Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1233/2019 25.09.2019 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri Seyfəliyev Əli Səlim oğlu (sədrlik edən), Nəsibov Hafiz Qənbər oğlu və Kazımov Tahir Lələkişi oğlundan ibarət tərkibdə, Qasımov Orxan Əhməd oğlunun katibliyi ilə, Dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Apellyasiya və Kassasiya instansiyalarında dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru Yusifov İlkin Fərhad oğlu, Məhkumlar Təqsirləndirilən şəxs4, Təqsirləndirilən şəxs2, Müdafiəçilər – Bakı şəhəri 5 saylı Vəkil Bürosunun Cavadov Cavad Yusif oğlu, fərdi fəaliyyət göstərən vəkillər Bayramov Bəhruz Front oğlu və Mehdiyev Fəxrəddin Məhəddin oğlunun iştirakları ilə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 27 fevral 2019-cu il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2, 234.4.3-cü maddələri təqsirli bilinib məhkum olunmuş Təqsirləndirilən şəxs1, Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Məhkum, Təqsirləndirilən şəxs3 və Təqsirləndirilən şəxs4 barələrində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 08 may 2019-cu il tarixli qərarından məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiəçisi Bayramov Bəhruz Front oğlu, Məhkum müdafiəçisi Cavadov Cavad Yusif oğlu, məhkum Təqsirləndirilən şəxs3 müdafiəçisi Layıc Aqil Tacir oğlu və məhkum Təqsirləndirilən şəxs4 tərəfi ndən verilmiş kassasiya şikayətlərinə əsasən işə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 27 fevral 2019-cu il tarixli hökmü ilə (sədrlik edən hakim İsmayılov Eldar Heydər oğlu, hakimlər Hüseynov Cavid İbadulla oğlu və Əliyev Samir İmamverdi oğlundan ibarət tərkibdə) xx xxxxx 1963-cü il tarixdə Gədəbəy rayonunda doğulmuş, Rusiya Federasiyasının vətəndaşı, evli, himayəsində bir nəfər yetkinlik yaşına çatmayan uşağı olan, ali təhsilli, fərdi sahibkarlıqla məşğul olan, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla faktiki olaraq ünvan 2 ünvanında yaşamış Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2 və 234.4.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 192.3.2-ci maddəsi ilə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 05 il 06 ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 07 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 234.4.3-cü maddəsi ilə 07 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, CM-nin 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən, təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə və cəzaçəkməsinin əvvəli 08 may 2018-ci il tarixdən hesablanmaqla 03 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 07 il 03 ay müddətə azadlıqdan məhrum etm ə cəzasına məhkum edilmiş; xx xxxx 1973-cü ildə Saatlı rayonunun Xanlar kəndində doğulmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, himayəsində iki azyaşlı uşağı olan, ali təhsilli, fərdi sahibkarlıqla məşğul olan, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 2 ünvanında yaşamış Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib, CMnin 192.3.2-ci maddəsi ilə CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 02 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə CMnin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilm əklə 02 il 06 ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, CM-nin 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən, təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə və cəzaçəkməsinin əvvəli 25 may 2018-ci il tarixdən hesablanmaqla 03 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 03 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; xx xxxxxx 1988-ci il tarixdə Kürdəmir rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, himayəsində iki azyaşlı uşağı olan, ali təhsilli, fərdi sahibkarlıqla məşğul olan, ünvan 4 ünvanında yaşamış Təqsirləndirilən şəxs3 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2- ci maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 192.3.2-ci maddəsi ilə CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 02 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 03 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, CM-nin 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən, təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə və cəzaçəkməsinin əvvəli 25 may 2018-ci il tarixdən hesablanmaqla 03 il müddətə dövlət və yerl i özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 04 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; xx xxxxxxxx 1994-cü il tarixdə Saatlı rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, subay, ali təhsilli, fərdi sahibkarlıqla məşğul olan, Saatlı rayon Məhkəməsinin 11 aprel 2017-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 148-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 1 il müddətinə islah işləri cəzasına məhkum edilmiş, ünvan 5 ünvanında yaşamış Təqsirləndirilən şəxs4 Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib,CM-nin 192.3.2-ci maddəsi ilə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 05 il müd dətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə 02 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 07 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, CM-nin 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən, təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə 03 il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi məsul və rəhbər vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 07 il 06 ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edimiş, 25 may 2018cı il tarixdən şübhəli şəxs qismində tutularaq hökmün çıxarıldığı 27 fevral 2019-cu il tarixədək həbsdə saxlanıldığı 09 ay 02 gün təyin olunmuş cəza müddətinə daxil edilməklə çıxılaraq qəti olaraq 06 il 08 ay 28 gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, CM-nin 70-ci maddəsinə əsasən, barəsində şərti məhkumetmə tətbiq edilmiş və təyin olunmuşazadlıqdan məhrum etmə cəzası 03 il sınaq müddəti ilə şərti hesab olunmuşdur. Həmçinin həmin hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs2 da təqsirli bilinib məhkum edilmişdir. İŞİN HALLARİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 27 fevral 2019-cu il tarixli hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs1 təqsirli bilinib məhkum edilmişdir ona görə ki, o, 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövr ərzində Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının üzvü kimi yaxın münasibətlərdə olduğu həmin partiyanın Rəyasət Heyətinin üzvü Təqsirləndirilən şəxs3, Gənclər Komitəsinin Ali Məclisinin sədri Təqsirləndirilən şəxs4, Nərimanov rayon şöbəsinin sədri Məhkum, həmçinin qardaşı oğlu Təqsi rləndirilən şəxs2 və digərləri ilə qeyri-qanuni gəlir əldə etmək və cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə pul vəsaitlərinin əldə edilməsinin həqiqi mənbəyini gizlətmək üçün maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsi məqsədilə yaradılan mütəşəkkil dəstədə birləşib, təmsil olunduğu qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinin birbaşa göstərişi ilə "Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında" 15 dekabr 1992-ci il tarixli 405 №-li Qanunun 2, 10, 11-ci maddələri, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 33-cü maddəsi, "Lisenziya tələb olunan fəaliyyət növlərinin (dövlət təhlükəsizliyindən irəli gələn hallar istisna olmaqla) siyahısı və həmin fəaliyyət növlərinə lisenziya verilməsinə görə ödənilən dövlət rüsumunun məbləğləri" haqqında 21 dekabr 2015-ci il tarixdə təsdiq edilmiş Qaydaların 16.1-ci bəndinin t ələblərini pozaraq, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınmadan, vergi ödəyicisi kimi uçotda durmadan, həmçinin xüsusi razılıq (lisenziya) almadan banklar və digər kredit təşkilatlarının müstəsna funksiyalarına aid olan müştərilərin tapşırığı ilə pul vəsaitlərinin Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni köçürülməsi əməliyyatları üzrə faktiki bank fəaliyyətini həyata keçirmək məqsədi ilə dəstə tərkibində aparılmış bölgüyə uyğun olaraq üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirib, digərləri ilə birlikdə təmsil olunduğu Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə dair Rusiya Federasiyası ərazisində təbliğat apararaq, 2016-cı ilin mart ayından etibarən biznes strukturlarında çalışan Azərbaycan Respublikasının a yrı-ayrı vətəndaşlarının hər birindən hər ay 10002000 ABŞ dollarına bərabər Rusiya rublu əskinaslarını nağd surətdə qəbul etməklə, eləcə də Moskva şəhərində ticarət sektorunda tabeliyində işləyən Ukrayna vətəndaşı X2 adına Rusiya Federasiyasının "Sberbank" kommersiya bankında **********590884 nömrəli plastik bank kartı hesabı açmaqla bu hesaba, həmçinin dəstə üzvü Təqsirləndirilən şəxs3 anası X7 adına həmin bankda olan **********432868 nömrəli bank kartı hesabına Rusiya Federasiyasında yaşayan X49, X80, X31, Şahid18, X32, X8, Camalov Azad Şamil oğlu, X61, X43, X20, X81, X50, X82, X44, X23, Fazilzadə Fidel, X68 oğlu, X24, X15, X21, X25, X15, X51, X52, X75, X35, X26, X62, X27, X83, X63, X36, X28, X14, X3, X12, X29, X37, Şahid14, X38, X18, Şahid13 və digərləri tərəfindən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitlərinin qeyrinağd mədaxil edilməsini təmin edərək, qeyri-nağd pul vəsaitlərini hesablardan çıxarıb ABŞ dollarına konversiya edərək, toplanmış nağd pul vəsaitləri ilə birlikdə hər ay 30.000 ABŞ dolları civarında pulu Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni yolla göndərilməsi üçün Rusiya Federasiyasında əlaqə qurduqları şəxslərə verib, onlar vasitəsilə Bakı şəhəri və Gədəbəy rayonu ərazisində qeyd olunan pulları qəbul etməsi üçün qardaşı oğlu Təqsirləndirilən şəxs2 anket məlumatları və mobil telefon nömrəsini valyutaların bank əməliyyatı olmadan köçürülməsi ilə məşğul olan Şahid4, Şahid1, X45, Şahid2 vermiş, dəstə üzvü Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olan ********** və digər nömrələrdən zəng etməklə, həmçinin "WatsApp" proqramı vasitəsilə apardığı yazışmalarla həmin şəxslərlə ə laqə yaradaraq Şahid1 Gədəbəy şəhərində və həmin rayonun Arıxdam kəndində 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə hər ay 3.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 25 ay ərzində 75.000 ABŞ dolları, Şahid2 Bakı şəhəri Nobel prospektində 2016-cı ilin dekabr ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə, hər ay 4.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 16 ay ərzində 64.000 ABŞ dolları, Şahid4 Bakı şəhərinin "Gənclik", "Nərimanov" metrostansiyalarının yaxınlığı və digər ərazilərdə 2017-ci ilin yanvar, fevral aylarında 10.000 ABŞ dolları, mart ayının 24-də 8.000 ABŞ dolları, aprel ayında 10.000 ABŞ dolları, may ayının 16-da 50.000 ABŞ dolları, həmin ilin iyun ayından 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla hər ay yenə də 10.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 15 ay ərzində 188.000 ABŞ dolla rı, X16 Bakı şəhəri, X99 küçəsində yerləşən 5 nömrəli Şəhər Kliniki Xəstəxanasının qarşısında 2017-ci ilin may ayının 30-da 36.952 ABŞ dolları, həmin ilin iyun, iyul, avqust, sentyabr aylarında 5.000 ABŞ dolları, oktyabr ayının 30-da 8.000 ABŞ dolları, noyabr ayından etibarən isə 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla yenə də hər ay 5.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 10 ay ərzində 84.952 ABŞ dolları məbləğində nağd pul vəsaitlərini qəbul edib, dəstə üzvləri Təqsirləndirilən şəxs3, Təqsirləndirilən şəxs4, Məhkum verməsi, sonuncuların isə qeyd olunan pul vəsaitlərini Təqsirləndirilən şəxs2 qəbul edib Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinə verməsi ilə mütəşəkkil dəstə tərkibində vahid qəsdlə ümumilikdə müvafiq dövrün rəsmi məzənnəsinə əsasən 700.028,4 (yeddi yü z min iyirmi səkkiz) manata bərabər 411.952 ABŞ dolları məbləğində xüsusilə külli miqdarda gəlir əldə edib qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, həmçinin Azərbaycan Respublikasının "Valyuta tənzimi" haqqında Qanunu "Rezidentlər və qeyri-rezidentlər tərəfindən xarici valyutanın Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi və Azərbaycan Respublikasından çıxarılması Qaydaları", "Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyrirezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları" ilə müəyyənləşdirilən pul dövriyyəsi qaydalarına zidd olmaqla cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə həmin pul vəsaitlərini Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının rəhbər vəzifəli şəxslərinə verib qurumun tədbirlərinin maliyyələşdirilməsi, dəstə üzvlərinin iqtisadi maraqlarının təmin olunması və di gər maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə sərf olunmaqla istifadə edilməsi ilə cinayət yolu ilə əldə edilmiş 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər külli miqdarda pul vəsaitlərini mütəşəkkil dəstə tərkibində leqallaşdırmışdır.Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs1 satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda 30,809 qram çəkidə narkotik vasitə olan heroini naməlum mənbədənvə vaxtda əldə edib üzərində saxlamaqla qanunsuz daşımış və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olması barədə daxil olmuş məlumat əsasında Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin əməkdaşları tərəfindən 08 may 2018-ci il tarixdə həyata keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbiri nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs1 həmin tarixdə saat 18-00 radələrində ünvan 8 ünvanında yerləşən "İstiqlal" istirahət parkının yaxınlığında saxlanılıb üstünə baxış keçirilərkən əynindəki qara rəngli gödəkçənin iç sol yan cibindən satış məqsədilə əldə edib üzərində daşımaqla saxladığı bir ədəd selofana bükülmüş halda 30,809 qram çəkidə külli miqdarda narkotik vasitə olan heroin aşkar edilərək götürülmüşdür. Həmin hökmlə Məhkum təqsirli bilinib məhkum edilmişdir ona görə ki, o, 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövr ərzində Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının Nərimanov rayon şöbəsinin sədri kimi, həmin qurumun Rəyasət Heyətinin üzvü Təqsirləndirilən şəxs3, Gənclər Komitəsinin Ali Məclisinin sədri Təqsirləndirilən şəxs4, Rusiya Federasiyasında yaşayan Təqsirləndirilən şəxs1, sonuncunun qohumu Təqsirləndirilən şəxs2 və digərləri ilə qeyriqanuni gəlir əldə etmək və cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə pul vəsaitlərinin əldə edilməsinin həqiqi mənbəyini gizlətmək üçün maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsi məqsədilə yaradılan mütəşəkkil dəstədə birləşib, təmsil olunduğu qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinin birbaşa göstərişi ilə «Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında» 15 dekabr 1992-ci il tarixli 405 №-li Qanunun 2, 10,11-ci maddələri, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 33-cü maddəsi, «Lisenziya tələb olunan fəaliyyət növlərinin (dövlət təhlükəsizliyindən irəli gələn hallar istisna olmaqla) siyahısı və həmin fəaliyyət növlərinə lisenziya verilməsinə görə ödənilən dövlət rüsumunun məbləğləri» haqqında 21.12.2015-ci il tarixdə təsdiq edilmiş Qaydaların 16.1-ci bəndinin tələblərini pozaraq qanun vericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınmadan, həmçinin xüsusi razılıq (lisenziya) almadan banklar və digər kredit təşkilatlarının müstəsna funksiyalarına aid olan müştərilərin tapşırığı ilə pul vəsaitlərinin Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni köçürülməsi əməliyyatları üzrə faktiki bank fəaliyyətini həyata keçirmək məqsədi ilə dəstə tərkibində aparılmış bölgüyə uyğun olaraq üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirib, Təqsirləndirilən şəxs1 digərləri ilə birlikdə təmsil olunduqları Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə dair Rusiya Federasiyası ərazisində təbliğat apararaq, 2016-cı ilin mart ayından etibarən biznes strukturlarında çalışan Azərbaycan Respublikasının ayrıayrı vətəndaşlarının hər birindən hər ay 1000-2000 ABŞ dollarına bərabər Rusiya rublu əskinaslarını nağd surətdə qəbul etməklə, eləcə də Ukrayna vətəndaşı X2 adına Rusiya Federasiyasının “Sberbank” kommersiya bankında açdırdığı **********590884 nömrəli plastik bank kartı hesabına və Təqsirləndirilən şəxs3 anası X7 adına həmin bankda olan **********432868 nömrəli bank kartı hesabına Rusiya Federasiyasında yaşayan X49, X80, X31, Şahid18, X32, X8, X64, X61, X85, X55, X81, X91, X82, X44, X23, X150, X30, X69 oğlu, X15, X21, X25, X15, X51, X52, X75, X35, X26, X62, X27, X83, X63, X36, X28, X13, X3, X12, X29, X37, Şahid14, X38, X18, Şahid13 və digərləri tərəfindən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitlərinin qeyri-nağd mədaxil edilməsini təşkiledərək, qeyri-nağd pul vəsaitlərini hesablardan çıxarıb ABŞ dollarına konversiya edib, topl anmış nağd pul vəsaitləri ilə birlikdə hər ay 30.000 ABŞ dolları civarında pulun Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni yolla göndərilməsi üçün Rusiya Federasiyasında əlaqə qurduqları şəxslərə verilib, onlar vasitəsilə Bakı şəhəri və Gədəbəy rayonu ərazisində qeyd olunan pulları qəbul etməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs2 anket məlumatları və mobil telefon nömrəsini valyutaların bank əməliyyatı olmadan köçürülməsi ilə məşğul olan Şahid4, Şahid1, X45, Şahid2 vermələrindən və Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olan ********** və digər nömrələrdən zəng etməklə, həmçinin “WatsApp” proqramı vasitəsilə apardığı yazışmalarla həmin şəxslərlə əlaqə yaradıb Şahid1 ilə Gədəbəy şəhərində və həmin rayonun Arıxdam kəndində görüşüb 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə hər ay 3.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 25 ay ərzində 75.000 ABŞ dolları, Şahid2 Bakı şəhəri Nobel prospektində 2016-cı ilin dekabr ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə, hər ay 4.000 ABŞ dolları olmaqla cəmi 16 ay ərzində 64.000 ABŞ dolları, Şahid4 ilə Bakı şəhərinin “Gənclik”, “Nərimanov” metrostansiyalarının yaxınlığı və digər ərazilərdə görüşüb 2017-ci ilin yanvar, fevral aylarında 10.000 ABŞ dolları, mart ayının 24də 8.000 ABŞ dolları, aprel ayında 10.000 ABŞ dolları, may ayının 16-da 50.000 ABŞ dolları, həmin ilin iyun ayından 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla hər ay yenə də 10.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 15 ay ərzində 188.000 ABŞ dolları, X45 ilə Bakı şəhəri, X99 küçəsində yerləşən 5 nömrəli Şəhər Kliniki Xəstəxanasının qarşısında görüşüb 2017-ci ilin may ayının 30-da 36.952 ABŞ dolları, həmin ilin iyun, iyul, avqust, sentyabr aylarında 5.000 ABŞ dolları, oktyabr ayının 30-da 8.000 ABŞ dolları, noyabr ayından etibarən isə 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla yenə də hər ay 5.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 10 ay ərzində 84.952 ABŞ dolları məbləğində nağd pul vəsaitlərini qəbul edib ona və Təqsirləndirilən şəxs3, Təqsirləndirilən şəxs4 verməsindən sonra, sonuncularla birlikdə dəstə tərkibində üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirərək qeyd olunan pul vəsaitlərini qəbul edib Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinə verməsi ilə mütəşəkkil dəstə tərkibində vahid qəsdlə ümumilikdə müvafiq dövrün rəsmi məzənnəsinə əsasən 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər 411.952 ABŞ dolları məbləğində xüsusilə külli miqdard a gəlir əldə edib qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, həmçinin Azərbaycan Respublikasının “Valyuta tənzimi” haqqında Qanunu “Rezidentlər və qeyri-rezidentlər tərəfindən xarici valyutanın Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi və Azərbaycan Respublikasından çıxarılması Qaydaları", "Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyrirezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları» ilə müəyyənləşdirilən pul dövriyyəsi qaydalarına zidd olmaqla cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə həmin pul vəsaitlərini Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının rəhbər vəzifəli şəxslərinə verib qurumun tədbirlərinin maliyyələşdirilməsi, dəstə üzvlərinin iqtisadi maraqlarının təmin olunması və digər maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə sərf olunmaqla istifadə edilməsi ilə cina yət yolu ilə əldə edilmiş 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər külli miqdarda pul vəsaitlərini mütəşəkkil dəstə tərkibində leqallaşdırılmasında iştirak etmişdir. Həmin hökmlə Təqsirləndirilən şəxs3 təqsirli bilinib məhkum edilmişdir ona görə ki, o, 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövr ərzində Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü kimi, Gənclər Komitəsinin Ali Məclisinin sədri Təqsirləndirilən şəxs4, Nərimanov rayon şöbəsinin sədri Məhkum, Rusiya Federasiyasında yaşayan Təqsirləndirilən şəxs1, sonuncunun qohumu Təqsirləndirilən şəxs2 və digərləri ilə qeyri-qanuni gəlir əldə etmək və cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə pul vəsaitlərinin əldə edilməsinin həqiqi mənbəyini gizlətmək üçün maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsi məqsədilə yaradılan mütəşəkkil dəstədə birləşib, təmsil olunduğu qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinin birbaşa göstərişi ilə «Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında» 15 dekabr 1992-ci il tarixli 405 №-li Qanunun 2, 10,11-ci maddələri, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 33-cü maddəsi, «Lisenziya tələb olunan fəaliyyət növlərinin (dövlət təhlükəsizliyindən irəli gələn hallar istisna olmaqla) siyahısı və həmin fəaliyyət növlərinə lisenziya verilməsinə görə ödənilən dövlət rüsumunun məbləğləri» haqqında 21.12.2015-ci il tarixdə təsdiq edilmiş Qaydaların 16.1-ci bəndinin tələblərini pozaraq qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınmadan, həmçinin xüsusi razılıq (lisenziya) almadan banklar və digər kredit təşkilatlarının müstəsna funksiyalarına aid olan müştəri lərin tapşırığı ilə pul vəsaitlərinin Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni köçürülməsi əməliyyatları üzrə faktiki bank fəaliyyətini həyata keçirmək məqsədi ilə dəstə tərkibində aparılmış bölgüyə uyğun olaraq üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirib, Təqsirləndirilən şəxs1 və digərləri ilə birlikdə təmsil olunduqları Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə dair Rusiya Federasiyası ərazisində təbliğat apararaq, 2016-cı ilin mart ayından etibarən biznes strukturlarında çalışan Azərbaycan Respublikasının ayrı-ayrı vətəndaşlarının hər birindən hər ay 1000-2000 ABŞ dollarına bərabər Rusiya rublu əskinaslarını nağd surətdə qəbul etməklə, eləcə də anası X7 adına Rusiya Federasiyasının “Sberbank” kommersiya bankında açılmış ******* ***432868 nömrəli bank kartı hesabına və Təqsirləndirilən şəxs1 Moskva şəhərində ticarət sektorunda tabeliyində işləyən Ukrayna vətəndaşı X2 adına həmin bankda açdırdığı **********590884 nömrəli plastik bank kartı hesabına Rusiya Federasiyasında yaşayan X37, Şahid14, X38, X18, Şahid13, X49, X80, X31, Şahid18, X32, X8, X64, X61, X85, X55, X81, X91, X82, X44, X67, X150, X30, X24, X15, X21, X25, X15, X51, X52, X75, X35, X26, X62, X27, X83, X63, X36, X28, X13, X3, X12, X29 və digərləri tərəfindən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitlərinin qeyri-nağd mədaxil edilməsini təşkil edərək, qeyrinağd pul vəsaitlərini hesablardan çıxarıb ABŞ dollarına konversiya edərək, toplanmış nağd pul vəsaitləri ilə birlikdə Təqsirləndirilən şəxs1 və digərinin hər ay 30.000 ABŞ dolları civarında pulun Azərbaycan Resp ublikasına qeyri-qanuni yolla göndərilməsi üçün Rusiya Federasiyasında əlaqə qurduqları şəxslərə verib, onlar vasitəsilə Bakı şəhəri və Gədəbəy rayonu ərazisində qeyd olunan pulları qəbul etməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs2 anket məlumatları və mobil telefon nömrəsini valyutaların bank əməliyyatı olmadan köçürülməsi ilə məşğul olan Şahid4, Şahid1, X45, Şahid2 vermələrindən və Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olan ********** və digər nömrələrdən zəng etməklə, həmçinin “WatsApp” proqramı vasitəsilə apardığı yazışmalarla həmin şəxslərlə əlaqə yaradıb Şahid1 ilə Gədəbəy şəhərində və həmin rayonun Arıxdam kəndində görüşüb 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə hər ay 3.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 25 ay ərzində 75.000 ABŞ dolları, Şahid2 Bakı şəhəri Nobel prospe ktində 2016-cı ilin dekabr ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə, hər ay 4.000 ABŞ dolları olmaqla cəmi 16 ay ərzində 64.000 ABŞ dolları, Şahid4 ilə Bakı şəhərinin “Gənclik”, “Nərimanov” metrostansiyalarının yaxınlığı və digər ərazilərdə görüşüb 2017-ci ilin yanvar, fevral aylarında 10.000 ABŞ dolları, mart ayının 24də 8.000 ABŞ dolları, aprel ayında 10.000 ABŞ dolları, may ayının 16-da 50.000 ABŞ dolları, həmin ilin iyun ayından 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla hər ay yenə də 10.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 15 ay ərzində 188.000 ABŞ dolları, X45 ilə Bakı şəhəri, X99 küçəsində yerləşən 5 nömrəli Şəhər Kliniki Xəstəxanasının qarşısında görüşüb 2017-ci ilin may ayının 30-da 36.952 ABŞ dolları, həmin ilin iyun, iyul, avqust, sentyabr aylarında 5.000 ABŞ dolları, oktyabr ayı nın 30-da 8.000 ABŞ dolları, noyabr ayından etibarən isə 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla yenə də hər ay 5.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 10 ay ərzində 84.952 ABŞ dolları məbləğində nağd pul vəsaitlərini qəbul edib ona və Təqsirləndirilən şəxs4, Məhkum verməsindən sonra, sonuncularla birlikdə dəstə tərkibində üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirərək qeyd olunan pul vəsaitlərini qəbul edib Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinə verməsi ilə mütəşəkkil dəstə tərkibində vahid qəsdlə ümumilikdə müvafiq dövrün rəsmi məzənnəsinə əsasən 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər 411.952 ABŞ dolları məbləğində xüsusilə külli miqdarda gəlir əldə edib qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, həmçinin Azərbaycan Respublikasının “Valyuta tən zimi” haqqında Qanunu “Rezidentlər və qeyri-rezidentlər tərəfindən xarici valyutanın Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi və Azərbaycan Respublikasından çıxarılması Qaydaları", "Azərbaycan Respublikasının rezident və qeyrirezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları» ilə müəyyənləşdirilən pul dövriyyəsi qaydalarına zidd olmaqla cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə həmin pul vəsaitlərini Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının rəhbər vəzifəli şəxslərinə verib qurumun tədbirlərinin maliyyələşdirilməsi, dəstə üzvlərinin iqtisadi maraqlarının təmin olunması və digər maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə sərf olunmaqla istifadə edilməsi ilə cinayət yolu ilə əldə edilmiş 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər külli miqdarda pul vəsaitlərini müt əşəkkil dəstə tərkibində leqallaşdırılmasında iştirak etmişdir. Həmin hökmlə Təqsirləndirilən şəxs4 təqsirli bilinib məhkum edilmişdir ona görə ki, o, 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövr ərzində Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının Gənclər Komitəsinin Ali Məclisinin sədri kimi, həmin qurumun Rəyasət Heyətinin üzvü Təqsirləndirilən şəxs3, Nərimanov rayon şöbəsinin sədri Məhkum, Rusiya Federasiyasında yaşayan Təqsirləndirilən şəxs1, sonuncunun qohumu Təqsirləndirilən şəxs2 və digərləri ilə qeyriqanuni gəlir əldə etmək və cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə pulvəsaitlərinin əldə edilməsinin həqiqi mənbəyini gizlətmək üçün maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsi məqsədilə yaradılan mütəşəkkil dəstədə birləşib, təmsil olunduğu qurumun rəhbər vəzifəli şəx slərinin birbaşa göstərişi ilə «Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında» 15 dekabr 1992-ci il tarixli 405 №-li Qanunun 2, 10, 11-ci maddələri, Azərbaycan Respublikası Vergi Məcəlləsinin 33-cü maddəsi, «Lisenziya tələb olunan fəaliyyət növlərinin (dövlət təhlükəsizliyindən irəli gələn hallar istisna olmaqla) siyahısı və həmin fəaliyyət növlərinə lisenziya verilməsinə görə ödənilən dövlət rüsumunun məbləğləri» haqqında 21.12.2015-ci il tarixdə təsdiq edilmiş Qaydaların 16.1-ci bəndinin tələblərini pozaraq qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınmadan, həmçinin xüsusi razılıq (lisenziya) almadan banklar və digər kredit təşkilatlarının müstəsna funksiyalarına aid olan müştərilərin tapşırığı ilə pul vəsaitlərinin Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni kö çürülməsi əməliyyatları üzrə faktiki bank fəaliyyətini həyata keçirmək məqsədi ilə dəstə tərkibində aparılmış bölgüyə uyğun olaraq üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirib, Təqsirləndirilən şəxs1 digərləri ilə birlikdə təmsil olunduqları Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun fəaliyyətinin maliyyələşdirilməsinə dair Rusiya Federasiyası ərazisində təbliğat apararaq, 2016-cı ilin mart ayından etibarən biznes strukturlarında çalışan Azərbaycan Respublikasının ayrıayrı vətəndaşlarının hər birindən hər ay 1000-2000 ABŞ dollarına bərabər Rusiya rublu əskinaslarını nağd surətdə qəbul etməklə, eləcə də Ukrayna vətəndaşı X2 adına Rusiya Federasiyasının “Sberbank” kommersiya bankında açdırdığı **********590884 nömrəli plastik bank kartı hesabına və Təqsirləndirilən şəxs3 anası X7 adına həmi n bankda olan **********432868 nömrəli bank kartı hesabına Rusiya Federasiyasında yaşayan X49, X80, X31, Şahid18, X32, X8, X64, X61, X43, X20, X101, X91, X82, X44, X67, X150, X30, X24, X15, X21, X25, X15, X51, X52, X75, X35, X26, X62, X27, X83, X63, X36, X28, X13, X3, X12, X29, X37, Şahid14, X38, X18, Şahid13 və digərləri tərəfindən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitlərinin qeyri-nağd mədaxil edilməsini təşkil edərək, qeyri-nağd pul vəsaitlərini hesablardan çıxarıb ABŞ dollarına konversiya edib, toplanmış nağd pul vəsaitləri ilə birlikdə hər ay 30.000 ABŞ dolları civarında pulun Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni yolla göndərilməsi üçün Rusiya Federasiyasında əlaqə qurduqları şəxslərə verilib, onlar vasitəsilə Bakı şəhəri və Gədəbəy rayonu ərazisində qeyd olunan pulları qəbul etməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs2 anket məlumatları və mobil telefon nömrəsini valyutaların bank əməliyyatı olmadan köçürülməsi ilə məşğul olan Şahid4, Şahid1, X45, Şahid2 vermələrindən və Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olan ********** və digər nömrələrdən zəng etməklə, həmçinin “WatsApp” proqramı vasitəsilə apardığı yazışmalarla həmin şəxslərlə əlaqə yaradıb Şahid1 ilə Gədəbəy şəhərində və həmin rayonun Arıxdam kəndində görüşüb 2016-cıilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə hər ay 3.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 25 ay ərzində 75.000 ABŞ dolları, Şahid2 Bakı şəhəri Nobel prospektində 2016-cı ilin dekabr ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövrdə, hər ay 4.000 ABŞ dolları olmaqla cəmi 16 ay ərzində 64.000 ABŞ dolları, Şahid4 ilə Bakı şəhərinin “Gənclik”, “Nərimanov” me trostansiyalarının yaxınlığı və digər ərazilərdə görüşüb 2017-ci ilin yanvar, fevral aylarında 10.000 ABŞ dolları, mart ayının 24-də 8.000 ABŞ dolları, aprel ayında 10.000 ABŞ dolları, may ayının 16-da 50.000 ABŞ dolları, həmin ilin iyun ayından 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla hər ay yenə də 10.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 15 ay ərzində 188.000 ABŞ dolları, X45 ilə Bakı şəhəri, X99 küçəsində yerləşən 5 nömrəli Şəhər Kliniki Xəstəxanasının qarşısında görüşüb 2017-ci ilin may ayının 30-da 36.952 ABŞ dolları, həmin ilin iyun, iyul, avqust, sentyabr aylarında 5.000 ABŞ dolları, oktyabr ayının 30-da 8.000 ABŞ dolları, noyabr ayından etibarən isə 2018-ci ilin mart ayı da daxil olmaqla yenə də hər ay 5.000 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 10 ay ərzində 84.952 ABŞ dolları məbləğində nağd pul vəsa itlərini qəbul edib ona və Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum verməsindən sonra, sonuncularla birlikdə dəstə tərkibində üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirərək qeyd olunan pul vəsaitlərini qəbul edib Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyası adlı qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinə verməsi ilə mütəşəkkil dəstə tərkibində vahid qəsdlə ümumilikdə müvafiq dövrün rəsmi məzənnəsinə əsasən 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər 411.952 ABŞ dolları məbləğində xüsusilə külli miqdarda gəlir əldə edib qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, həmçinin Azərbaycan Respublikasının “Valyuta tənzimi” haqqında Qanunu “Rezidentlər və qeyri-rezidentlər tərəfindən xarici valyutanın Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi və Azərbaycan Respublikasından çıxarılması Qaydaları", "Azərbaycan Respublika sının rezident və qeyri-rezidentlərinin xarici valyuta əməliyyatlarının aparılması Qaydaları» ilə müəyyənləşdirilən pul dövriyyəsi qaydalarına zidd olmaqla cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə həmin pul vəsaitlərini Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının rəhbər vəzifəli şəxslərinə verib qurumun tədbirlərinin maliyyələşdirilməsi, dəstə üzvlərinin iqtisadi maraqlarının təmin olunması və digər maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə sərf olunmaqla istifadə edilməsi ilə cinayət yolu ilə əldə edilmiş 700.028,4 (yeddi yüz min iyirmi səkkiz) manata bərabər külli miqdarda pul vəsaitlərini mütəşəkkil dəstə tərkibində leqallaşdırılmasında iştirak etmişdir. Hökmdən məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiəçiləri Həsənova İlhamə Zakir qızı və Bayramov Bəhruz Front oğlu, Məhkum müdafiəçisi Cavado v Cavad Yusif oğlu, məhkumlar Təqsirləndirilən şəxs3 və Təqsirləndirilən şəxs4 müdafiəçisi Namazlı Fariz Mübariz oğlu və məhkum Təqsirləndirilən şəxs2 müdafiəçisi Qulizadə Gülnar Məmmədağa qızı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının (sədrlik edən hakim Məmmədov Namiq Eyyub oğlu, hakimlər Bayramov Əmir Novruz oğlu və Qasımov Əflatun İbrahim oğlundan ibarət tərkibdə) 08 may 2019-cu il tarixli qərarı ilə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 27 fevral 2019-cu il tarixli hökmü dəyişdirilmədən saxlanılmış, apellyasiya şikayətləri təmin edilməmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 08 may 2019-cu il tarixli qərarından məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiəçisi Bayramov Bəhruz Front oğlu, Məhkum müdafiəçi si Cavadov Cavad Yusif oğlu, məhkum Təqsirləndirilən şəxs3 müdafiəçisi Layıc Aqil Tacir oğlu və məhkum Təqsirləndirilən şəxs4 kassasiya şikayətləri verərək, həmin qərarı ləğv etməklə məhkumlar Təqsirləndirilən şəxs1, Məhkum, Təqsirləndirilən şəxs3 və Təqsirləndirilən şəxs4 barələrində olan cinayət işi üzrə icraata bəraətverici əsaslarla xitam verilməsini xahiş etmişlər. KASSASİYA ŞİKAYƏTLƏRİNİN DƏLİLLƏRİ: Məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiəçisi B.F.Bayramov kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, Təqsirləndirilən şəxs1 08 may 2018-ci il tarixdə Gədəbəy rayonundan qardaşı X200 və onun həyat yoldaşı ilə birgə Bakı şəhərinə gələn zaman DYP-nin Şəmkir rayonu ərazisində yerləşən postunda saxlanılmış və polisə aparılaraq guya üzərindən narkotik aşkar olunmuşdur. Əməliyyatı Azərbayca n Respublikası DİN-nin B.M.C.M.İ-nin əməkdaşları həyata keçirmişdir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 138.1-ci maddəsinə görə sübutetmə ittihamın qanuni, əsaslı və ədalətli həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən halların müəyyən edilməsi məqsədilə sübutların əldə edilməsindən, yoxlanılmasından və qiymətləndirilməsindən ibarətdir. AR CPM-nin 138.2-ci maddəsinə görə təqsirləndirilən şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması əsaslarını və onun təsirli olub-olmamasını sübutetmə vəzifəsi ittihamçının üzərinə düşür. İttiham tərəfi bu epizod üzrə əməliyyatın AR DİN-nin B.M.C.Q.M.İ-nin əməkdaşları tərəfindən hansı zəruri hallara görə belə bir əməliyyat apardığı əsaslandırılmamışdır. İttiham tərəfi həmin əməkdaşların bu işlə bağlı suallara düzgün cavab verməməsi, bu epizod üzrə cinayət işinin uydurma olduğ unu bir daha sübut edəcəyinə görə həmin əməkdaşları cinayət işində şahid kimi qeyd etməmişdilər. Digər tərəfdən, vəsatətlər verib Taleh və Təqsirləndirilən şəxs1 məxsus telefon nömrələrinin əhatə dairəsini müəyyən etmək, 08 may 2018-ci il tarixdə həmin ərazidə müşahidə kameralarının görüntülərini tələb etsələr də, məhkəmə vəsatətləri təmin etmədi. AR CM-nin 53-cü maddəsinə görə vergitutma obyektlərindən vergini ödəməli olan şəxs vergi ödəyicisi hesab olunur və bundan yayınan istənilən ödəyici “qanunsuz” sahibkarlıq subyektidir. Sahibkarlıq fəaliyyəti vergi orqanında uçota alınmadan fəaliyyət göstərən şəxslər əhali ilə pul hesablaşmalarının nəzarət-kassa aparatları və ciddi hesabat bankları tətbiq edilmədən həyata keçirildiyinə görə AR VM-nin 58.7-ci maddəsinə görə maliyyə sanksiyaları tətb iq olunur və miqdarından asılı olaraq cinayət məsuliyyətinə cəlb olunur. Təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs1 RF-nın vətəndaşıdır, burada AR-da qeyri-rezident kimi heç bir fəaliyyəti olmadığı halda bu maddə ilə ittiham irəli sürmək absurddur. Hüquqlarının müdafiə etdiyi şəxs Təqsirləndirilən şəxs1 ittiham olunduğu maddə isə AR CM-nin 193-1.3.2-ci maddəsidir. Həmin maddəyə görə cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini və digər əmlakı leqallaşdırma. Təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs1 RF-nın Moskva şəhərində kiçik sahibkarlıqla məşğuldur. ARnın ərazində vergi ödəyicisi deyil, hər hansı əmlakı yoxdur, heç bir fəaliyyətlə məşğul olmayıb. Təqsirləndirilən şəxs1 fəaliyyəti RF-da olduğundan əgər ittihama görə cinayəti törətmiş olsaydı, vətəndaşlığı olan dövlət onun haqqında cinayət i şi başlayardı. RF- nın müvafiq orqanlarının verdiyi rəsmi sənədlərə görə orada hər hansı cinayət törətməyib və məhkumluğu yoxdur. İstintaq materiallarına görə guya cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin mənbəyi RF-dır. Vətəndaşı olduğu dövlət hər hansı bir cinayət törətmədiyini bildirdiyi halda bu maddə ilə onun ittiham edilməsi absurddur. AR CM-nin 12.1-ci maddəsinə görə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları və Azərbaycan Respublikasında daimi yaşayan vətəndaşlığı olmayan şəxslər Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda törətdikləri əmələ (hərəkət və ya hərəkətsizliyə) görə, bu əməl həm Azərbaycan Respublikasının, həm də ərazisində törədildiyi xarici dövlətin qanunvericiliyinə əsasən cinayət sayılırsa və bu cinayətə görə həmin şəxslər xarici dövlətdə məhkum olunmamışlar sa, bu Məcəllə əsasında cinayət məsuliyyətinə cəlb edilirlər. Eyni zamanda təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs1 yaxın qohumlarının yəni qardaşının həyat yoldaşları X9, X1, bacısı X4, qardaşları X10 və X11 adına olan daşınmaz əmlaklarını xüsusi müsadirə edilməsi edilməsi qanunsuz, əsassızdır. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs1 RF-nın vətəndaşıdır. Həmin əmlaklar 1996-cı ildən başlayaraq alınıb. Təqsirləndirilən şəxs1 RF-da mənzili və obyekti var. Həmin əmlakları müsadirə etmək həm AR-nın Konstitusiyası həm də beynəlxalq konvensiyaların tələblərinin birbaşa pozulmasıdır. Məhkəmə prosesinin gedişində də Təqsirləndirilən şəxs1 hər hansı cinayət yolu ilə əldə edilmiş pulun olması birmənalı şəkildə sübut olunmalıdır. Həmçinin müsadirə edilən əmlaklardan biri 1957-ci ildə inşa edilmiş, məhrumun v alideynlərdən vərəsəlik qaydasında əldə olunmuş ünvan 2 ünvanında yerləşən evin müsadirə olunması hökmün nə qədər qanunsuz olmağının bariz nümunəsidir. Həmçinin məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiə hüquqları pozulmuş qeyri-insani rəftara və işgəncələrə məruz qalsa da, məhkəmə nəinki bu faktları araşdırmamış, heç bir hüquqi qiymət verməmişdir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, müdafiə tərəfi apellyasiya məhkəməsinin qərarını ləğv etməklə məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində bəraətverici əsaslarla cinayət işinin icraatına xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkum müdafiəçisi C.Y.Cavadov kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, CM-nin 192 və 193-cü maddələri ilə verilən ittihamlar cinayət deyil və təqsirləndirilən şəxslərin əməllərində hər hansı cinayət tər kibi yoxdur. Əvvəlcə 08 may 2018-ci ildə Təqsirləndirilən şəxs1 Gədəbəy rayonundan Bakıya qardaşı və onun həyat yoldaşı ilə birlikdə qayıdan zaman Şəmkir polis postunun yanında mülki geyimli şəxslər tərəfindən saxlanılır və naməlum istiqamətə aparılır. Onun tutulması zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 qardaşına və onun həyat yoldaşına hər hansı məlumat verilmir. Təqsirləndirilən şəxs1 qardaşı DİN-nin 102 məlumat xidmətinə bu barədə məlumat verir. Bir neçə gün ərzində Təqsirləndirilən şəxs1 harada saxlanması barədə məlumat əldə etmək mümkün olmur. Sonunda bəlli olur ki, o, Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsində saxlanılır. Onun yaxınları tərəfindən tutulan müdafiəçinin onunla görüşünə də mane olurlar. Təqsirləndirilən şəxs1 həbs edildikdən 2 gün sonra onun qardaşı oğlu Təqsirləndir ilən şəxs2 də həbs olunur. Yenə də onun harada saxlanması barədə məlumat verilmir. Sonradan 25 may 2018-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının 3 üzvü - Məhkum, Təqsirləndirilən şəxs4 və Təqsirləndirilən şəxs3 BMCMİ-nin əməkdaşları tərəfindən həbs edilir, yenə də onların ailə üzvlərinə bu həbslər barədə məlumat verilmir. 26 may 2018-ci ildə təqsirləndirilən şəxslərin həbs olunması ilə bağlı Daxili İşlər nazirliyi və Baş Prokurorluq onların təqsirsizlik prezumpsiyası hüququnu pozaraq bəyanat yayır və bu bəyanatla onları cinayətlərin törədilməsində ittiham etmişlər. Yalnız bundan sonra məlum olur ki, təqsirləndirilən şəxslərə qarşı hansı ittihamlar irəli sürülüb. İlkin olaraq Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 həbs olunur, onların həbs edilməsində məqsəd AXCP üzvlərinə qar şı ittihamların irəli sürülməsi olub. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 geniş yayılmış ənənəvi üsulla - narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ittihamı ilə həbs edilirlər və onların ilkin izahat və ifadələrində məhz narkotik vasitələrin əldə edilməsi ilə bağlı ifadələr yer alır. Hər iki şəxsə qarşı CM-nin 234.4.3-cü maddəsi ilə ittiham irəli sürülür və onlar bu maddə üzrə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilirlər. Daha sonra S. Rüstəmovu əlavə dindirirlər. Cinayət işi materiallarında S. Rüsətmovun təqsirləndirilən şəxs kimi əlavə dindirilməsi protokolu var. Bu protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 AXCP-ni maliyyələşdirilməkdən bəhs edir. Halbuki AXCP-nin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı istintaq orqanına əməliyyat yolu ilə məlumat daxil olmayıb və təqsir ləndirilən şəxs bununla bağlı ifadə vermək istəyini bildirməyib. Həmin dindirmə protokoluna baxdıqda görürük ki, müstəntiq də AXCP-nin maliyyələşməsi ilə bağlı sual vermir, Təqsirləndirilən şəxs1 özü bu barədə danışır. Əgər Təqsirləndirilən şəxs1 maliyyələşmə ilə bağlı ifadə vermək istəyi var idisə, bu mütləq şəkildə rəsmiləşdirilməli idi, yəni o, istintaq orqanına ərizə ilə müraciət etməli və ifadə vermək istəyini bildirməli idi. Yaxud istintaq orqanı maliyyələşmə ilə bağlı başqa mənbələrdən məlumat almalı və Təqsirləndirilən şəxs1 bu xüsusatların yoxlanılması üçün dindirməli idi. İş materiallarından görünür ki, bu iki halın heç biri baş verməyib. Bu da onu təsdiq edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 məsuliyyətə cəlb edilməsi məhz digər təqsirləndirilən şəxslərin məsu liyyətə cəlb edilməsinə suni ittiham yaradılması üçün yönəlmişdir. Hətta Baş prokurorluq və Daxili işlər nazirliyinin birgə bəyanatından da bu açıq şəkildə görünür. 08 may 2018-ci ildə DİN-nin BMCMÜİnin Banditizm və digər təhlükəli cinayətlərlə mübarizə şöbəsinin əməliyyat müvəkkili X201 tərəfindən əməliyyat axtarış tədbirlərinin keçirilməsinə dair qərar qəbul edilib. İstintaq materiallarına görə, həmin tarixdə Təqsirləndirilən şəxs1 polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb və üzərinə şəxsi axtarış keçirilib. Bu barədə baxış keçirilməsi və maddi sübutun götürülməsi haqqında protokol tərtib olunub. Protokol 08 may 2018-ci il saat 20.00-dan 20.30-a qədər tərtib edilib. Daha sonra həmin tarixdə X201 tərəfindən cinayət törətməkdə şübhəli olan şəxsin tutulması haqqında qərar qəbul edilib. Qərard a göstərilib ki, Təqsirləndirilən şəxs1 CM- nin 234.4.3-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə şübhəli şəxs kimi tutulsun və bu barədə protokol tərtib edilsin. 08 may 2018-ci il saat 20.40-da şübhəli şəxsin tutulması haqqında protokol tərtib edilib. Təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində axtarış apanlarkən onun barəsində hər hansı qərar qəbul edilməmiş, o, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxs olmamışdır, onun barəsində tutma protokolu tərtib edilməmişdir. Şübhəli şəxsin tutulması haqqında protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində axtarış aparılıb, daha sonra şübhəli şəxsin tutulması haqqmda qərar və protokol tərtib edilib. Təqsirləndirilən şəxs1 üzərində şəxsi axtarış onun statusu müəyyən edilmədən aparılıb. Bu isə kobud qanun pozuntusudur və əldə olunmuş sübutun qanuni olmasını şübhə altına alır. Həmin sübut yolverilməz sübut hesab olunmalıdır. Bundan əlavə, Təqsirləndirilən şəxs1 üzərinə baxış keçirilməsinə dair qərar qəbul edilərkən artıq narkotik maddələrin olmasına dair konkret şübhələr var idi, Belə olan təqdirdə baxış zamanı müdafiəçinin iştirakı təmin edilməli idi. Bununla da Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiə hüququ kobud şəkildə pozulub. CPM-nin 125.2.7-ci maddəsinə əsasən istintaq və ya digər prosessual hərəkətlərin icraatı qaydaları kobud pozuntularla aparıldıqda əldə edilmiş məlumatların, sənədlərin və digər əşyaların cinayət işi üzrə sübut kimi qəbul edilməsinə yol verilmir. Bundan əlavə, məhkəmə iclasında ifadə verən hal şahidləri bildirdi ki, təxminən saat 17.00 radələrində Təqsirləndirilən şəxs1 parkda saxlanılıb və c ibindən bükülü çıxartdıqdan sonra Şəmkir rayon Polis Şöbəsinə gətirilib. Təxminən 2 saat ərzində bütün işlər, sənədləşmə yekunlaşıb və hal şahidləri evlərinə yollanıb. Sənədlərdən görünür ki, baxış 1800-dan 1845-də həyata keçirilib, protokolsa 20.00-20.30-da tərtib edilib. Təqsirləndirilən şəxs1 şübhəli şəs qismində tutulmasının 3 saatdan çox gecikməsinin hansı səbəbdən baş verməsi məlum deyil. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 153-cü maddəsinin mənasına görə isə tutulmuş şəxs təxirə salınmadan polis və digər tətqiqat orqanlarının müvəqqəti saxlama yerinə gətirilməli və onun tutulması müvafiq protokolla rəsmiləşdirilməlidir. Protokolda Təqsirləndirilən şəxs1 ailə üzvlərinə onun tutulması haqqında məlumat verildiyi qeyd edilir, ancaq konkret olaraq onun ailə üzvlərindən kimə, hansı vasitə (te lefon, faks, telefonoqram və s.) ilə məlumat verildiyi göstərilmir. Ona görə də CM-nin 234.4.3-cü maddəsi üzrə ittihamın irəli sürülməsinə əsas olmuş 08 may 2018-ci ildə BMCMİ-nin əməkdaşı X201 tərəfindən tərtib edilən Təqsirləndirilən şəxs1 üzərinə baxış keçirilməsi və maddi sübut əhəmiyyətinə malik olan əşyaların götürülməsi haqqında protokolu, həmin tarixli şübhəli şəxsin tutulması haqqında protokol yolverilməz sübutlar olduğundan ittihamın əsasma qoyula bilməz. Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitələrin satış məqsədi ilə külli miqdarda gəzdirməkdə, saxlamaqda təqsirləndirilir. İstintaq materiallarına görə, onun narkotik vasitələrin alğısatqısı ilə məşğul olmasına dair yeganə sübut DİN-in BMCMİ-nə bu barədə verilən əməliyyat məlumatıdır. Həmin sübutdan başqa istintaq orqanı Təqsirləndi rilən şəxs1 həqiqətən narkotik vasitəni satış məqsədi ilə əldə edib, gəzdirməsinə dair sübut əldə etməyib. Narkotik vasitənin satış niyyəti ilə əldə edilməsi, daşınması, saxlanılmasını təsdiq edən sübutlar mövcud olmalıdır. Bu sübutlar Təqsirləndirilən şəxs1 hər hansı şəxslə sövdələşməsi, həmin vasitəni kiməsə satmaq niyyətinin və istəyinin olması (bu istək iş materialları ilə sübut edilməlidir) və s.dir. Bütün təqsirləndirilən şəxslərə verilmiş ittihama görə, Təqsirləndirilən şəxs1 2016-cı ilin mart ayından 2018-ci ilin aprel ayına kimi olan dövr ərzində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi partiyasının üzvü kimi yaxın münasibətlərdə olduğu, həmin qurumun sədri X205, Azadlıq qəzetinin baş redaktoru X206, Rəyasət Heyətinin üzvü Təqsirləndirilən şəxs3, Gənclər Komitəsinin Ali Məclisinin sədri Təqsirlənd irilən şəxs4, Nərimanov rayon şöbəsinin sədri Məhkum, RF-da yaşayan X300, həmçinin qardaşı oğlu Təqsirləndirilən şəxs2 və digərləri ilə qeyri-qanuni gəlir əldə etmək və cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə pul vəsaitlərinin əldə edilməsinin həqiqi mənbəyini gizlətmək üçün maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsi məqsədi ilə yaradılan mütəşəkkil dəstədə birləşib, təmsil olunduğu qurumun rəhbər vəzifəli şəxslərinin birbaşa göstərişi ilə bir sıra qanunvericilik aktlarının tələblərini pozaraq qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alınmadan, vergi ödəyicisi kimi uçotda durmadan, həmçinin xüsusi razılıq (lisenziya) almadan banklar və digər kredit təşkilatlarının müstəsna funksiyalarına aid olan müştərilərin tapşırığı ilə pul vəsaitlərinin RF-dan Azərbaycan Respubl ikasına qeyri-qanuni köçürülməsi əməliyyatları üzrə faktiki bank fəaliyyətini həyata keçirmək məqsədi ilə dəstə tərkibində aparılmış bölgüyə uyğun olaraq üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirməklə cinayət yolu ilə əldə edildiyini bilə-bilə pul vəsaitlərini AXCP-in rəhbər vəzifəli şəxslərinə verib qurumun tədbirlərinin maliyyələşdirilməsinə, dəstə üzvlərinin iqtisadi maraqlarının təmin olunması və digər maliyyə əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə sərf olunmaqla istifadə edilməsi ilə cinayət yolu ilə əldə edilmiş 700.028,4 manata bərabət külli miqdarda pul vəsaitlərinin mütəşəkkil dəstə tərkibində leqallaşdırılmasında iştirak ediblər. Bu əməllər cinayət sayıla bilməz, təqsirləndirilən şəxslər nə qanunsuz sahibkarlıqla məşğul olub, nə də çirkli pul vəsaitlərini leqallaşdırıblar. İstintaq öz ü qəbul edir ki, həmin pul vəsaitləri partiya tədbirlərinin təşkili məqsədi ilə ianə formasında toplanmışdır və bu həqiqəti əks etdirən haldır. Yəni həmin pul vəsaitləri cinayət yolu ilə əldə olunmamışdır və leqallaşdırılmamışdır. İstər istintaq orqanı, istər məhkəmə həmin pul vəsaitlərinin mənbəyinin məhz çirkli pullar təşkil etməsinə dair sübut təqdim etməmişdir, əksinə dindirilmiş şahidlər bunun əksini bildirmişlər. Eyni zamanda istintaq orqanı tərəfindən məbləğ suni şəkildə şişirdilmişdir. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası siyasi partiyadır və ona ianələrin verilməsi Siyasi partiyalar haqqında qanunda əksini tapıb. Hazırki işdə AXCP-yə ianə şəklində pul vəsaiti verilib və bu heç bir halda cinayət məsuliyyəti yaratmır. İanələrin verilməsi qaydaları pozulursa, bu İnzibati Xətalar Məcəllə sinin 184-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Buna görə də pul vəsaitlərinin ianə şəklində verilməsi CM-nin 193-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olmur. Bu maddələr üzrə verilmiş ittihamın əsasına istintaq orqanı ekspertiza rəylərini qoyub. Cinayət işi materiallarında bir neçə ekspertiza rəyi mövcuddur. Həmin rəylər təqsirləndirilən şəxslərə məxsus olan mobil telefonların yaddaşında olan məlumatları əldə edib və silinmiş faylları bərpa edib. Həmin rəylər ittihamedici sübutlar kimi təqsirləndirilən şəxslərə qarşı sübut kimi qiymətləndirilib (Sübutların qiymətləndirilməsi haqqında 10 dekabr 2018-ci il tarixli qərar). İstintaq orqanı aşağıdakıları müəyyən edib: 13602 №-li ekspertiza rəyi əsasında Təqsirləndirilən şəxs2 mütəşəkkil dəstə tərkibində qanunsuz sa hibkarlıq və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması məqsədi ilə müxtəlif proqramlar vasitəsi ilə xarici ölkələrdə yaşayan şəxslərlə mütəmadi əlaqələr saxlayaraq nağd pul vəsaitlərinin xaricdən Azərbaycan Respublikasına gətirilməsini müzakirə edərək reallaşdırması faktları təsdiq olunur. 13604 №-li ekspertiza rəyi əsasında Təqsirləndirilən şəxs1 mütəşəkkil dəstə tərkibində qanunsuz sahibkarlıqla məşğul olma və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırılması ilə Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının qeyri-qanuni yollarla maliyyələşdirilməsini təşkil edib. Həmçinin həmin rəyə görə, X207 bir neçə dəfə külli miqdarda pulu, o cümlədən 50.000, 36952 ABŞ dolları məbləğində pulu götürdüyünü, Məhkumla, Təqsirləndirilən şəxs4la görüşdüyünü Təqsirləndirilən ş əxs1 bildirir. 14943 №-li ekspertiza rəyi ilə istintaq orqanı belə nəticəyə gəlib ki, qeyd olunan yazıların mətnləri ilə təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs3 mütəşəkkil dəstə tərkibində Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni pul göndərilməsi ilə sistemli surətdə məşğul olmaqla qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirməsi və bu pul vəsaitlərini üzvü olduğu qurumun qanunsuz maliyyələşdirilməsinə sərf etməklə cinayət yolu ilə əldə olunmuş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması əməllərini törətməsi bir daha təsdiq olunur. Qeyd edilən ekspertiza rəyləri təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli sürülən ittihamın möhkəmləndirilməsi üçün istifadə edilib. Həmin rəylər təqsirləndirilən şəxslərə (Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3) məxsus olan mobil telefonlarda olan yazışmaları əldə etməklə hazırlanıb. Rəylərin hər üçündə qeyd edilib ki, tədqiqat obyekti olan mobil telefonlar şifrəli olub. 13604 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, “təqdim edilmiş smartfonu işə saldıqda o, “İOS” əməliyyat sistemi ilə yüklənərək, menyu bölməsinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş rəqəmli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonun menyu bölməsinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş rəqəmli kilidin ekspertizasını təyin etmiş orqan tərəfindən “2005” olması bildirilərək, menyu bölməsinə giriş təmin olundu. 14943 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, smartfonlan işə saldıqda onlar “Android əməliyyat sistemi ilə yüklənərək, menyu bölmələrinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin daxil edilməsi tələb o lundu. Qeyd olunan smartfonlann menyu bölmələrinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin açılma ardıcıllığı ekspertizam təyin etmiş orqan tərəfindən rəqəmi ilə nömrələnmiş smartfonda “l->4->5->6 (şərti rəqəmlər)”-dən ibarət 3 rəqəmi ilə nömrələnmiş smartfonda >7->8->5->2->3->6->9 (şərti rəqəmlər)dən ibarət olması bildirilərək, menyu bölmələrinə giriş təmin olundu. 13602 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, təqdim edilmiş smartfonu işə saldıqda, o, “Android” əməliyyat sistemi ilə yüklənərək menyu bölməsinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonun menyu bölməsinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin açılma ardıcıllığı ekspertizanı təyin etmiş orqan tərəfi ndən “7->4->l->5->9->6->3 (şərti rəqəmlər)”dən ibarət olması bildirilərək, menyu bölməsinə giriş təmin olundu. Rəylərdən görünür ki, tədqiqat obyektləri olan mobil telefonlar xüsusi şifrli olub və həmin şifrlər ekspertizanı rəyin edən, yəni istintaq orqanı tərəfindən təqdim edilib. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, istintaq orqanı telefonların şifrlərini təqsirləndirilən şəxslərdən zorla, məcburi qaydada alıb. Yəni həmin şifrlər könüllü şəkildə təqdim edilməyib. Şifrlər zorla, hədə-qorxu ilə alındığından onun əsasında əldə edilmiş sübutlardan sübut kimi istifadə oluna bilməz. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olmuş, “Samsung” markalı, “SM-G950FD” modelli smartfona dair məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 24 may 2018-ci il tarixli 13602 №-li rəyi və həmin rəyə əlavə olun muş DVD diskinə baxış keçirilməsi haqqında 01 dekabr 2018-ci il tarixli protokol, Təqsirləndirilən şəxs1 istifadəsində olmuş “İphone” markalı “A1530” modelli smartfonun tədqiqinə dair məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 24 may 2018-ci il tarixli 13604 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş DVD diskinə baxış keçirilməsi haqqında 01 dekabr 2018-ci il tarixli protokolu, məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 03 iyul 2018-ci il tarixli 14943 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş 01 ədəd yaddaş daşıyıcısına (flash drive) baxış keçirilməsi haqqında 03 dekabr 2018-ci il tarixli protokolu yolverilməz sübut olduğundan ittihamın əsasına qoyula bilməz. Azərbaycan Respublikası CPMnin145.1-ci maddəsinə əsasən hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. Göründüyü kimi, məhkəmə yuxanda göstərilən hallan nəzərə almamış, toplanmış sübutların istər qanuna zidd əldə olunmasını, istərsə ittihamın təsdiqinə kifayət etməsini nəzərə almamışdır. Verilən mötəbər vəsatətlər təmin edilməmişdir və məhkəmə ədalətli araşdınlma kriteriyasına cavab verməmişdir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, müdafiə tərəfi apellyasiya məhkəməsinin qərarını ləğv edərək Məhkum əməlində cinayət tərkibi olmadığından iş üzrə icraata xitam verilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkum Təqsirləndirilən şəxs3 müdafiəçisi Layıc Aqil Tacir oğlu kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli s ürülmüş ittihamlar cinayət sayıla bilməz, təqsirləndirilən şəxslər nə qanunsuz sahibkarlıqla məşğul olub, nə də çirkli pul vəsaitlərini leqallaşdırıblar. “Sahibkarlıq fəaliyyəti” haqqında Qanunun 1-ci maddəsinə əsasən, sahibkarlıq fəaliyyəti şəxsin müstəqil surətdə həyata keçirdiyi, əsas məqsədi əmlak istifadəsindən, malların istehsalından və (və ya) satışından, işlər görülməsindən və ya xidmətlər göstərilməsindən mənfəət (fərdi sahibkarlar tərəfindən gəlir) götürülməsi olan fəaliyyətdir. Bu qanunun tələbinə əsasən sahibkarlıq kommersiya fəaliyyətidir və hətta verilən şişirdilmiş ittihamın belə əsaslı olması qəbul edilsə belə, bu fəaliyyət sahibkarlıq fəaliyyəti kimi qəbul edilə bilməz. Vergi Məcəlləsinin 106.1.2-ci maddəsinə əsasən, qeyri-kommersiya təşkilatlarının aldıqları əvəzsiz köçür mələr, üzvlük haqları və ianələr vergidən azaddır. Həmin pul məbləğlərinin ötürmələri vergidən azaddır və bunun bank fəaliyyəti kimi istintaq orqanı tərəfindən qiymətləndirilməsi kifayət qədər gülüncdür. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası siyasi partiyadır və ona ianələrin verilməsi Siyasi partiyalar haqqında qanunda əksini tapıb. Hazırki işdə AXCP-yə ianə şəklində pul vəsaiti verilib və bu heç bir halda cinayət məsuliyyəti yaratmır, ianələrin verilməsi qaydaları pozulursa, bu inzibati Xətalar Məcəlləsinin 184-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Buna görə də pul vəsaitlərinin ianə şəklində verilməsi CM-nin 193-1 -ci maddəsində nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olmur. Cinayət Məcəlləsinin 192-ci maddəsi ilə verilmiş ittihama gəldikdə, həmin maddə qanunsuz həyata keçirilən ko mmersiya fəaliyyətinə aiddir. AXCP isə kommersiya qurumu deyil və onun fəaliyyəti qeyri-kommersiya xarakteri daşıyırdı. Şahid ifadələrindən (Şahid9, Şahid8, Şahid10li, Şahid11) məlum olur ki, ayrı-ayrı şəxslər AXC partiyasının həbsdə olan üzvlərinə və onların ailə üzvlərinə maddi yardım ediblər, verilən pullar həmin şəxslərin aylıq dolanışıq xərclərinə sərf olunub. Pulların verilməsində məqsəd heç də gəlir götürmək olmayıb və qeyd olunan istiqamətə xərclənib. Digər tərəfdən, pulların Azərbaycana gətirilməsi qeyri-qanunidirsə və məsuliyyət yaradan haldırsa, o zaman həmin pulların Azərbaycanda dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslər məsuliyyət daşımalıdır. İstintaq orqanı həmin şəxsləri məsuliyyətdən kənar tutaraq, hazırki iş üzrə təqsirləndirilən şəxsləri məsuliyyətə cəlb edib. Buna görə də təqs irləndirilən şəxslərin Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2-ci maddəsi ilə ittiham edilməsi qeyri-qanuni və əsassız idi. Bu maddələr üzrə verilmiş ittihamın əsasına istintaq orqanı ekspertiza rəylərini qoyub. Cinayət işi materiallarında bir neçə ekspertiza rəyi mövcuddur. Həmin rəylər təqsirləndirilən şəxslərə məxsus olan mobil telefonların yaddaşında olan məlumatları əldə edib və silinmiş faylları bərpa edib. Həmin rəylər ittihamedici sübutlar kimi təqsirləndirilən şəxslərə qarşı sübut kimi qiymətləndirilib İstintaq orqanı aşağıdakıları müəyyən edib: 13602 №-li ekspertiza rəyi əsasında Təqsirləndirilən şəxs2 mütəşəkkil dəstə tərkibində qanunsuz sahibkarlıq və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması məqsədi ilə müxtəlif proqramlar vasitəsi ilə xarici ölkələrdə yaşayan şəx slərlə mütəmadi əlaqələr saxlayaraq nağd pul vəsaitlərinin xaricdən Azərbaycan Respublikasına gətirilməsini müzakirə edərək reallaşdırması faktları təsdiq olunur. 13604 №-li ekspertiza rəyi əsasında Təqsirləndirilən şəxs1 mütəşəkkil dəstə tərkibində qanunsuz sahibkarlıqla məşğul olma və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırılması ilə Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının qeyri-qanuni yollarla maliyyələşdirilməsini təşkil edib. Həmçinin həmin rəyə görə, X207 bir neçə dəfə külli miqdarda pulu, o cümlədən 50.000, 36952 ABŞ dolları məbləğində pulu götürdüyünü, Məhkumla, Təqsirləndirilən şəxs4la görüşdüyünü Təqsirləndirilən şəxs1 bildirir. 14943 №-li ekspertiza rəyi ilə istintaq orqanı belə nəticəyə gəlib ki, qeyd olunan yazıların mətnləri ilə təqsirləndirilən Təqsirləndir ilən şəxs3 mütəşəkkil dəstə tərkibində Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni pul göndərilməsi ilə sistemli surətdə məşğul olmaqla qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirməsi və bu pul vəsaitlərini üzvü olduğu qurumun qanunsuz maliyyələşdirilməsinə sərf etməklə cinayət yolu ilə əldə olunmuş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması əməllərini törətməsi bir daha təsdiq olunur. Qeyd edilən ekspertiza rəyləri təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli sürülən ittihamın möhkəmləndirilməsi üçün istifadə edilib. Həmin rəylər təqsirləndirilən şəxslərə (Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3) məxsus olan mobil telefonlarda olan yazışmaları əldə etməklə hazırlanıb. Rəylərin hər üçündə qeyd edilib ki, tədqiqat obyekti olan mobil telefonlar şifrəli olub. 13604 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, “təqdim edilmiş smartfonu işə saldıqda o, “İOS” əməliyyat sistemi ilə yüklənərək, menyu bölməsinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş rəqəmli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonun menyu bölməsinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş rəqəmli kilidin ekspertizasını təyin etmiş orqan tərəfindən “2005” olması bildirilərək, menyu bölməsinə giriş təmin olundu. 14943 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, smartfonları işə saldıqda onlar “Android əməliyyat sistemi ilə yüklənərək, menyu bölmələrinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonların menyu bölmələrinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin açılma ardıcıllığı ekspe rtizanı təyin etmiş orqan tərəfindən rəqəmi ilə nömrələnmiş smartfonda “1->4->5->6 (şərti rəqəmlər)”-dən ibarət 3 rəqəmi ilə nömrələnmiş smartfonda >7->8->5->2->3->6->9 (şərti rəqəmlər)dən ibarət olması bildirilərək, menyu bölmələrinə giriş təmin olundu. 13602 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, təqdim edilmiş smartfonu işə saldıqda, o, “Android” əməliyyat sistemi ilə yüklənərək menyu bölməsinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonun menyu bölməsinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin açılma ardıcıllığı ekspertizanı təyin etmiş orqan tərəfindən “7->4->1->5->9->6->3 (şərti rəqəmlər)”dən ibarət olması bildirilərək, menyu bölməsinə giriş təmin olundu. Rəylərdən görünür ki, tədqiqat obyek tləri olan mobil telefonlar xüsusi şifrəli olub və həmin şifrələr ekspertizanı rəyin edən, yəni istintaq orqanı tərəfindən təqdim edilib. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, istintaq orqanı telefonların şifrələrini təqsirləndirilən şəxslərdən zorla, məcburi qaydada alıb. Yəni həmin şifrələr könüllü şəkildə təqdim edilməyib. Şifrələr zorla, hədə-qorxu ilə alındığından onun əsasında əldə edilmiş sübutlardan sübut kimi istifadə oluna bilməz. CPM-nin 125.2.2-ci maddəsinə əsasən, zorakılıq, hədə-qorxu, aldatma, işgəncə və digər qəddar, qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan hərəkətlərin tətbiq edilməsi ilə əldə edilmiş məlumatların, sənədlərin və digər əşyaların cinayət işi üzrə qəbul edilməsinə yol verilmir. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olmuş, “Samsung” markalı, “SM-G950FD” mo delli smartfona dair məhkəmə komputer- texniki ekspertizasının 24 may 2018-ci il tarixli 13602 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş DVD diskinə baxış keçirilməsi haqqında 01 dekabr 2018-ci il tarixli protokol, Təqsirləndirilən şəxs1 istifadəsində olmuş “İphone” markalı “A1530” modelli smartfonun tədqiqinə dair məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 24 may 2018-ci il tarixli 13604 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş DVD diskinə baxış keçirilməsi haqqında 01 dekabr 2018-ci il tarixli protokolu, təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs3 məxsus “HTC” markalı “PN07100” modelli smartfona dair məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 3 iyul 2018-ci il tarixli 14943 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş 01 ədəd yaddaş daşıyıcısına (flash drive) baxış keçirilməsi haqqında 03 dekabr 2018 -ci il tarixli protokolu yolverilməz sübut olduğundan ittihamın əsasına qoyula bilməz. Təqsirləndirilən şəxslərin həbs edilməsi ilə onların Avropa İnsan hüquqları Konvensiyasında nəzərdə tutulan hüquqları Konvensiyada nəzərdə tutulanlardan başqa məqsədlər üçün məhdudlaşdırılıb. Belə ki, bu şəxslərin tutulmasında və həbsə alınmasında məqsəd ölkə hakimiyyətinə müxalif olan AXCP-ya qarşı hücumların başlanmasıdır. Bu həbslər məhz AXCP-nin fəaliyyətini sarsıtmaq, digər müxalif şəxsləri belə fəaliyyətdən çəkindirmək və ölkədəki siyasi mühiti iflic etməkdir. Baş prokurorluq və Daxili İşlər nazirliyinin hadisə ilə bağlı birgə yaydıqları bəyanatda qeyd edilib ki, prokurorluq və daxili işlər orqanları tərəfindən Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçməyən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası adlı qurumu n funksionerlərinin üzv olduqları qurumun respublikamızda və xaricdə dövlətimizə, dövlətçiliyimizə və milli maraqlarımıza zidd olaraq keçirilən tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti nəticəsində əldə edilmiş külli miqdarda çirkli pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması əməllərini törətmələrinə dair kifayət qədər sübutlar toplanmışdır. Bəyanatdan görünür ki, hüquq mühafizə orqanları AXCP-nin dövlətə, dövlətçiliyə və milli maraqlara zidd keçirilən tədbirləri keçirməkdə ittiham edir. Lakin təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş ittihamlar qanunsuz sahibkarlıq və çirkli pul vəsaitlərinin leqallaşdırılmasına aiddir. Təqsirləndirilən şəxslərin həbs edilməsi məhz AXCP-nin rəhbər vəzifəli şəxslərinə, bütövlükdə partiyanın fəaliyyətinə kölgə salmaq niyyəti güdür. Be ləliklə, təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli sürülmüş ittihamlar təsdiq edilmədi, ümumiyyətlə CM-nin 192 və 193-1-ci maddələri ilə bağlı verilən ittihamlar cinayət hesab edilmir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 08 may 2019-cu il tarixli qərarı yuxarıda qeyd edilən dəlillərə əsasən qanunsuz və əsassız olmaqla, məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanmır və təqsirləndirilən şəxslər tərəfindən törədilməsini təsdiq edən hər hansı sübut yoxdur və bu ittihamlar hər hansı faktla sübuta yetirilmir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, müdafiə tərəfi apellyasiya məhkəməsinin qərarını məhkum Təqsirləndirilən şəxs3 aid hissədə ləğv edərək bəraətverici əsaslarla onun barəsində olan icraata xitam verilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkum Təqsirləndirilən şəxs4 kassasiya şika yətini onunla əsaslandırmışdır ki, “Sahibkarlıq fəaliyyəti” haqqında Qanunun 1-ci maddəsinə əsasən, sahibkarlıq fəaliyyəti şəxsin müstəqil surətdə həyata keçirdiyi, əsas məqsədi əmlak istifadəsindən, malların istehsalından və (və ya) satışından, işlər görülməsindən və ya xidmətlər göstərilməsindən mənfəət (fərdi sahibkarlar tərəfindən gəlir) götürülməsi olan fəaliyyətdir. Bu qanunun tələbinə əsasən sahibkarlıq kommersiya fəaliyyətidir və hətta verilən şişirdilmiş ittihamın belə əsaslı olması qəbul edilsə belə, bu fəaliyyət sahibkarlıq fəaliyyəti kimi qəbul edilə bilməz. Vergi Məcəlləsinin 106.1.2-ci maddəsinə əsasən, qeyri-kommersiya təşkilatlarının aldıqları əvəzsiz köçürmələr, üzvlük haqları və ianələr vergidən azaddır. Həmin pul məbləğlərinin ötürmələri vergidən azaddır və bunun bank fə aliyyəti kimi istintaq orqanı tərəfindən qiymətləndirilməsi kifayət qədər gülüncdür. Hazırki işdə AXCP-yə ianə şəklində pul vəsaiti verilib və bu heç bir halda cinayət məsuliyyəti yaratmır. İanələrin verilməsi qaydaları pozulursa, bu İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 184-cü maddəsinə əsasən inzibati məsuliyyətə səbəb olur. Buna görə də pul vəsaitlərinin ianə şəklində verilməsi CM-nin 193-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan məsuliyyətə səbəb olmur. Cinayət Məcəlləsinin 192-ci maddəsi ilə verilmiş ittihama gəldikdə, həmin maddə qanunsuz həyata keçirilən kommersiya fəaliyyətinə aiddir. AXCP isə kommersiya qurumu deyil və onun fəaliyyəti qeyri-kommersiya xarakteri daşıyırdı. Şahid ifadələrindən (Şahid9, Şahid8, Şahid10li, Şahid11) məlum olur ki, ayrı-ayrı şəxslər AXC partiyasının həbsdə olan üzvlərinə və onların ailə üzvlərinə maddi yardım ediblər, verilən pullar həmin şəxslərin aylıq dolanışıq xərclərinə sərf olunub. Pulların verilməsində məqsəd heç də gəlir götürmək olmayıb və qeyd olunan istiqamətə xərclənib. Digər tərəfdən, pulların Azərbaycana gətirilməsi qeyri-qanunidirsə və məsuliyyət yaradan haldırsa, o zaman həmin pulların Azərbaycanda dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslər məsuliyyət daşımalıdır. İstintaq orqanı həmin şəxsləri məsuliyyətdən kənar tutaraq, hazırki iş üzrə təqsirləndirilən şəxsləri məsuliyyətə cəlb edib. Buna görə də təqsirləndirilən şəxslərin Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2-ci maddəsi ilə ittiham edilməsi qeyri-qanuni və əsassız idi. Bu maddələr üzrə verilmiş ittihamın əsasına istintaq orqanı ekspertiza rəylərini qoyub. Cinayət işi materiallarında bir neçə ekspertiza rəyi mövcuddur. Həmin rəylər təqsirləndirilən şəxslərə məxsus olan mobil telefonların yaddaşında olan məlumatları əldə edib və silinmiş faylları bərpa edib. Həmin rəylər ittihamedici sübutlar kimi təqsirləndirilənm şəxslərə qarşı sübut kimi qiymətləndirilib. İstintaq orqanı aşağıdakıları müəyyən edib: 13602 №-li ekspertiza rəyi əsasında Təqsirləndirilən şəxs2 mütəşəkkil dəstə tərkibində qanunsuz sahibkarlıq və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması məqsədi ilə müxtəlif proqramlar vasitəsi ilə xarici ölkələrdə yaşayan şəxslərlə mütəmadi əlaqələr saxlayaraq nağd pul vəsaitlərinin xaricdən Azərbaycan Respublikasına gətirilməsini müzakirə edərək reallaşdırması faktları təsdiq olunur. 13604 №-li ekspertiza rəyi əsasında Təqsirləndirilən şəxs1 mütəşəkkil dəstə tərkibi ndə qanunsuz sahibkarlıqla məşğul olma və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırılması ilə Azərbaycan xalq cəbhəsi partiyasının qeyri-qanuni yollarla maliyyələşdirilməsini təşkil edib. Həmçinin həmin rəyə görə, X207 bir neçə dəfə külli miqdarda pulu, o cümlədən 50.000, 36952 ABŞ dolları məbləğində pulu götürdüyünü, Məhkumla, Təqsirləndirilən şəxs4la görüşdüyünü Təqsirləndirilən şəxs1 bildirir. 14943 №-li ekspertiza rəyi ilə istintaq orqanı belə nəticəyə gəlib ki, qeyd olunan yazıların mətnləri ilə təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs3 mütəşəkkil dəstə tərkibində Rusiya Federasiyasından Azərbaycan Respublikasına qeyri-qanuni pul göndərilməsi ilə sistemli surətdə məşğul olmaqla qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirməsi və bu pul vəsaitlərini üzvü olduğu qurum un qanunsuz maliyyələşdirilməsinə sərf etməklə cinayət yolu ilə əldə olunmuş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması əməllərini törətməsi bir daha təsdiq olunur. Göründüyü kimi, qeyd edilən ekspertiza rəyləri təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli sürülən ittihamın möhkəmləndirilməsi üçün istifadə edilib. Həmin rəylər təqsirləndirilən şəxslərə (Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3) məxsus olan mobil telefonlarda olan yazışmaları əldə etməklə hazırlanıb. Rəylərin hər üçündə qeyd edilib ki, tədqiqat obyekti olan mobil telefonlar şifrəli olub. 13604 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, “təqdim edilmiş smartfonu işə saldıqda o, “İOS” əməliyyat sistemi ilə yüklənərək, menyu bölməsinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş rəqəmli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd o lunan smartfonun menyu bölməsinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş rəqəmli kilidin ekspertizasını təyin etmiş orqan tərəfindən “2005” olması bildirilərək, menyu bölməsinə giriş təmin olundu. 14943 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, smartfonları işə saldıqda onlar “Android əməliyyat sistemi ilə yüklənərək, menyu bölmələrinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonların menyu bölmələrinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin açılma ardıcıllığı ekspertizanı təyin etmiş orqan tərəfindən rəqəmi ilə nömrələnmiş smartfonda “1->4->5->6 (şərti rəqəmlər)”-dən ibarət 3 rəqəmi ilə nömrələnmiş smartfonda >7->8->5->2->3->6->9 (şərti rəqəmlər)-dən ibarət olması bildirilərək, menyu bölməl ərinə giriş təmin olundu. 13602 №-li ekspertiza rəyində göstərilib ki, təqdim edilmiş smartfonu işə saldıqda, o, “Android” əməliyyat sistemi ilə yüklənərək menyu bölməsinə giriş üçün xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin daxil edilməsi tələb olundu. Qeyd olunan smartfonun menyu bölməsinə daxil olmaq üçün quraşdırılmış xüsusi şifrələnmiş qrafik təsvirli kilidin açılma ardıcıllığı ekspertizanı təyin etmiş orqan tərəfindən “7>4->1->5->9->6->3 (şərti rəqəmlər)”dən ibarət olması bildirilərək, menyu bölməsinə giriş təmin olundu. Rəylərdən görünür ki, tədqiqat obyektləri olan mobil telefonlar xüsusi şifrəli olub və həmin şifrələr ekspertizanı rəyin edən, yəni istintaq orqanı tərəfindən təqdim edilib. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, istintaq orqanı telefonların şifrələrini təqsirləndiril ən şəxslərdən zorla, məcburi qaydada alıb. Yəni həmin şifrələr könüllü şəkildə təqdim edilməyib. Şifrələr zorla, hədə-qorxu ilə alındığından onun əsasında əldə edilmiş sübutlardan sübut kimi istifadə oluna bilməz. CPM-nin 125.2.2-ci maddəsinə əsasən, zorakılıq, hədə-qorxu, aldatma, işgəncə və digər qəddar, qeyriinsani, yaxud ləyaqəti alçaldan hərəkətlərin tətbiq edilməsi ilə əldə edilmiş məlumatların, sənədlərin və digər əşyaların cinayət işi üzrə qəbul edilməsinə yol verilmir. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs2 istifadəsində olmuş, “Samsung” markalı, “SM-G950FD” modelli smartfona dair məhkəmə komputer- texniki ekspertizasının 24 may 2018-ci il tarixli 13602 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş DVD diskinə baxış keçirilməsi haqqında 01 dekabr 2018-ci il tarixli protokol, Təqsirləndirilən şəxs1 istifadəsində olmuş “iphone” markalı “A1530” modelli smartfonun tədqiqinə dair məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 24 may 2018-ci il tarixli 13604 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş DVD diskinə baxış keçirilməsi haqqında 01 dekabr 2018-ci il tarixli protokolu, təqsirləndirilən Təqsirləndirilən şəxs3 məxsus “HTC” markalı “PN07100” modelli smartfona dair məhkəmə komputer-texniki ekspertizasının 03 iyul 2018-ci il tarixli 14943 nömrəli rəyi və həmin rəyə əlavə olunmuş 01 ədəd yaddaş daşıyıcısına (flash drive) baxış keçirilməsi haqqında 03 dekabr 2018-ci il tarixli protokolu yolverilməz sübut olduğundan ittihamın əsasına qoyula bilməz. Təqsirləndirilən şəxslərin həbs edilməsi ilə onların Avropa İnsan hüquqları Konvensiyasında nəzərdə tutulan hüquqları Konvensiyada nəzərdə tutu lanlardan başqa məqsədlər üçün məhdudlaşdırılıb. Baş prokurorluq və Daxili İşlər nazirliyinin hadisə ilə bağlı birgə yaydıqları bəyanatda qeyd edilib ki, prokurorluq və daxili işlər orqanları tərəfindən Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçməyən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası adlı qurumun funksionerlərinin üzv olduqları qurumun respublikamızda və xaricdə dövlətimizə, dövlətçiliyimizə və milli maraqlarımıza zidd olaraq keçirilən tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti nəticəsində əldə edilmiş külli miqdarda çirkli pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması əməllərini törətmələrinə dair kifayət qədər sübutlar toplanmışdır. Bəyanatdan görünür ki, hüquq mühafizə orqanları AXCP-nin dövlətə, dövlətçiliyə və milli maraqlara zidd keçirilən tədbirləri keçirməkdə ittiham edi r. Lakin təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş ittihamlar qanunsuz sahibkarlıq və çirkli pul vəsaitlərinin leqallaşdırılmasına aiddir. Beləliklə, təqsirləndirilən şəxslərə qarşı irəli sürülmüş ittihamlar təsdiq edilmədi, ümumiyyətlə CM-nin 192 və 193-1-ci maddələri ilə bağlı verilən ittihamlar cinayət hesab edilmir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 08 may 2019-cu il tarixli qərarı yuxarıda qeyd edilən dəlillərə əsasən qanunsuz və əsassız olmaqla, məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanmır, Təqsirləndirilən şəxs4 istinad edilən əməllərin onun və digər təqsirləndirilən şəxslər tərəfindən törədilməsini təsdiq edən hər hansı sübut yoxdur və bu ittihamlar hər hansı faktla sübuta yetirilmir. Qeyd olunanları nəzərə alaraq, məhkum Təqsirləndirilən şəxs4 apellyasiya məhkəməsinin qərarını ona aid hissədə ləğv edərək bəraətverici əsaslarla barəsində olan icraata xitam verilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası cinayət işinin materiallarını araşdırıb kassasiya şikayətlərinin dəlillərini müzakirə edərək, məhkumlar Təqsirləndirilən şəxs4, Təqsirləndirilən şəxs2, müdafiəçilər Cavadov Cavad Yusif oğlu, Bayramov Bəhruz Front oğlu və Mehdiyev Fəxrəddin Məhəddin oğlunun kassasiya şikayətlərinin təmin edilməsi, dövlət ittihamçısının isə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının qüvvədə saxlanılması barədə çıxışlarını dinləyərək (digər proses iştirakçıları qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişlər) hesab edir ki, aşağıdakı əsaslara görə kassas iya şikayətləri təmin edilməməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 08 may 2019-cu il tarixli qərarı isə dəyişdirilməlidir. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası CPM-nin 419.1-ci maddəsinin tələblərinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Məhkəmə kollegiyası qanunun bu tələbinə uyğun olaraq apellyasiya məhkəməsinin qərarının kassasiya şikayətlərinin dəlillərini də nəzərə almaqla yoxlayaraq aşağıdakıları qeyd edir: İş materiallarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1, Məhkum, Təqsirləndirilən şəxs3 və Təqsirləndirilən şəxs4 verilmiş, onların qanunsuz sahibkarlıq və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini və ya digər əmlakı leqallaşdırılma cinayətlərinin törədilməsinə dair ittiham qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada toplanılmış, tədqiq edilərək yoxlanılmış sübutlarla və işin digər faktiki halları ilə sübuta yetirilmişdir. Məhkəmələr bu ittihamla əlaqədar sübutları Azərbaycan Respublikası CPM-nin 143-146-cı maddələrinə tam riayət etməklə yoxlayıb qiymətləndirərək müvafiq nəticəyə gəlmişlər. Qeyd olunan məhkumların yuxarıda göstərilən cinayətlərinə hüquqi qiymət verilməsinə gəldikdə məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, onların həmin əməlləri Azərbaycan Respublikası CMnin 192.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətlərin tərkibini yaratdığına görə düzgün olaraq bu maddələrlə tövsif olunmuşdur. Odur ki, məhkəmələrin bu məsələlərlə əlaqədar mövqeyi nin qanuniliyini şübhə altına almağa əsas yoxdur, kassasiya şikayətlərinin dəlilləri də buna əsas vermir. Belə dəlillər müdafiə tərəfinin apellyasiya şikayətlərində də göstərilmiş, bu səbəbdən də apellyasiya məhkəməsində araşdırma predmeti olmuş, həmin məhkəmə bu dəlillərə dair nəticəni qərarda ətraflı şərh etməklə əsaslandırmışdır. İş materiallarından görünür ki, həmin məhkəmə apellyasiya şikayətlərinin qeyd olunan məsələlərə dair dəlilləri ilə əlaqədar müvafiq araşdırma aparmış, iş üzrə bütün sübutları təhlil etmiş, onların hansına üstünlük verdiyini qərarda göstərmiş, apellyasiya şikayətlərinin dəlillərinə həmin sübutlar baxımından münasibət bildirmiş, bu dəlillərlə razılaşmadığının səbəblərini qərarda göstərmiş, Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələr i ilə ittihama dair gəldiyi nəticəni qanunun tələblərinə istinad edərək ətraflı şərh etməklə əsaslandırmışdır. Apellyasiya məhkəməsinin qərarında məhkəmələrin əsaslandığı sübutlar sadalanmaqla aşağıdakılar göstərilmişdir: “... Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 124.2.1-ci maddəsinə əsasən şübhəli, təqsirləndirilən və zərərçəkmiş şəxsin və şahidlərin ifadələri sübut kimi qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 126.1-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada cinayət prosesini həyata keçirən orqan tərəfindən şübhəli, təqsirləndirilən və zərərçəkmiş şəxsdən və şahidlərdən alınmış yazılı və şifahi məlumatlar ifadələr hesab olunur. Bu normaların mənasından göründüyü kimi, cinayət təqibinin hansı mərhələsində alınmasından asılı olmayaraq qanunla müəyyən edilmiş qaydad a alınan, mötəbərliyi müəyyən edilmiş və şübhə doğurmayan ifadələr sübut kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 144-cü maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmalıdır. Yoxlama zamanı cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar təhlil olunur və bir-biri ilə müqayisə edilir, yeni sübutlar toplanır, əldə olunmuş sübutların mənbəyinin mötəbərliyi müəyyənləşdirilir. Cinayət Prosessual Məcəllənin 145.1-ci və 145.2-ci maddələrinə əsasən hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. Təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror, hakim qanunu və vicdanın ı rəhbər tutaraq sübutların məcmusunun hərtərəfli, tam ə obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla öz daxili inamına görə sübutları qiymətləndirirlər. Cinayət Prosessual Məcəllənin 253-cü maddəsinə əsasən hakimlər cinayət işlərim və ya cinayət təqibi ilə bağlı digər materialları məhkəmə iclasında cinayət prosesi tərəflərinin təqdim etdikləri sübutların tədqiqinə əsaslanan öz daxili inamı və hüquq düşüncəsi ilə həll edirlər. Məhkəmə kollegiyası işin yuxarıda şərh olunan hallarını tətbiq edilməli maddi və prosessual hüquq normalarının tələblərinə əsasən qiymətləndirib bu qənaətə gəlir ki, birinci instansiya məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə əməl edərək məhkum edilmiş şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məc əlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2 və 234.4.3-cü maddələri, Təqsirləndirilən şəxs2 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2 və 234.1-ci maddələri, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2-ci maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinmələri haqda mötəbər nəticəyə gəlmək üçün kifayət qədər sübutlar toplayıb, bu sübutları məhkəmə iclasında tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırıb qiymətləndirərək törədilmiş cinayətlərin faktiki hallarına uyğun nəticəyə gəlmiş və ittiham olunduqları cinayət əməlini törətmələri məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla onlara sübut olunduğu üçün Təqsirləndirilən şəxs1 əməlini Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2 və 234.4.3-cü maddələri, Təqsirləndirilən şəxs2 əməlini Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2 və 234.1-ci maddələri, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 əməlini Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2-ci maddələri ilə düzgün tövsif edərək, onları həmin maddələrdə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilmişdir. İbtidai araşdırma zamanı və birinci instansiya məhkəməsinin istintaqında məhkum edilmiş şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 müdafiə hüquqları, həm də Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında, beynəlxalq müqavilələrdə və Azərbaycan Respublikasının cinayət prosessual qanunvericiliyində, o cümlədən Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 91-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş bütün digər hüquqları təmin edilmiş və məhkəmə baxışı zamanı hər hansı kobud prosessual qanun pozuntusuna yol verilməmişdir. Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 birinci instansiya məhkəmə iclasında irəli sürülən ittihamı qəbul etməyərək barələrində bəraət hökmünün çıxarılmalarını tələb etsələr də, cinayət işində mövcud olan və biri-digərini tamamlayan sübutlar vasitəsi ilə onların bu formada ifadə verməklə məqsədlərinin cinayət məsuliyyətindən yayınmaq olduğu müəyyən olunur və ona görə də, məhkəmə kollegiyası onların verdikləri ifadələrə tənqidi yanaşaraq onları həqiqətdən uzaq və müdafiə xarakterli ifadələr kimi q əbul edir. Odur ki, məhkəmə kollegiyası müdafiə tərəfinin bəraət hökmünün çıxarılmasından ibarət dəlillərini əsassız hesab edərək bildirir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 350.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 42.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallardan biri olduqda, aparılmış məhkəmə baxışının nəticələrinə dair məhkəmə bəraət hökmü çıxarmalıdır. Həmin Məcəllənin 42.1-ci maddəsində isə qeyd edilir ki, məhkəmə baxışı nəticəsində təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş cinayətin törədilməsində onun təqsirsizliyini təsdiq edən bəraət hökmü cinayət hadisəsi olmadıqda, əməldə cinayət tərkibi olmadıqda, şəxsin cinayətin törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda və təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə çıxarılır. Lakin yuxarıda qeyd edilən heç bir halın hazırkı cinayət işi ndə aşkar edilməməsi və apellyasiya ayətlərinin formal mülahizələrə əsaslanmaqla onların dəlillərinin məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla öz təsdiqini tapmaması və Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 ittiham olunduqları cinayət əməlini törətməkdə təqsirli olmadan ittiham tərəfinin təqdim etdiyi sübutlarla tam təsdiq olunması onların barəsində bəraət hökmünün çıxarılmasını istisna edir. Məhkəmə kollegiyası həmçinin müdafiəçi Həsənova İlhamə Zakir qızının apellyasiya şikayətində göstərdiyi “daşınmaz əmlak üzərindəki cinayət-hüquqi tədbirin götürülməsi” barədə dəlilinə qiymət verərək hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs1 məxsus olmaqla üzərinə həbs qoyulmuş əmlaklar barəsində tətbiq edilmiş xüsusi müsadirənin ləğvi üçün hər hansı bir əsas müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, müdafiəçi İlhamə Həsənovanın xüsusi müsadirə ilə bağlı apellyasiya şikayətində göstərdiyi dəlillər əsassızdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99-1-ci maddəsinə əsasən xüsusi müsadirə cinayət-hüquqi tədbiri aşağıda göstərilən əmlakın məcburi qaydada və əvəzsiz olaraq dövlət nəfinə alınmasıdır: 99-1.1.1. məhkumun cinayət törədilərkən istifadə etdiyi alət və vasitələr (qanuni sahibinə qaytarılmalı olan alət və vasitələr istisna olmaqla); 99-1.1.2. məhkumun cinayət yolu ilə əldə etdiyi pul vəsaitləri və ya digər əmlak, habelə həmin pul vəsaitləri və ya digər əmlak hesabına əldə edilmiş gəlirlər (qanuni sahibinə qaytarılmalı olan pul vəsaitləri və ya digər əm lak və ondan əldə edilmiş gəlirlər istisna olmaqla); 991.1.3. cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitləri və ya digər əmlakın mülki-hüquqi əqdlərin bağlanması və ya digər üsullarla tam və ya qismən çevrildiyi digər əmlak və ya onun müvafiq hissəsi; 99-1.1.4. terrorçuluğun, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələrin və ya qrupların, mütəşəkkil dəstələrin və ya cinayətkar birliklərin (cinayətkar təşkilatların) maliyyələşdirilməsi üçün nəzərdə tutulan və ya istifadə olunan əmlak. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, işə baxan birinci instansiya məhkəməsi Təqsirləndirilən şəxs1 məxsus olmaqla üzərinə həbs qoyulmuş əmlaklar barəsində xüsusi müsadirə tətbiq edərək həmin əmlakların dövlət nəfinə müsadirə olunması barədə düzgün nəticəyə gəlmişdir. Məhkəmə kollegiyası məhkum edilmiş ş əxslər Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 hökmlə təyin olunan cəza məsələsinə gəldikdə isə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8.1-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 41-ci maddəsinə əsasən cəza məhkəmə hökmü ilə təyin edilən cinayət-hüquqi xarakterli tədbirdir. Cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində bu Məcəllə ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlə r yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. Cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Cinayət Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə görə cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, bu Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Törədilmiş cinayətə görə nəzərdə tutulmuş cəzalardan daha ciddi cəza növü yalnız o halda təyin edilir ki, az ciddi cəza növü cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmir. Həmin Məcəllənin 58.3-cü maddəsinə görə cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqs irkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” 25 iyun 2003-cü il tarixli məhkəmələrə tövsiyə olunur ki, hər bir konkret halda təqsirləndirilən şəxslərə təyin edilən cinayət cəzası Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8-ci maddəsinə müvafiq olaraq cinayətin törədilməsi şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmaqla ədalətli olmalıdır. Cinayət qanunvericiliyinin cəza təyin etmənin ümumi prinsiplərini müəyyən edən yuxarında qeyd olunan normalarından göründüyü kimi, məhkəmələr cəza təyin edərkən hər bir halda cinayət etmiş şəxsin şəxsiyyətini, törədilmiş əməlin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, cinayətin xarakterini, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallarını nəzərə almaqla, törədilmiş cinayətə görə elə ədalətli cəza təyin etməlidir ki, təyin edilmiş cəza törədilmiş cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilmə hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olsun. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə və hökmdən göründüyü kimi, birinci instansiya məhkəməsi hökmündə məhkumlara cəza təyini zamanı onların törətmiş olduqları cinayətin xarakterim və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, şəxsiyyətlərini, o cümlədən cəzam yüngülləşdirən hallan, təyin olunacaq cəzanın onların islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini və eləcə də onun əməllərind ə cəzanı ağırlaşdıran hallar olmamasını nəzərə almış və məhkum edilmiş şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 təqsirli bilib onların barəsində təqsirli bilindikləri maddələrin sanksiyası çərçivəsində azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum etmişdir...”. Göründüyü kimi, apellyasiya məhkəməsi apellyasiya şikayətlərinin dəlillərinə (kassasiya şikayətlərində göstərilənlərə uyğun olan) münasibət bildirmiş, onlarla razılaşmadığının səbəblərini qərarda göstərmiş, gəldiyi nəticəni işin faktiki hallarına və qanunun tələblərinə, habelə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenum qərarının izahlarına istinad edərək ətraflı şərh etməklə əsaslandırmışdır. Məhkumların Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayətləri törətməsində təqsirlilikləri təsdiq olinduğuna dair nəticə (məhkəmələrin gəldikləri) işin faktiki hallarına və qanunun tələblərinə uyğun olduğuna görə məhkəmə kollegiyası da onunla razılaşır (Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə əldə edib saxlamaqla qanunsuz daşıması əməlini törətməsi məsələsinə aşağıda münasibət bildiriləcəkdir) və qeyd edir ki, kassasiya şikayətlərinin dəlilləri də həmin mövqeyin (nəticənin) qanuniliyini şübhə altına almağa əsas vermir. Kassasiya şikayətlərində iddia edilir ki, məhkumlar qanunsuz sahibkarlıq və Azərbaycan Respublikası CM-nin 193-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayətləri törətməmiş, onların ifadələri və iş üzrə digər sübutlar təsir və təzyiq vasitəsi ilə alınmışdır. Şikayətlərin bu dəlilləri ilə əlaqə dar qeyd olunmalıdır ki, məhkumların təqsiri, yuxarıda göstərildiyi kimi, qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada toplanmış sübutlarla və onların məcmusu ilə təsdiq olunur. Həmin sübutların hər hansı bir normanın pozulması ilə əldə edilməsi, o cümlədən məhkumlara təsir göstərməsi, onlara qarşı işgəncə, qeyri insani rəftara və ya ləyaqəti alçaldan hərəkətlərə yol verildiyi iş materialları ilə təsdiq edilmir (Təqsirləndirilən şəxs1 fiziki təzyiq göstərilməsinin təsdiq edilmədiyi, bu məsələ üzrə müvafiq araşdırma aparmış Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorunun birinci müavinin 07 dekabr 2018-ci il tarixli qərarında da göstərilmişdir). Məhkumların hər biri cinayət təqibi başlayan andan müdafiəçilərinin xidmətindən istifadə etmiş, qanunda müdafiə tərəfi üçün nəzərdə tutulmuş bütün təminatlara, o cüml ədən müdafiə hüququna tam riayət edilmiş, müdafiə tərəfinin vəsatətlərinin hər birinə müvafiq qaydada baxılmış və onlar üzrə qərarlar çıxarılmışdır. Həmin qərarların da qanuniliyini şübhə altına almağa əsas yoxdur. Kassasiya şikayətlərində də belə bir dəlil göstərilməmişdir ki, vəsatətlər üzrə qərarların qanuni olmadığı barədə fikir söyləməyə əsas versin. Vəsatətlərin təmin edilmədiyi isə özü özlüyündə həmin qərarların əsassız və qanunsuz olmasını göstərən amil kimi qiymətləndirilə bilməz. Odur ki, müdafiə hüququnun pozulmasına və vəsatətlərin əsassız olaraq təmin edilmədiyinə dair kassasiya şikayətlərinin dəlilləri də əsaslı hesab oluna bilməz. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs4, Təqsirləndirilən şəxs3 kassasiya şikayətlərində göstərilmişdir ki, “...təqsirləndirilən şəxslər həbs edildik dən sonra 26 may 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Baş prokurorluğu və Daxili İşlər nazirliyi onların həbsi ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar. Bəyanatda təqsirləndirilən şəxslərin təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ pozulub. Hüquq mühafizə orqanları bəyanatda qeyd edib ki, “prokurorluq və daxili işlər orqanları tərəfindən.... Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçməyən Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası adlı qurumun funksionerlərinin üzv olduqları qurumun respublikamızda və xaricdə dövlətimizə, dövlətçiliyimizə və milli maraqlarımıza zidd olaraq keçirilən tədbirlərin maliyyələşdirilməsi üçün qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti nəticəsində əldə edilmiş külli miqdarda çirkli pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması əməllərini törətmələrinə dair kifayət qədər sübutlar toplanmışdır”. Bəyanatda narkot ik ittihamı barədə heç bir söz açılmayıb...”. Şikayətlərin bu dəlili də əsaslı hesab oluna bilməz. Dövlət qurumlarının ictimaiyyəti müəyyən cinayət işləri üzrə məlumatlandırmaq hüququ var (müvafiq hallarda bu, həmin qurumların vəzifəsi kimi də qiymətləndirilir). Mübahisəsizdir ki, bu hüquqdan istifadə edilməsi və ya bu vəzifənin icra edilməsi təqsirsizlik prezumpsiyasını pozmamalıdır. Təqsirsizlik prezumpsiyası ilə əlaqədar olan məsələləri tənzimləyən Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının müvafiq normasında göstərilmişdir ki, hər kəsin təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ vardır, cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs, onun təqsiri qanunla nəzərdə tutulan qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. Azərbayc an Respublikası CPM-nin 21.1-ci maddəsində də nəzərdə tutulmuşdur ki, cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs onun təqsiri bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmənin hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 2-ci bəndində göstərilmişdir ki, cinayət törətməkdə ittiham olunan hər kəs onun təqsiri qanun əsasında sübut edilənədək təqsirsiz hesab edilir. Dövlət orqanlarının yuxarıda göstərilən bəyanatının məzmunundan görünür ki, onda ifadə olunmuş fikirlərin heç biri bu normaların tələblərini pozmur. Bəyanatda söhbət hər hansı bir məhkumun təqsirli olmasından və ya təqsirli bilinməsindən deyil, həmin qurumların fikrincə cinayətin törəd ilməsinə dair kifayət qədər sübutların toplanmasından gedir. İttiham orqanlarının belə fikirdə olmaları ittiham aktında da nümayiş etdirilib. Nə bəyanat, nə də ittiham aktında göstərilən fikirlər müvafiq şəxslərin təqsirli olub-olmadıqlarını müəyyən edən, məhkəmənin bu məsələdə mövqeyini şərtləşdirən, həmin məsələni əvvəlcədən həll edən amil kimi qiymətləndirilə bilməz. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 23.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, cinayət mühakimə icraatı Azərbaycan Respublikasının məhkəmə sisteminə daxil olan səlahiyyətli məhkəmə tərəfindən həyata keçirilir, məhkəmənin hökmü olmadan heç kəs cinayət törətməkdə təqsirli sayıla və məhkum oluna bilməz. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 25-ci maddəsində isə aşağıdakılar təsbit olunmuşdur: “Hakimlər müstəqildirlər və yalnız Azərbaycan R espublikası qanunlarının tələblərinə tabedirlər. Hakimlər cinayət prosesini həyata keçirən orqanların ibtidai araşdırmada gəldikləri nəticələrlə bağlı deyillər. Hakimlər cinayət işlərini və ya cinayət təqibi ilə bağlı digər materialları məhkəmə iclasında cinayət prosesi tərəflərinin təqdim etdikləri sübutların tədqiqinə əsaslanan öz daxili inamı və hüquq düşüncəsi ilə həll edirlər. Azərbaycan Respublikasının məhkəmələri ədalət mühakiməsini hakimlərin müstəqilliyinə və iradəsinə qanunsuz təsiri istisna edən şəraitdə həyata keçirirlər. Heç kəsin ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinə müdaxilə etməyə, hakimlərdən onların baxdığı, yaxud icraatlarında olan cinayət işləri və ya cinayət təqibi ilə bağlı digər materialların mahiyyəti üzrə izahat tələb etməyə hüququ yoxdur. Hər hansı şəxs tərəfi ndən hər hansı səbəbdən ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinin birbaşa və ya dolayı yolla məhdudlaşdırılması, ona qanunsuz təsir, hədə-qorxu, müdaxilə edilməsi, hörmətsizlik göstərilməsi, məhkəməyə qarşı açıq-aşkar etinasız hərəkətlər edilməsi yolverilməzdir və Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur”. Göründüyü kimi, şikayətdə istinad edilən dövlət qurumlarının bəyanatı təqsirsizlik prezumpsiyasının pozulması kimi qiymətlədirilə bilməz. Bəyanatda Azərbaycan Respublikası CMnin 234-cü maddəsi ilə cinayətin törədilməsi barədə fikirlərin əks etdirilmədiyi isə heç də belə cinayətin törədilmədiyinə dəlalət edən amil kimi qəbul edilməməlidir. Məhkəmə kollegiyası Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə əldə etməsi, saxlaması və daşıması cinayətini törətməsinin də təsdiq olunduğu mövqeyindədir. Məhkəmə kollegiyasının bu mövqeyi də qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada toplanılmış və tədqiq olunmuş sübutlardakı, o cümlədən baxış keçirilməsi və maddi sübutun götürülməsi protokolundakı (Təqsirləndirilən şəxs1 özü və vəkili tərəfindən imzalanmış), habelə hal şahidlərinin ifadələrindəki məlumatlara əsaslanır. Məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gələrkən Azərbaycan Respublikası CPM-nin 146.1-ci maddəsinin tələblərini də nəzərə alır. Həmin normada göstərilmişdir ki, cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə əldə edib saxlayaraq daşımasının təsdiq olunduğuna dair nəticənin (məhkəmənin gəldiyi) qanuniliyini şübhə altına almağa əsas yoxdur. Eyni zamanda məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitəni məhz satış məqsədi ilə əldə etməsi barədə qəti fikir söyləmək üçün əsas yoxdur. İş materiallarında Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitənin hansı niyyətlə əldə etməsi barədə məlumat yoxdur. Məhkəmələrin əsaslandığı, Təqsirləndirilən şəxs1 ibtidai istintaq zamanı verdiyi, onda narkotik vasitənin aşkar olunduğunu etiraf etməsinə dair ifadədə, baxış keçirilməsi və maddi sübutun götürülməsi protokolunda da belə bir fikir əks etdirilməmişdir ki, narkotik vasitənin məhz satış məqsədi ilə əldə edildiyini göstərsin, buna dəlalət etsin və ya belə qənaətə gəlməyə əsas versi n. İbtidai istintaq orqanının (müstəntiqin) 10 dekabr 2018-ci il tarixli, sübutların qiymətləndirilməsi haqqında qərarda belə bir fikir əks etdirilmişdir: “... Təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2 aşkar edilmiş narkotik vasitələrin təmiz çəkisi kimi daha dəqiq elektron tərəzi vasitəsilə həmin vasitənin kütləsinin ölçüldüyü məhkəmə-kimyəvi ekspertizası tədqiqatı zamanı əldə olunmuş nəticə əsas götürülməlidir. Təqsirləndirilən şəxs1 üzərindən aşkar edilmiş 30,809 qram narkotik vasitənin külli miqdarda olması, onun özünün narkomaniya xəstəliyindən əziyyət çəkməməsi faktları qeyd olunan narkotik vasitənin satış məqsədilə əldə olunmasını təsdiqləyəm sübut kimi qiymətləndirilməlidir. Əməliyyat-axtarış fəaliyyəti subyektinin rəsmi məlumatına əsasən keçirilmiş əm əliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs2 narkotik vasitənin satışı ilə məşğul olmasına dair məlumatın əldə olunmaması onda aşkar edilmiş narkotik vasitələrin şəxsi istehlak məqsədilə qanunsuz əldə olunub saxlanılması, gəzdirilməsi və daşınması faktlarını təsdiqləyir. Odur ki, həmin əməllərinə görə Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası CM-in 234.4.3, Təqsirləndirilən şəxs2 isə həmin Məcəllənin 234.1-ci maddələri ilə ittiham irəli sürülməlidir...”. Göründüyü kimi, ittiham tərəfi narkotik vasitənin məhz satış məqsədi ilə əldə edildiyi mövqeyində olmasını iki amillə - Təqsirləndirilən şəxs1 aşkar edilmiş heroinin külli miqdarda (30,809 qr) olması (əməli CM-nin 234.1-ci ilə tövsif olunmmuş Təqsirləndirilən şəxs2 də üç bükümdə külli miqdarda 29,690 qr narkotik vas itə aşkar olunmuşdur) və onun narkomaniya xəstəliyindən əziyyət çəkməməsi ilə əsaslandırmışdır. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə, mübahisəsizdir ki, narkotik vasitə əldə etmiş şəxsin narkomaniya xəstəliyindən əziyyət çəkməməsi heç də onun narkotik vasitəni məhz satış məqsədi ilə əldə etməsinə dəlalət edən amil kimi qiymətləndirilə bilməz. Məhkəmə kollegiyası bunu da qeyd edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 aşkar edilmiş narkotik vasitənin miqdarı, o cümlədən külli miqdarda olması da bu narkotik vasitənin məhz satış məqsədi ilə əldə edilməsi barədə qəti fikir söyləməyə əsas vermir. Məhkəmə təcrübəsində Təqsirləndirilən şəxs1 aşkar olunmuş heroinin miqdarından artıq miqdarda da narkotik vasitənin satış məqsədi olmadan əldə edilməsi hallarına rast gəlinir (elə hazırkı iş üzrə barəsində hökm qanuni qüvvəyə minmiş Təqsirləndirilən şəxs2 satış məqsədi olmadan 29,690 qram narkotik vasitə əldə edib saxlamışdır). Göründüyü kimi, Təqsirləndirilən şəxs1 onda aşkar edilmiş narkotik vasitəni məhz satmaq niyyətində olduğu barədə hər hansı bir fikir yalnız mülahizə (ehtimal) xarakteri daşıyır. İttiham hökmü isə ehtimallara əsaslana bilməz. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitəni əldə edib saxlaması və daşıması sübuta yetirilsə də, bunların satış məqsədilə edilməsi təsdiq olunmur. Məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gələrkən Azərbaycan Respublikası CPM-nin 21.2, 21.3, 28.5, 33.2, 145.3, 146.1, 351.2-ci maddələrinin tələblərinə əsaslanır və Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və ya onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə dair cinayət işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqq ında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun 04 mart 2011-ci il tarixli 2 №-li qərarının 9-cu bəndindəki izahını da nəzərə alır. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 21.2-ci maddəsinə əsasən şəxsin təqsirli olduğuna əsaslı şübhələr varsa da onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir, bu Məcəllənin müddəalarına uyğun surətdə müvafiq hüquqi prosedur daxilində ittihamın sübuta yetirilməsində aradan qaldırılması mümkün olmayan şübhələr təqsirləndirilən şəxsin (şübhəli şəxsin) xeyrinə həll edilir, eyni ilə cinayət və cinayət-prosessual qanunlarının tətbiqində aradan qaldırılmamış şübhələr də onun xeyrinə həll olunmalıdır. Buna uyğun norma Azərbaycan Respublikası CPM-nin 145.3-cü maddəsində göstərilmiş və təsbit olunmuşdur ki, ittihamın sübut olunmasında yaranan şübhələri digər sübutlarla ar adan qaldırmaq mümkün olmadıqda, onlar şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə təfsir edilir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 21.3-cü maddəsinə görə isə cinayət törədilməsində təqsirləndirilən şəxs özünün təqsirsiz olmasını sübuta yetirməyə borclu deyildir. İttihamı sübuta yetirmək, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin müdafiəsi üçün irəli sürülən dəlilləri təkzib etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşür. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 28.5-ci maddəsinə görə isə şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə kifayət qədər uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır. Buna uyğun norma Azərbaycan Respublikası CPM-nin 351.2-ci maddəsində də nəzərdə tutulmuşdur. Həmin maddədə göstərilmişdir ki, məhkəmənin ittiham hökmü ehtimallara əsaslana bilməz və yalnız məhkəmə baxışı zamanı təqsirləndirilən şəxsin təqsiri sübuta yetirildiyi halda çıxarılır. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 146.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 33.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, cinayət mühakimə icraatı həyata keçirilərkən bu Məcəllənin 125, 144 -146-cı maddələrinin müddəalarının pozulması yolverilməzdir. Yuxarıda qeyd olunan Plenum qərarının 9-cu bəndində göstərilmişdir ki, “...Azərbaycan Respublikası CM-in 234.2-ci maddəsinin dispo zisiyasına görə narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri təkcə satma deyil, həm də bu maddələri satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq əldə etmə, və ya saxlama, hazırlama, istehsal etmə, emal etmə, daşıma, göndərmə həmin maddə ilə cinayət məsuliyyətini yaratdığı üçün yuxarıda göstərilən hərəkətlərin həmin maddələrin satış məqsədi ilə edilməsinin müəyyən olunması bu qəbildən olan işlərin düzgün həlli üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Təqsirkarın narkotik vasitələri satmaq niyyətində olması müəyyən edilərkən başqa sübutlarla və narkotik vasitələrin miqdarı ilə yanaşı, istehlakçı ilə əvvəlcədən razılıq əldə edilməsi, narkotik vasitənin çəkilib xırda bağlamalara bükülməsi, onların hazırlanması üçün avadanlığın olması və işin digər halları nəzərə alınmalıdır...”. Birinci instansiya məhkəməsi Tə qsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitənin hansı niyyətlə əldə etdiyini müəyyən edilməsi ilə bağlı olan, yuxarıda göstərilən məsələlərə əhəmiyyət verməmiş, ibtidai istintaq orqanın həmin əməlin tövsifinə dair mövqeyi ilə əsassız olaraq razılaşmış (bu mövqeyin düzgün olmadığı yuxarıda əsaslandırılmışdır), apellyasiya məhkəməsi də bu çatışmazlığı aradan qaldırmamış, həmin məsələ üzrə mövqeyini faktiki olaraq əsaslandırmamışdır. Mübahisəsizdir ki, apellyasiya məhkəməsinin qərarı həmin hissədə dəyişdirilməli, Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə əldə edib saxlamaqla daşıması əməli Azərbaycan Respublikası CPM-nin 318.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.4.3-cü maddəsindən CM-nin 234.1-ci maddəsinə tövsif edilməli və ona həmin maddə ilə də müvafiq cəza təyin edilməlidir. Məhkə mə kollegiyası Təqsirləndirilən şəxs1 CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə cəza təyin edilməsi məsələsini həll edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, onun şəxsiyyətinə aid məlumatları, o cümlədən hökmdə göstərilən, cəzanı yüngülləşdirən halları nəzərə alır. Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs3, Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs4 Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2-ci maddələri ilə cəza təyini məsələsinə gəldikdə, məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, məhkəmələr tərəfindən bu məsələnin həllinə təsir edə biləcək bütün hallar, o cümlədən məhkumların törətdiyi cinayətlərin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, şəxsiyyətləri, cəzanı yüngülləşdirən hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın onların ailələrinə, həyat şəraitlərinə təsiri nəzə rə alınmış və Azərbaycan Respublikası CM-nin 58.3-cü maddəsinin tələblərinə uyğun cəza təyin edilmişdir. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə həmin maddələrlə məhkumların islah olunmaları məqsədini və Azərbaycan Respublikası CM-nin 41.2-ci maddəsində göstərilən digər məqsədləri təmin edə bilən ədalətli cəza təyin edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası Təqsirləndirilən şəxs1 əmlakı (üzərinə həbs qoyulmuş) barəsində xüsusi müsadirə tətbiq olunmaqla həmin əmlakın dövlət nəfinə müsadirə edilməli olduğuna dair məhkəmələrin gəldiyi nəticəni də qanuni və əsaslı hesab edir. Məhkəmələrin bu mövqeyi iş materiallarına və qanunun, o cümlədən Azərbaycan Respublikası CM-nin 99-1-ci maddəsinin tələblərinə tam uyğundur. Məhkəmə kollegiyası bütün bunlara əsaslanaraq hesab edir ki, qərar dəyişdirilməli (Azərbayca n Respublikası CPM-nin 416.0.2 və 416.0.15-ci maddələrində göstərilən əsaslarla), kassasiya şikayətləri isə təmin edilməməlidir. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası CPM-nin 419.10.4-cü maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2, 234.4.3-cü maddələri təqsirli bilinib məhkum olunmuş Təqsirləndirilən şəxs1, Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 1931.3.1, 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Məhkum, Təqsirləndirilən şəxs3 və Təqsirləndirilən şəxs4 barələrində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 08 may 2019-cu il tarixli qərarı Təqsirləndirilən şəxs1 aid hissədə dəyişdirilsin. Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.4.3-cü maddəsi ilə tövsif olunmu ş əməli Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.1-ci maddəsinə tövsif edilsin. Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə 02 (iki) il 06 (altı) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilsin. Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə təyin edilmiş 02 (iki) il 06 (altı) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası və Azərbaycan Respublikası CM-nin 192.3.2, 1931.3.1, 193-1.3.2-ci maddələri ilə təyin edilmiş əsas və əlavə cəzalar Azərbaycan Respublikası CMnin 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən qismən toplanılmaqla Təqsirləndirilən şəxs1 qəti olaraq, 03 (üç) il müddətə dövlət və yerli özünüidarəetmə orqanlarında maddi məsul vəzifə tutmaq hüquqdan məhrum edilməkə, 07 (yeddi) il 01 (bir) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilsin. Apellyasiya məhkəməsinin qərarı qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın (məhkum Təqsirləndirilən şəxs1 müdafiəçisi Bayramov Bəhruz Front oğlu, Məhkum müdafiəçisi Cavadov Cavad Yusif oğlu, məhkum Təqsirləndirilən şəxs3 müdafiəçisi Layıc Aqil Tacir oğlu və məhkum Təqsirləndirilən şəxs4 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinə münasibətdə). Kassasiya şikayətləri təmin edilməsin.
Məhkəmə qərarları › İş №1(102)-1233/2019
Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1233/2019
25.09.2019 · Cinayət işi, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın materialları və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayət
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver