Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1423/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1423/2022 19.10.2022 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlu (sədrlik edən), Kazımov Tahir Lələkişi oğlu və Seyidov Əziz Cəfər oğlundan ibarət tərkibdə, Qurbanov Emin Eyvaz oğlunun katibliyi ilə, Dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarənin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İbrahimov Elçin Tofiq oğlunun iştirakı ilə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31 mart 2021-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsini n 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələri ilə məhkum olunmasına, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 313-cü maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçdiyindən cəza təyin edilməməsinə dair cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 14 mart 2022-ci il tarixli qərarından dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protestinə və Məhkum müdafiəçisi Sadıqov Elçin Əli oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə mahiyyəti üzrə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31 mart 2021-ci il tarixli hökmü ilə (hakim Xankişiyev Mirzə Aslan oğlunun sədrliyi ilə, hakimlər X51 və X11 ibarət tərkibdə) 19 avqust 1991-ci ildə Kürdəmir şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ailəli, ali təhsilli, "xxxx" MMC-nin təsisçi si və faktiki rəhbəri, məhkum olunmamış, xx qeydiyyatda olmaqla, həmin ünvanda yaşamış, Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2, 178.2.3, 178.2.4 və 313cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinmiş, edildiyi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 313-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətə görə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçdiyindən ona həmin maddə ilə cəza təyin edilməmiş, Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2, 178.2.3, 178.2.4-cü maddələri ilə ona 02 (iki) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 28 may 2019-cu il tarixdən hesablanması hökm edilmişdir. Prokurorluğunun Azərbaycan Respublikası Be ynəlxalq bankında olan depozit hesabında saxlanılan 14500 manat, zərərçəkmiş şəxslərə dəymiş ziyana yönəldilərək, Zərərçəkmiş şəxs11 2000 manat, Zərərçəkmiş şəxs10 825 manat, Zərərçəkmiş şəxs29 1000 manat, Zərərçəkmiş şəxs2 qanuni nümayəndəsi X12 3700 manat, Zərərçəkmiş şəxs4 Şahverdi oğluna 1680 manat, Zərərçəkmiş şəxs19 və Zərərçəkmiş şəxs20 ümumilikdə 1165 manat və Zərərçəkmiş şəxs16 1400 manat məbləqində pulun ödənilməsi, həmin məbləğdən qalan 2730 manat Məhkum valideyinlərinə qaytarılması müəyyən olunmuşdur. Zərərçəkmiş şəxs30 vermiş olduğu mülki iddiaya xitam verilmiş, Zərərçəkmiş şəxs25, Zərərçəkmiş şəxs28, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şəxs21, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs33, Zərərçəkmiş şəxs18, X23, Zərərçəkmiş şəxs12, Zərərçəkmiş şəxs8 qızına, Zərərçək miş şəxs15, X13, Zərərçəkmiş şəxs26, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs23, Zərərçəkmiş şəxs22, Zərərçəkmiş şəxs24, Zərərçəkmiş şəxs9 Rəvan qızına, Zərərçəkmiş şəxs34, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs5 və Zərərçəkmiş şəxs32 vurulmuş ziyanın ödənilməsi ilə bağlı mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüquqlarının olması izah edilmşdir. Hökmdən dövlət ittihamçısı Mehrəliyev Cövdət Sərvər oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya protestinə, məhkum və onun müdafiəçisi Sadıqov Elçin Əli oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Qaraqurbanlı Ramin Afad oğlunun sədrliyi ilə, X20 və Mursaqulov Vaqif Ənvər oğlundan ibarət tərkibdə) 14 mart 2022-ci il tarixli qərarı ilə apellyasiya şikayətlə ri və apellyasiya protesti təmin edilməmiş, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31 mart 2021-ci il tarixli hökmü apellyasiya protestinə və apellyasiya şikayətlərinə əsasən dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Həmin qərardan məhkumun müdafiəçisi Sadıqov Elçin Əli oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti və dövlət ittihamçısı tərəfindən kassasiya protesti verilmişdir. İŞİN HALLARİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31 mart 2021-ci il tarixli hökmünə əsasən Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirləndirilir, ona görə ki, o, öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin külli miqdarda əmlakını vahid qəsdlə ələ keçirərək dələduzluq etmiş və vəzifəli şəxs kimi tamah niyyətilə rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil edərək vahid qəsdlə vəzifə saxtakarlığı törətmişdir. Belə ki, Məhkum etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin külli miqdarda əmlakını vahid qəsdlə ələ keçirmə məqsədilə xx.xx.2018-ci il tarixdə Şahid1 özünün təsisçisi olduğu və faktiki olaraq bütün səlahiyyətləri özündə saxlamaqla rəhbərliyi həyata keçirdiyi Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi yanında Milli Gəlirlər Departamentinin Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı idarəsində xx.xx.2014-cü il tarixdə qeydiyyata alınmaqla ********** saylı X5 Nömrəsi (VÖEN) verilmiş, hüquqi ünvanı Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu X81 küçəsi, ev 32 olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə formal olaraq icraçı direktor vəzifəsinə təyin etməklə, öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək verdiyi tapşırıqlara uyğun olar aq cinayətdən xəbərsiz olan Şahid1, eyni zamanda cəmiyyətdə qeyri-rəsmi olaraq satış təmsilçisi kimi işə götürdüyü, cinayətdən xəbərsiz olan Şahid4, Şahid3 və Şahid2 vasitəsilə, Bakı şəhərində müxtəlif yerlərdə elanlar yerləşdirməklə və “Facebook” sosial şəbəkəsində elan verməklə ölkədən kənarda ali təhsil almaq istəyən abituriyentlərə xidmət göstərilməsinin reklamını yerinə yetirərək həmin elanla əlaqədar onlara müraciət edən ayrı-ayrı şəxsləri Cəmiyyətin faktiki fəaliyyət göstərdiyi ünvan 3 ünvanında yerləşən ofisə dəvət etməklə onlarla müəyyən məbləğdə pul vəsaiti müqabilində Türkiyə Respublikasında yerləşən ayrı-ayrı ali təhsil müəssisələrinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunmaları, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınmaları, yataqxana ilə təmin edilmələri, sığorta xərclə rinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı barədə söhbətlər aparıb, aralarında olan münasibətlərə və qulluq mövqeyini həyata keçirməsi ilə əlaqədar ona olan inam və etimaddan istifadə edib həmin şəxsləri aldatmaqla, qeyd edilən ünvanda yerləşən ofisdə cinayətdən xəbərsiz olan Şahid1, Şahid4, Şahid3 və Şahid2 vasitəsilə ayrı-ayrı şəxslərdən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitini qəbul edib rəsmi sənəd hesab olunan xidmət müqavilələrinə bilə-bilə yalan məlumatların daxil edilməsini təşkil edib həmin şəxslərə təqdim etməklə, o cümlədən Şahid1 vasitəsilə X64 və X7 Türkiyə Respublikası Mersin Universitetinin Turizm fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunmaları, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınmaları, yataqxana ilə təmin edilmələri, sığorta xərcləri nin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs10 xx.xx.2018-ci il tarixdə 425 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə isə 400 manat olmaqla, cəmi 825 (səkkiz yüz iyirmi beş) manat pul vəsaitini Şahid1 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li, xx.xx.2018-ci il tarixli, EA41/18 №-li xidməti müqavilələri Zərərçəkmiş şəxs10 təqdim etməklə, X14 Türkiyə Respublikası Çanaqqala şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsinin beynəlxalq münasibətlər fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ö lkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs25 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid1 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs25 təqdim etməklə X33 Türkiyə Respublikası Giresun, İqdır, Qarabük, Artvin və Ərdəhan şəhərlərində yerləşən universitetlərdən birində elektronika mühəndisliyi fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs28 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid1 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs28 təqdim etməklə, Şahid11 Türkiyə Respublikası Çanaqqala, Uşaq, Ağsaray və Kastamonu şəhərlərində yerləşən universitetlərdən birində işlətmə fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana i lə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs31 xx.xx.2018-ci il tarixdə 499 (dörd yüz doxsan doqquz) manat pul vəsaitini Şahid1 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs31 təqdim etməklə, X26 Türkiyə Respublikasında yerləşən Çanaqqala, Çankırı Qaratəkin, Bülənd Ecevit, Sinop və Qarabük universitetlərindən birində bankçılıq və ya maliyyə sahəsində olan fakültələrin birinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs21 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid1 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs21 təqdim etməklə, Şahid1 vasitəsilə 5 (beş) nəfər şəxs üzrə cəmi 2.824 (iki min səkkiz yüz iyirmi dörd) manat, Şahid1 və Şahid4 vasitəsilə Zərərçəkmiş şəxs3 və arvadı Zərərçəkmiş şəxs29 Türkiyə Respublikası Anadolu Universitetinin Antalya şəhərində yerləşən f ilialında işlətim fakültəsinin qiyabi şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunmaları, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınmaları, yataqxana ilə təmin edilmələri, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxslərdən xx.xx.2018-ci il tarixdə 2.000 (iki min) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA4/18 №-li və xx.xx.2018-ci il tarixli, EA5/18 №li xidməti müqavilələri Zərərçəkmiş şəxs3 və Zərərçəkmiş şəxs29 təqdim etməklə, X34 Türkiyə Respublikası Zonquldağ, Qarabük, Qırıqqala, Çanaqqala və Kastamonu şəhərlərində yerləşən universitetlərdən birində kompüter mühəndisliyi, turizm fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs1 xx.xx.2018-ci il tarixdə 700 (yeddi yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA7/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs1 təqdim etməklə, X15 Türkiyə Respublikası Zonquldağ, Sakarya və Ç anaqqala şəhərlərində yerləşən universitetlərdən birində tarix fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun bacısı Zərərçəkmiş şəxs17 2018-ci ilin iyun ayının sonlarında 250 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə 250 manat olmaqla, cəmi 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA39/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs17 təqdim etməklə, Zər ərçəkmiş şəxs6 Türkiyə Respublikası Rizə şəhərindəki X65 adına universitet, Giresun, Artvin, Gümüşxana və Dənizli şəhərlərindəki dövlət universitetlərindən birində iqtisadi-idari biliklər, bankçılıq və turizm fakültələrinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxsdən xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zə rərçəkmiş şəxs6 təqdim etməklə, X8 Türkiyə Respublikası Çanaqqala Universitetinin Beynəlxalq əlaqələr fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs33 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA63/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs33 təqdim etməklə, Zərərçəkmiş şəxs18 Türkiyə Respublikası Çanaqqala şə hərində yerləşən 18 mart, Sakarya şəhərində yerləşən Osmanqazi və ya Dənizli şəhərində yerləşən Pamukkale universitetlərindən birində turizm fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxsdən 04 avqust 2018-ci il tarixdə 180 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə 300 manat olmaqla, cəmi 480 (dörd yüz səksən) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA49/18 №-li xidməti müqavilən i Zərərçəkmiş şəxs18 təqdim etməklə, X21 Türkiyə Respublikasında yerləşən X65, Gümüşxana, Artvin, Ərdəhan və Giresun universitetlərindən birində işlətmə fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası X16 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Kamalə Abbasovaya təqdim etməklə, X22 Türkiyə Respu blikası Giresun şəhərində yerləşən universitetlərdən birində turizm fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs12 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs12 təqdim etməklə, Zərərçəkmiş şəxs19 Türkiyə Respublikası Çanaqqala, Uşaq, Zonquldağ, Yalov a və Ankara şəhərlərində yerləşən universitetlərdən birində iqdisadiyyat fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla Zərərçəkmiş şəxs19 xx.xx.2018-ci il tarixdə 400 (dörd yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə, Zərərçəkmiş şəxs19 bacısı Zərərçəkmiş şəxs20 xx.xx.2018-ci il tarixdə Tural Babayevə məxsus olan kart hesabına köçürülmə yolu ilə 765 (yeddi yüz altmış beş) manat pul vəsaitini, ümumilikdə cəmi 1165 (min yüz altmış beş) manat pul vəsaitini Şahid1 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs19 təqdim etməklə X35 Türkiyə Respublikası Kastamonu, Çanaqqala, Bartvin, Bulənd Ecevit, Düzcə və Qarabük şəhərlərində yerləşən dövlət universitetlərindən birində kompüter mühəndisliyi və ya turizm fakültələrindən birinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs8 qızından xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs8 təqdim etməklə, X24 Türkiyə Respublikası Rizə, Artvin, Gümüşxana və Giresun şəhərlərində yerləşən universitetlərdən birində turizm, dövlət idarəçiliyi (kamu yönetimi) fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs15 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə -bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs15 təqdim etməklə, X27 Türkiyə Respublikasında yerləşən universitetlərdən birində hüquq fakültəsinə, X42, X36 və X17 Türkiyə Respublikasında yerləşən Çanaqqala Universitetinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunmaları, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınmaları, yataqxana ilə təmin edilmələri, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxslərin tanışı Zərərçəkmiş şəxs2 xx.xx.2018-ci il tarixdə 3.700 (üç min yeddi yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə almaqla, X27 Türkiyə Respublikasında yerləşən universitetlərdən bir ində hüquq fakültəsinə, X42, X36 və X17 Türkiyə Respublikasında yerləşən Çanaqqala Universitetinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunmaları, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınmaları, yataqxana ilə təmin edilmələri, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxslərin tanışı Zərərçəkmiş şəxs2 xx.xx.2018-ci il tarixdə 3.700 (üç min yeddi yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə almaqla, X25 Türkiyə Respublikası Çanaqqala şəhərində yerləşən dövlət universitetinin kompüter mühəndisliyi fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə al datmaqla sonuncunun anası X3 2018-ci ilin avqust ayının sonlarında 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №li xidməti müqaviləni Şövqiyyə Qarayevaya təqdim etməklə, Zərərçəkmiş şəxs26 Türkiyə Respublikası Giresun şəhərində yerləşən universitetlərdən birində siyasət və dövlət idarəçiliyi fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxsdən 2018-ci ilin avqust ayının sonlarında 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə almaqla, X1 Türkiyə Respublikasının Rizə şəhərində yerləşən universitetin dənizçilik, iqtisad fakültəsinin və X2 Türkiyə Respublikasının Rizə şəhərində yerləşən universitetin tədris (öyrətmənlik) fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncuların anası Zərərçəkmiş şəxs11 xx.xx.2018-ci il tarixdə 3.000 (üç min) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkəti n möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA159/18 №-li və xx.xx.2018-ci il tarixli, EA160/18 №-li xidməti müqavilələri Zərərçəkmiş şəxs11 təqdim etməklə, X18 Türkiyə Respublikası Giresun şəhərində yerləşən universitetlərdən birində menecerlik fakültəsinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs14 2018-ci ilin sentyabr ayının sonlarında 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid4 vasitəsilə almaqla, Şahid1 və Şahid4 vasitəsilə 19 (on doqquz) nəfər şəxs üzrə cəmi 17725 (on yeddi min yeddi yüz iyirmi beş) manat, Şahid1 və Şahid3 va sitəsilə X43 Türkiyə Respublikası Çanaqqala, Samsun, Kastamonu və Ankara şəhərlərində yerləşən ali təhsil müəssisələrindən birində sosiologiya və psixologiya fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs23 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid3 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs23 təqdim etməklə, Zərərçəkmiş şəxs22 Türkiyə Respublikası Çanaqqala şəhərində yerləşən 18 mart Universitetinin kompüter proqramları (bilgisayar yazılımçılıq) fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxsdən 2018-ci ilin iyul ayının əvvələrində 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid3 vasitəsilə almaqla, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs22 təqdim etməklə, X19 Türkiyə Respublika sı Əskişəhər şəhərində yerləşən Anadolu Universitetinin İşlətmə (biznes) fakültəsinin qiyabi şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs35 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə isə 1.000 manat olmaqla, cəmi 1500 (min beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid3 vasitəsilə almaqla, Şahid1 və Şahid3 vasitəsilə 3 (üç) nəfər şəxs üzrə cəmi 2500 (iki min beş yüz) manat, Şahid1 və Şahid2 vasitəsilə X4 Türkiyə Respublikası Çanaqqala şəhərində yerləşən dövlət universitetinin beynəlxalq münasibətlər fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs24 xx.xx.2018-ci il tarixdə 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid2 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA32/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs24 təqdim etməklə, X39 Türkiyə Respublikasında yerləşən Çanaqqala, Sivas, Zonquldağ, Düzcə, Qəhrəmanmaraş və Mersin universitetlərindən birində müalicə işi fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə mü vəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun atası Zərərçəkmiş şəxs30 xx.xx.2018-ci il tarixdə 8500 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə 1700 manat, bundan bir qədər sonra 10200 manat, cəmi 20400 (iyirmi min dörd yüz) manat pul vəsaitini Şahid2 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan. tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs30 qohumu Şahid13 təqdim etməklə, X28 Türkiyə Respublikası Çanaqqala, Qırıqqala, Çankırı şəhərlərində yerləşən ali təhsil müəssisələrinin birində kom püter mühəndisliyi və ya turizm fakültələrindən birinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs9 2018-ci ilin avqust ayının ortalarında 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid2 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs9 təqdim etməklə, X29 Türkiyə Respublikası Uşaq şəhərində yerləşən eyniadlı universitetinin yerli idarəetmələr (yerel y önetimlər), beynəlxalq ticarət (uluslararası ticarət), radio və televiziya fakültələrinin birinin əyani şöbəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs16 xx.xx.2018-ci il tarixdə 1.400 (min dörd yüz) manat pul vəsaitini Şahid2 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs16 təqdim etməklə, X30 Türkiyə Respublikası Giresun şəhərində yerləş ən universitetlərdən birinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla sonuncunun anası Zərərçəkmiş şəxs34 2018-ci ilin sentyabr ayının əvvəllərində 500 (beş yüz) manat pul vəsaitini Şahid2 vasitəsilə almaqla, Zərərçəkmiş şəxs13 Türkiyə Respublikası Çankırı şəhərində yerləşən universitetlərin birində bankçılıq və maliyyə (finans) fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxsdən xx.xx.2018-ci il tarixdə 499 (dörd yüz doxsan doqquz) manat pul vəsaitini Şahid2 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs13 təqdim etməklə, Zərərçəkmiş şəxs13 Türkiyə Respublikası Çankırı şəhərində yerləşən universitetlərin birində bankçılıq və maliyyə (finans) fakültəsinə imtahansız tələbə kimi qəbul olunması, tələbə kimi həmin ölkədə müvəqqəti qeydiyyata alınması, yataqxana ilə təmin edilməsi, sığorta xərclərinin ödənilməsi və təhsillə əlaqədar digər xərclərinin qarşılanacağı adı ilə aldatmaqla həmin şəxsdən xx.xx.2018-ci il tarixdə 499 (dörd yüz doxsan doqquz) manat pul vəsa itini Şahid2 vasitəsilə alıb, həmin xidmətlərin göstəriləcəyi görüntüsü yaradan, tamah niyyətilə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etdiyi rəsmi sənəd olan, rəhbərlik etdiyi şirkətin möhürü və Şahid1 imzası ilə təsdiq olunmuş xx.xx.2018-ci il tarixli, EA/18 №-li xidməti müqaviləni Zərərçəkmiş şəxs13 təqdim etməklə eləcə də eyni niyyətlə cinayət əməllərini davam etdirərək, onlara müraciət edən şəxslərin guya Türkiyə Respublikasında ali təhsil almalarını təşkil etmək üçün rəhbərlik etdiyi "xxxx" MMC-nin əməkdaşlarının xarici ölkələrə səfərləri ilə bağlı “Aztur Travel” şirkətinin direktoru Zərərçəkmiş şəxs32 ondan alacağı aviabiletlərə görə pul vəsaitlərini ödəyəcəyini vəd edərək inandırmaqla, sonuncunun etibarını qazanmaq üçün cinayətdən xəbərsiz olan Şahid1 adına yaratdığı "xxxx" MMC ilə “Azt ur Travel” şirkəti arasında xx.xx.2018-ci il tarixli, 29-2\18 saylı müqavilə bağlayaraq, əvvəlcədən dəyərini ödəmək niyyəti olmadan ayrı-ayrı şəxslərin adına sifariş verib sonradan ödəmək şərti ilə aldığı aviabiletlər, o cümlədən xx.xx.2018-ci il tarixdə İstanbul–Daşkənd aviamarşrutu üzrə özü, rəhbərlik etdiyi Cəmiyyətin qeyri-rəsmi əməkdaşları Şahid15 və X9 adına sifariş verib sonradan dəyərini ödəmək şərti ilə aldığı 3 ədəd aviabiletə görə cəmi 2.769 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə İstanbul–Bakı aviamarşrutu üzrə özü, Şahid15 və X9 adına sifariş verib sonradan dəyərini ödəmək şərti ilə aldığı 3 ədəd aviabiletə görə cəmi 1.110 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə Bakı–Daşkənd aviamarşrutu üzrə X9 adına sifariş verib sonradan dəyərini ödəmək şərti ilə aldığı 1 ədəd aviabiletə görə 503 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə Bakı–İstanbul–Bakı aviamarşrutu üzrə tanışları X37 və X10 adına sifariş verib sonradan dəyərini ödəmək şərti ilə aldığı 2 ədəd aviabiletə görə cəmi 2.110 manat olmaqla, 6.492 (altı min dörd yüz doxsan iki) manat pul vəsaitini Zərərçəkmiş şəxs32 ödəməli olduğu halda, özünün əvvəldən aldatma niyyətinə uyğun olaraq, göstərilən dəyərdə aviabiletlərdən istifadə edib dəyərini ödəməməklə öz qulluq mövqeyindən istifadə edib Zərərçəkmiş şəxs32 etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə ziyan vurmaqla göstərilən qaydada cinayətdən xəbərsiz olan şəxslərin vasitəsilə etibardan suiistifadə etmə və aldatma yolu ilə öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə, vahid qəsdlə 35 nəfər zərərçəkmiş şəxsə külli miqdar təşkil edən ümumilikdə 53840 (əlli üç min səkkiz yüz qırx) manat ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş və vəzifəli şəxs kimi tamah niyyətilə rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatları daxil edərək vahid qəsdlə vəzifə saxtakarlığı törətmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN VƏ KASSASİYA PROTESTİNİN DƏLİLLƏRİ PROSES İŞTİRAKÇİLARİNİN ÇİXİŞLARİ: Məhkumun müdafiəçisi E.Ə.Sadıqov kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, apellyasiya instansiya məhkəməsinin qərarı əsassız və ədalətsizdir. Belə ki, zərərçəkmişlərin heç biri Məhkumlə təmasda olmamış, yalnız işləri alınmadıqdan sonra şirkətin rəhbərinin kim olması ilə maraqlandıqdan sonra Kərimzadə ilə telefon əlaqəsi yaratmışlar. Həmçinin iş materiallarına əlavə edilmiş digər çoxsaylı sənədlərdən görünür ki, MMC-yə imtahansız ali təhsil almaq üçün müraciət etmiş çoxsaylı vətəndaşların Türkiyə Respublikasında yerləşən müx təlif adlı universitetlərdə imtahansız ali təhsil almaları üçün onlardan orta məktəbi bitirmələrini təsdiq edən attestat sənədi, şəxsiyyət vəsiqəsi, ümum vətəndaş pasportu və digər sənədlər qəbul edilərək türk dilinə tərcümə edilməklə notarial qaydada təsdiq edilmiş, vətəndaşların fotoşəkilləri siyahıya daxil edilmişdir. Bundan başqa həmin sənədlərdən görünür ki, müraciət etmiş tələbə adını qazanmaq istəyən vətəndaşların ad soyadları və qarşısında təhsil almaq istədiyi universitetlərin adları olan siyahılar tərtib edilmişdir. Onlarla müraciət etmiş şəxsin tələbə adını qazanmasını sübut edən Türkiyə universitetlərinin qəbul məktubları alınmışdır. MMC-yə müraciət etmiş tələbələrlə bağlı qeydlərin əks olunduğu sənədlərdən, cədvəllərdən görünür ki, tələbələrlə müqavilələri Şahid1 özü, həmçinin MMC- nin qeyrirəsmi əməkdaşları Şahid4, Şahid2, Şahid3 bağlamış, tələbələrin ad soyadları qarşısında müqavilənin bağlandığı tarix, müqavilələrin məbləğləri, universitetlərin adları, nəticələr, ödənişlərdən çıxılmış faizlər göstərilmişdir. Hər bir əməkdaşın bağladıqları müqavilələrin ümumi siyahısında qeydiyyatdan keçirilməklə tələbə adını qazanmış şəxslərlə yanaşı, qeydiyyatdan keçirilməyən və tələbə adını qazana bilməyən şəxslərin də adları vardır. “Çanakkale Tələbələri” adlanan cədvəldə 41 nəfər müraciət etmiş şəxsin ad soyadı, hər birinin qəbul olunub-olunmaması barədə qeydlər vardır. Həmin cədvəldən görünür ki, 21 nəfər şəxsin universitetə qəbulu alınmış, 2 şəxs qəbul alınsa da imtina etmiş, qalan 18 nəfər şəxs isə universitetə qəbul ola bilməmişdir. “Giresun Tələbələri” adlanan cədvə ldə 32 nəfər şəxsin ad soyadı qeyd edilmiş, hər birinin ad soyadı qarşısında universitetə qəbul olub-olmamaları barədə qeydlər aparılmışdır. Həmin siyahıda Giresun universitetinə qəbul olan şəxslərlə yanaşı, qeyd olunan universitetə qəbulları alınmayıb, başqa universitetlərə yerləşən və ya ümumiyyətlə heç bir universitetə qəbul olunmayıb geri qayıdan şəxslərin də adları vardır. İş materiallarından görünür ki, zərərçəkmişlərlə müqavilə bağlanan zaman heç də dələduzluq niyyəti güdülməmiş, tələbələrin Türkiyə Respublikasında Universitetlərə qəbulu üçün qanuni proseduralar həyata keçirilmiş, 240 nəfər müraciət edən şəxslərdən 206 nəfərinin müraciəti uğurla tamamlanmışdır. Beləliklə də müəyyən olunur ki, zərərçəkmişlərlə müqavilə bağlanarkən və onların pulları kassaya qəbul edilərkən heç bir də ləduzluq niyyəti olmamış, müraciət edənlərin hamısının universitetə qəbuluna cəhdlər olmuşdur. MMC müqavilə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirərkən vicdanlı davranmış, lakin 240 nəfərdən 34 nəfərinin işi MMC-dən asılı olmayan səbəblərdən uğurlu alınmamışdır. Odur ki, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Cinayət Kollegiyasının 14 mart 2022-ci il tarixli qərarının ləğv edilməsi, Məhkum barəsindəki cinayət işi üzrə icraata bəraətverici əsaslarla xitam verilməsi, Məhkum İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyanın 5-ci, 6-cı maddələri ilə təminat verilən hüquqlarının pozuntusunun tanınması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş edir. Dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protesti onunla əsaslandırılmışdır ki, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası tərəfindən y ekun qərar qəbul edilərkən cinayət-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə müvafiq olaraq cinayət işi üzrə toplanmış sübutlar məcmu qaydada qiymətləndirilməmiş, sübutlar CPM-nin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq tədqiq edilməmiş və bunun nəticəsi olaraq Məhkum əməli CM-in 178.3.2-ci maddəsindən həmin Məcəllənin 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddəsinə əsassız olaraq tövsif edilmişdir. Belə ki, istintaq və məhkəmə təcrübəsində təkrar talamanı vahid davam edən talamadan fərqləndirmək zərurəti yaranır. Vahid davam edən talama eynicinsli olsa da, bir neçə təkrar hərəkətlə törədildiyindən təkrar talamaya bənzəyir. Lakin bir sıra obyektiv amil lər (vahid davam edən talamada cinayət aktlarının eynicinsli olması, bir-birindən qısa zaman fasiləsi ilə ayrılması vahid cinayətin ayr ı-ayrı epizodları olması) və subyektiv amillər (davam talamada təqsirkarın özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz götürməyə yönəlmiş vahid məqsədi ayrı-ayrı cinayət aktlarının vahid kriminal niyyətlə əhatə olunması və s.) nəzər alınmaq təkrar talama vahid davam edən talmadan fərqləndirilməlidir. İş materiallarından görünür ki, Məhkum tərəfindən dələduzluq əməli hər hansı təsadüf nəticəsində yaranmış imkan və şəraitdən istifadə edərək, ayrı-ayrı üsul və vasitələrlə, həmçinin zaman baxımından da bir-birindən kəskin fərqli zamanlarda törədilməmiş, əksinə, artıq bir neçə il xaricdə təhsil fəaliyyət növü ilə məşğul olduğu üçün növbəti tədris ilinin əvvəlinə kimi xaricdə təhsillə bağlı ona çoxsaylı şəxslərin müraciət edəcəyini əvvəlcədən bilərək, külli miqdarda pul ələ keçirmək niyyəti ilə törətdi yi cinayət əməlini planlaşdırmışdır. Bundan başqa, Zərərçəkmiş şəxs32 rəhbəri olduğu «Aztur Travel» şirkətindən ibtidai istintaq orqanı tərəfindən verilmiş ittiham üzrə 9 ədəd aviabilet birbaşa Məhkum tərəfindən sifariş edilmiş və sonuncu yaranmış etibardan sui-istifadə edərək həmin biletlərə görə mövcud olan 6.492 manat məbləğində pulu Zərərçəkmiş şəxs32 verməyərək ona qarşı dələduzluq etmişdir. Zərərçəkmiş şəxs32 qarşı dələduzluq edilməsinə dair hissədə məhkəmələrin gəldiyi nəticələr əsassız olmaqla işin faktiki hallarına uyğun deyildir. Bundan başqa, iş materiallarınan göründüyü kimi, "xxxx" MMC-də Məhkum real rəhbərliyi həyata keçirməklə yanaşı, onunla yaxın münasibətdə olduğu icraçı direktoru Şahid1 şirkətin faktiki bütün iş qaydalarını təşkil etmişdir. Şahid1 ifadələrindən də göründü yü kimi, şirkətin iş fəaliyyəti Məhkum tələb etdiyi qaydalara uyğun təşkil edilmiş, hətta onun eyni zamanda təsisçisi və rəhbəri olduğu "xxxx" adlı MMC-ni məhz Məhkum xahişi əsasında yaradılmış və məqsədi məhz aviabiletlərin alışını təşkil edilməsindən ibarət olmuşdur. Belə olan halda məhkəmələrin həmin "xxxx" MMC-ni Məhkum “ayrılması” və sonuncuya heç bir aidiyyətinin olmaması qənaətinə gəlinməsi düzgün nəticə hesab edilə bilməz. Apellyasiya instansiya məhkəməsi düzgün olaraq birinci instansiya məhkəməsinin bu epizodla bağlı gəldiyi nəticəni şübhə altına qoyaraq Şahid1m yenidən dindirilməsini qərara almış, lakin sonradan Şahid1 Türkiyə Respublikasında olmasını rəhbər tutaraq onun dindirilməsindən imtina etmiş və birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticəni təsdiq etmişdir. Halbuki, Şa hid1 ibtidai və birinci instansiya məhkəməsində aparılmış istintaq zamanı göstərmişdir ki, o, daxili əmrlə icraçı direktor vəzifəsində olmuşdur, heç bir müqaviləyə özbaşına imza və möhür atmamış, günün sonunda müqavilələrə uyğun olaraq pullar götürülərək maaşlara və şirkətin digər xərclərinə ödənmişdir. O, özbaşına olaraq heç bir yerə pul xərcləməmişdir. Odur ki, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini xahiş edir. Kassasiya instansiyası məhkəməsində Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İbrahimov Elçin Tofiq oğlu kassasiya protestini müdafiə etdiyini, Məhkum külli miqdard a pulu vahid qəsdlə ələ keçirdiyinin, törədilmiş cinayət əməllərinin bir-birindən kəskin fərqli zamanlarda törədilmədiyini bildirib, bu səbəblərdən məhkumun müdafiəçisi tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin əsassız olduğundan təmin edilməməsini, kassasiya protestinin isə təmin olunaraq, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 14 mart 2022-ci il tarixli qərarının ləğv edilərək cinayət işinin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini xahiş etdi. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsinin tələblərinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Belə yox lamanın nəticəsində kassasiya kollegiyasının apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını isə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416-cı maddəsi müəyyən edir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda, Ali Məhkəmənin Kollegiyası məhkəmə qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Məhkəmə kollegiyası həmin normaların tələblərinə uyğun olaraq apellyasiya məhkəməsinin qərarının qanuniliyini kassasiya şikayətinin və kassasiya protestinin dəlillərini də nəzərə almaqla yoxlayaraq, aşağıdakıları qeyd edir: Dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protestində apellyasiya məhkəməsi tərəfindən məhkumun əməlinin düzgün tövsif edil mədiyi, əməlin Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə tövsif edilməli olduğu halda, əsassız olaraq həmin Məcəllənin 178.2.2, 178.2.3, 178.2.4-cü maddəsi ilə tövsif edildiyi, bununla da sübutlar və sübutetməyə dair cinayət və cinayət prosessual qanunvericiliyin tələblərinin kobud şəkildə pozulduğu iddia edilmiş və mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini şərtləndirən əsaslar Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.15-ci maddəsində (məhkəmə törədilmiş əməlin tövsifində səhvə yol verdikdə) nəzərdə tutulmuş halla əlaqələndirilmişdir. Məhkum müdafiəçisi E.Sadıqov tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətində Məhkum təqsirsiz olduğu halda məhkəmələr tərəfindən barəsində qanunsuz və ədalətsiz qərarlar qəbul edildiyi və nəticədə sübutetməyə dair maddi və prosessual normaların pozulduğu i ddia edilmiş, bununla da məhkəmə qərarının kassasiya qaydasında ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.2 (məhkəmə bu Məcəllənin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq sübutları tədqiq etmədikdə) və 416.1.6-cı maddələrində (məhkəmə cinayət tərkibinin əlamətləri olmadan ittiham hökmü çıxardıqda) nəzərdə tutulmuş hallarla əlaqələndirilmişdir. Məhkəmə kollegiyası qeyd olunan kassasiya protestini və kassasiya şikayətini CPM-in 419-cu maddəsinin tələbləri baxımından səlahiyyətlərinə aid olan kassasiya müraciətləri hesab edir və bu müraciətlərlə əlaqədar Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 14 mart 2022-ci il tarixli qərarının qanuniliyini və əsaslılığını yoxlayaraq, ilkin olaraq müdafiəçinin kassasiya şika yətinin dəlilərinə qiymət verərək aşağıdakıları xüsusatları qeyd edir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 3-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, “yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır”. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə əsasən cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətləri, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində şəxsin təqsirliliyi cinayət təqibi üzrə icraat zamanı yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilir. Şəxsin əməlində cinayət tərkibinin cəhətlərini təşkil edən zə ruri əlamətlərin mövcud olub-olmaması barədə nəticəyə gəlmək üçün şəxsə istinad edilən əməllərin Cinayət Məcəlləsinin Ümumi hissəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrinin dispozisiyaları ilə müqayisə edilməsi tələb olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarına görə, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayəthüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Birinci instansiya məhkəməsinin hökmündən və apellyasiy a məhkəməsinin qərarından görünür ki, Məhkum verilmiş külli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə və vəzifə saxtakarlığı, yəni vəzifəli şəxs tərəfindən rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatların daxil edilməsi, bu əməllər tamah və sair şəxsi niyyətlərlə törədilməsi ilə bağlı ittiham birinci instansiya məhkəməsində işə baxılarkən məhkəmə iclasında elan olunmaqla tədqiq olunmuş zərərçəkmiş şəxslər və şahidlərin ifadələri, ekspertiza rəyləri və digər iş materialları ilə vəzifə saxtakarlığı il bağlı hissədə tam sübuta yetirilmiş, işin düzgün həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün sübutlar Azərbaycan Respublikası CPM-nin 143-146 maddələrində göstərilən qaydada tədqiq edilmiş, sübutların hansına əsaslanılması hökmdə göstərilmişdir. Lakin, külli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluğa aid hissədə Məhkum əməli təkrarən, şəxs tərəfindən öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə xeyli miqdarda dələduzluq etməsi kimi tövsif edilmiş, birinci instansiya məhkəməsi Məhkum tərəfindən cinayət əməllərinin vahid qəsdlə (vahid niyyətlə) deyil, təkrarən törədilməsi nəticəsinə gəlmişdir. Apellyasiya məhkəməsi də haqlı olaraq birinci instansiya məhkəməsinin bunlara dair gəldiyi nəticə ilə razılaşmışdır. Məhkum əməlinə hüquqi qiymət verilməsi məsələsinə gəldikdə məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, həmin əməl Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.2.2, 178.2.3, 178.2.4 və 313-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayətlərin tərkibini yaratdığı, bu cinayətlərin tərkibi ilə tam əhatə olunduğu üçün tamamilə düzgün olaraq həmin maddələ r ilə tövsif edilmişdir. Məhkumun müdafiəçisi tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətində apellyasiya məhkəməsinin qərarını ləğv etməklə cinayət işinin icraatına bəraətverici əsaslarla xitam verilməli olduğu iddia edilir. Eyni zamanda, kassasiya şikayətində göstərilən hallar faktiki olaraq iş üzrə ibtidai istintaq və məhkəmələr tərəfindən müəyyən olunmuş hallardan fərqli yeni hal kimi çıxış edir. Qeyd edilənlərə əsasən müəyyən olunur ki, məhkumun müdafiəçisinin kassasiya şikayətində kassasiya instansiyası məhkəməsini gətirdiyi yeni faktiki halların mövcud olubolmamasına münasibət bildirməyə, birinci instansiya və apellyasiya məhkəməsində məhkəmə baxışı zamanı tədqiq olunmuş sübutların məcmusunu yenidən tədqiq etməklə qiymətləndirməyə dəvət edir. Kassasiya şikayətinin şərh olunan dəlilləri il ə əlaqədar kollegiya xatırladır ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsi kassasiya baxışının hüdudlarını cinayət və cinayət-prosessual qanunların tətbiqi məsələlərinin araşdırılması ilə məhdudlaşdırmışdır. Bu normaların mənasına görə, kassasiya məhkəməsi kassasiya müraciətlərinə baxarkən bilavasitə özü sübutları təhlil etməklə işin faktiki hallarını müəyyən etməyə haqlı deyil. Həmin halların müəyyən edilməsi qanunla birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətlərinə aid edilmişdir. Kassasiya instansiyası məhkəməsi isə müvafiq kassasiya müraciəti olduqda birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallara cinayət qanunu normalarının tətbiqini və həmin halların müəyyən edilməsi zamanı cinayət-prosessu al qanunun tələblərinə əməl olunubolunmadığını yoxlaya bilər. Odur ki, məhkəmə kollegiyası məhkumun müdafiəçisinin kassasiya şikayətində irəli sürülmüş məhkəmə qərarının ləğv edilməsi barədə tələbin əsaslılığını yoxlayarkən məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş işin faktiki hallarını nəzərə almaya və məhkumun müdafiəçisinin məhkəmə qərarlarının mübahisələndirilməsi üçün kassasiya şikayətində gətirdiyi faktiki hallardan çıxış edə, beləliklə də, onları mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar kimi qiymətləndirə bilməz. Kassasiya şikayətində göstərilənlərdən deyil, məhz məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallardan çıxış etmək barədə kollegiyanın qənaəti ondan irəli gəlir ki, bu şikayətin dəlilləri ilə eyni məzmunda olan dəlillər müda fiə tərəfindən apellyasiya məhkəməsi qarşısında da irəli sürülmüş və apellyasiya məhkəməsi həmin dəlillərlə əlaqədar birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticələrin düzgün olub-olmamasını yoxlayıb sübutlar və sübutetmə, eləcə də cinayətin epizodlarını təşkil edən faktiki halların müəyyən edilməsi məsələlərində hər hansı bir pozuntu aşkar etməmişdir. Məhkum ona hökmlə istinad edilən (apellyasiya instansiyası məhkəməsinin də razılaşdığı), cinayət əməlini törətməsi kassasiya şikayətində iddia olunanın əksinə olaraq birinci instansiya məhkəməsində Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 33, 125, 143-146-cı maddələrinə uyğun şəkildə tədqiq edilmiş, bir-biri ilə uzlaşan, mümkünlüyü və mötəbərliyi təkzib edilməmiş sübutların məcmusu ilə müəyyən edilmişdir. Həmin dəlillər məh kum tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə baxılması zamanı apellyasiya məhkəməsi tərəfindən də yoxlanılmış, məhkəmə həmin dəlillərin (onların üzərində qurulmuş iddiaların) baxılmış sübutların məcmusu ilə və digər materiallarla təkzib olunması haqqında nəticəyə gələrək birinci instansiya məhkəməsinin ittihamın sübuta yetirilməsi ilə bağlı gəldiyi nəticə ilə razılaşmışdır. Apellyasiya məhkəmə kollegiyası belə qənaətə gələrkən Azərbaycan Respublikası CPM-nin 146.1-ci maddəsinin tələbinə əsaslanmışdır. Həmin normada göstərilmişdir ki, cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin. Həmin Məcəllə nin 145.1-ci maddəsinə əsasən hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. Məhkəmə kollegiyası işdə olan sübutları bir daha təhlil edərək hesab edir ki, onlar Məhkum təqsirinin təsdiq edildiyi barədə yekun nəticəyə gəlməyə imkan verir. Məhkəmələrin yekun nəticəyə gəlməsi üçün kifayət hesab etdiyi mötəbər, mümkün və birbirini tamamlayan sübutlar birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə və apellyasiya məhkəməsinin qərarında ətraflı şərh edildiyindən kassasiya məhkəmə kollegiyası həmin sübutları təkrarən sadalamağa zərurət görmür. Bundan başqa, məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin “zərərçəkmiş şəxslərin əksəriyyəti xaric də təhsillə bağlı pulları birbaşa Məhkum deyil, Şahid1, Şahid3, Tünzalə Mövsümovaya, Şahid2 və Şahid8” vermələri ilə bağlı dəlillərlə əlaqədar qeyd edir ki, həmin dəlillər apellyasiya instansiya məhkəməsində də göstərilmiş və məhkəmələr düzgün olaraq belə nəticəyə gəlmişlər ki, Şahid1 "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin icraçı direktoru, Şahid3, Şahid4, Şahid2 və Şahid8 isə həmin şirkətin rəsmi və qeyri-rəsmi əməkdaşları olmuşlar və işsiz olan həmin şəxslər müəyyən məbləğdə əməkhaqqı qarşılığında həmin şirkətdə Məhkum tapşırıqlarını yerinə yetirməklə sonuncu tərəfindən törədilmiş cinayətlərdən xəbərsiz olmuşlar. Şahid1 "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətində formal icraçı direktor təyin olunsa da, əslində təsisçisi Məhkum faktiki olaraq bütün səlahiyyətləri özündə saxlamaqla rəhbərliyi və idarəetməni, habelə yekun maliyyə məsələlərini o, həyata keçirmişdir. Yəni zərərçəkmiş şəxslərin bir qisminin xaricdə təhsillə bağlı pulların Məhkum deyil, Şahid1, Şahid3, Tünzalə Mövsümovaya, Şahid2 və Şahid8 təqdim etmələrini bildirmələri, şirkətdə toplanmış və üzərində sərəncam vermək hüququ Məhkum məxsus olan həmin pulların sonuncu tərəfindən dələduzluq yolu ilə ələ keçirilməsini istisna etmir. Həmçinin yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, digər əməkdaşların əlavə aldıqları məbləğlər barədə Məhkumnın faktiki xəbəri olmaması barədə dəlillər tamamilə əsassızdır. Bundan başqa, təhsillə bağlı "xxxx" MMC-yə müraciət etmiş 240 nəfər şəxsdən 206 nəfərin müraciətinin uğurla tamamlanması digər 34 nəfərə qarşı dələduzluq cinayətinin törədilməsini istisna edən ha l kimi qiymətləndirilə bilməz. İstintaq orqanı da məhz həmin 34 nəfərə qarşı törədilmiş dələduzluq əməllərinə görə Məhkum cinayət məsuliyyətinə cəlb etmiş və ona ittiham elan etmişdir ki, sonradan birinci instansiya məhkəməsində həmin ittihamın bir epizodu üzrə onun aidiyyəti müəyyən olunmamış, bir qisim epizodlar üzrə isə vurulmuş ziyanın məbləği cinayət tərkibi yaratmamışdır. Odur ki, məhkəmə kollegiyası məhkumun müdafiəçisinin kassasiya şikayətində göstərilən dəlilləri əsassız hesab edir, həmin dəlillər mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini üçün əsaslar kimi qiymətləndirə bilməz. Kassasiya məhkəmə kollegiyası protestində göstərilmiş cinayət hadisəsinin vahid niyyətlə törədilməsi, məhkəmələrin bu barədə düzgün olmayan nəticəyə gəlməsinə dair dəlillərini iş materialları ilə müqayis əli təhlil edib belə qənaətə gəlir ki, apellyasiya məhkəməsinin əməlin tövsifi ilə bağlı gəldiyi nəticə tamamilə qanuni və əsaslıdır. “Azərbaycan Respublikasının cinayət-prosessual qanunvericiliyində əks olunan uzanan və davam edən cinayətlərlə bağlı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 75-ci maddəsinin şərh olunmasına dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 27 dekabr 2006-cı il tarixli qərarına əsasən, uzanan cinayət əməlin törədilməsi ilə bitmir. Bu cinayət əməlləri yalnız başlayır və uzanaraq müəyyən müddət ərzində fasiləsiz törədilir. Davam edən cinayət isə zaman baxımından ara verməklə vahid niyyətlə əhatə olunan mütəmadi törədilən eyni cinayət əməllərindən ibarətdir. “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respu blikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 11 iyun 2015-ci il tarixli, 7 saylı qərarının 31-ci bəndində göstərilmişdir ki, şəxs hər dəfə müstəqil yaranmış niyyətlə həm ayrı-ayrı şəxslərə, həm də eyni şəxsə qarşı bir neçə dələduzluq cinayəti törətdikdə ələ keçirilmiş əmlakın dəyərinin toplanmasına yol verilmir və bu əməllər hər bir epizod üzrə ələ keçirilmiş əmlakın məbləğindən asılı olaraq müstəqil qiymətləndirilməlidir. Hazırki cinayət işinə apellyasiya məhkəməsi tərəfindən baxılması nəticəsində birinci instansiya məhkəməsinin mövqeyi ilə razılaşaraq belə nəticəyə gəlmişdir ki, talama cinayətlərinin bir növü olan dələduzluq əməlləri üzrə ələ keçirilmiş əmlakın mənbələrinin müxtəlifliyini və çoxluğunu, yəni əməllərin çoxsaylı ayrı-ayrı zərərçəkmiş şəxslərə qarşı yönəlməsini, hər bir zərərçəkmiş şəxs ə münasibətdə hər bir epizod üzrə ayrı-ayrılıqda müstəqil yekun nəticə əldə olunduğu və bununla da müstəqil epizodlar üzrə əməllər bitmiş sayılmaqla davam etmədiyini və ümumi yekun nəticənin əldə olunmadığını, zərərçəkmiş şəxsə qarşı törədilmiş cinayət əməllərinin oxşar məzmunlu olsalar da, eynicins olmadıqlarını, “vahid niyyət” əlaməti ilə bağlı istintaq orqanının gəldiyi nəticəyə dair başqa sübutlarla aradan qaldırılması mümkün olmayan kifayət qədər şübhələrin olduğunu nəzərə almış, istintaq orqanı Məhkum törətmiş olduğu cinayət əməllərini “vahid qəsdlə” (vahid niyyətlə) törədilmiş cinayət əməli kimi qiymətləndirməklə səhv nəticəyə gəlmişdir. Kassasiya məhkəmə kollegiyası məhkəmələrin bu mövqeyi ilə razılaşaraq, kassasiya protestində buna dair göstərilən dəlillərini əsassız hesab edir. K assasiya protestində həmçinin zərərçəkmiş Zərərçəkmiş şəxs32 ilə bağlı epizod üzrə məhkəmələr tərəfindən əsassız və qanunsuz həmin hissədə bəraət verildiyi iddia edilmişdir. Belə ki, zərərçəkmiş Zərərçəkmiş şəxs32 ilə bağlı epizod üzrə birinci instansiya məhkəməsi belə nəticəyə gəlmişdir ki, aviabiletlərin alınması Zərərçəkmiş şəxs32 adına olan “Aztur Travel” şirkəti ilə, Şahid1 adına olan "xxxx" MMC arasında müqavilə bağlanılaraq sifariş verilmişdir. Hər iki şirkət arasında bağlanmış əqd müqavilə öhdəliyidir, müqavilə öhdəliyinin tələblərinə görə “Aztur Travel” şirkətinə biletlərin pulu sonradan ödənilməli idi. Lakin biletlərin pulunun ödənilməsi gecikdirildiyinə görə “Aztur Travel” şirkətinin direktoru Zərərçəkmiş şəxs32 müqavilə öhdəliyinin yerinə yetirilməməsinə görə, yəni pulun ödən ilməsi gecikdirildiyinə görə şikayət etmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, "xxxx" MMC şirkəti ilə Məhkum arasında heç bir əlaqə yoxdur. Biletlər Şahid6 tərəfindən sifariş olunmuş, müqavilələr isə "xxxx" MMC tərəfindən deyil, "xxxx" MMC tərəfindən bağlanılmışdır, "xxxx" MMC şirkəti isə rəsmi olaraq Şahid1 məxsusdur. İbtidai istintaq orqanı "xxxx" MMC şirkəti ilə “Aztur Travel” şirkəti arasında bağlanmış müqavilə əsasında sifariş verilmiş biletlərin Məhkum ilə hər hansı bir səbəbli əlaqəsinin olması ilə bağlı bir dənə də olsun sübut təqdim edə bilməmişdir. Bundan başqa, məhkəmə istintaqı zamanı dindirilmiş şahidlərin ifadələrindən də görünür ki, həmin şirkətlər arasında olan müqavilə əsasında sifariş verilmiş biletlərin Məhkum hər hansı bir aidiyyəti olmamış, bu sifariş iki şirkət arasında bağlan mış müqavilə əsasında verilmiş, həmin şirkətin isə Məhkum ilə heç bir əlaqəsi olmamış və Məhkum həmin şirkətin cavabdehliyini daşımamışdır. “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2015-ci il tarixli, 7 saylı qərarında məhkəmələrə tövsiyə edilmişdir ki, mülki münasibətlərdən irəli gələn (məsələn, qanuna müvafiq olaraq bağlanmış borc, kredit, icarə və sair müqavilələr üzrə) öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi yalnız o halda dələduzluq kimi qiymətləndirilə bilər ki, şəxsin həmin müqavilələri bağlamazdan əvvəl özgənin əmlakını və ya əmlaka olan hüququnu əvəzsiz olaraq ələ keçirmək niyyətində olması müəyyən edilmiş olsun. Qalan hallarda belə öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi məsələsinə mülki mühakimə icraatı qayd asında baxıla bilər Odur ki, apellyasiya məhkəməsi haqlı olaraq Zərərçəkmiş şəxs32 ilə bağlı epizod üzrə birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşaraq həmin epizod üzrə münasibətlərin xarakterini də diqqətə almış, iş materiallarından göründüyü kimi, aviabiletlərin alınması ilə bağlı Zərərçəkmiş şəxs32 adına olan “Aztur Travel” şirkəti ilə Şahid1 adına olan "xxxx" MMC arasında müqavilə münasibətləri mövcüd olmasını qeyd etmişdir. Qeyd edilənlərə əsasən, apellyasiya məhkəməsi belə nəticəyə gələrkən haqlı olaraq yuxarıda sadalanan hormaların tələblərindən çıxış edərək, məhkəmə araşdırması zamanı təsdiqini tapmış işin faktiki hallarına uyğun, Məhkum əməllərini CM-nin 178.2.2, 178.2.3, 178.2.4 və 313-cü maddələr ilə tövsif edilməsi barədə qənaətə gəlmişdir. Cəza məsələsini müza kirə edən kassasiya məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, məhkəmələr tərəfindən Məhkum cəza təyin edilərkən bu məsələnin həllinə təsir edə biləcək bütün hallar, o cümlədən onun törətdiyi cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, şəxsiyyəti, cəzasını yüngülləşdirən hallar (zərərçəkmiş şəxslərə dəymiş ziyanın bir qismini ödənilməsini, zərərçəkmiş şəxslərin bir qisminin ondan şikayət və tələblərinin olmamasını), cəzasını ağırlaşdıran halların olmaması, habelə təyin olunmuş cəzanın onun ailəsinə, həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınmış və Azərbaycan Respublikası CM-nin 58.3-cü maddəsinin tələblərinə uyğun cəza təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 59.1.9 və 60-cı maddələrinin bəzi müddəalarının şərh e dilməsinə dair” 2 aprel 2012-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, məhkəmə cinayət mühakimə icraatı zamanı ittiham hökmü ilə cəza təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almalıdır. "Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən CM-nin 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilmə si şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsaslarını nəzərdə tutan Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 58-ci maddəsində də cinayət məsuliyyətinin ədalət prinsipinə uyğun olaraq göstərilir ki, “cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır”. Məhkəmə kollegiyası qeyd olunanlara əsaslanaraq hesab edir ki, apellyasiya qərarının ləğv edilməsinə və ya dəyişdirilməsinə əsas ola biləcək hallar (Azərbaycan Respublikası CPM-nin 416-cı maddəsində nəzərdə tutular əsaslar) iş üzrə mövcud deyildir, kassasiya şikayətinin dəli lləri isə əsassızdır. Bütün bunları nəzərə alaraq, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya məhkəməsinin qərarı əsaslı olduğundan dəyişdirilmədən saxlanılmalı, məhkumun müdafiəçisi Sadıqov Elçin Əli oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti və dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protesti təmin edilməməlidir. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Məhkumun müdafiəçisi Sadıqov Elçin Əli oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protesti təmin edilməsin. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31 mart 2021-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələri ilə məhkum olunmasına, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 313-cü maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçdiyindən cəza təyin edilməməsinə dair cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 14 mart 2022-ci il tarixli qərarı kassasiya protestinə və kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın.