Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1140/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1140/2023 30.05.2023 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlu (sədrlik edən), Yusifov Şahin Yaşar oğlu və Mövsümov Nazim Rasim oğlundan ibarət tərkibdə, Səfərli Kamal Rizvan oğlunun katibliyi ilə, Dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarənin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İbrahimov Elçin Tofiq oğlu, Zərərçəkmiş şəxslər – Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxs24, Zərərçəkmiş şəxs28, Zərərçəkmiş şəxs 11, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs26, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs14 Cəlal oğlunun, X10, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs31 iştirakları ilə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 23 dekabr 2021-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 fevral 2022-ci il tarixli qərarından Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə mahiyyəti üzrə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 23 dekabr 2021-ci il tarixli 1(101)-1290/2021 nömrəli (hakim Quliyev Əhməd Qəhrəman oğlunun sədrliyi, hakimlər Paşayev Azər İslah oğlu və Həsənzadə İradə Xəlil qızından ibarət tərkibdə) hökmü ilə xx xxxxxxx 1985-ci il tarix də Bakı şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, evli, işləməyən, məhkumluğu olmayan, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla ünvan 2nında yaşamış Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinmiş və ona 09 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, Məhkum cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin 12 avqust 2020-ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş “həbs” qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması hökm edilmiş, Zərərçəkmiş şəxs18 tərəfindən verilmiş mülki iddianın qismən təmin olunması, 3000 manat pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs18 ödənilməsi, mülki iddianın X7 aid hissədə rədd edilməsi, Şahid14 dair hissədə baxılmamış saxlanılması, ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs11 mülki iddiasının 3.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 500 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 3500 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs11 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılaraq ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs9 mülki iddiasının qismən təmin edilməsi, 4.900 manat məbləğində maddi ziyanın Məhkum 2.500 manat, X4 isə 2.400 manat məbləğində tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs9 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs5 mülki iddiasının 12.000 manat məbləğində maddi ziyana dair h issədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 1.000 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 13.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs5 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs8 mülki iddiasının 28.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 2.000 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 30.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq Zərərçəkmiş şəxs8 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs28 mülki iddiasının 53.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 1.000 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 54.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs28 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona mülki iddianın mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs31 mülki iddiasının qismən, yəni 8.300 manat maddi ziyana dair hissədə təmin edilməsi, 8.300 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq Zərərçəkmiş şəxs31 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması, ona həmin hissədə mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, zərərçəkmiş şəxs X8 mülki iddiasının təmin edilməsi, 3.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq zərərçəkmiş şəxs X11 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs 17 mülki iddiasının təmin edilməsi, 5.000 manat məbləğində pulun Məhkum və X4 bərabər qaydada tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs17 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs21 mülki iddiasının qismən təmin edilməsi, 4.900 manat məbləğində pulun Məhkum 2.500 manat və X4 2.400 manat məbləğində tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs21 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs4 mülki iddiasının 15.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 1.000 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 16.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq Zərərçəkmiş şəxs4 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona həmin hissədə mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs20 mülki iddiasının qismən təmin edilməsi, 3.900 manat məbləğ ində maddi ziyanın Məhkum 2.000 manat, X4 isə 1.900 manat məbləğində tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs20 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs24 mülki iddiasının təmin edilməsi, 3.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq Zərərçəkmiş şəxs24 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs10 mülki iddiasının təmin edilməsi, 5.950 manat məbləğində pulun Məhkum və X4 bərabər qaydada tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs10 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs30 mülki iddiasının 4.500 manat maddi ziyana və 30 manat dövlət rüsumuna dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 500 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 5.030 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs30 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılnası və ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının iza h edilməsi, zərərçəkmiş şəxs X1 mülki iddiasının qismən təmin edilməsi, 4.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, zərərçəkmiş şəxs X3 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs27 mülki iddiasının qismən təmin edilməsi, 4.000 manat məbləğində pul Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs27 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs13 mülki iddiasının qismən təmin edilməsi, 4.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs13 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs22 mülki iddiasının 6.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 500 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 6.500 manat məbləğində pulun Məhkum və X4 bərabər qaydada tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs22 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasınd a vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs29 mülki iddiasının 2.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 500 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 2.500 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs29 ödənilməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, Zərərçəkmiş şəxs7 mülki iddiasının təmin edilməsi, 16.000 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs7 ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs12 mülki iddiasının 3.000 manat maddi ziyana dair hissədə tam, mənəvi ziyana dair hissədə isə qismən, yəni 500 manat məbləğində təmin edilməsi, ümumilikdə 3.500 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq, Zərərçəkmiş şəxs12 ödəni lməsi, qalan hissədə mülki iddianın baxılmamış saxlanılması və ona mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarını izah edilməsi, cinayət təqibi başlanandan məhkəmə baxışında cinayət prosesi tərəflərinin çıxışı başlananadək mülki iddia verməmiş zərərçəkmiş şəxslər X15, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərərçəkmiş şəxs2, Zərərçəkmiş şəxs14 Cəlal oğluna, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxs23 Şamil oğluna, Zərərçəkmiş şəxs1, Zərərçəkmiş şəxs3, Şahid20 və zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X12 Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 180.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan mülki iddianı mülki mühakimə icraatı qaydasında vermək hüquqlarının izah edilməsi, X6 mülkiyyətində olan Bərdə şəhəri, 1-ci Qaradəmirçi kəndində yerləşən 0,34 ha kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaq sahəsinin, Məhkum isə paylı mülkiyyət hüququ ilə adına olan Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Vişnyovka 1 bağ massivində yerləşən 0,22 ha torpaq sahəsinin üzərlərinə həbs qoyulması və həmin əmlakların hökm qanuni qüvvəyə mindikdən sonra hərracda satılaraq, zərərçəkmiş şəxslərə vurulmuş ziyanın ödənilməsinə yönəldilməsi hökm edilmiş, hökmlə həmçinin maddi sübut və məhkəmə məsrəfləri məsələləri də həll edilmişdir. Həmin hökmlə, həmçinin X16 da təqsirli bilinib məhkum edilmişdir. Hökmdən Məhkum və X16 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə, X16 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əlavəyə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının (hakimlər: Hüseyn Cavid Vaqif oğlunun (sədrliyi və məruzəsi ilə), Abdulov Rəşad Məhərrəm oğlu və Qədim Xalid oğlu Babaye vdən ibarət tərkibdə) 22 fevral 2022-ci il tarixli 1(103)-539/2022 nömrəli qərarı ilə apellyasiya şikayəti və apellyasiya şikayətinə əlavə təmin edilməmiş, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 23 dekabr 2021-ci il tarixli hökmü Məhkum məxsus Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Vişnyovka 1 bağ massivində yerləşən 0,22 ha torpaq sahəsinin üzərlərinə həbs qoyularaq hərracda satılmasına dair hissədə dəyişdirilmiş, Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Vişnyovka 1 bağ massivində yerləşən 0,22 ha torpaq sahəsinin Məhkum məxsus hissəsi (pay) üzərinə həbs qoyulmuş, hökm qanuni qüvvəyə mindikdən sonra həmin hissə (pay) satılaraq zərərçəkmiş şəxslərə vurulmuş ziyanın ödənilməsinə yönəldilmiş, hökm qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 fevral 2022-ci il tarixli qərarından Məhkum tərəfindən kassasiya şikayəti verilmişdir. İŞİN HALLARİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 23 dekabr 2021-ci il tarixli hökmünə əsasən, Məhkum tanışı Zərərçəkmiş şəxs1 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb, etibarindan sui-istifadə etməklə 06 iyun 2019-cu il tarixdə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində bu adla Zərərçəkmiş şəxs1 3500 manat məbləğində pul vəsaitini alıb, ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tanışı Zərərçəkmiş şəxs2 övladı Orxan Bayramovu təxminən 2-3 aya Bərdə rayon polis şöbəsinə zabit kimi işə düzəldəcəyini yalan vəd edərək aldadıb, etibarindan sui-istifadə etməklə 14 iyun 2019-cı il tarixdə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində bu adla Zərərçəkmiş şəxs2 15000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirməklə zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vuraraq dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tanışı Zərərçəkmiş şəxs3 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə 14 iyun 2019-cı il tarixdə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində Zərərçəkmiş şəxs3 bu adla ona göndərdiyi 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etm işdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs4 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmətdən xaric edilmiş övladı Şahid3 Tərtər rayon polis şöbəsinin polis sahə rəisi vəzifəsinə bərpa etdirəcəyini yalan vəd verərək aldadıb etibarından su-istifadə etməklə 01 iyul 2019- cu il tarixdə sonuncunun vasitəsi ilə ünvan 4 ünvanında yerləşən “Kristal Plaza”-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində 10000 manat, 06 iyul 2019-cu il tarixdə isə eyni ünvanda 5000 manat, ümumilikdə isə 15000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb, vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs32 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb bunun üçün guya 4000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inadırmaqla etibarindan sui-istifadə edərək 20 iyul 2019-cu il tarixdə Zərərçəkmiş şəxs32 “Unibank” vasitəsi ilə ona göndərdiyi 1000 manat məbləğində pul vəsaitini ünvan 5 ünvanında yerləşən filialdan, 10 avqust 2019- cu il tarixdə isə aralarında olan razılığa əsasən qrup üzvü X2 şəhəri, İ.Qayıbov küçəsi, bina 45 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs32 3000 manat, ümumilikdə isə vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə 4000 manat pul vəsaitini alıb əl keçirməklə qrupun digər üzvləri il ə öz aralarında bölərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tanışı Zərərçəkmiş şəxs5 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmətdən xaric edilmiş övladı Şahid10 xidmətə bərpa etməklə Ağdam rayon polis şöbəsinin PPXB-nə işə qəbul etdiyrəcəyini yalan vəd verərək aldadıb etibarindan suiistifadə etməklə 19 avqust 2019-cu il tarixdə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində Zərərçəkmiş şəxs5 bu adla 12000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tanışı Zərərçəkmiş şəxs6 övladı Şahid15 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər orqanlarına xidmətə qəbul edilərək Ağstafa rayon polis şöbəsin ə zabit kimi xidmətə qəbul etdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə 03 sentyabr 2019-cu il tarixdə Zərərçəkmiş şəxs6 bu adla ona göndərdiyi 18000 manat məbləğində pul vəsaitini ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən 2019-cu ilin avqust ayının sonunda qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs7 qohumu X9 hüquqi sahədə yaranmış problemlərini həll edəcəyini yalan vəd edərək etibarından sui-istifadə etməklə 07 sentyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində Zərərçəkmiş şəxs7 3500 manat, 08 sentyabr 2019-cu il tarixə ünvan 7 ünvanın qarşısında qrupun digər üzvünün vasitəsi ilə bu adla 2500 manat, 08 sentyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 8 ünvanında yerləşən 6 saylı X43 stansiyasının yaxınlığında 10000 manat, ümumilikdə isə vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə 16000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tanışı Zərərçəkmiş şəxs8 qardaşı Şahid1 "xxxx" ASC-nə işə düzəldəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə 2019cu ilin sentyabr ayında bu adla ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində qeyrisinin vasitəsi ilə Zərərçəkmiş şəxs8 11000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli mi qdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tamah niyyəti ilə tanışı Zərərçəkmiş şəxs8 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarına xidmət edən qohumu Şahid12 xidmət yerini dəyişdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə 2019-cu ilin sentyabr ayında bu adla ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində X16 və qeyrisinin vasitəsi ilə Zərərçəkmiş şəxs8 17000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum, təkrarən X16 ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs9 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompens asiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və 10 oktyabr 2019-cu il tarixdə aralarında olan razılığa əsasən qrup üzvü X2 şəhəri, İ.Qayıbov küçəsi, bina 45 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs9 5000 manat pul vəsaiti alıb ələ keçirməklə öz aralarında bölərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs10 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 6000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və 10 oktyabr 2019-cu il tarixdə aralarında olan razılığa əsasən qrup üzvü Şahid14 ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs10 həmin tarixə rəsmi bank məzənnəsi 5950 manata bərabər 3500 ABŞ dollarını alıb ələ keçirərək öz aralarında bölməklə zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vuraraq dələduzluq etmişlər. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs11 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 4000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 10 oktyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs11 4000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək onunla və qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tanışı Zərərçəkmiş şəxs12 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 3000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və 15 oktyabr 2019-cu il tarixdə Zərərçəkmiş şəxs12 “Unibank” vasitəsi ilə ona göndərdiyi 3000 manat pul vəsaitini ünvan 9 ünvanında yerləşən filialdan həmin gün götürərək ə lə keçirib zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs13 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 15 oktyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs13 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum t əkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs14 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 3000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən 24 oktyabr 2019-cu il tarixdə cinayətkar qrupunun digər üzvü ilə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın qarşısında Zərərçəkmiş şəxs14 3000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs15 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pulun tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 05 noyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanındakı ofisinin qarşısında bu adla Zərərçəkmiş şəxs15 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs16 Azərbayc an Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 06 noyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanındakı ofisdə bu adla Zərərçəkmiş şəxs16 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs17 Xanmərd oğluna Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə gö rə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 06 noyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanındakı ofisdə bu adla Zərərçəkmiş şəxs17 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən tamah niyyəti ilə X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs18 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 07 noyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs18 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı X21 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bil dirib buna inandırmış və aralarında olan razılaşmaya əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 17 noyabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Tofik Mehiyevdən 5000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək tanışı Zərərçəkmiş şəxs20 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 4000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 2019 -cu ilin noyabr ayının sonlarında ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs20 hissə-hissə olmaqla cəmi 4000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs21 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 2019-cu ilin dekabr ayının əvvəllərində ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs21 hissə-hissə olmaqla cəmi 5000 manat pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs22 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 6000 manat pul tələb olunduğunu bildirib, buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun üzvü X16 02 dekabr 2019-cu il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs22 6000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən Zərərçəkmiş şəxs23 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdicəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 3000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və 02 dekabr 2019-cu il tarixdə 3000 manat məbləğində pulu X16 vasitəsi ilə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisinə göndərilməsini təşkil edib orada həmin vəsaiti alıb ələ keçirərək maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəx s24 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 3000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən cinayətkar qrupun digər üzvü 15 dekabr 2019-cu il tarixdə Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, X37 prospekti 96 ünvanında 3000 manat məbləğində pul vəsaitini Zərərçəkmiş şəxs24 alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvü ilə öz aralarında bölərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək X11 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul k ompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdirəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 3000 manat pulun tələb olunduğunu bildirib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən 29 dekabr 2019-cu il tarixdə Maqsud Piriyev tərəfindən 3000 manat pulun X16 vasitəsi ilə ünvan 12 ünvanında yerləşən "Kristal Plaza"-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisinə göndərilməsini təşkil edib orada ələ keçirərək digər qrup üzvü ilə öz aralarında bölməklə zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vuraraq dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs26 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etd irəcəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildirib buna inadırmış və aralarında olan razılığa əsasən qrup üzvü X16 09 yanvar 2020-ci il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs26 5000 manat pul vəsaitin alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən X16 və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs27 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət etdiyi illərə görə pul kompensasiyasının ödətdirilməsini təmin etdicəklərini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bunun üçün guya 5000 manat pul tələb olunduğunu bildi rib buna inandırmış və aralarında olan razılığa əsasən qrup üzvü X16 18 yanvar 2020-ci il tarixdə ünvan 6 ünvanında bu adla Zərərçəkmiş şəxs27 5000 manat pul vəsaitini alıb ələ keçirərək, qrupun digər üzvləri ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında cinayət əlaqəsinə girərək Zərərçəkmiş şəxs28 Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Orqanlarında xidmət edən tanışı Şahid6 xidməti iş yerini dəyişdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə 29 yanvar 2020-ci il tarixdə bu adla Zərərçəkmiş şəxs28 Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Azərbaycan prospekti 7 ünvanında 10000 manat, bundan təxminən 10 gün sonra 2020-ci ilin fevral ayının ilk on günlüyündə ün van 14 ünvanının qarşısında 10000 manat, 2020-ci ilin fevral ayının orta on günlüyündə ünvan 4 ünvanında yerləşən “Kristal Plaza”-nın 7-ci mərtəbəsindəki ofisində 5000 manat, 2020-ci ilin mart ayının son on günlüyündə ünvan 15 ünvanının qarşısında 3000 manat, 2020-ci ilin aprel ayının orta on günlüyündə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Q.ünvan 16 ünvanın qarşısında 15000 manat, 30 aprel 2020-ci il tarixdə ünvan 17 ünvanın qarşısında 7500 manat, 03 may 2020-ci il tarixdə ünvan 17 ünvanın qarşısında 2500 manat, ümumilikdə isə vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə Zərərçəkmiş şəxs28 məxsus 53000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb ələ keçirərək qrupun digər üzvü ilə öz aralarında bölüb zərərçəkmiş şəxsə külli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən Zərərçək miş şəxs29 mülki mübahisəsinin məhkəmədə onun xeyrinə həll ediləcəyini vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə edərək 28 fevral 2020-ci il tarixdə bu adla Zərərçəkmiş şəxs29 ünvan 18 ünvanın qarşısında 2000 manat pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən 12 iyun 2020-ci il tarixdə Zərərçəkmiş şəxs30 Həsrətqulu qızına vaxtından əvvəl güzəştli şərtlərlə təqaüdün verdirəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarindan sui-istifadə etməklə bu adla Zərərçəkmiş şəxs30 ünvan 19 ünvanında yerləşən “Amay” Ticarət Mərkəzinin 4-cü mərtəbəsində yerləşən iş otağında4500 manat pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum təkrarən 2020-ci ilin avqust ayının əvvəlində ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs31 ərinin hüquqi sahədə yaranmış problemlərini həll edəcəyini yalan vəd edərək aldadıb etibarından sui-istifadə etməklə guya vəkil kimi order alınması üçün ünvan 20 ünvanın qarşısında Zərərçəkmiş şəxs31 qohumu Şahid9 vasitəsi ilə göndərdiyi 300 manat, 06 avqust 2020-ci il tarixdə isə bu məsələnin həlli adı ilə ünvan 21 ünvanın qarşısında Şahid9 vasitəsi ilə göndərdiyi 8000 manat, ümumilikdə isə 8300 manat pul vəsaitini alıb ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ VƏ PROSES İŞTİRAKÇİLARİNİN ÇİXİŞLARİ: Məhkum kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, barəsində çıxarılmış hökm əsassız olmaqla yanaşı, ədalətsiz və qanunsuzdur. Belə ki, məhkəmə kollegiyası tərəfin dən yekun qərar qəbul edilərkən sübutlar CPM-nin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq tədqiq edilmədiyindən və bunun nəticəsi olaraq əsassız ittiham edilmiş, eləcə də cinayət və cinayət-prosessual qanunvericiliyin normaları düzgün tətbiq edilmədiyindən həmin qərar əsassız olduğuna görə ləğv edilməlidir. Odur ki, göstərilənləri nəzərə alaraq, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 fevral 2022-ci il tarixli qərarının ləğv edilməsini və barəsində yüngülləşdirici əsaslarla yeni qərar qəbul edilməsini xahiş edir. Kassasiya instansiyası məhkəməsində zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxs24, Zərərçəkmiş şəxs28, Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs26, Zərərçəkmiş şəxs5, Zər ərçəkmiş şəxs14 Cəlal oğlu, X25, Zərərçəkmiş şəxs30 və Zərərçəkmiş şəxs31 çıxış edərək, verilmiş kassasiya şikayətinin təmin edilməməsini xahiş etdilər. Kassasiya instansiyası məhkəməsində Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İbrahimov Elçin Tofiq oğlu çıxış edərək, verilmiş kassasiya şikayətinin təmin olunmamasını və Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 fevral 2022-ci il tarixli qərarının dəyişdirilmədən saxlanılmasını xahiş etdi. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsinin tələblərinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protes tinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Belə yoxlamanın nəticəsində kassasiya kollegiyasının apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını isə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416-cı maddəsi müəyyən edir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda, Ali Məhkəmənin Kollegiyası məhkəmə qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Məhkəmə kollegiyası həmin normaların tələblərinə uyğun olaraq apellyasiya məhkəməsinin qərarının qanuniliyini kassasiya şikayətinin dəlillərini də nəzərə almaqla yoxlayaraq, aşağıdakıları qeyd edir: Azərbayc an Respublikası CM-nin 3-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, “yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır”. Həmin Məcəllənin təqsirə görə məsuliyyət prinsipini ehtiva edən 7-ci maddəsində isə qeyd edilir ki, yalnız törətdiyi ictimai təhlükəli əmələ (hərəkət və ya hərəkətsizliyə) və onun nəticələrinə görə təqsiri müəyyən olunmuş şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə və cəzalandırıla bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 177.2.3-1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarına görə, cinayət hüququnda cinayətin tövsifi dedikdə, törədilmiş ictimai təhlükəli əməldə müvafiq cinayət tərkibinin müəyyən edilməsi başa düşülür. Tövsif törədilmiş əməlin faktiki hallarının cinayət tərkibinin əlamətlərinə dəqiq uyğun gəlməsinin müəyyən edilməsinə yönəlmiş ardıcıl və məntiqi prosesdir. Buna görə də, onun ilkin şərti törədilmiş əməlin hüquqi əhəmiyyət kəsb edən faktiki hallarının müəyyən edilməsindən və qiymətləndirilməsindən ibarətdir. Törədilmiş əməlin faktiki halları müəyyən edilərkən cinayətin obyektinə, obyektiv cəhətinə, subyektinə və subyektiv cəhətinə görə istənilən cinayət tərkibinə xas olan əlamətlərin təsnifatı aparılır. Bu zaman əməlin xüsusiyyətləri, subyekti müəyyən edilir, onun motiv və məqsədləri aydınlaşdırılır, nəticələrinin xarakteri müəyyənləşdirilir. İş üzrə əhəmiyyətli olan bütün faktiki hallar müəyyən edildikdən sonra şəxsin törətdiyi, qanunla qadağan olunmuş ictimai təhlükəli əməlin tövsifi üçün müvafiq cinayət hüquq norması tətbiq edilir. Cinayətin tövsifinin digər şərti törədilmiş ictimai təhlükəli əməlin tərkibinin seçilmiş normada təsvir edilən tərkibə uyğunluğunun müəyyən edilməsindən ibarətdir. Konstitusiya Məhkəməsinin formalaşdırdığı hüquqi mövqeyə əsasən hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsiri olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə alınmasına, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kən arda qalmasına səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarı). Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsi bu normada təsbit olunmuş digər hallarla yanaşı cinayət hadisəsinin baş vermə faktının və hallarının, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətlərinin və şəxsin təqsirliliyinin sübutlara əsasən müəyyən edilməsini tələb edir. Cinayət-Prosessual Məcəllənin 349.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hökmünün əsaslı olması üçün: - məhkəmənin g əldiyi nəticələr yalnız məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanmalı; - bu sübutlar ittihamın qiymətləndirilməsi üçün kifayət etməli; - məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar onun tədqiq etdiyi sübutlara uyğun olmalıdır. Qeyd olunan cinayət mühakimə icraatının prinsiplərinə, sübutetməyə dair cinayətprosessual normalara, məhkəmə aktının əsaslılığına dair meyarlara birlikdə götürməklə baxdıqda aydın olur ki, həmin müddəalar tələb edir ki, məhkəmə cinayət işlərinə faktlar əsasında baxsın, faktların müəyyən edilmiş sayılması üzrə qənaətini isə belə nəticəyə gəlmək üçün kifayət edən, həqiqiliyinə, yaranma mənbəyinə, əldə edilməsi hallarına şübhə olmayan (tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmış), mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötbərliyi üzrə lazımınca qiymətləndirilmiş işə aid olan və bir-bir i ilə uzlaşan sübutların məcmusu ilə əsaslandırsın. Yalnız belə olduqda, məhkəmə cinayət-prosessual qanunun 28-ci maddəsi ilə ehtiva olunan vəzifələrini yerinə yetirmiş olar, onun qəbul etdiyi qərar isə (o cümlədən, şəxsin ona isnad edilən cinayətin törədilməsində təqsirli olması barədə nəticə) əsaslı sayıla bilər. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası cinayət işinin materiallarını araşdırıb kassasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edərək, dövlət ittihamçısının və zərərçəkmiş şəxslərin kassasiya şikayətinin təmin edilməməsi və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının qüvvədə saxlanılması barədə çıxışlarını dinləyərək hesab edir ki, aşağıdakı əsaslara görə kassasiya şikayəti təmin edilmədən, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 fevral 2022- ci il tarixli qərarı isə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Tədqiq olunmuş iş materiallarından, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü və apellyasiya məhkəməsinin qərarından görünür ki, Məhkum verilmiş külli miqdarda dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə etmə və ya aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə ilə bağlı ittiham birinci instansiya məhkəməsində işə baxılarkən tədqiq edilmiş mötəbər sübutların məcmusu ilə tam sübuta yetirilmiş, işin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün sübutlar Azərbaycan Respublikası CPM-nin 143-146-cı maddələrində göstərilən qaydada tədqiq edilmiş, sübutların hansına əsaslanılması hökmdə göstərilmiş, apellyasiya məhkəməsi isə haqlı olaraq birinci instansiya məhkəməsinin mövqeyi ilə razılaşmışdır. Məhkum əməllərinə h üquqi qiymət verilməsi məsələsinə gəldikdə məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, həmin əməllər Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətin tərkibini yaratdığı, bu cinayətin tərkibi ilə tam əhatə olunduğu üçün tamamilə düzgün olaraq həmin maddə ilə tövsif edilmişdir. Kassasiya şikayətində qeyd edilənlərə əsasən müəyyən olunur ki, məhkum kassasiya şikayətində kassasiya instansiyası məhkəməsini gətirdiyi faktiki halların mövcud olub-olmamasına münasibət bildirməyə, birinci instansiya və apellyasiya məhkəməsində məhkəmə baxışı zamanı tədqiq olunmuş sübutların məcmusunu yenidən tədqiq etməklə qiymətləndirməyə dəvət edir. Kassasiya şikayətinin şərh olunan dəlilləri ilə əlaqədar kollegiya xatırladır ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419. 1-ci maddəsi kassasiya baxışının hüdudlarını cinayət və cinayət-prosessual qanunların tətbiqi məsələlərinin araşdırılması ilə məhdudlaşdırmışdır. Bu normaların mənasına görə, kassasiya məhkəməsi kassasiya müraciətlərinə baxarkən bilavasitə özü sübutları təhlil etməklə işin faktiki hallarını müəyyən etməyə haqlı deyil. Həmin halların müəyyən edilməsi qanunla birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətlərinə aid edilmişdir. Kassasiya instansiyası məhkəməsi isə müvafiq kassasiya müraciəti olduqda birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallara cinayət qanunu normalarının tətbiqini və həmin halların müəyyən edilməsi zamanı cinayət-prosessual qanunun tələblərinə əməl olunubolunmadığını yoxlaya bilər. Odur ki, məhkəmə kollegiyası məhku mun kassasiya şikayətində irəli sürülmüş məhkəmə qərarının ləğv edilməsi barədə tələbin əsaslılığını yoxlayarkən məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş işin faktiki hallarını nəzərə almaya və məhkəmə qərarlarının mübahisələndirilməsi üçün kassasiya şikayətində gətirdiyi faktiki hallardan çıxış edə, beləliklə də, onları mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar kimi qiymətləndirə bilməz. Kassasiya şikayətində göstərilənlərdən deyil, məhz məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallardan çıxış etmək barədə kollegiyanın qənaəti ondan irəli gəlir ki, bu şikayətin dəlilləri ilə eyni məzmunda olan dəlillər məhkum tərəfindən apellyasiya məhkəməsi qarşısında da irəli sürülmüş və apellyasiya məhkəməsi həmin dəlillərlə əlaqədar birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticələrin düzgün olub-olmamasını yoxlayıb sübutlar və sübutetmə, eləcə də cinayətin epizodlarını təşkil edən faktiki halların müəyyən edilməsi məsələlərində hər hansı bir pozuntu aşkar etməmişdir. Məhkum kasssasiya şikayətində ona Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə müdafiəçinin iştirakı olmadan ittiham elan olunduğunu və bu halın birinci instansiya və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən araşdırılmadığını ifadə etsədə, cinayət işinin materiallarında olan “Müdafiəçi təqdim edilməsi haqqında” 29 oktyabr 2020-ci il tarixli protokoldan görünür ki, təqsirləndirilən şəxs Məhkum onun valideynlərinin müqavilə bağladıqları Bakı şəhəri 13 saylı vəkil bürosunun vəkili X26 təqdim edilmiş, Məhkum həmin müdafiəçinin ona təqdim edilməsi ilə bağlı heç bir etiraz, şikayət və təklifinin olmadığını bildirərək protokolu öz imzası ilə təsdiq etmişdir (cild 3, səh 80). Cinayət işinin materiallarında olan “Təqsirləndirilən şəxsə yenidən ittiham elan etmə haqqında” 29 oktyabr 2020-ci il tarixli və 13 fevral 2021-ci il tarixli qərarların hər birindən görünür ki, Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə ittiham elan olunması zamanı müdafiəçinin iştirakı təmin edilmiş və bu hal qərarların sonunda həmin müdafiəçi X13 imzası ilə öz təsdiqini tapdığından kassasiya şikayətinin bu hal üzrə dəlillərinin heç bir əsasa söykənmədiyi qənaətinə gəlinir (cild 3, səh 81; cild 4, səh 90). İş materiallarından görünür ki, birinci instansiya məhkəməsi ittiham hökmü çıxararkən, apellyasiya məhkəməsi isə hökmü əməlin tövsifi hissəsində qüvvədə s axlayarkən, ittiham tərəfinin təqdim etdiyi və məhkəmə istintaqında tədqiq olunmuş sübutlara, yəni məhkumun özünün qismən etirafedici ifadələri ilə yanaşı, zərərçəkmiş şəxslərin ifadələri, ekspert rəyləri və işdə olan istintaq və məhkəmə hərəkətlərinə dair digər sənədlərlə Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-in 178.3.2-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş cinayət əməllərini törətməsi və təqsirliliyinin tam sübuta yetirilməsinə dair yekun nəticəyə gəlmişlər. Məhkəmələr belə qənaətə gələrkən Azərbaycan Respublikası CPM-nin 146.1-ci maddəsinin tələbinə əsaslanmışlar. Həmin normada göstərilmişdir ki, cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin. Həmin Məcəllənin 145.1-ci maddəsinə əsasən hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. Məhkəmə kollegiyası işdə olan sübutları bir daha təhlil edərək hesab edir ki, onlar Məhkum təqsirinin təsdiq edildiyi barədə yekun nəticəyə gəlməyə imkan verir. Məhkəmələrin yekun nəticəyə gəlməsi üçün kifayət hesab etdiyi mötəbər, mümkün və birbirini tamamlayan sübutlar birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə və apellyasiya məhkəməsinin qərarında ətraflı şərh edildiyindən kassasiya məhkəmə kollegiyası həmin sübutları təkrarən sadalamağa zərurət görmür. Məhkəmələr tərəfindən məhkuma təyin edilmi ş cəza məsələsini müzakirə edən kassasiya məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Məhkum cəza təyin edilərkən bu məsələnin həllinə təsir edə biləcək bütün hallar, o cümlədən onun törətdiyi cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, şəxsiyyəti, cəzasını yüngülləşdirən halların olması (himayəsində 2 azyaşlı uşağının olması, ilk dəfə cinayət əməli törətməsi, 3-cü qrup əlil olması) və cəzanı ağırlaşdıran halların olmaması, habelə təyin olunmuş cəzanın onun ailəsinə, həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınmış və Azərbaycan Respublikası CM-nin 58.3-cü maddəsinin tələblərinə uyğun təqsirli bilindiyi maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş həddə kifayət qədər ədalətli cəza təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası DİN-nin BƏSİİ-dən alınmış 12 oktyabr 2020-ci il tarixli tələbnamədən görünür ki, təqsirləndirilən şəxs Məhkum əvvəllər məhkum edilməmişdir cild 03, iş vərəqə 58-59). İş materiallarında olan 136136 nömrəli vəsiqənin surətindən görünür ki, Məhkum 3-cü qrup əlildir (cild 03, iş vərəqə 74). İş materiallarında olan doğum haqqında AZ-İİİ seriyalı 115951 nömrəli və AZ-İİ seriyalı 629800 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərindən görünür ki, Məhkum himayəsində xx.xx.2013-cu il təvəllüdlü X22 və xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X23 olmaqla iki azyaşlı övladı vardır (cild 02, iş vərəqə 76-77). Qeyd edilən dəlillərə qiymət verərək məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, "Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayət qanununun ədalət pri nsipindən bəhs edən CM-nin 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Həmin Qərarın 2-ci bəndində qeyd edilir ki, cəzaların tətbiqi məsələsi müzakirə edilərkən cəzanın növü və miqdarının seçilməsinin mühüm əhəmiyyəti vardır. Cəza birinci növbədə təqsirləndirilən şəxsin islah olunmasına xidmət etməlidir. Azərbaycan Respublikası CM-nin 41.2-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 58.3-cü maddəsində isə göstərilmişdir ki, cəza təyin edilərkən törədil miş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə apellyasiya məhkəməsi tərəfindən məhkumun islah olunması məqsədini və Azərbaycan Respublikası CM-nin 41.2-ci maddəsində göstərilən digər məqsədləri təmin edə bilən ədalətli cəza təyin edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası bunlara əsaslanaraq hesab edir ki, apellyasiya qərarının ləğv edilməsinə və ya dəyişdirilməsinə əsas ola biləcək hallar (Azərbaycan Respublikası CPMnin 416-cı maddəsində nəzərdə tutular əsaslar) iş üzrə mövcud deyildir, kassasiya şikayətinin dəlilləri isə əsassızdır. Azərbaycan Respublikası Cinayə t Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi məhkəmənin hökm və ya qərarını dəyişikliksiz, kassasiya şikayətini və ya kassasiya protestini isə təmin etmədən saxlamaq haqqında qərar qəbul etməyə haqlıdır. Bütün bunları nəzərə alaraq məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya məhkəməsinin qərarı əsaslı olduğundan Məhkum aid hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalı, Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti isə təmin edilməməlidir. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 23 dekabr 2021-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublikas ı Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 fevral 2022-ci il tarixli qərarı kassasiya şikayətinə əsasən Məhkum aid hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın.