Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1435/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1435/2025 24.06.2025 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası hakimlər Yusifov Şahin Yaşar oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Muxtarov Teyyub Asif oğlu və Rəcəbov İlkin Əbülfəz oğlundan ibarət tərkibdə, Əbilov Hüseyn Natiq oğlunun katibliyi ilə, dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin böyük prokuroru İmranov Hafiz Beykəs oğlunun, Məhkum və onun müdafiəçisi Həsənov Fərid İzafət oğlunun iştirakları ilə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 22 iyul 2021-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CM-in) 178.3.2, 179.3.2 və 308.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum edilməsinə, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmü ilə ona CM-in 308.2-ci maddəsi ilə təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyinə görə bəraət verilməsinə, CM-in 178.3.2 və 179.3.2-ci maddələri ilə isə təqsirli bilinərək məhkum edilməsinə dair apellyasiya instansiyası məhkəməsinin həmin hökmündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməməsi haqqında Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 mart 2025-ci il tarixli qərarından zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs7 Sabir oğlunun, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmi ş şəxs5 və Zərərçəkmiş şəxs2 nümayəndəsi Nümayəndə8 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əsasən işə baxaraq, M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 22 iyul 2021-ci il tarixli hökmü ilə (hakimlər Həsənzadə İradə Xəlil qızı (sədrlik edən və məruzəçi), Paşayev Azər İslah oğlu və Quliyev Əhməd Qəhrəman oğlundan ibarət tərkibdə) Məhkum, xx xxxxxxxx 1985-ci il tarixdə Ermənistan SSR-in Ararat rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, subay, əvvəllər məhkum edilməmiş, "xxxx" MTK-nın direktoru vəzifəsində işləmiş, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla həmin ünvanda yaşayan, CM-in 178.3.2, 179.3.2 və 308.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətləri törətməkdə təqsirli bilinərək, CM-in 178.3.2.-ci maddəsi ilə CM-in 46-cı maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq olunaraq 2 (iki) il 2 (iki) ay müddətə, CM-in 179.3.2.-ci maddəsi ilə CM-in 46-cı maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq olunaraq 2 (iki) il 2 (iki) ay müddətə, CM-in 308.2-ci maddəsi ilə barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq olunaraq 1 (bir) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 2 (iki) il müddətə, CM-in 66.3-66.4-cü maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq isə təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə və əsas cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkm ə müəssisəsində çəkməklə qəti olaraq 2 (iki) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 2 (iki) il 7 (yeddi) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum olunmuşdur. Hökmlə həmçinin zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs13 mülki iddiası qismən təmin edilməklə 31.500 manat məbləğində pulun Məhkum tutularaq onun xeyrinə ödənilməsi qərara alınmış, Zərərçəkmiş şəxs13 isə mülki iddiasının qalan hissəsinin ödənilməsinə dair ərizə ilə mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmişdir. Bundan başqa, göstərilən hökmlə zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs12, X16, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş ş əxs6, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs15 və Zərərçəkmiş şəxs17 mülki iddiaları baxılmamış saxlanılmış və onlara da mülki iddia ərizələri ilə mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmişdir. Bundan başqa, həmin hökmlə Məhkum təqsirli bilindiyi cinayət əməllərini törətməsi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs1 və Zərərçəkmiş şəxs16, hər birisinə 54.144 manat, X3 110.000 manat, Zərərçəkmiş şəxs11 75.670 manat, Zərərçəkmiş şəxs8 224.640 manat və Zərərçəkmiş şəxs 14 40.000 manat məbləğində pulun məhkum olunmuş şəxsdən tutularaq onların xeyrinə ödənilməsinə dair mülki iddialarla mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüququ onlara da izah edilmişdir. İşin halları: Birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə əsasən, Məhkum qabaqcad an əlbir olan bir qrup şəxs qismində öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan suiistifadə etmə yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirib külli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək ona etibar edilmiş özgənin əmlakını külli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən mənimsəməklə talamış, xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və üçüncü şəxs üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edib fiziki şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. Belə ki, o, 2008-c i il fevralın 05-də Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Bakı Şəhər Vergilər Departamentinin Kommersiya Hüquqi Şəxslərin Dövlət Qeydiyyat İdarəsi tərəfindən qeydiyyata alınan "xxxx" mənzil-tikinti kooperativinin 2008-ci il yanvarın 22-dən direktoru olmaqla kooperativin 2008-ci il 05 fevral tarixli Nizamnaməsinə əsasən cəmiyyətin idarə edilməsi, onun fəaliyyətinə cari nəzarətin həyata keçirilməsi, cəmiyyətin təmsil edilməsi, maliyyə vəsaitinin xərc istiqamətlərinin müəyyən edilməsi və digər təşkilati-sərəncamverici funksiyalara malik vəzifəli şəxs qismində aldatma və etibardan suiistifadə etmə yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə həmin cəmiyyətin faktiki rəhbəri olan atası X33 ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşib cinayət əlaqəsinə girmiş, koopera tiv tərəfindən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Abdulvahab Salamzadə küçəsi, 593-cü məhəllədə 2010-cu ildən inşasına başlanılan birgirişli onmərtəbəli binanın yeddinci mərtəbəsində yerləşən ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 38 saylı mənzili 2010-cu il 22 oktyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə şəxsən Bakı şəhər sakini Zərərçəkmiş şəxs15 74.880 manata satsa da həmin mənzilin əvvəllər heç kəsə satılmaması barədə yalan məlumatlar verməklə mənzili yenidən başqa şəxslərə satıb qazanc əldə etməyə dair atası X20 aralarında olan ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq 2014-cü ilin yanvar ayında sonuncuya mənzil almaq üçün müraciət edən Bakı şəhər sakini Zərərçəkmiş şəxs1 38 saylı mənzilin Zərərçəkmiş şəxs15 satılmasını gizlətmiş, mənzilin əvvəllər heç kəsə satılmamasını yalandan bildirib həmin mənzilin Zərər çəkmiş şəxs1 54.144 manata satılmasına razılaşmış, 2014-cü il yanvarın 31-də həmin pul vəsaitini MTKnın Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Abdulvahab Salamzadə küçəsi, 593-cü məhəllədə inşa edilməklə həmin binanın birinci mərtəbəsində yerləşən ofisində Zərərçəkmiş şəxs1 atası X33 vasitəsi ilə almış, inandırmaq üçün həmin mənzilin göstərilən şəxsə satılması barədə kooperativin ofisində şəxsən qeyd edilən tarixdə məzmununa tamah niyyəti ilə bilə-bilə yalan məlumatları daxil etdiyi saxta rəsmi sənədləri - 2014-cü il 31 yanvar tarixli alqı-satqı müqaviləsini və maliyyə arayışını öz imzası və MTK-nın möhürü ilə təsdiq etdikdən sonra qabaqcadan əlbir olduğu X33 vasitəsi ilə X28 vermiş, sonuncuya məxsus 54.144 manat pul vəsaitini öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə ələ keçirib şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək ona külli miqdarda ziyan vurmaqla qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində dələduzluq etmiş, daha sonra eyni niyyətlə 2014-cü ilin sentyabr ayında qabaqcadan əlbir olduğu atası X29 mənzil almaq üçün müraciət edən Bakı şəhər sakini Zərərçəkmiş şəxs8 X33 38 saylı mənzilin Zərərçəkmiş şəxs15 və Zərərçəkmiş şəxs1 satılmasını gizlətməklə əvvəllər heç kəsə satılmamasını yalandan bildirdikdə həmin mənzili Zərərçəkmiş şəxs8 74.880 manata satmağa razılaşıb 2014-cü il oktyabrın 01-də həmin pul vəsaitini MTK-nın Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Abdulvahab Salamzadə küçəsi, 593-cü məhəllədə inşa edilən binanın birinci mərtəbəsindəki ofisində Zərərçəkmiş şəxs8 atası X33 vasitəsi ilə almış, inandırmaq üçün həmin mənzilin ona satılması barədə koo perativin ofisində qeyd edilən tarixdə məzmununa tamah niyyəti ilə bilə-bilə yalan məlumatları daxil etdiyi saxta rəsmi sənədləri - 2014-cü il 01 oktyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsini ilə maliyyə arayışını öz imzası və MTK-nın möhürü ilə təsdiq etdikdən sonra qabaqcadan əlbir olduğu X33 vasitəsi ilə Zərərçəkmiş şəxs8 vermiş, sonuncunun 74.880 manat pul vəsaitini öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə ələ keçirib şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək ona külli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, Məhkum özünün (96 pay haqqı, 96 %) və X34 (1 pay haqqı, 1 %), həmçinin tanışları X35 (1 pay haqqı, 1 %), X36 (1 pay haqqı, 1 %) və X11 (1 pay haqqı, 1 %) birgə fəaliyyət göstərmə k üçün üzvlüklərinə əsaslanan mütləq pay haqqı müəyyən edilməklə 2008-ci il 22 yanvar tarixli təsis müqaviləsi ilə təsdiq edilmiş Nizamnaməyə əsasən, 2008-ci il fevralın 05-də Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Bakı Şəhər Vergilər Departamentinin Kommersiya Hüquqi Şəxslərin Dövlət Qeydiyyat İdarəsi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınmış "xxxx" MTK-nın 2008-ci il yanvarın 22-dən direktoru olmaqla kooperativin həmin tarixli Nizamnaməsinə əsasən, cəmiyyətin idarə edilməsi, onun fəaliyyətinə cari nəzarətin həyata keçirilməsi, cəmiyyətin təmsil edilməsi, maliyyə vəsaitinin xərc istiqamətlərinin müəyyən edilməsi və digər təşkilati-sərəncamverici funksiyalarla malik vəzifəli şəxs qismində xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və həmin kooperativin faktiki rəhbəri atası X33 üç ün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədi ilə sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşib cinayət əlaqəsinə girərək Bakı şəhər İcra hakimiyyəti başçısının 2005-ci il 17 avqust tarixli 220 saylı sərəncamı əsasında Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Abdulvahab Salamzadə küçəsi, 593-cü məhəllədə 2005-ci ildən inşasına başlanılaraq üç yerüstü mərtəbəsi inşa edilmiş Bakı Şəhəri İcra Hakimiyyətinin 2012-ci il 26 aprel tarixli 170 saylı sərəncamı ilə torpaq sahəsinin təyinatı dəyişdirilərək yaşayış binasının tikintisinə icazə verilməklə birgirişli onmərtəbəli, 54 mənzildən ibarət olan yaşayış binasından qabaqcadan əlbir olduğu X20 birlikdə kooperativ adından binanın tamamlanmayan hissəsinin layihə-smeta sənədlərinə uyğun olaraq tikilib başa çatdırılması, binanın xarici tərtibatı və d axili arakəsmələrin layihəyə uyğun tikilməsi, divarların suvaq edilməsi, giriş seyf qapılarının razılaşmadan asılı olaraq qoyulması, mənzillərin giriş nöqtəsinədək elektrik, qaz, su və kanalizasiya xətlərinin çəkilməsi, müvafiq sayğacların quraşdırılması və yekun sənədlərinin alınması, binada OTİS liftlərinin quraşdırılması, binanın fasadının alkopon və şüşə materiallarla üzlənməsi işlərinin görülməsi, tikintinin başa çatmasından sonra mövcud şəhərsalma və tikinti qanunvericiliyinə uyğun olaraq binanın istismarına icazə alınmasını həyata keçirdikdən sonra 2015-ci ilin may ayınadək mənzilin alıcıya təhvil vermək öhdəliyi götürülməklə 2010cu il oktyabrın 22-dən 2015-ci il aprelin 16-dək olan müddətdə mənzil alqı-satqı müqavilələri əsasında ayrı-ayrı payçılara, yəni mənzil almaq üçün ayrı-ayr ı müştərilərin bilavasitə özü və qabaqcadan əlbir olduğu atası X33 tərəfindən tapılaraq onlara mənzillərin satılıb maliyyə arayışları və kassa mədaxil orderləri əsasında həmin payçılardan müxtəlif məbləğlərdə, o cümlədən 2010-cu il 22 oktyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs15 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 38 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 74.880 manat, 2012-ci il 12 iyul tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə X5 ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 24 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 31.500 manat, 2014-cü il 10 mart tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs11 ümumi sahəsi 161,1 m2 olan 30 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 75.670 manat, 2014-cü il 27 iyul tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs4 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 26 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat, 2014-cü il 27 iyul tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 27 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat olmaqla cəmi 102.507 manat, 2014-cü il 11 avqust tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs3 ümumi sahəsi 161,1 m2 olan 1 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 75.670 manat, 2014-cü il 22 sentyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 50 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat, 2014-cü il 24 sentyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 51 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat, 2014cü il tarixli 20 oktyabr alqı-satqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 29 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat, 2014-cü il 25 dekabr tarixli alqı-satqı müqavi ləsi ilə ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 52 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat, 2014-cü il 25 dekabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 161,1 m2 olan 54 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 75.717 manat olmaqla cəmi 356.401 manat, 2014-cü il 04 sentyabr tarixli iki ədəd alqı-satqı müqaviləsi ilə X30 ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 3 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat və ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 02 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat olmaqla cəmi 102.507 manat, 2014-cü il 04 sentyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs12 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 14 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat, 2014- cü il 23 dekabr tarixli alqısatqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 16 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat olmaqla cəmi 102.507 manat, 2014-cü il 01 oktyabr tarixli üç ədəd alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs8 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 44 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 74.880 manat, ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 32 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 74.880 manat, ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 47 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 74.880 manat olmaqla cəmi 224.640 manat, 2014-cü il 14 oktyabr tarixli alqısatqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs16 arvadı X12 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 41 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat, 2014-cü il 20 oktyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs7 anası Şahid3 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 53 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 54.144 manat, 2014-cü il 20 oktyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs6 anası X15 ümumi sahəsi 115,2 m2 olan 17 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 95.000 manat, 2014-cü il 20 oktyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs9 arvadı X8 ümumi sahəsi 161,1 m2 olan 49 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 75.670 manat, 2014-cü il 14 noyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs5 ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 28 saylı i mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat, 2014-cü il 14 noyabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs19 ümumi sahəsi 161,1 m2 olan 37 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 75.717 manat, 2014- cü il 23 dekabr tarixli üç ədəd alqı-satqı müqaviləsi ilə ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 40 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 manat, ümumi sahəsi 102,9 m2 olan 39 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 48.363 ma nat və ümumi sahəsi 161 m2 olan 42 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 75.717 manat olmaqla cəmi 248.160 manat, 2014-cü il 20 dekabr tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs17 ümumi sahəsi 166,1 m2 olan 60 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 116.200 manat, 2014-cü il 05 yanvar tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə X21 ümumi sahəsi 166,1 m2 olan 43 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 40.000 manat, 2015-ci il 14 fevral tarixli alqı-satqı müqaviləsi ilə X4 ümumi sahəsi 166 m2 olan 13 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 110.000 manat, 2015-ci il 16 aprel tarixli alqısatqı müqaviləsi ilə Zərərçəkmiş şəxs18 arvadı X13 ümumi sahəsi 161,1 m2 olan 18 saylı mənzilin satılması ilə əlaqədar 144.900 manat olmaqla ümumilikdə 18 nəfər şəxsə 31 mənzili satmaqla cəmi 2.057.193 manat məbləğind ə pul vəsaitini inşası həyata keçirilən həmin binanın birinci mərtəbəsindəki ofisdə qabaqcadan əlbir olduğu X20 birlikdə alaraq sonuncuya və kooperativin direktoru kimi özünə etibar edilmiş həmin pul vəsaitinin cəmi 1.489.145,9 manat məbləğində hissəsini binanın tikinti- quraşdırma işlərinə sərf edib öz qulluq səlahiyyətlərindən qəsdən qulluq mənafeyi ziddinə istifadə etməklə qalan 568.047,1 manat etibar edilmiş özgə əmlakını binanın tikinti- quraşdırma işlərinə sərf etməyib qabaqcadan əlbir olduğu X20 birlikdə qulluq mövqeyindən istifadə edərək kooperativin qeyd edilən ünvanında özünün xidməti otağında həmin pul vəsaitini götürüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək qulluq mövqeyindən istifadə edib ona etibar edilmiş özgəyə "xxxx" MTK-ya məxsus 568.047,1 manat məbləğində pul vəsaitini külli mi qdarda ziyan vurmaqla qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində təkrarən mənimsəməklə talamış, uzun müddət ərzində qeyd olunan binanın tikintisini müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq tamamlamaqla mənzillərin alıcılara təhvil verilməsini həyata keçirməyərək qeyd edilən 18 nəfərin, yəni kütləvi surətdə fiziki şəxslərin mənzilə sahib olmaq, ondan birgəyaşayış qaydalarına uyğun istifadə etmək və mənzil şəraitini yaxşılaşdırmaqla əlaqədar əmlak hüquqlarına və qanuni mənafelərinə qabaqcadan əlbir olduğu X20 birlikdə bir qrup şəxs halında vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 22 iyul 2021-ci il tarixli hökmündən dövlət ittihamçısı Rzayev Fariz Əli oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya protes tinə, Məhkum müdafiəçisi F.İ.Həsənov, zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs13, zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs2, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs9, M.B.Xudiyevin, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs1, Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 nümayəndəsi Nümayəndə1, zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs15 nümayəndəsi Murquzov Elmir İlqar oğlu və zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs17 nümayəndəsi Nümayəndə3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Abbasov Mirzəli Əbdüləli oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Qaraqurbanlı Ramin Afad oğlu və Məmmədov Habil Çingiz oğlundan ibarət tərkibdə) 10 iyun 2022-ci il tarixli hö kmü ilə zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətindən zərərəçəkmiş şəxslərin imtina etmələri qəbul edilməklə apellyasiya şikayətinə baxılmasına xitam verilmiş, zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs15 nümayəndəsi E.İ.Murquzovun apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, apellyasiya protesti və Məhkum müdafiəçisi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 22 iyul 2021-ci il tarixli hökmü qismən ləğv edilmiş, onun CM-in 308.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayəti törətməkdə təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyinə görə ona həmin maddə ilə bəraət verilmiş, hökmdən Məhkum barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqinə dair müddəalar xaric edilmiş, Məhkum hökmlə təqsirli bilindiyi CM-in 178.3.2-ci maddəsi ilə C M-in 46-cı maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-in 179.3.2-ci maddəsi ilə CM-in 46-cı maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən həmin cəzalar qismən toplanılmaqla Məhkum üzərində qəti olaraq 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, onun 8 yanvar 2019-cu il tarixdən həbsdə saxlanıldığı 2 (iki) il 7 (yeddi) ay müddət ona təyin olunmuş cəza müddəti nə daxil edilməklə həmin cəzadan çıxılaraq məhkum olunmuş şəxsin üzərində üzərində qəti olaraq 3 (üç) il 5 (beş) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılmış və CM-in 70-ci maddəsinə əsasən həmin cəza 3 (üç) il sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti olaraq tətbiq edilmiş, Məhkum üzərinə sınaq müddəti ərzində onun davranışına nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək vəzifəsi qoyulmuş, hökmün icrasına nəzarət onun yaşayış yeri üzrə probasiya şöbəsinə həvalə edilmiş, zərər çəkmiş şəxslər (mülki iddiaçılar) Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs12, X22, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs15 və Zərərçəkmiş şəxs17 mülki iddiaları Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 26 avqust 2019-cü il tarixli hökmü ilə qismən təmin edildiyindən, hazırki hökmdə həmin mülki iddialar baxılmamış saxlanılmış, eyn zamanda, Məhkum təqsirli bilindiyi cinayət əməllərini törətməsi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs1 və Zərərçəkmiş şəxs16, hər birisinə 54.144 manat, X3 110.000 manat, Zərərçəkmiş şəxs11 75.670 manat pulun məhkum olunmuş şəxsdən tutularaq onların xeyrinə ödənilməsinə dair mülki iddialarla mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüququnun onlara izah edilməsinə dair müddalar hökmdən xaric edilmiş, hökm qalan hissələrdə isə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 10 iyun 2022-ci il tarixli hökmündən dövlət ittihamçısı Mirzəyev Emil Ağakərim oğlu tərəfindən veril miş kassasiya protestinə, zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs15 və onun nümayəndəsi Nümayəndə7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda, Məhkum və onun müdafiəçisi Həsənov Fərid İzafət oğlu tərəfindən birgə verilmiş kassasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Kazımov Tahir Lələkişi oğlu və Abdulov Rəşad Məhərrəm oğlundan ibarət tərkibdə) 14 mart 2023-cü il tarixli qərarı ilə kassasiya protesti və zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs15 və onun nümayəndəsi Nümayəndə7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətləri təmin edilməmiş, Məhkum və onun müdafiəçisi Həsənov Fərid İzafət oğlu tərəfindən birgə verilmiş kassasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Bakı Apellyasiya Məh kəməsinin Cinayət Kollegiyasının 10 iyun 2022-ci il tarixli hökmü ləğv edilmiş və cinayət işi apellyasiya instansiyası məhkəməsində yeni məhkəmə baxışına təyin olunmuşdur. Dövlət ittihamçısı Fariz Rzayev tərəfindən verilmiş apellyasiya protestinə, Məhkum müdafiəçisi Həsənov Fərid İzafət oğlu, Zərərçəkmiş şəxs13, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs2, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs10, X18, Zərərçəkmiş şəxs9, X26, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs1, Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 nümayəndəsi Nümayəndə1 oğlu, Zərərçəkmiş şəxs15 nümayəndəsi Murquzov Elmir İlqar oğlu və Zərərçəkmiş şəxs17 nümayəndəsi Nümayəndə3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən yenidən cinayət işinə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin C inayət Kollegiyasının (hakimlər Əyyubov Fərid İlham oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Rəhimov Elmar Eldar oğlu və Mehdiyev Emin Əlixan oğlundan ibarət tərkibdə) 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmü ilə zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə1 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətindən zərərə çəkmiş şəxslərin imtinası qəbul edilməklə apellyasiya şikayətinə baxılmasına xitam verilmiş, zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs15 nümayəndəsi Murquzov Elmir İlqar oğlunun apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş apellyasiya protesti və Məhkum müdafiəçisi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilmiş, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 22 iyul 2021-ci il tarixli hökmü qismən ləğv edilmiş, Məhkum CM-in 308.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayəti törətməkdə təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyinə görə ona həmin maddə ilə ona bəraət verilmiş, hökmdən Məhkum barəsində CM-in 62-ci maddəsinin tətbiqinə dair müddəalar xaric edilmiş, Məhkum hökmlə təqsirli bilindiyi CM-in 178.3.2-ci maddəsi ilə CM-in 46-cı maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-in 179.3.2-ci maddəsi ilə CM-in 46-cı maddəsinə əsasən 1 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünüidarə orqanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən həmin cəzalar qismən toplanılmaqla Məhkum üzərində qəti olaraq 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətə dövlət və yerli özünüidarə or qanlarında maddi və məsul vəzifə tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, onun 8 yanvar 2019-cu il tarixdən həbsdə saxlanıldığı 2 (iki) il 7 (yeddi) ay müddət ona təyin olunmuş cəza müddətinə daxil edilməklə həmin cəzadan çıxılaraq məhkum olunmuş şəxsin üzərində üzərində qəti olaraq 3 (üç) il 5 (beş) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılmış və CM-in 70-ci maddəsinə əsasən həmin cəza 3 (üç) il sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti olaraq tətbiq edilmiş, Məhkum üzərinə sınaq müddəti ərzində onun davranışına nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək vəzifəsi qoyulmuş, hökmün icrasına nəzarət onun yaşayış yeri üzrə probasiya şöbəsinə həvalə edilmiş, zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs 3, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs12, X31, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs15 və Zərərçəkmiş şəxs17 mülki iddiaları Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 26 avqust 2019-cü il tarixli hökmü ilə qismən təmin edildiyindən, hazırki hökmdə həmin mülki iddialar baxılmamış saxlanılmış, eyni zamanda, Məhkum təqsirli bilindiyi cinayət əməllərini törətməsi nəticəsində zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs1 və Zərərçəkmiş şəxs16, hər birisinə 54.144 manat, X3 110.000 manat, Zərərçəkmiş şəxs11 75.670 manat məbləğində pulun məhkum olunmuş şəxsdən tutularaq onların xeyrinə ödənilməsinə dair mülki iddialarla mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüququnun onlara izah edilməsinə dair mü ddalar hökmdən xaric edilmiş, hökm qalan hissələrdə isə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Bundan sonra Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 10 iyun 2022ci il tarixli hökmündən zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs5 və Zərərçəkmiş şəxs2 nümayəndəsi Nümayəndə8 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin mümkünlüyü məsələsinə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Abbasov Mirzəli Əbdüləli oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Qaraqurbanlı Ramin Afad oğlu və Məmmədov Habil Çingiz oğlundan ibarət tərkibdə) 25 sentyabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə kassasiya şikayəti geri qaytarılmışdır. Daha sonra Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmündən zərərçəkmiş ş əxslər Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs5 və Zərərçəkmiş şəxs2 nümayəndəsi Nümayəndə8 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin mümkünlüyü məsələsinə baxan baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Əyyubov Fərid İlham oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Rəhimov Elmar Eldar oğlu və Mehdiyev Emin Əlixan oğlundan ibarət tərkibdə) 22 oktyabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə kassasiya şikayəti geri qaytarılmış və şikayət müəllifinə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin həmin hökmündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpası ilə əlaqədar vəsatətlə müraciət etmək hüququ izah olunmuşdur. Bu qərara əsasən Nümayəndə8 Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hök mündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün vəsatətlə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə müraciət etmiş, lakin sonradan həm kassasiya şikayətinin, həm də verdiyi vəsatətin geri qaytarılmasını xahiş etdiyindən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Əyyubov Fərid İlham oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Mehdiyev Emin Əlixan oğlu və Qarayeva Mehriban Cəfər qızından ibarət tərkibdə) 10 dekabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə Nümayəndə8 kassasiya şikayəti və vəsatəti geri qaytarılmışdır. Lakin bundan sonra, yəni 11 fevral 2025-ci il tarixdə Nümayəndə8 tərəfindən yenidən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmündən tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə və həmin şikayətin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsinə dai r vəsatətə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Əyyubov Fərid İlham oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Rəhimov Elmar Eldar oğlu və Mehdiyev Emin Əlixan oğlundan ibarət tərkibdə) 11 mart 2025-ci il tarixli qərarı ilə Nümayəndə8 vəsatəti təmin olunmayaraq onun göstərilən hökmdən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxdığı müddətin bərpa olunmasından isə imtina edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 mart 2025-ci il tarixli qərarından nümayəndə A.G.Ağaşirinov kassasiya şikayəti verərək həmin qərarın ləğv edilməsini və 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmdən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsi haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Hazırki cinayət i şinin hərəkətinə və iş üzrə qəbul edilmiş yekun məhkəmə aktlarına istinad edən zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə8 kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, Məhkum azadlığa çıxacağı təqdirdə zərər çəkmiş şəxslərə üç ay müddətində onlara verilməli olan mənzilləri tikərək təhvil verəcəyini vəd etmiş, lakin sonradan onun haqqında şərti məhkum etmənin tətbiq edilməsinə baxmayaraq öz vədinə əməl etməmiş, əksinə o, zərər çəkmiş şəxslərlə "xxxx" MTK arasında bağlanmış müqavilələrin ləğv edilməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmiş, sonda bu ərizə üzrə mülki işə baxan Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 28 iyun 2024-cü il tarixli qərarı ilə "xxxx" MTK-nın kassasiya şikayəti təmin olunaraq həmin müqavilələr ləğv edilmişdir. Məhz bundan son ra təmsil etdiyi zərər çəkmiş şəxslər aldandıqlarını başa düşmüş və buna görə də Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegyiasının 10 iyun 2022-ci il tarixli hökmündən kassasiya şikayəti vermək qərarına gəlmiş və belə şikayətlə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə müraciət olunmuşdur. Lakin sonradan onlara məlum olmuşdur bu hökmdən verilmiş kassasiya protestinə və kassasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Ali Məhkəmənin Cinayət Kollegiyasının qərarı ilə həmin hökm ləğ edilmiş və iş yeni apellyasiya baxışına təyin olunmuş və işə təkrarən baxılaraq iş üzrə 30 yanvar 2024-cü il tarixdə yeni hökm çıxarılmışdır. Bu hökmü əldə etdikdən sonra o, yuxarıda göstərilən səbəblərə görə, həmin hökmdən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün müddəti buraxmış, buna görə bu müddətin bərpa edilməsi haqqında vəsatət qaldırmış, lakin Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 mart 2025-cü il tarixli qərarı ilə onun vəsatəti əsassız olaraq təmin edilməmişdir. Odur ki, Nümayəndə8 həmin qərarın ləğv edilməsini və 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmdən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsi haqqında qərar qəbul edilməsini xahiş edir. Kassasiya şikayətinə məhkəmə baxışının keçirilməsi vaxtı və yeri haqqında cinayət prosesinin iştirakçıları qanuna müvafiq qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq, zərər çəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs7 Sabir oğlu, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs2 və onların nümayəndəsi Nümayəndə8 məhkəməyə gəlməmişdir. Məhkəmə kollegiyası proses iştirakçıkarının bununla bağlı rəylərini dinləyib CPM-in 419.4-cü maddəsinin tələblərinə əsaslanaraq kassasiya şikayətinə zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs2 və onların nümayəndəsi Nümayəndə8 iştirakları olmadan baxılmasını mümkün bilmişdir. Belə ki, CPM-in 419.4-cü maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsinin iclası hansı məhkəmə qərarına və hansı əsaslarla baxılması, kimlərin məhkəmə tərkibinə daxil olması və məhkəmənin iclas zalında cinayət prosesi iştirakçılarından kimlərin iştirak etməsi barədə məhkəmə iclasında sədrlik edənin elanı ilə açılır. Şikayət vermiş və lazımi qaydada məlumatlandırılmış şəxsin olmaması kassasiya instansiyası məhkəməsi iclasının davam etdirilməsini istisna etmir. Hüquqi məsələlər: Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin C inayət Kollegiyası ilk növbədə qeyd edir ki, kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını CPM-in 419-cu maddəsi müəyyən edir. Ümumi şəkildə kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərini müəyyən edən CPM-in 419.1-ci maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti üzrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayətliliyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi, habelə birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəf indən çıxarılmış hökm və qərarların icrası və buna nəzarətin həyata keçirilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. CPM-in 419.11-ci maddəsinin tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmeti olmayan faktları müəyyən edə və ya onları sübuta yetirilmiş hesab edə bilməz. Məhkəmə kollegiyası qanunvericiliyin tələblərinə əsaslanaraq onu da qeyd edir ki, kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarından verilmiş kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə əsasən işə baxaraq və bu baxışın nəticəsi olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən qə bul edilmiş məhkəmə aktına münasibətini bildirməklə CPM-in 419.10-cu maddəsində sadalanan qərarlardan birini, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişiklik edilmədən saxlanılması, həmin hökm və ya qərarın ləğv edilməsi və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsi və ya cinayət işinin icraatına xitam verilməsi, yaxud da onların dəyişdirilməsi haqqında qərar, habelə hökmün və ya məhkəmənin digər qərarının icrası qaydasında icraat üzrə məhkəmə qərarını ləğv edərək, birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul edir (o şərtlə ki, həmin qərar məhkum edilmiş şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılması ilə nəticələnməsin). Ümumiyyətlə, kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını CPM-in 419 və 416-cı maddələri müəyyən edir. Bu baxışın nəticəsində kassasiya kollegiyası tərəfindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi əsasları isə CPM-in 416-cı maddəsində müəyyən edilmişdir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda Ali Məhkəmənin Cinayət Kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Bundan başqa, kassasiya instansiya məhkəməsində məhkəmə baxışının predmetini qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktları təşkil etdiyindən, bu instansiyada işin halları araşdırılmır, yeni sübutlar təqdim edilmir və mövcud sübutlara hüquqi qiymət verilmir. Kassasiya qaydasında hökm və ya qərarın qanuniliyi, başqa sözlə birinci və ya apellyasiya instansiya məhkəməsində işə baxılarkən və mübahisə edilən hökm və ya qərar qəbul edilərkən maddi və ya prosessual hüquq normalarının, yəni cinayət qanununun və CPM-in normalarının tələblərinə əməl edilib-edilməməsi yoxlanılır. Beləliklə, şərh edilənlərdən belə nəticə hasil olur ki, cinayət-prosessual qanunvericiliyinin tələblərinə əsasən, sübutların araşdırılması və qiymətləndirilməsi birinci və apellyasiya instansiya məhkəməsinin səlahiyyətlərinə aiddir, sübutların araşdırılması dedikdə isə təkcə məhkəmə iclasında prosessual statusa malik olan şəxslərin dindirilmələri, ekspertizaların təyin edilib keçirilməsi, sübut əhəmiyyətli sənədlərin tələb olunub alınması və tədqiq edilməsi və digər istintaq hərəkətlərinin aparılması deyil, həm də ibt idai araşdırma zamanı toplanmış sübutların elan olunması, onların qanuna müvafiq qaydada tədqiq edilməsi və qiymətləndirilməsi, bir sübutun digərinə münasibətdə üstünlüyünün müəyyən edilməsi başa düşülür. Daha sonra məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin dəlillərinə cavab olaraq vurğulayır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 65-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, məhkəmənin məhkum etdiyi hər bir şəxsin öz barəsində çıxarılmış hökmə qanunla nəzərdə tutulan qaydada yuxarı məhkəmədə yenidən baxılması, habelə özünün əfv edilməsi və cəzasının yüngülləşdirilməsi haqqında müraciət etmək hüququ vardır. Bu hüquq həmçinin cinayət-prosessual qanunvericiliyində də öz əksini tapmış və Azərbaycan Respublikasında üçpilləli məhkəmə sisteminin yaradılması və fəaliyyət göstərməsi nəzərə alınara q hər bir məhkum olunmuş şəxsin onun barəsindəki birinci instansiya məhkəməsinin ittiham hökmündən apellyasiya şikayəti, apellyasiya instansiyası məhkəməsinn hökm və ya qərarından isə - kassasiya şikayəti vermək hüququna malik olması müəyyən edilmişdir. Belə ki, CPM-in 35.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hallarda və qaydada cinayət prosesi iştirakçısının cinayət işinin və ya cinayət təqibi ilə bağlı digər materialın baxılmasında məhkəmənin qəbul etdiyi prosessual qərar və hərəkətlərdən yuxarı məhkəməyə şikayət etmək hüququ vardır. CPM-in 35.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuşdur ki, məhkum olunmuş hər bir şəxs yuxarı məhkəməyə şikayət verərək aşağıdakı hüquqları həyata keçirir: 35.2.1. barəsində çıxarılmış məhkəmə hökmünün qanunsuz və əsassız olması ilə əlaqədar işə yenidə n baxılmasını xahiş etmək; 35.2.2. barəsində çıxarılmış hökmlə təyin olunmuş cəzanın ağırlığı ilə əlaqədar onun yüngülləşdirilməsini xahiş etmək. CPM-in 35.3-cü maddəsinin tədəbinə görə isə, məhkumun bu Məcəllənin 35.1 və 35.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hüquqlarının məhdudlaşdırılması yolverilməzdir. CPM-in 12.1-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, cinayət prosesini həyata keçirən orqanlar cinayət prosesində iştirak edən bütün şəxslərin Konstitusiya ilə təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına riayət olunmasını təmin etməlidirlər. Qeyd olunmaladır ki, qanunvericiliyin tələblərinə əsasən, məhkəməyə təkrar müraciət etmək hüququ həmçinin cinayət prosesinin digər iştirakçılarına, o cümlədən zərər çəkmiş şəxslərə və onların nümayəndələrinə də mənsubdur və həmin şəxslər də qa nunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətdə və qaydada apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən cinayət işi, sadələşdirilmiş icraat və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayət üzrə çıxarılmış hökmdən və ya qəbul edilmiş digər yekun qərardan kassasiya şikayəti verə bilərlər. Məhkəmə icraatının sonsuz davam etməsinin qarşısının alınması, digər tərəfdən isə cinayət mühakimə icraatında hüquqi müəyyənlik prinsipinin də təmin edilməsi üçün qanunverici aşağı instansiya məhkəmələrinin yekun məhkəmə aktlarından müvafiq olaraq apellyasiya və ya kassasiya şikayətlərinin (protestlərinin) verilməsi üçün müxtəlif müddətlər müəyyən etmişdir. Eyni zamanda cinayət prosesi iştirakçısının təkrar məhkəməyə müraciət etmək hüququnun təmin edilməsi məqsədilə qanunverici apellyasiya və ya kassasiya şikayətinin (p rotestinin) verilməsi üçün müxtəlif müddətlərlə yanaşı həmin müddətlər üzrlü səbəblərdən buraxıldığı hallarda bu müddətlərin bərpa edilməsi mümkünlüyünü də nəzərdə tutmuşdur. Bu haqda müraciətlər olduqda isə məhkəmənin vəzifəsi müddətin həqiqətən qanunvericilikdə göstərilən üzrlü səbəblərdən buraxılıb-buraxılmamasını yoxlamaq, yəni müddətlərin bərpa edilməsini xahiş edən proses iştirakçısının irəli sürdüyü dəlilləri təsdiq və ya təkzib edən sübutları araşdırmaq və yalnız bundan sonra belə müraciətlər üzrə əsaslandırılmış qərarlar qəbul etməkdir. Belə araşdırma aparılmadan istər müddətin bərpa edilməsi, istərsə də müddətn bərpa edilməsindən imtina olunması haqqında qəbul edilmiş qərar isə əsaslı və qanuni sayıla bilməz. Bu təhlilin prizmasından yanaşaraq məhkəmə kollegiyası əvvəla apellyasi ya instansiyası məhkəmələrinin yekun məhkəmə aktlarından kassasiya şikayətinin və ya kassasiya protestinin verilməsi qaydasını və müddətlərini tənzimləyən cinayət-prosessual qanunvericiliyinin normalarına müraciət etməyi zəruri bilir. Belə ki, 15 iyul 2020-ci il tarixdə qüvvəyə minmiş “Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 25 iyun 2020-ci il tarixli Qanunun 1.40.5-ci maddəsinə əsasən CPM-in 410.1.3-cü maddəsində göstərilən müddət 6 (altı) ay müəyyən edilmişdir: Həmçinin göstərilən Qanunun 2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş “Keçid müddəalarına” əsasən müəyyən edilmişdir ki, bu Qanunun 1.40.3-1.40.5-ci maddələri apellyasiya instansiyası məhkəməsinin bu Qanun qüvvəyə mindikdən sonra çıxarılmış yekun qərarlarına münasi bətdə tətbiq olunur. CPM-in 410.1.3-cü maddəsinə əsasən kassasiya şikayəti və ya kassasiya protesti onu vermək hüququna malik olan şəxslər tərəfindən daha ağır cinayət haqqında qanunun tətbiq edilməsinin zəruriliyi, təyin edilmiş cəzanın həddən artıq yüngüllüyü və ya məhkumun vəziyyətini pisləşdirən digər əsaslar üzrə ittiham hökmündən, habelə tərbiyəvi xarakterli məcburi tədbirlərin tətbiq edilməsi haqqında məhkəmə qərarından – onların çıxarıldığı gündən 6 (altı) ay müddətində verilir. CPM-in 411-ci maddəsinin tələblərinə görə, kassasiya şikayətinin və ya kassasiya protestinin verilməsi üçün müddət üzrlü səbəbdən buraxıldıqda bu Məcəllənin 409-cu maddəsində göstərilən şəxslər apellyasiya instansiyası məhkəməsi qarşısında kassasiya şikayətinin və ya kassasiya protestinin verilməsi üçün bur axılmış müddətin bərpası haqqında vəsatət qaldırmaq hüququna malikdirlər. Hazırki cinayət işinin materiallarından görünür ki, 25 iyun 2020-ci il tarixli Qanunla CPM-in 410-cu maddəsinə edilmiş dəyişikliklər qüvvəyə mindikdən sonra Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmü Məhkum, onun müdafiəçisi F.İ.Həsənovun və dövlət ittihamçısının iştirakları ilə elan olunmuş, hökmün surəti isə eyni tarixli 1(103)-35/2024 saylı məktubla bütün proses iştirakçılarına, o cümlədən zərər çəkmiş şəxslərə və onların nümayəndələrinə göndərilmişdir. Göründüyü kimi, kassasiya şikayəti verilməsi üçün müəyyən olunmuş 6 (altı) aylıq prosessual müddətin axımı zərər çəkmiş şəxslər və onların nümayəndəsi üçün 30 yanvar 2024-cü il tarixdən başlamış və zərər çəkmiş şəxslərin həmin şikayəti vermək üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddəti 30 iyul 2024-cü il tarixdə başa çatmışdır. İş materiallarından görünür ki, zərər çəkmiş şəxslər X77, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs5 və Xin nümayəndəsi Nümayəndə8 3 oktyabr 2024-cü il tarixdə, yəni Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmüün qəbul edildiyi vaxtdan 8 (səkkiz) ay 4 (dörd) gün sonra həmin hökmdən kassasiya şikayəti vermiş, lakin kassasiya şikayəti CPM-in 408-411-ci maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq verilmədiyindən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 22 oktyabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə kassasiya şikayəti geri qaytarılmış, ona 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmdən kassasiya şikayəti verilməsi üçün buraxılmış proses sual müddətin bərpa edilməsi məsələsinə baxılması üçün müvafiq vəsatətlə müraciət etmək hüququ izah olunmuşdur. Zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə8 14 noyabr 2024-cü il tarixdə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış prosessual müddətin bərpasına dair vəsatətlə məhkəməyə müraciət etsə də, sonradan öz şikayətindən və vəsatətindən imtina etdiyinə görə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 10 dekabr 2024-cü il tarixli qərarı ilə onun kassasiya şikayəti və vəsatəti geri qaytarılmışdır. Bütün bu hallar ona dəlalət edir ki, işə apellyasiya qaydasında yenidən baxılması və apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yeni, yəni 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmün çıxarılm asından Nümayəndə8 əvvəlcədən məlumatlı olmuşdur. 11 fevral 2025-ci il tarixdə isə Nümayəndə8 təkrarən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmündən kassasiya şikayəti verərək apellyasiya instansiyası məhkəməsi qarşısında həmin şikayətin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsi barədə vəsatət qaldırmış, vəsatətində isə göstərilən müddətin buraxılma səbəbini Məhkum barəsində olan cinayət işinə mahiyyəti üzrə 30 yanvar 2024-cü il tarixdə yenidən baxılmasından məlumatsız olması ilə əlaqələndirmiş və hər hansı başqa səbəblərə istinad etməmiş, buna görə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 mart 2025-ci il tarixli qərarı ilə onun vəsatəti təmin edilməmişdir. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin 11 mart 2025-ci il tarixli qərarını qanuni və əsaslı hesab edərək vurğulayır ki, CPM-in 411.2-ci maddəsinin tələblərinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinin və ya kassasiya protestinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpası haqqında vəsatəti aşağıdakı hallarda təmin etmək hüququna malikdir: - CPM-in 409-cu maddəsində göstərilmiş şəxs səhhətinin uzun müddətli fiziki və ya psixi pozuntularına səbəb olan ağır xəstəliyə tutulduqda və bunun nəticəsində onun obyektiv olaraq vaxtında kassasiya şikayəti və ya kassasiya protesti vermək imkanı olmadıqda (CPM-in 411.2.1-ci maddəsi); - CPM-in 409-cu maddəsində göstərilən şəxsi vaxtında kassasiya şikayəti və ya kassasiya protesti vermək imkanından məhrum edən fövqəladə hadisə və ya həmin şəxsin iradəsindən asılı olmayan digər hal baş verdikdə (CPM-in 411.2.2-ci maddəsi); Məhkum barəsindəki cinayət işinin materiallarından görünür ki, Nümayəndə8 tərəfindən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmündən kassasiya şikayəti birinci dəfə 4 oktyabr 2024-cü il tarixdə verilmiş, lakin şikayət müddət ötürülməklə verildiyindən və müddətin bərpasına dair vəsatət verilmədiyindən, eyni zamanda bir neçə şəxsə münasibətdə onların səlahiyyətlərini təsdiq edən sənədlər təqdim edilmədiyindən məhkəməni yuxarıda göstərilən qərarı ilə həmin şikayət geri qaytarılaraq nümayəndəyə buraxılmış müddətin bərpasına dair vəsatətlə məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah olunmuş, bundan sonra Nümayəndə8 belə vəsatətlə apellyasiya instansiyası məhkəməsinə müraciət etsə də bu vəsatətə baxılmazdan əvvəl şik ayətindən və vəsatətindən imtina etmişdir. Göründüyü kimi, Nümayəndə8 istər birinci, istərsə də ikinci dəfə 30 yanvar 2024-cü il tarixli hökmdən kassasiya şikayətini CPM-in 410.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş 6 (altı) ay müddəti buraxmaqla vermiş, lakin istər bu müddətin bərpa edilməsi haqqında vəsatətlərində, istərsə də apellyasiya instansiyası məhkəməsinin 11 mart 2025-cxi il tarixli qərarından verdiyi kassasiya şikayətində həmin şikayətin verilməsi üçün müddəti buraxmasının səbəbini üzrlü hesab edilə bilən hər hansı tutarlı hala əsaslanmamış və bu kimi halları təsdiq edən sübutları həm apellyasiya, həm də kassasiya instansiyası məhkəmələrinə təqdim etməmişdir. Halbuki, CPM-in 411.2-ci maddəsinin mənasına görə, kassasiya şikayətinin verilməsi üçün müddətin bərpa edilməsi haqqında vəsa tətə, yaxud da belə vəsatətin təmin edilməməsi haqda qərardan verilmiş kassasiya şikayətinə istənilən sənəd deyil, məhz həmin maddədə müəyyən edilmiş, kassasiya şikayətinin verilməsi üçün müddətin buraxılmasına üzrlü səbəb olmuş halları təsdiq edən, buna görə də vəsatət qaldırmaq və kassasiya şikayəti vermək hüququna malik olan şəxsin kassasiya şikayətini vaxtında vermək imkanından məhrum olmasını təsdiq edən sübutlar göstərilməklə onlar vəsatətə əlavə edilməlidir. İş materiallarından, o cümlədən zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə8 tərəfindən verilmiş vəsatətdən Məhkum barəsində 30 yanvar 2024-cü il tarixdə hökm çıxarıldıqdan sonra zərər çəkmiş şəxslərin və ya onların nümayəndəsinin uzun müddətli fiziki və ya psixi pozuntulara səbəb olan ağır xəstəliyə tutulmaları, bu müddət ər zində hər hansı bir fövqəladə hadisənin baş verməsi və ya kassasiya şikayətinin vaxtında verilməməsinə səbəb olmuş onların iradəsindən asılı olmayan digər halın baş verməsi görünmür. Bu isə o deməkdir ki, zərər çəkmiş şəxslərin və onların nümayəndəsi Nümayəndə8 30 yanvar 2024-cü tarixli hökmdən kassasiya şikayətini vaxtında vermələrinə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş heç bir maneə olmamışdır. Onların apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökmündən kassasiya şikayəti vermək üçün kifayət qədər vaxtları və imkanları olsa da onlar sonradan öz hüquqlarından qanunla müəyyən edilən müddətdə istifadə etməmişlər. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası işin hallarına və cinayət-prosessual qanunvericiliyinin tələblərinə əsaslanaraq hesab edir ki, Məhkum barəsindəki Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kol legiyasının 30 yanvar 2024-cü tarixli hökmündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa olunması üçün heç bir əsas yoxdur və bu baxımdan zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə8 verdiyi kassasiya şikayətinin dəlilləri qəbul edilməz sayılmalıdır. Buna görə də, məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin təmin edilməməsi haqda Məhkum, onun müdafiəşisi F.İ.Həsənovun və dövlət ittihamçısı H.B.İmranovun çıxışlarını dinləyərək belə nəticəyə gəlir ki, Məhkum barəsindəki cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü tarixli hökmündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməməsi haqqında həmin apellyasiya instansiyası məhkəməsinin 11 mart 2025-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalı, bu qərard an zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə8 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti isə təmin edilməməlidir. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Q Ə R A R A A L D İ: Zərər çəkmiş şəxslərin nümayəndəsi Nümayəndə8 kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2 və 179.3.2-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum edilməsinə dair cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 30 yanvar 2024-cü tarixli hökmündən kassasiya şikayətinin verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməməsi haqqında həmin apellyasiya instansiyası məhkəməsinin 11 mart 2025-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılsın.