəyalənin evinə gedərək sonuncuya əşyaların daşınması ilə əlaqədar kömək etdiyini, həmin vaxt X19 mobil telefonla danışdığını, sonradan Şahid1 Keşlə qəsəbəsinə köçüb orada kirayədə yaşadığını, Şahid1 “Nazlı” şadlıq sarayının yaxınlığında yerləşən mənzildən qovularkən elektron tərəzi və tərəzinin daşlarının saxlamaq üçün Nurlanəyə verdiyini, 28 aprel 2021-ci il tarixdə Şahid1 israrla Nurlanəyə psixotrop maddə metamfetamin satmaq istədiyini, bu məqsədlə Xəyalə tərəfindən görüş yeri kimi «LC Waikiki» mağazasının qarşısının müəyyən edildiyini, təqsirləndirilən şəxslərin ayrı məkanda və ayrı vaxtda tutulduqlarını, Nurlanənin Xəyalə ilə görüşənədək Xəyalənin tutulmadığını, Nurlanənin Xəyalənin xahişi ilə mağazanın içərisinə daxil olduğunu və məhz bundan sonra Nurlanənin Xəyalə ilə birlikdə tutulduğunu, X20 tanışı, yəni gizli agenti olduğunu, cinayət işinin materialları ilə əməliyyat-axtarış tədbirlərində cəmi 2 (iki) polis əməkdaşının (Xəlil və Mirmahir) iştirak etməsi qeyd olunduğu halda əslində həmin əməliyyat-axtarış tədbirlərinin Qalib Hümbətovun rəhbərliyi və iştirakı, habelə cinayət işində adları qeyd edilməyən digər 2 (iki) polis əməkdaşının iştirakı ilə keçirildiyini, Xəyalənin 0,3 qram çəkidə metamfetamini Nurlanəyə verdikdən sonra tutulduğunu iddia etmişlər. Məhkəmədə dindirilən Şahid1 isə ifadəsində yuxarıda göstərilən təqsirləndirilən şəxslərin iddia etdikləri halları qəti şəkildə inkar edərək Qalib Hümbətov adlı şəxsi tanımadığını, sonuncu ilə heç vaxt mobil telefon vasitəsi ilə danışmadığını və özünün Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 psixotrop maddə aldığını bildirmişdir. Milli mobil operatorlar tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş disklərdəki məlumatlar əsasında Şahid1 məhkəməyə yalan ifadə verməsi təsdiq olunmuşdur. Bundan başqa, məhkəmə araşdırması zamanı Nurlanə və Elnurun saxlanılmasında Qalib Hümbətov və Səfər İsmayılov adlı polis əməkdaşlarının iştirak etməsi tam şəkildə təsdiq olunmuşdur. Bu fakt həm Nizami rayon prokurorluğu tərəfindən qəbul edilmiş cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə qərarı, habelə təqsirləndirilən şəxslərin döyülmələri və işgəncəyə məruz qalmaları ilə bağlı aparılmış araşdırma materialları ilə sübuta yetirilmişdir. Həmçinin məhkəmə iclasında şahid kimi dindirilmiş polis əməkdaşı Şahid4 də suallara cavab verərək bildirmişdir ki, Nurlanə və Elnurun barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərində demək olar ki, Nizami rayon Polis İdarəsinin X5 bütün əməkdaşları iştirak etmişlər. Həmçinin təqsirləndirilən şəxslər polis əməkdaşları tərəfindən tutulduqdan sonra onların üzərlərində ayrı-ayrılıqda bir neçə xəsarətin yaranması, bu xəsarətlərin izlərinin kifayət qədər müddət ərzində qalması, həmin xəsarətlərin yaranmasının 28 aprel 2021-ci il tarixə (təqsirləndirilən şəxslərin tutulduqları gün) təsadüf etməsi də cinayət işinin mübahisəsiz hallarını təşkil edir. Eyni zamanda Şahid1 uzun müddət ərzində məhkəmənin çağırışlarına məhəl qoymayaraq məhkəmə iclaslarına gəlmədiyindən onun barəsində məhkəmə tərəfindən məcburi gətirilməsi barədə qərar qəbul edilmişdir. Qeyd edilən qərarın icrası nəticəsində polis orqanları tərəfindən məhkəməyə müraciətlər edilmiş (həm yazılı, həm də şifahi) və məhkəməyə daxil olmuş cavab məktublarından məlum olmuşdur ki, qərarın icrası Şahid1 Keşlə qəsəbəsində yaşadığı yer üzrə polis orqanına həvalə olmuşdur. Başqa sözlə, Şahid1 həqiqətən də Təqsirləndirilən şəxs2 iddia etdiyi kimi bir müddət Keşlə qəsəbəsində kirayədə yaşamışdır. Cinayət işinə əlavə edilmiş və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 31 dekabr 2021-ci il tarixli sübutların qiymətləndirilməsi barədə qərarda - X11 barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1-ci maddəsi ilə cinayət təqibinin başlanmasının rədd edilməsi, habelə cinayət işinin materiallarından psixotrop maddənin mənbəyi barədə Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə başqa cinayət işinin ayrılması, ayrılmış işdə X11 psixotrop maddəni əldə etməyə cəhd etməsi faktına hüquqi qiymət verilməsi qərara alınsa da, eləcə də sübutların qiymətləndirilməsi barədə qərarın qəbul edilməsindən sonra 1 (bir) ildən çox müddət keçsə də, iş materiallarında X7 qeyd edilən, əslində isə Şahid1 olan şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini müəyyən etmək mümkün olmamışdır. Göstərilənlər isə belə nəticəyə gəlməyə imkan verir ki, təqsirləndirilən şəxslər məhkəmədə ifadə verərkən səmimi olmuşlar. Belə ki, məhkəmə araşdırması nəticəsində onların ifadəsində göstərdikləri halların həqiqət olması müəyyən edilmişdir. Bu səbəbdən də məhkəmə təqsirləndirilən şəxslərin məhkəmədə verdikləri ifadələri mötəbər sübut sayır. Şahid1 ifadəsi isə yalan ifadə kimi qiymətləndirildiyindən mötəbər sübut hesab edilə bilməz. Qeyd edilənlərlə bağlı məhkəmədə müəyyən edilmiş nəticənin xülasəsi ondan ibarətdir ki, Şahid1 polis əməkdaşı olan Qalib Hümbətovun tanışı olduğundan hazırki iş üzrə faktiki olaraq polis əməkdaşının gizli agenti rolunu icra edərək Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 cinayət törətməyə təhrik etmişdir. Təhrik isə Şahid1 Qalib Hümbətovun tapşırığı əsasında üzərinə düşən rolu icra etməsində, yəni Təqsirləndirilən şəxs2 28 aprel 2022-ci il tarixdə görüş təyin etməsində, Təqsirləndirilən şəxs2 həmin gün Xəyalə ilə görüşmək istəməməsində, Xəyalənin isə bir müddət əvvəl Nurlanəyə verdiyi elektron tərəzini və daşlarının qaytarılmasını tələb etməsində, məhz bundan sonra Nurlanənin Xəyalənin təklifini qəbul edərək görüşməyə razılıq verməsində, görüş vaxtı Xəyalənin Nurlanədən elektron tərəzini və tərəzinin daşlarını almamasında, Xəyalənin Nurlanədən geyim mağazasının içərisinə keçməsini xahiş etməsində, Nurlanənin buna razılıq verərək Xəyalə ilə birlikdə mağazanın içərisinə daxil olduqdan sonra polis əməkdaşları tərəfindən tutulmasında və sair hərəkətlərdə ifadə olunmuşdur. Məhkəmə qeyd edilən halları məcmu halda təhlil edib belə nəticəyə gəlir ki, həqiqətən də Şahid1 Qalib Hümbətovun gizli agenti kimi təqsirləndirilən şəxsləri provakasiya yolu ilə cinayət törətməyə təhrik etmişdir. Beləliklə, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Şahid1 Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 tutulmasında iştirak etmiş, əslində isə faktiki olaraq həmin əməliyyata rəhbərlik etmiş polis əməkdaşı Qalib Hümbətovun gizli agenti kimi təqsirləndirilən şəxsləri narkotik vasitə və psixotrop maddələrlə bağlı hərəkətlərə sövq edərək sonuncuları provakasiyaya çəkmişdir. Ən əsas məsələ isə Şahid1 qabaqcadan düşünülmüş və razılaşdırılmış rolu Qalib Hümbətovun bu və ya digər şəkildə tapşırığı, göstərişi və ya sair formada ifadə olunan hərəkətlərinin təsiri altında həyata keçirmişdir. Təhrik (provakasiya) isə cinayətkarlıqla mübarizə üsulu kimi çıxış edə bilməz. Təhrikin təhlükəliliyi isə onda ifadə olunur ki, insanlar polis əməkdaşlarının qanunsuz təhriki nəticəsində törətmək niyyətində olmadıqları cinayətlərin iştirakçılarına çevrilirlər. Bu isə həm daxili qanunvericiliyə, həm də Avropa Məhkəməsinin presedent hüququna əsasən qanunsuzdur. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Şahid1 həm ibtidai istintaq, həm də məhkəmə istintaqı zamanı vermiş olduğu ifadələri yalan ifadələr təşkil etdiyindən təqsirləndirilən şəxslərin əməllərinə hüquqi qiymət verilməsinə kifayət etmir. Baxılan cinayət işi üzrə məhkəmə tərəfindən araşdırılmalı olan məsələlərə dair Avropa Məhkəməsinin kifayət qədər geniş presedent təcrübəsi olduğundan məhkəmə hazırki iş üzrə araşdırma apararkən Avropa Məhkəməsinin presedentlərinə müraciət edərək onun mövqeyini nəzərə almışdır. Belə ki, oxşar vəziyyətdə narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyəsi ilə bağlı olan cinayətə görə məhkum olunmuş X13 Rusiya Federasiyasına qarşı verdiyi şikayət üzrə 15 dekabr 2005-ci il tarixli qərarının 40-cı bəndində - Avropa Məhkəməsi Vanyanın təqsirli bilinməsi haqqında məhkəmə hökmünün əsasən polisin müdaxiləsi ilə yaradılmış sübutlar vasitəsi ilə əsaslandırılmasını, xüsusilə də məhkəmələrin, o cümlədən, işə nəzarət qaydasında baxan Moskva Şəhər Məhkəməsinin Rəyasət Heyətinin işdə olan milis provakasiyası kimi məsələyə əhəmiyyət verməmələrini və bu provakasiyanın ədalətli məhkəmə araşdırmasına təsirini, həmin təsirin nə dərəcədə olmasını araşdırmamalarını Rusiya məhkəmələrinin yol verdikləri ciddi nöqsan kimi qeyd etmişdir. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin “Veselov və digərləri Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2012-ci il tarixli qərarının 89-cu bəndinə əsasən məhkəmə ağır cinayətlərlə mübarizədə gizli agentlərin istifadəsinin qanuni əməliyyat texnikası kimi qəbul etsə də, suiistifadəyə qarşı adekvat qorumanın təmin edilməsi üçün hesab edir ki, ictimai maraq polis təhriki nəticəsində əldə edilmiş sübutlardan istifadəyə haqq qazandıra bilməz. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin bu mövqeyi yuxarıda qeyd edilən qərardan başqa “Teixeira de Castro Portuqaliyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.1998-ci il tarixli qərarının 36-cı bəndində, “Vanyan Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2005-ci il tarixli qərarının 46-47-ci bəndlərində, “Ramanauskas Litvaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2008-ci il tarixli qərarının 54-cü bəndində, “Bannikova Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2010-cu il tarixli qərarının 34-cü bəndində öz əksini tapmış, həmin qərarlara əsasən qanunsuz narkotik maddə satışına və korrupsiyaya qarşı mübarizədə ictimai marağın olması polisin təhriki nəticəsində əldə edilmiş sübutların istifadəsinə haqq qazandırmır və bu birbaşa olaraq ədalətli məhkəmə araşdırmasını («İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsi) sual altında qoyur. Həmçinin “Xudobin Rusiyaya qarşı” iş üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin xx.xx.2006-cı il tarixli qərarının 80-ci bəndində göstərilmişdir ki, Avropa Məhkəməsi “əsaslı şübhə yeri qoymayan” sübut standartını təsdiq edən presedentlərini bir daha xatırladır (bax: Əvsər Türkiyəyə qarşı, ərizə № 25657/94, AİHM 2001). Bu cür sübut kifayət qədər güclü, aydın və uzlaşan nəticələrin və ya faktlara dair eyni cür təkzibedilməz ehtimalların mövcudluğundan irəli gələ bilər. Araşdırılan hadisələrin hamısı və ya bir hissəsi dövlət orqanlarına məlumdursa onların nəzarəti altında həbsdə olan şəxslərin xəsarət alması halları baş verdikdə belə faktlarla bağlı ciddi ehtimallar meydana çıxır. Belə hallarda qaneedici və inandırıcı izahat təqdim etmək vəzifəsi dövlət orqanlarının üzərinə düşür. Belə izahat olmadıqda Avropa Məhkəməsi cavabdeh Hökumətin xeyrinə olmayan nəticələr çıxara bilər (bax: Orxan Türkiyəyə qarşı, ərizə № 25656/94, 274-cü bənd, 18 iyun 2002-ci il). Sözügedən qərarın 128 və 129-cu bəndlərində göstərilmişdir ki, Avropa Məhkəməsi öncə vurğulamaq istərdi ki, o, ciddi cinayətlərlə mübarizədə dövlət orqanlarının qarşılaşdığı çətinliklərə göz yummur və bu kontekstdə bəzən daha məharətli istintaq metodlarına ehtiyac duyulur. Prinsipcə, cinayət prosesinin istintaq mərhələsində və cinayətin xarakteri bunu tələb etdikdə Avropa Məhkəməsinin presedent hüququ məxfi polis əməliyyatı nəticəsində əldə edilmiş sübutlara əsaslanmağa mane olmur (nümunə üçün bax: Lüdi İsveçrəyə qarşı, 15 iyun 1992-ci il tarixli qərar, A seriyaları, c. 238). Lakin məxfi agentlərdən istifadə məhdudlaşdırılmalıdır, polis məxfi hərəkətlər edə bilər, amma təhrikedici hərəkətlər edə bilməz (bax: Texeyra de Kastronun işi üzrə yuxarıda adı çəkilən qərar, b. 36). Avropa Məhkəməsi dövlət nümayəndələri tərəfindən tələ qurulması vasitəsilə əldə edilmiş sübutlardan cinayət prosesində istifadə edilməsi məsələsini bundan əvvəl də nəzərdən keçirmişdir. Belə ki, “Texeyra de Kastronun” işində məxfi polis əməkdaşları ərizəçiyə onları heroinlə təchiz etmək üçün pul təklif etmişdilər. Ərizəçi bundan əvvəl cinayət törətməsə də, narkotik maddələrin əldə edilmədi sahəsində əlaqələri vardı. Puldan şirniklənmiş ərizəçi polis əməkdaşlarının xahişini qəbul etmişdir. Sonradan o, narkotik maddələrlə bağlı cinayətə görə ittiham olundu və məhkum edildi. Məhkəmə 6-cı maddənin 1-ci bəndinin pozulduğunu müəyyən edərək həmin işdə polis əməkdaşlarının hərəkətlərini adi məxfi agentlərin hərəkətlərindən fərqləndirdi, sonuncular cinayətkar olduğu güman edilən şəxsi cinayət törətməyə faktiki təhrik etmədən cinayət barədə məlumat və sübut əldə etmək üçün kimliklərini gizlədə bilərlər. Həmin işdə Avropa Məhkəməsi qeyd etdi ki, “mütəşəkkil cinayətkarlığın artması, şübhəsiz ki, müvafiq tədbirlərin görülməsini tələb edir, lakin ədalət mühakiməsinin ədalətlə həyata keçirilməsi hüququ elə bir önəmli yer tutur ki, onu məqsədə uyğunluq naminə qurban vermək olmaz” (b. 36). Avropa Məhkəməsi həmin işin bir sıra xüsusiyyətlərini, xüsusən də belə bir faktı vurğuladı ki, 2 (iki) polis əməkdaşının müdaxiləsi məhkəmə tərəfindən nəzarət edilən hər hansı əməliyyatın tərkib hissəsi deyildi və milli hakimiyyət orqanları narkotik maddə alverində ərizəçidən şübhələnmək üçün tutarlı əsasa malik deyildilər: o, əvvəllər cinayət törətməmişdir və polis əməkdaşları ona yaxınlaşana qədər onun narkotik maddələrin satışına meylli olduğunu düşünmək üçün heç bir səbəb yox idi (bax: Texeyra de Kastronun işi üzrə yuxarıda adı çəkilən qərar, b. 37-38). Bundan başqa, "Savalanlı və digərlərinin Azərbaycana qarşı" iş üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin xx.xx.2022-cı il tarixli qərarının 85-ci bəndində göstərilmişdir ki, Avropa Məhkəməsi qeyd edir ki, ərizəçilərin ayrıca cinayət mühakimə icraatları çərçivəsində tutulmalarına və həbs olunmalarına baxmayaraq, hazırkı ərizələrin ümumi xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, ərizəçilər barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri və həbs müddətinin uzadılmasında istintaq orqanları tərəfindən irəli sürülən və yerli məhkəmələrin istinad etdikləri yeganə sübutlar polis tərəfindən tutulduqdan sonra onların üzərində aşkar edilmiş narkotik vasitələrdir. Belə olan halda Avropa Məhkəməsi hesab edir ki, yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən sözügedən sübutlara dair aparılan istintaq tədbirlərinin ərizəçilərin ittiham olunduqları cinayətləri törədə biləcəyini müəyyən etmək üçün obyektiv bir müşahidəçini inandırmağa kifayət edib-etmədiyi də daxil olmaqla, həmin sübutların toplanması, istifadəsi və tədqiqi ilə bağlı bütün müvafiq halları diqqətlə yoxlanılmalıdır (müqayisə edin, Rəşad Həsənov və başqaları Azərbaycana qarşı, № 48653/13, §§ 98-106, 7 iyun 2018-ci il, və İbrahimov və Məmmədov Azərbaycana qarşı, № 63571/16, §§ 113-30, 13 fevral 2020). Sözügedən qərarın 89-92-ci bəndlərində göstərilmişdir ki, Avropa Məhkəməsi qeyd edir ki, polis protokollarında, yaxud sonradan qəbul edilmiş hər hansı qərarlarda səlahiyyətli orqanların xüsusi olaraq ərizəçiləri hədəf almasına səbəb olan və onların həbsi və axtarışı üçün əsas yaradan məlumatların toplanması və alınması ilə bağlı hər hansı konkret məlumat və təfərrüatlar yoxdur. Xüsusən, belə məlumatın iddia edildiyi kimi polis tərəfindən əldə edilməsinin üsulunu, mənbəyini və həmin mənbənin məlumatdan necə xəbərdar olduğunu məlum etmək mümkün deyil. Siyasi fəal olan və ya siyasi fəalların yaxin ailə üzvü olan ərizəçilərin keçmişində sözügedən hadisələrdən əvvəl narkotiklərlə və ya hər hansı digər cinayətlərlə bağlı heç bir halın mövcud olmaması faktı hazırkı vəziyyəti daha təəccüblü edir. Ərizəçilərə dair həyata keçirilən axtarışlar əvvəlcədən məhkəmə qərarı olmadan aparılsa da, istintaq orqanları ərizəçilər barəsində aparılan axtarışları əvvəlcədən məhkəmə qərarı olmadan zəruri edən halları izah etməklə öz qərarlarını əsaslandırmamış və daxili qanunvericiliyin müvafiq müddəalarına istinad etməklə kifayətlənmişlər (müqayisə edin, Kobiaşvili Gürcüstana qarşı, № 36416/06, § 61, 14 mart 2019 -cu il). Bundan əlavə, iş materiallarında mövcud olan sənədlərdən məhkəmənin istintaq orqanları tərəfindən aparılan istintaq hərəkətlərini nəzərdən keçirməsi və ya məhkəmə qərarı olmadan axtarışların aparılması ilə bağlı hər hansı müvafıq qərarın surətinin daxili qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada qırx səkkiz saat ərzində müvafiq nəzarəti həyata keçirən məhkəməyə və prokurora göndərilməsi halları müəyyən edilmir. Avropa Məhkəməsi polisin axtarışın aparması qaydası ilə bağlı Azərbaycana qarşı əvvəlki işlərdə gəldiyi nəticələrə istinad edir. Məhkəmə əvvəlki işlərdə müəyyən etmişdir ki, şübhəli şəxsin üzərinə baxışın üzrlü səbəb olmadan tutulduqdan dərhal sonra aparılmaması, əldə edilən sübutların polis tərəfindən yerləşdirilməsinin mümkün olduğu barədə əsaslı şübhə yaradır (bax, Layıcov Azərbaycana qarşı, № 22062/07, § 69, 10 aprel 2014- cü il və Sakit Zahidov Azərbaycana qarşı, № 51164/07, §53,12 noyabr 2015- ci il). Məhkəmə hesab edir ki, qeyd edilən həmin nəticələr hazırkı işin hallarına da aid edilir. Tutulmaları və üzərinə aparılmış baxışlar arasında keçən müddət ərzində ərizəçilər tamamilə polisin nəzarəti altında olduğundan, əldə edilmiş sübutların bu müddətdə onların üzərinə yerləşdirilməsinin mümkün olduğu üçün haqlı şübhəyə əsas yaranır. Üstəlik, axtarışın aparılmasını ərizəçilərin tutulmalarından dərhal sonra qeyri-mümkün edən hər hansı xüsusi halların mövcud olması ilə bağlı heç bir əsas aşkar edilmir. Bununla yanaşı, hal şahidlərinin çağırılması və rəsmi axtarış və götürmənin aparılmasından əvvəl tutulan şəxslərin şəxsi əşyalarına polis tərəfindən narkotik vasitə və ya digər sübuti əhəmiyyətə malik olan əşyaların qoyulmasına dair çoxsaylı ardıcıl hallar barədə beynəlxalq insan haqları təşkilatlarının hesabatlarında əksini tapan məlumatlara əsaslanaraq məhkəmə həmçinin hesab edir ki, hazırkı axtarışlar zamanı hal şahidlərinin iştirakının təmin edilməsi mövcud vəziyyətin aradan qaldırılmasına əsas kimi qəbul edib bilməz (İbrahimov və Məmmədov, § 127). İstintaq hərəkətlərinin əsasən müvafiq axtarışların aparılması ilə məhdudlaşması, onların narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsində iddia edilən iştirakı ilə bağlı hallarla bağlı hər hansı istintaq hərəkətlərinin aparılmamasını nəzərdən qaçıra bilmir (bax, İbrahimov və Məmmədov, § 130). İş materiallarında olan sənədlərdən yerli hakimiyyət orqanlarınm istintaqın istənilən mərhələsində nağd pul vəsaitləri, mümkün təchizatçılar və ya alıcılar haqqında məlumat və ya narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin təşkilinə aid əşyaların, о cümlədən tərəzi və qablaşdırma materialı kimi digər mötəbər sübutları aşkar etməyə cəhd göstərmələri görünmür. Belə aydın olur ki, onlar istintaq hərəkətlərini yalnız narkotik vasitələrin götürülməsi ilə məhdudlaşdırmışlar. Həmçinin, Məhkəmə ərizəçilərin həbsdə saxlanıldığı bütün müddət ərzində istintaq orqanları tərəfindən onların sözügedən narkotik vasitələri hansı mənbədən əldə etmələri barədə hər hansı məlumat və ya sənədlərin aşkarlanmadığı və müəyyən edilmədiyi haqda faktı nəzərdən qaçıra bilmir (müqayisə edin, Rəşad Həsənov və başqaları, § 101). Göstərilənlərlə bağlı məhkəmə qeyd edir ki, cinayət işinin materiallarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 polis əməkdaşları tərəfindən saxlanıldıqdan bir neçə saat sonra onların üzərində şəxsi axtarış keçirilmiş, lakin bunun səbəbi prosessual sənədlərdə öz əksini tapmamışdır. Bu hal da kifayət qədər şübhəli məqamlardan birini təşkil edir. İşin mühüm əhəmiyyət kəsb edən halları baxımından Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində olan cinayət işi ilə “Veselov və digərləri Rusiya Federasiyasına qarşı”, “Xudobin Rusiyaya qarşı”, "Savalanlı və digərlərinin Azərbaycana qarşı" və bu kateqoriyadan olan digər işlər arasında olan bənzərlik həmin presedentlərin hazırki işə tətbiqini şərtləndirir, eyni zamanda onu deməyə əsas verir ki, məhkəmə işin araşdırılması ilə bağlı lazımi səy göstərib həmin presedentlərdə əksini tapmış Avropa Məhkəməsinin hüquqi mövqeyini nəzərə alarsa, işə dair ədalətli və obyektiv yekun nəticəyə gələ bilər, yəni Avropa Məhkəməsinin hüquqi mövqeyinin nəzərdən qaçırılması hazırki işdə də “Veselov və digərləri Rusiya Federasiyasına qarşı”, “Xudobin Rusiyaya qarşı”, "Savalanlı və digərlərinin Azərbaycana qarşı" işlərdə olduğu kimi yekun qərara təsir edən mühüm əhəmiyyətli pozuntulara səbəb ola bilər. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi “Vanyan Rusiya Federasiyasına qarşı” iş üzrə xx.xx.2005-ci il tarixli qərarında Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 1-ci bəndində təsbit olunmuş ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun pozulduğunu müəyyən etmiş və bu zaman “polis provakasiyası” ilə bağlı qeyd etmişdir ki, polisin müdaxiləsi və bunun nəticəsində əldə olunmuş sübutlardan ərizəçiyə qarşı cinayət işinin qaldırılması üçün istifadə edilməsi məhkəmə araşdırmasının ədalətliliyinə bərpaedilməz zərər vurmuşdur” (qərarın 49-cu bəndi). “Veselov və digərləri Rusiya Federasiyasına qarşı” iş üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin xx.xx.2012-ci il tarixli qərarının 72-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, ərizəçilərin istinad etdikləri sənədləri araşdırdıqdan sonra Məhkəmə, məhkəmə qeydləri və apellyasiya şikayətinin dəlilləri əsasında sözügedən cinayətlərdə polis təhrikinin olmasına dair kifayət qədər aydın və konkret iddiaların olması qənaətinə gəlmişdir. Lakin həmin iddialara yerli məhkəmələr tərəfindən baxılmamışdır. Sözügedən iş üzrə hökumət qeyd etmişdir ki, ərizəçilər cinayət işində polis təhrikinin olmasına dair iddiaları ilə bağlı şikayətlərini aidiyyəti üzrə prokurorluq orqanlarına etməli idilər. Lakin Avropa Məhkəməsi bunun daxili hüquqi vasitələrin tükənməsi üçün vacib olmadığını qeyd etmişdir. Eləcə də Avropa Məhkəməsi hesab etmişdir ki, baxılan məsələ bir hüquqi vasitədə (məhkəmədə) təqib edildiyi halda, digər hüquqi vasitədə (prokurorluq orqanlarında) araşdırılmasına ehtiyac yoxdur (“Micallef Maltaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2009cu il tarixli qərarın 58-ci bəndi). Bütün bunların fonunda Avropa Məhkəməsi hesab etmişdir ki, ərizəçinin prokurorluğa şikayət etməsi heç də fərqli nəticənin əldə edilməsinə səbəb olmayacaqdır (73-cü bənd). Həmçinin göstərilən qərarda Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, polis orqanlarında ərizəçilərin əvvəllər narkotik maddə satmaları ilə bağlı heç bir məlumat olmadığından polisin təhriki olmazdısa, belə bir cinayət işlənməyə bilərdi. Hətta, Veselov və Drujinin işində polisə məlumat verən şəxslər də onlardan əvvəllər narkotik maddə almadıqlarını, onları narkotik maddə satıcısı kimi tanımadıqlarını göstərmişlər (83-cü bənd). Avropa Məhkəməsi ağır cinayətlərlə mübarizədə gizli agentlərin istifadəsinin qanuni əməliyyat texnikası kimi qəbul etsə də, sui-istifadəyə qarşı adekvat qorumanın təmin edilməsi üçün hesab edir ki, ictimai maraq polis təhriki nəticəsində əldə edilmiş sübutlardan istifadəyə haqq qazandıra bilməz. Narkotik maddələrin şərti alınması kimi gizli əməliyyatların keçirilməsi üçün mütləqdir ki, istintaq orqanlarının əsaslı səbəbləri olsun. Xüsusilə də onlar cinayətin törədilməsinin təşəbbüskarı kimi təqsirləndirilən şəxslərin olmasına dair konkret və obyektiv sübutları toplamalıdırlar. Məhkəmə qeyd edir ki, istintaq orqanları tərəfindən toplanılan sübutların yoxlanılması mümkün olmalıdır (89 və 90-cı bəndlər). Məhkəmə birmənalı şəkildə göstərir ki, hər hansı gizli əməliyyat mahiyyətcə passiv şəkildə aparılmalıdır. Belə olmadıqda, hər hansı bir davranış şəxsin cinayət törətməsi üçün ona təzyiq edilməsi kimi izah edilə bilər, məsələn, şəxs ilə əlaqə saxlamağa təşəbbüs, onun ilkin təklifdən imtina etməsinə baxmayaraq təklifin yenilənməsi və s. (92-ci bənd). Qərarın 94-cü bəndində Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, yerli məhkəmələr təqsirləndirilən şəxsin iddiası əsasında təhrikin olub-olmamasını yoxlamalıdırlar. Təhriklə bağlı müdafiə tərəfinin arqumentləri məhkəmələrə ədalətli və hüquqa uyğun araşdırılmanın aparılması öhdəliyini yaradır. Bu zaman prosedur çəkişmə əsasında, hərtərəfli və ağlabatan şəkildə aparılmalıdır və cinayət təqibi üzrə təhrikin olmaması ilə bağlı sübutetmə yükü istintaq orqanının üzərinə düşür. Belə halda məhkəmələr gizli əməliyyatın keçirilmə səbəblərini öyrənməli, cinayətin törədilməsində polisin iştirakının hansı səviyyədə olmasını və ərizəçinin məruz qaldığı hər hansı təhrikin və ya təzyiqin xarakterini araşdırmalıdırlar. Təhrikin olmaması ilə bağlı sübutetmə yükünün istintaq orqanının üzərinə düşməsi məsələsi həmçinin sözügedən qərarın 109-cü maddəsində də göstərilmişdir. Şərh edilən məsələyə Avropa Məhkəməsinin mövqeyindən yanaşdıqda isə etiraf olunmalıdır ki, əgər sübut müstəsna olaraq polis provakasiyasının nəticəsidirsə və şəxsin yalnız polis provakasiyasının nəticəsi kimi meydana gələn hərəkətlərini (cinayət kimi görülən əməlini) ifşa edirsə, belə materiallar şəxsin cinayətdə təqsirli olduğunu göstərən əsaslar kimi qəbul edilə bilməzlər. Eyni zamanda məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş disklərdə olan videogörüntülərdən (Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərinə şəxsi axtarış keçirilməsi) görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərinə şəxsi axtarış keçirilərkən onların müdafiə hüququ kobud şəkildə pozulmuşdur. Belə ki, dövriyyəsi qadağan olunmuş əşyalarla bağlı prosessual hərəkətlərdə şəffaflığın təmin edilməsinin fundamental əsası - həmin prosessual hərəkətlərdə müdafiəçinin iştirakının təmin edilməsidir. Cinayət işinin materialları ilə Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 şübhəli şəxs qismində tutulduqları vaxt müdafiəçi ilə təmin olunmaları görünsə də, məhkəməyə aydın olmayan səbəblərdən Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 müdafiəçinin iştirakı olmadan üzərlərinə şəxsi axtarışın keçirilməsinə etirazlarının olmaması barədə ərizələr alınmış və daha sonra həmin şəxslərin üzərlərinə müdafiəçinin iştirakı olmadan şəxsi axtarış keçirilmişdir. Başqa sözlə, tutma protokolu rəsmiləşdirilən zaman müdafiəçilərin Polis İdarəsində olmaları, bundan qısa müddət sonra saxlanılan şəxslərin üzərlərinə şəxsi axtarış keçirilərkən orada müdafiəçilərin olmaması faktiki olaraq müdafiə hüququna qəsddir. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, qeyd edilən hallar da iş üzrə kifayət qədər əhəmiyyətlidir. Bundan başqa, məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində şəxsi axtarışın keçirilməsini əks etdirən diskdə olan videogörüntüdən açıq-aşkar görünür ki, həmin prosessual hərəkət ciddi qanun pozuntuları ilə keçirilmişdir. İlk növbədə qeyd edilməlidir ki, həmin videogörüntüdə şəxsi axtarışın xx.xx.2021-ci il tarixdə keçirilməsi qeyd edilsə də, həmin prosessual hərəkətin həmin gün saat neçədə başlanması və saat neçədə başa çatması təhqiqatçı tərəfindən elan edilməmiş, həmin çəkilişi aparan şəxsin adı, soyadı, atasının adı və vəzifəsi bildirilməmiş (kimin çəkiliş aparması müəyyən edilməmişdir), şəxsi axtarış başlanmamışdan əvvəl təhqiqatçı tərəfindən şübhəli şəxs qismində tutulmuş Təqsirləndirilən şəxs2 hüquq və vəzifələri izah edilməmiş, təhqiqatçı tez-tez Təqsirləndirilən şəxs2 sözünü kəsərək bu və ya digər şəkildə ona istiqamət vermiş (məsələn, Təqsirləndirilən şəxs2 özünün narkotik vasitə satacağını dediyi halda təhqiqatçı həmin narkotik vasitəni Təqsirləndirilən şəxs1la birlikdə satacaqlarını qeyd etmiş, Təqsirləndirilən şəxs2 isə bu halı təkzib edərək özünün satacağını bildirmiş), aşkarlanmış psixotrop maddəyə oxşar kütlənin və digər predmetlərin qablaşdırılması çəkilişdə qeydə alınmamış (qablaşdırmanın hansı şəraitdə və nə zaman aparılması, qablaşdırılan predmetin məhz aşkar edilmiş psixotrop maddəyə oxşar predmet olub-olmaması məlum deyil), çəkiliş ümumi görüntü əsasında aparılmamış, yəni şəxsi axtarış aparılan otaqda baş verən bütün hadisələr görüntüdə əks olunmamış, əksinə çəkiliş natamam aparıldığıdan Təqsirləndirilən şəxs2 kənardan polis əməkdaşları tərəfindən istiqamət verilməsinə dair ciddi şübhələr yaranmış (məsələn, Təqsirləndirilən şəxs2 təhqiqatçının suallarına gec cavab verən kimi təhqiqatçı yenidən ona sual verir, həmin vaxt Təqsirləndirilən şəxs2 ora-bura baxır və məhz bundan sonra cavab verir), həmçinin şəxsi axtarış zamanı (görüntünün dəqiq vaxtı 01:51, 03:40, 04:58, 05:10) təhqiqatçının bir neçə dəfə Təqsirləndirilən şəxs2 kobudluq etməsi, bu kobudluğun isə təhqiqatçının Təqsirləndirilən şəxs2 sual ünvanlayan zaman və sonuncunun onun suallarına cavabı gecikdirən zaman səs tonunun kifayət qədər yüksəltməsində, faktiki olaraq isə şübhəli şəxs qismində tutulmuş Təqsirləndirilən şəxs2 psixoloji təzyiqin edilməsində açıq-aşkar ifadə olunmuşdur. Eyni zamanda çəkiliş zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 onun çantasından aşkar edilmiş tərəzinin və tərəzi daşlarının Xəyalə adlı qadına məxsus olduğunu və sonuncunun ona həmin predmetləri saxlamaq üçün verdiyini bildirsə də, bu kimi ziddiyyətli hallara nə həmin vaxt, nədə ki, sonradan aydınlıq gətirilməmişdir. Həmçinin Təqsirləndirilən şəxs1 da üzərində şəxsi axtarışın keçirilməsini əks etdirən diskdə olan videogörüntüdən açıq-aşkar görünür ki, həmin prosessual hərəkət də ciddi qanun pozuntuları ilə keçirilmişdir. Belə ki, həmin prosessual hərəkətin həmin gün saat neçədə başlanması və saat neçədə başa çatması təhqiqatçı tərəfindən elan edilməmiş, həmin çəkilişi aparan şəxsin adı, soyadı, atasının adı və vəzifəsi bildirilməmiş (kimin çəkiliş aparması müəyyən edilməmiş), şəxsi axtarış başlanmamışdan əvvəl təhqiqatçı tərəfindən şübhəli şəxs qismində tutulmuş Təqsirləndirilən şəxs1 hüquq və vəzifələri izah edilməmiş, təhqiqatçı teztez Təqsirləndirilən şəxs1 sözünü kəsərək ona istiqamət vermiş, şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 bir gözünün ətrafının qaralması görünsə də, bununla bağlı ona heç bir sual verilməmişdir. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs1 Təqsirləndirilən şəxs2 aşkarlanmış narkotik vasitəni “Əli” adlı şəxsə satmaq məqsədi ilə əldə etdiyini, Təqsirləndirilən şəxs2 isə çantasından aşkarlanmış narkotik vasitəni Xəyalə adlı şəxsə satmaq məqsədi ilə əldə etdiyini bildirdiyi halda bu kimi ziddiyyətli məqamlar nə həmin vaxt, nədə ki, sonradan araşdırılmamışdır. Halbuki qeyd edilən hallar iş üzrə əhəmiyyət kəsb edən hallardan biridir. Həmçinin Təqsirləndirilən şəxs1 üzərindən aşkar edilmiş mobil telefonun qablaşdırılması da çəkilişdə qeydə alınmamışdır. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 128.3-cü maddəsində əşyanın məhkəmə tərəfindən maddi sübuti əhəmiyyətinin müəyyən edildiyi hallar təsbit edilmişdir. Həmin Məcəllənin tələbidir ki, maddi sübut kimi əşya əldə olunduqdan dərhal sonra o, ətraflı təsvir edilməklə, möhürlənməklə və bu kimi hərəkətlər yerinə yetirilməklə onun üzərindəki izlərin əlamətlərinin və xüsusiyyətlərinin əhəmiyyətli surətdə dəyişdirilməsi imkanı aradan qaldırılmalıdır. Lakin hazırkı iş üzrə maddi sübut qismində çıxış edən psixotrop maddə metamfetaminin və digər əşyaların (tərəzi, tərəzi daşlarının, alışqanların, mobil telefonun) götürülməsi, zərfə qoyulmaqla qablaşdırılması, zərfin üstünün imzalanması və möhürlənməsi prosesini şəxsi axtarış və götürmə hərəkətlərini əks etdirən videogörüntülər əsasında müəyyən etmək mümkün deyil. Belə olduğu təqdirdə naməlum vaxtda götürülmüş psixotrop maddənin maddi sübut kimi əhəmiyyəti məhkəmə tərəfindən istisna edilir. Şəxsi axtarışın keçirilməsini özündə əks etdirən videogörüntülərlə bağlı yuxarıda izahı verilmiş dəlillərdən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində keçirilmiş şəxsi axtarış real şəkildə aparılmış prosessual hərəkətləri əks etdirmir. Əksinə məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində formal cəhətdən şəxsi axtarış keçirilmiş və bu prosessual hərəkətlərin keçirilməsində yeganə məqsəd həmin şəxslərin əleyhinə sübutların əldə edilməsi olmuşdur. Hər iki şəxs barəsində şəxsi axtarış prosessual hərəkətlər ciddi qanun pozuntuları ilə həyata keçirildiyindən məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində keçirilmiş şəxsi axtarışı və həmin hərəkətlərin nəticəsinə dair tərtib edilmiş protokolları, habelə həmin protokollara əlavə edilmiş disklərdəki görüntüləri mötəbər sübut hesab etmir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 üzərində keçirilmiş şəxsi axtarış və həmin hərəkətlərin nəticəsinə dair tərtib edilmiş protokollar, habelə həmin protokollara əlavə edilmiş disklərdəki görüntülər qanunsuz şəkildə əldə edildiyindən yolverilməzliyinə görə sübutlar siyahısından çıxarılmalıdır. Belə ki, ciddi qanun pozuntuları ilə əldə edilmiş və nəticə etibarı ilə qanunsuz olan sübutlar təqsirləndirilən şəxslərin təqsirli hesab edilməsinə əsas ola bilməz. Təqsirləndirilən şəxslərin barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin şəffaf olmamasına dəlalət edən növbəti hal odur ki, cinayət işinin materiallarında təqsirləndirilən şəxslərin barəsində qəbul edilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri haqqında qərarın Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə göndərilməsi barədə məktublar olsa da, müdafiə tərəfinin məhkəməyə təqdim etdiyi Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin bununla bağlı cavab məktubundan, bu cavab məktubunun yoxlanılmasına dair məhkəmə tərəfindən göndərilmiş sorğulara verilmiş cavablardan görünür ki, cinayət işinin materiallarında olan əməliyyat-axtarış tədbirləri haqqında qərarın qanuniliyi məhkəmə nəzarəti qaydasında Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi tərəfindən yoxlanılmamış və bu barədə qərar qəbul edilməmişdir. Cinayət işinin materiallarında Nizami rayon prokurorluğu tərəfindən əməliyyataxtarış tədbirlərinin keçirilməsi barədə qərarın Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə göndərilməsi görünsə də, Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərdiyi cavablardan məlum olur ki, prokurorluq orqanı Azərbaycan Respublikası CPM-nin 445-ci maddəsinə əsasən əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsi barədə qərarı məhkəmə nəzarəti qaydasında qanuniliyi yoxlanılması məqsədi ilə deyil, məlumat üçün göndərmişdir. Başqa sözlə, səlahiyyətli orqan tərəfindən qanunla müəyyən edilmiş qaydada və məzmunda məhkəmə nəzarətini həyata keçirən məhkəməyə müraciət edilməmişdir. Nəticədə əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsi barədə qərarın qanuniliyi məhkəmə qaydasında yoxlanılmamış, məhkəmə araşdırması zamanı isə qeyd edilən əməliyyat-axtarış tədbirləri ciddi qanun pozuntuları ilə aparıldığından həmin tədbirlərin qanunsuz olması müəyyən edilmişdir. Hər bir halda yuxarıda göstərilənlər onu göstərir ki, təqsirləndirilən şəxslərin barəsində qəbul edilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri haqqında qərarın qanuniliyi qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə nəzarəti qaydasında yoxlanılmamış və məhkəmə aktı ilə həmin qərar qanuni sayılmamışdır. Məhkəmə qaydasında qanuniliyi yoxlanılmamış əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsi barədə qərar isə qanuni sayıla bilməz. Odur ki, cinayət işinin 1-ci cildinin 4-cü vərəqində olan 28 aprel 2021-ci il tarixli təxirəsalınmaz əməliyyat-axtarış tədbirlərinin keçirilməsi haqqında qərar qanunsuz sayılmalı, bu isə qeyd edilən qərar əsasında keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin bütövlükdə qanunsuz olması mənasına gəlir. Qeyd edilən məsələlər (pozuntular) ilə əlaqədar daha çox halları sadalamaq mümkündür. Lakin məhkəmə hesab edir ki, xülasəsi yuxarıda verilmiş hallar ümumilikdə Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 qarşı irəli sürülmüş ittihamın qanunsuz olması ilə yanaşı, həmçinin onların barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərinin qanunsuz olması barədə nəticəyə gəlməyə tamamilə kifayət edir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirlərində iştirak etmiş polis əməkdaşları X33, X16, Şahid2 Adil oğlu və Şahid4, habelə ilkin təhqiqat və istintaq hərəkətlərini keçirən təhqiqatçı Mehrac Niftəliyev (təhqiqatçı tərəfindən qəbul edilmiş heç bir prosessual sənəddə onun atasının adı göstərilməmişdir) barəsində xüsusi qərar çıxarılmalıdır. Bundan başqa, ibtidai istintaq orqanı Təqsirləndirilən şəxs1 istifadəsində olmuş mobil nömrələr vasitəsi ilə onun narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olmasına dair müəyyən sübutlar əldə etsə də, məhkəmə qeyd edilən hissədə əldə edilmiş sübutları nəzərdən keçirib hesab edir ki, həmin sübutlarda ifadə olunmuş yazışmalar Təqsirləndirilən şəxs1 tutulmasından, yəni xx.xx.2021-ci il tarixdən xeyli əvvəlki dövrə təsadüf edir və həmin mesajlar onun şəxsiyyəti ilə bağlı nəticəyə gəlməyə imkan verir. Lakin hazırda məhkəmə qarşısında duran başlıca vəzifə təqsirləndirilən şəxslərin şəxsiyyəti ilə bağlı məsələlərə aydınlıq gətirilməsi deyil, əksinə təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli sürülmüş ittihamın bütövlükdə qanuniliyinin və əsaslılığının yoxlanılmasından ibarətdir. Eyni zamanda məhkəmə qeyd edir ki, yuxarıda göstərilən çoxsaylı qanun pozuntuları ilə həyata keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri formal əsaslarla və hazırki cinayət işinə aid olmayan sair sübutlarla qanuni hesab edilə bilməz. Belə ki, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 125-ci maddəsinə əsasən ədalət mühakiməsi həyata keçirilərkən qanunsuz yolla əldə edilən sübutlardan istifadə edilə bilməz. Məhkəmə öz təşəbbüsü ilə və yaxud cinayət prosesi tərəflərinin vəsatətləri əsasında sübutun CPM-in 125.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş pozuntularla əldə edilməsi səbəbindən istifadə edilməsinin qeyri-mümkün olması barədə nəticəyə gəlib, onu sübutların sırasından xaric edərkən qanun pozuntusunun nədən ibarət olmasını əsaslandırmalıdır. CPM-in 137-ci maddəsinə əsasən əməliyyat-axtarış fəaliyyətinin gedişində əldə edilmiş materiallar “Əməliyyat-axtarış fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun əldə olunduqda və bu Məcəllənin tələblərinə uyğun təqdim edildikdə və yoxlanıldıqda, cinayət təqibi üzrə sübut kimi qəbul edilə bilər. Eyni zamanda əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində əldə olunmuş materialların cinayət prosesində sübut kimi qəbul edilənliyi ilə bağlı əlaqədar onu nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 137 və 445.2-ci maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” 12 fevral 2015-ci il tarixli qərarına görə, əməliyyataxtarış tədbirinin aparılması barədə qərara əsasən əldə edilmiş materiallar CPM-in 137-ci maddəsində göstərilən tələblərə uyğun şəkildə əldə edilməklə və təqdim edilməklə yanaşı, məhkəmə nəzarəti qaydasında ətraflı yoxlanıldıqda cinayət təqibi üzrə sübut kimi qəbul edilə bilər. Odur ki, əməliyyat-axtarış fəaliyyəti nəticəsində əldə olunaraq cinayət işindəki sübutlar sırasında məhkəməyə təqdim olunmuş materiallar məhkəmə baxışında tədqiq edilərkən məhkəmə müvafiq əməliyyat-axtarış tədbiri üzərində (əməliyyat-axtarış tədbirinin keçirilməsinə əsasların olub-olmaması məsələsinin yoxlanılması da daxil olmaqla) məhkəmə nəzarətinin keçirilibkeçirilmədiyini araşdırmalıdır. Bununla belə, əməliyyat-axtarış təbirinin məhkəmə nəzarəti qaydasında yoxlanılması onun nəticəsində əldə olunaraq cinayət işinə sübut kimi daxil edilmiş materialı məhkəmə baxışında mövcud prosedura daxilində tədqiq etmək, o cümlədən CPM-in 125, 144-146-cı maddələrinin tələblərinə əməl etməklə yoxlamaq, aidiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirmək zərurətini ortadan qaldırmır. Avropa Məhkəməsinin formalaşmış hüquqi mövqeyinə görə də (bax, “Kobiaşvili Gürcüstana qarşı” (Kobiashvili v. Georgia, № 36416/06, §§ 67-69, 14 mart 2019-cu il), “İbrahimov və Məmmədov Azərbaycana qarşı” (İbrahimov and Mammadov v. Azerbaijan, №№ 63571/16 və 5 digəri, § 121, 13 fevral 2020-ci il; “Meqrelişvili Gürcüstana qarşı” [Komitə] (Megrelishvili v. Georgia [Committee], № 30364/09, § 33, 7 may 2020-ci il); “X25rşı” (Ayetullah Ay v. Turkey, №№ 29084/07 və 1191/08, § 143, 27 oktyabr 2020-ci il; “Tlaşadze və Kakaşvili Gürcüstana qarşı” [Komitə] (Tlashadze and Kakashvili v. Georgia [Committee], № 41674/10, §§ 45-48; 25 mart 2021-ci il) əməliyyat-axtarış fəaliyyətini həyata keçirən orqanın səlahiyyətli şəxsi tərəfindən müvafiq qərarın əsaslı şübhənin mövcud olduğunu təsdiq edən və tədbiri məhz əvvəlcədən məhkəmə qərarı almadan təxirəsalınmaz qaydada keçirilməsini əsaslandıran mümkün qədər geniş məlumatlar göstərilmədən qəbul edilməsi, belə qərarın daha sonra məhkəmə nəzarəti qaydasında yoxlanılmaması və yaxud ətraflı təhlil edilmədən təsdiq edilməsi, ayrıayrılıqda və birlikdə baş verdikdə, pozuntu təşkil edir. Avropa Məhkəməsinin tövsiyəsinə görə məhkəməyədək araşdırma dövründə bu cür pozuntuya yol verilmişdirsə, onun aradan qaldırılması üçün işə mahiyyəti üzrə baxılarkən bununla bağlı irəli sürülən dəlillər məhkəmə tərəfindən araşdırılmalıdır. Həmçinin məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə baxışı nəticəsində məhkəməyədək icraatda ifadələrin zorakılıq, hədə-qorxu, aldatma, işgəncə və digər qəddar, qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan hərəkətlərin tətbiq edilməsi, müdafiə hüququnun pozulması ilə və yaxud CPM-in 125.2-ci maddəsində göstərilən digər pozuntularla əldə edilməsi müəyyənləşdirilərsə, ittiham hökmü çıxarılarkən onlardan sübut kimi istifadə edilə bilməz. Bütün səylərə baxmayaraq, məhkəməyədək icraatda ifadənin, digər sübutun fiziki və yaxud psixi zorakılığın tətbiqi ilə əldə edilməsi haqqında əsaslı şübhə yaradan iddia üzrə qəti qənaətə gəlmək mümkün olmadıqda, məhkəmə həmin ifadənin, digər materialın sübut kimi qəbul edilməsi məsələsini CPM-in 125.1-ci maddəsi, eləcə də aradan qaldırıla bilməyən şübhələrin təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə təfsir edilməsini tələb edən təqsirsizlik prezumpsiyası (CPM, maddə 21.2) əsasında həll etməlidir. Cinayət məsuliyyətinin əsaslarından bəhs edən Cinayət Məcəlləsinin 3-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 137-ci maddəsində isə təsbit olunmuşdur ki, əməliyyat-axtarış fəaliyyəti nəticəsində əldə edilmiş materiallar “Əməliyyat-axtarış fəaliyyəti haqqında” Qanununa uyğun əldə olunduqda və bu Məcəllənin tələblərinə uyğun təqdim edildikdə və yoxlanıldıqda, cinayət təqibi üzrə sübut kimi qəbul edilə bilər. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 42.1.3 və 42.1.4-cü maddələrinə əsasən şəxsin cinayətin törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə məhkəmə baxışı nəticəsində onun təqsirsizliyini təsdiq edən bəraət hökmü çıxarılır. Həmin Məcəllənin 42.2.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslara görə (şəxsin təqsirləndirildiyi cinayətin törədilməsinə aidiyyəti olmaması sübut edildikdə və ya onun həmin əmələ aidiyyəti sübut edilmədikdə) və 42.2.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslara görə (şəxsin təqsirliliyini təsdiq edən kifayət qədər sübutlar toplanılmadıqda və ya toplanmış sübutlar onun təqsirsizliyini təsdiq etdikdə) baxışı nəticəsində təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş cinayətin törədilməsində onun təqsirsizliyini təsdiq edən bəraət hökmü çıxarılır. Bütün bunları nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 əməllərində qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda psixotrop maddəni əldə edib saxlamaqla daşımasında ifadə olunan Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətmələri və onların təqsirliliyi təsdiq olunmadığından onlara həmin maddələr ilə verilmiş ittiham üzrə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 42.2.3 və 42.2.4-cü maddələrinə əsasən bəraət verilməlidir. Təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində seçilmiş qətimkan tədbiri ilə bağlı məsələyə gəldikdə məhkəmə belə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 42.2.3 və 42.2.4-cü maddələrinə əsasən onlara bəraət verildiyindən Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri ləğv edilməli, digər Təqsirləndirilən şəxs2 isə vəfat etdiyindən onun barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri xitam verilmiş hesab edilməlidir. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs2 vəfat etdiyindən faktiki olaraq onun barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbirinin heç bir qüvvəsi yoxdur. Eyni zamanda məhkəmə bir məsələni də xüsusilə qeyd edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 məhkəmə istintaqında özünü ona elan olunmuş ittiham üzrə təqsirli bilməmiş, digər Təqsirləndirilən şəxs2 isə özünü qismən, yəni Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilərək ifadəsində göstərmişdir ki, o, tutulduğu gün Şahid1 ilə görüşmüş və onlar aptekə gedərkən Xəyalə ona 0,3 qram çəkidə 1 (bir) ədəd bükümdə psixotrop maddə metamfetamin vermiş, tutulduqdan sonra Polis İdarəsində onun üzərinə şəxsi axtarış keçirilərkən onun üzərindən məhz 0,3 qram çəkidə qadağan edilmiş maddə aşkar edilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 özünü qismən təqsirli bilərək ifadəsində tutulduğu gün 0,3 qram çəkidə qadağan edilmiş psixotrop maddənin olduğunu bildirmişdir. Lakin nə cinayət işinin materialları, nədə ki, məhkəmə istintaqında 0,3 qram çəkidə qadağan edilmiş psixotrop maddə metamfetaminin mövcud olması və aşkarlanması müəyyən edilməmişdir. Əksinə Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində tərtib edilmiş şəxsi axtarış və götürmə barədə protokoldan görünür ki, aşkar edilmiş psixotrop maddənin çəkisi 2 (iki) qramdan bir qədər artıq olmuşdur. Başqa sözlə, məhkəmə istintaqında 0,3 qram çəkidə psixotrop maddə metamfetaminin aşkar edilərək götürülməsi müəyyən edilməmiş, habelə cinayət işinin materiallarında da 0,3 qram çəkidə psixotrop maddə metamfetaminlə bağlı heç bir sübut yoxdur. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 özünü elan olunmuş ittiham üzrə qismən təqsirli bilsə də, ona qarşı irəli sürülmüş ittiham bötüvlükdə qanunsuz hesab edildiyindən o, özünü təqsirli bildiyi maddə üzrə təqsirli bilinə bilməz (öldüyünə görə cəzalandırılması istisna edilir). İş üzrə maddi sübut kimi tanınmış "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd disk, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 üzərinə baxış keçirilən zaman aparılmış videoçəkilişin görüntülərini əks etdirən 2 (iki) ədəd disk, məhkəmə qərarı əsasında "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd disk və "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd disk cinayət işinin materiallarında saxlanılmalı, maddi sübut kimi tanınmış və Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin saxlanc otağında saxlanılan 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış tərəzi daşları, 1 (bir) ədəd üzərində psixotrop maddə metamfetamin izləri olan «Pocket Scale» sözləri yazılmış 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzi, 7 (yeddi) ədəd alışqan, 1 (bir) ədəd psixotrop maddə metamfetamin istifadə etmək üçün kustar üsulla hazırlanmış plastik boru və 3 (üç) ədəd kiçik ölçülü kağız (falqa) və ekspertiza tədqiqatından sonra qalıq çəkisi 2,072 qram təşkil edən psixotrop maddə metamfetamin ilə bağlı cinayət təqibi məsələsinin həll edilməsi üçün hazırki cinayət işi üzrə materiallar ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən Bakı şəhəri Nizami rayon prokurorluğuna göndərilməli və göstərilən predmetlər həmin işin materiallarına əlavə edilməlidir. İş üzrə ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 109 (yüz doqquz) manat məbləğində pul vəsaiti Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinə köçürülməlidir. İş üzrə mülki iddia yoxdur, xüsusi müsadirə olunmalı əmlak müəyyən edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 356.5-ci maddəsinə əsasən bəraət almış şəxsə onun qanunsuz tutulması, təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilməsi, qətimkan tədbirinin tətbiqi, qanunsuz məhkəməyə verilməsi nəticəsində vurulmuş zərərin ödənilməsi hüququ və həmin hüququn həyata keçirilməsi qaydası izah edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 42.2.3, 42.2.4, 344-350, 352-353, 356-358-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə

hökmetdi: Təqsirləndirilən şəxs1 cinayətlərin törədilməsinə aidiyyəti olmamasına və təqsirliliyi sübuta yetirilməməsinə görə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə bəraət verilsin. Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri ləğv edilsin. Təqsirləndirilən şəxs1 qanunsuz tutulması, təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilməsi, həbs, polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbirlərinin tətbiqi, qanunsuz məhkəməyə verilməsi nəticəsində vurulmuş ziyanın ödənilməsi barədə mülki mühakimə icraatı qaydasında tələb irəli sürülməsi hüququna malik olması izah olunsun. Təqsirləndirilən şəxs2 cinayətlərin törədilməsinə aidiyyəti olmamasına və təqsirliliyi sübuta yetirilməməsinə görə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə bəraət verilsin. Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbiri xitam verilmiş hesab edilsin. Hökm qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra iş üzrə maddi sübut qismində çıxış edən "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd disk, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 üzərinə baxış keçirilən zaman aparılmış videoçəkilişin görüntülərini əks etdirən 2 (iki) ədəd disk, məhkəmə qərarı əsasında "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd disk və "xxxx" MMC-dən götürülmüş 1 (bir) ədəd disk cinayət işinin materiallarında saxlanılsın. Maddi sübut kimi tanınaraq saxlanılması üçün Bakı şəhəri Nizami rayon Polis İdarəsinin saxlanc otağına verilmiş 2 (iki) ədəd üzərində 5 (beş) rəqəmi, 1 (bir) ədəd üzərində 10 (on) rəqəmi və 1 (bir) ədəd üzərində 20 (iyirmi) rəqəmi yazılmış tərəzi daşları, 1 (bir) ədəd üzərində psixotrop maddə metamfetamin izləri olan «Pocket Scale» sözləri yazılmış 12x6 sm ölçüdə elektron tərəzi, 7 (yeddi) ədəd alışqan, 1 (bir) ədəd psixotrop maddə metamfetamin istifadə etmək üçün kustar üsulla hazırlanmış plastik boru və 3 (üç) ədəd kiçik ölçülü kağız (falqa) və ekspertiza tədqiqatından sonra qalıq çəkisi 2,072 qram təşkil edən psixotrop maddə metamfetamin ilə bağlı cinayət təqibi məsələsinin həll edilməsi üçün hazırki cinayət işi üzrə materiallar ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən Bakı şəhəri Nizami rayon prokurorluğuna göndərilsin və göstərilən predmetlər həmin işin materiallarına əlavə edilsin. İş üzrə ekspertiza tədqiqatının dəyəri olan 109 (yüz doqquz) manat məbləğində pul vəsaiti Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinə köçürülsün. İş üzrə mülki iddia və xüsusi müsadirə edilməli əmlak yoxdur. Hökmdən elan olunduğu andan 20 (iyirmi) gün müddətində Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti və ya apelyasiya protesti verilə bilər. Hökmdən apellyasiya qaydasında protest və ya şikayət verilmədikdə hökm həmin müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir.