Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-1898/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-1898/2024 24.09.2024 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının QƏRARİ XHakimlər Abdulov Rəşad Məhərrəm oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Muxtarov Teyyub Asif oğlu və Novruzov Ələsgər Əli İsgəndər oğlundan ibarət tərkibdə, Rzayeva Zeynəb Azad qızının katibliyi, Dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə İdarəsinin prokuroru Hüseynli Ayxan Məhəmmədəli oğlunun, Zərərçəkmiş şəxsin iştirakları ilə, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 25 yanvar 2024-cü il tarixli, 1(103)-88/2024 nömrəli qərarından Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə və kassasiya şikayətinə verilmiş əlavəyə, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərinə mahiyyəti üzrə baxaraq Müəyyən etdi: Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 30 avqust 2023-cü il tarixli, 1(004)58/2023 nömrəli hökmü ilə (sədrlik edən hakim M.Ə.Məmmədov) 20 avqust 1995-ci il tarixdə Ağcabədi rayonunda doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, əvvəllər məhkum olunmamış, fiziki şəxs qismində işləmiş, Ağcabədi rayonu, Kəbirli kəndində qeydiyyatda olan, ünvan 1 ünvanda yaşamış, hal-hazırda cəza çəkən Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 320.1, 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinərək, ittiham edildiyi CM-in 320.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətə görə cinayət məsu liyyətinə cəlb etmə müddəti keçdiyindən ona həmin maddə ilə cəza təyin edilməmiş, CM-in 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri 04 (dörd) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, CM-in 69.3-cü maddəsinə əsasən Məhkum 15 aprel 2022-ci il tarixdən 18 avqust 2022-ci il tarixədək həbsdə və ev dustaqlığında olduğu ümumilikdə 04 (dörd) ay 03 (üç) gün müddət nəzərə alınmaqla onun üzərində qəti olaraq 03 (üç) il 07 (yeddi) ay 27 (iyirmi yeddi) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılmış, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə, cəzaçəkmə müddətinin başlanğıcı 19 sentyabr 2023-cü il tarixdən hesablanmışdır. Zərərçəkmiş şəxs4 tərəfindən verilmiş mülki iddia təmin olunaraq dəymiş maddi zərərə görə 24000 manat məbləğdə pul vəsaiti Məhkum tutularaq onun xeyrinə ödəni lməsi, Zərərçəkmiş şəxs2 tərəfindən verilmiş mülki iddia təmin olunaraq dəymiş maddi zərərə görə 12800 manat məbləğdə pul vəsaiti Məhkum tutularaq onun xeyrinə ödənilməsi, Zərərçəkmiş şəxs9 tərəfindən verilmiş mülki iddia baxılmamış saxlanılması, ona və iş üzrə digər zərərçəkmiş şəxlərə mülki mühakimə icraatı qaydasında iddia verilməsi hüququ izah olunması qərara alınmışdır. Hökmdən Məhkum tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (sədrlik edən H.Ç.Məmmədov, hakimlər C.V.Hüseyn və E.H.Allahverdiyevdən ibarət tərkibdə) 25 yanvar 2024-cü il tarixli, 1(103)88/2024 nömrəli qərarı ilə apellyasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 30 avqust 2023-cü il tarixli hökmü dəyişdirilmiş, CM-in 178-ci ma ddəsində nəzərdə tutulan cinayətin birinci, üçüncü, altıncı, yeddinci, səkkizinci, doqquzuncu, onuncu və on birinci epizodları üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi ilə əlaqədar məhkum edilmiş Məhkum cəza təyin edilməmiş, Məhkum təqsirli bilindiyi CM-in 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə təyin olunmuş 04 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 03 (üç) il müddətinə endirilmiş, CM-in 69.3-cu maddəsinə əsasən Məhkum 15 aprel 2022-ci il tarixdən 18 avqust 2022-ci il tarixədək həbsdə və ev dustaqlığında olduğu ümumilikdə 04 (dörd) ay 03 (üç) gün müddət təyin edilən cəzadan çıxılaraq qəti olaraq üzərində 02 (iki) il 07 (yeddi) ay 27 (iyirmi yeddi) gün azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılmış, CM-in 178-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayətin ikinci epizodun dakı "təkrarən”söz ifadəsi hökmdən xaric edilmiş, hökm qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 25 yanvar 2024-cü il tarixli qərarından Məhkum, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 tərəfindən ayrı-ayrılıqda kassasiya şikayətləri və Məhkum tərəfindən kassasiya şikayətinə əlavə verilmişdir. İşin halları: Hökmə əsasən Məhkum etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirib zərərçəkmiş şəxslərə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmiş, eləcə də hüquq verən rəsmi sənədi istifadə etmək məqsədi ilə qanunsuz hazırlamışdır. Belə ki, o, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz z əmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədə n yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum övladının xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs1 etibarından sui-istifadə edərək övladı X16 Türkiyə Respublikasının müxtəlif şəhərlərində fəaliyyət göstərən universitetlərdən birində «kompüter mühəndisliyi» və ya «kompüter proqramçılığı» ixtisası üzrə tələbə qəbul etdirəcəyinə, tələbəni gedəcəyi ölkədə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin edəcəyinə, eyni zamanda vətəndaşın təqdi m etdiyi vəsait hesabına 4 illik təhsil haqqı və yataqxana xərclərinin ödənişini həyata keçirəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 01 fevral və 19 oktyabr 2018-ci il tarixlərdə ünvan 2 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 01 fevral 2018-ci il tarixli müqavilə əsasında hər dəfə 1500 ABŞ dolları olmaqla, həmin dövrün məzənnəsi ilə 5100 manat təşkil edən 3000 ABŞ dolları pul vəsaitini Zərərçəkmiş şəxs1 alıb Türkiyə Respublikasının Kastamonu Universitetinə «kompüter mühəndisliyi» ixtisası üzrə tələbə qəbul olunmuş Ülvi Ağayevin 1 illik təhsil haqqı üçün 188 manat və yataqxana xərcləri üçün 1200 manat ödəniş etsə də, qalan 3 il üçün müvafiq qaydada əvvəlcədən tam şəkildə ödəməli olduğu ümumilikdə 4164 manat pulu ödəməyib etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə alıb ələ keçirərək Zərərçəkmiş şəxs1 4164 manat məbləğində maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaş ları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə tə hsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum övladının xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs2 etibarından suiistifadə edərək övladı X8 X7 şəhərində yerləşən Bursa Uludağ Universitetinin "tibb” ixtisası üzrə tələbə qəbul etdirəcəyinə, tələbəni gedəcəyi ölkədə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin edəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 22 yanvar 2019-cu il tarixdə ünvan 3 ünvanında yerləşən "Caspian Plaza” biznes mərkəzinin 7-ci mərtəbəsindəki ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 22 yanvar 2019-cu il tarixli müqavilə əsasında sonucunun 6800 manat nağd pulunu, bundan sonra eyni məqsədlə 21 iyul 2019-cu il tarixdə Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Bülbül prospekti 18A ünvanında yerləşən "Kapital Bank” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş ******************** saylı kart hesabına 6000 manat pul vəsaitin in köçürülməsini təmin etməklə etibardan suiistifadə etmə və aldatma yolu ilə ümumilikdə 12800 manat pulunu vahid niyyətlə törədilən qəsdlə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs2 xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sa hədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum bacısı oğlu nun xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs3 etibarından suiistifadə edərək sonuncunun bacısı oğlu X17 Türkiyə Respublikasının Kütahya, İğdır, Antalya, Kastamon, Artvin və ya digər şəhərlərdə olan universitetlərdən birində "inşaat mühəndisliyi”, "idarəetmə”, "maliyyə”, "uluslararası ilişkilik” və ya "turizm” ixtisasları üzrə ali təhsil almaq üçün qəbul etdirəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 11 fevral 2019-cu il tarixdə saat 16 radələrində ünvan 5 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilməd iyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 11 fevral 2019-cu il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 500 manat pulunu, 27 iyun 2019-cu il tarixdə eyni ünvanda 490 manat pulunu, 28 iyul 2019-cu il tarixdə eyni ünvanda 300 manat pulunu, 16 avqust 2019-cu il tarixdə saat 15 radələrində ünvanda 150 manat pulunu etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs3 ümumilikdə 1440 manat maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ö lkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə, həmçinin xaricdə təhsil almaqda olan şəxsin Azərbaycan Respublikasında istəyinə uyğun universitetin arzuladığı ixtisasına düzəldəcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, Məhkum xaricdə ali təhsil almaqda olan oğlunun təhsilini Azərbaycan Respublikasında yerləşən universitetlərdən birinin "hüquq” fakültəsində davam etdirməsi ilə bağlı müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs12 etibarından sui-istifadə edərək övladı X14 təhsil aldığı Uk rayna Respublikası Kiyev Milli İqtisad Universitetindən Azərbaycan Respublikasında yerləşən universitetlərdən birinin "hüquq” fakültəsinə köçürülməsini təmin edəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyəti olmadan 2019-cu ilin may ayında ünvan 2 ünvanında yerləşən ofisdə Zərərçəkmiş şəxs12 həmin dövrün məzənnəsi ilə 14450 manat təşkil edən 8500 ABŞ dolları pulunu etibardan suiistifadə etmə və aldatma yolu ilə alıb ələ keçirərək Zərərçəkmiş şəxs12 xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vət əndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaric də təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum qızının xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs4 etibarından sui-istifadə edərək övladı Şahid3 X7 şəhərində yerləşən Bursa Uludağ, Atatürk və ya Firat universitetlərinin birində "tibb” ixtisası üzrə tələbə qəbul etdirəcəyinə, tələbəni gedəcəyi ölkədə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin edəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda ö z cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 13 may 2019-cu il tarixdə ünvan 5 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 13 may 2019-cu il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 5000 manat nağd pulunu, 13 iyul 2019- cu il tarixdə eyni ünvanda 1400 manat nağd pulunu, 21 iyul 2019-cu il tarixdə Gəncə şəhəri, Məhrəsə bağı, 16 nömrəli binanın qarşısında yerləşən “Progress” adlı marketdə qurlaşdırılmış MilliÖn elektron ödəmə terminalından Məhkum "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətindəki **********889970 nömrəli bank hesabına 5000 manat pulu, 03 avqust 2019-cu il tarixdə eyni ünvandan eyni hesaba 7000 manat pul vəsaitinin köçürülməsini təmin etməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə ümumilikdə 17800 manat pulunu vahid niyyətlə törədilən qəsdlə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs4 xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhə tçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana v ə təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum nəvəsinin xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs5 etibarından suiistifadə edərək nəvəsi X9 Türkiyə Respublikasının İzmir şəhərində yerləşən Katib Çelebi və ya Ege Universitetinin birində “Grafik Tasarm” və ya “Kompüter mühəndisliyi” ixtisası üzrə tələbə qəbul etdirəcəyinə, tələbəni gedəcəyi ölkədə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin edəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 04 avqust 2020-ci il tarixdə saat 11 radələrində ünvan 7 ünvanında yerləşən “Caspian Plaza” biz nes mərkəzinin 7-ci mərtəbəsində yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 04 avqust 2020-ci il tarixli müqavilə əsasında 3500 manat pulunu etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs5 3500 manat maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum nəvəsinin xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş X10 etibarından suiistifadə edərək nəvəsi X11 X5 şəhərində yerləşən Xarkov Milli Daxili İşlər Universitetinə tələbə qəbul etdirməklə yanaşı təhsil haqqını ödəyəcəyinə, orada qarşılanaraq yataqxanada yerləşdiriləcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 04 avqust 2020-ci il tarixdə ünvan 7 ünvanında yerləşən "Caspian Plaza” biznes mərkəzinin 7-ci mərtəbəsində yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 04 avqust 2020-ci il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 1500 manat pulunu, 01 sentyabr 2020-ci il tarixdə eyni ünvanda 750 manat pulunu, 2020-ci ilin dekabr ayının sonlarında eyni ünvanda 1300 manat pulunu, 2021-ci ilin mart ayının sonlarında həmin ünvanda 1300 manat pulunu etibardan sui- istifadə etmə və aldatma yolu ilə vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə alıb ələ keçirərək, zərərçəkmiş şəxs Novruz Novruzluya ümumilikdə 4050 manat maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə m alik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə, həmçinin xaricdə ali təhsil alması barədə sənədin Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanınmasını təşkil edəcəyinə da ir yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum ona xaricdə ali təhsil almasını təsdiq edən sənədinin Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanınması ilə bağlı müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs7 Gürcüstan Respublikasının Şərqi Avropa İqtisadiyyat və İdarəetmə Universitetində təhsil aldığını təsdiq edən diplomu 40 gün ərzində Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanıdılmasına dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 12 mart 2021-ci il tarixdə ünvan 8 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəlikləri ni icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 12 mart 2021-ci il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 3500 manat pulunu etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs7 maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcə yinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum Türkiyə Respublikasının Zonquldak şəhərində ali təhsil alan oğlunun təhsil aldığı universitetinin illik ödənişi daha az olan Türkiyə Respublikasının Artvin şəhərində yerləşən eyni ixtisaslı universitetə dəyişdirilməsi ilə bağlı müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs8 etibarından suiistifadə edərək Türkiyə Respublikasının Zonquldak şəhərində ali təhsil alan övladı X12 Türkiyə Respublikasının Artvin şəhərində yerləşən universitetlərin birində "iqtisadi idarəetmə” ixtisası üzrə tələbə kimi yerdəyişmə edəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 06 aprel 2021-ci il tarixdə saat 12 radələrində ünvan 8 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 06 aprel 2021-ci il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 500 manat pulunu, bundan bir neçə gün sonra axşam saatlarında eyni ünvanda 150 manat pulunu etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə vahid niyyətlə əhatə olunan qəsdlə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs8 ümumilikdə 650 manat maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», « Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum oğlunun xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs9 etibarından suiistifadə edərək övladı Şahid5 Türkiyə Respublikasının Kütahya şəhərində yerləşən Dumlupınar universi tetində "spor bilimləri” ixtisası üzrə tələbə qəbul etdirməklə yanaşı orada qarşılanaraq yerləşdiriləcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 2021-ci ilin may ayının əvvəllərində ünvan 9 ünvanında yerləşən Bazarstore marketdə qurlaşdırılmış eManat elektron ödəmə terminalından Məhkum göndərdiyi bank hesabına köçürdüyü 1000 manat pulu, bundan sonra 17 iyun 2021-ci il tarixdə eyni yerdən, eyni hesaba köçürdüyü 160 manat pulu, bundan sonra 23 sentyabr 2021-ci il tarixdə Şəki rayonu, Qoxmuq kəndindəki marketdə quraşdırılmış eManat elektron ödəmə terminalından Məhkum ona göndərdiyi bank hesabına köçürdüyü 400 manat pul vəsaitinin köçürülməsini təmin edərə k etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə vahid niyyətlə törədilən qəsdlə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs9 ümumilikdə 1560 manat maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik e tibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum xaricdə ali təhsil alması ilə bağlı ona müraciət etmiş Zərərçə kmiş şəxs10 etibarından sui-istifadə edərək sonuncunu Türkiyə Respublikasının İstanbul şəhərindəki universitetlərin birində "Yönetim bilişim sistemləri” ixtisası üzrə tələbə qəbul etdirəcəyinə dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 06 oktyabr 2021-ci il tarixdə saat 11 radələrində ünvan 8 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq t ərtib edilmiş 06 oktyabr 2021-ci il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 200 manat pulunu, 08 oktyabr 2021-ci il tarixdə saat 10 radələridə eyni ünvanda 200 manat pulunu, 11 oktyabr 2021-ci il tarixdə saat 11 radələridə eyni ünvanda 150 manat pulunu, 20 oktyabr 2021-ci il tarixdə saat 13:10-da Beyləqən rayonu Maqistral küçəsində yerləşən Real marketində qurlaşdırılmış eManat elektron ödəmə terminalından Məhkum “Rabitəbank”-dakı son səkkiz rəqəmi 00945186 olan kart hesabına 600 manat pulu, 23 oktyabr 2021-ci il tarixdə saat 11:30-da eyni ünvandan eyni hesaba 650 manat pul vəsaitinin köçürülməsini təmin edərək etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə vahid niyyətlə törədilən qəsdlə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs10 ümumilikdə 1800 manat maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmi şdir. Bundan başqa, o, təkrarən, tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını qanunsuz və əvəzsiz olaraq ələ keçirmək məqsədi ilə yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlə rinin rəhbəri kimi təqdim edərək müştəri kimi ona müraciət etmiş vətəndaşlara müəyyən xidmət haqqı müqabilində müxtəlif xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə imtahan vermədən yalnız attestatla tələbə qəbul etdirəcəyinə, xaricdə təhsil üçün şirkət tərəfindən göndərilən tələbələrin gedəcəyi ölkələrdə qarşılanma və yerləşdirmə xidmətləri ilə təmin ediləcəyinə, müştərilərin öz vəsaitləri hesabına yataqxana və təhsil haqqı xərclərinin ödənişinin həyata keçiriləcəyinə, həmçinin xaricdə ali təhsil alması barədə sənədin Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanınmasını təşkil edəcəyinə dair yalan vəd verməklə onların inam və etibarını qazanmış, bu məqsədlə Məhkum kürəkəninin xaricdə ali təhsil almasını təsdiq edən sənədin Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyində tanınma sı ilə bağlı müraciət etmiş Zərərçəkmiş şəxs11 kürəkəni X3 Gürcüstan Respublikasının Dövlət Tibb Universitetində “Diş həkimi” ixtisası üzrə təhsil aldığı diplomu Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən tanınacağına dair yalan vəd verib aldadaraq, üzərinə götürdüyü öhdəlikləri əvvəlcədən yerinə yetirmək niyyətində və səlahiyyətinə malik olmadığı halda öz cinayətkar məqsədindən çıxış edərək 07 mart 2022-ci il tarixdə saat 11 radələrində ünvan 8 ünvanında yerləşən ofisdə görüntü yaratmaq, həqiqi niyyətini gizlətmək, gələcəkdə guya ondan asılı olmayan müxtəlif səbəblərdən müqavilə öhdəliklərini icra edə bilmədiyini və müştərilərlə aralarında yaranan problemin məhkəmə qaydasında həll edilməli olan mülki mübahisə olmasını əsas gətirməklə cinayət məsuliyyətindən yayınmaq üçün özünə sərfəli şərtlərlə formal olaraq tərtib edilmiş 07 mart 2022-ci il tarixli müqavilə əsasında sonuncunun 8500 manat pulunu, 11 mart 2022-ci il tarixdə saat 14 radələrində ünvan 10 ünvanında yerləşən Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin inzibati binasının qarşısında 2000 manat pulunu vahid niyyətlə törədilən qəsdlə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə alıb ələ keçirərək, Zərərçəkmiş şəxs11 ümumilikdə 10500 manat olmaqla xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla təkrar dələduzluq etmişdir. Bundan başqa, o, yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhət çi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İHA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək 2022-ci ilin yanvar ayında oğlunun Türkiyə Respublikasında ali təhsil alması ilə bağlı müraciət etmiş Şahid12 övladı X4 adına guya "15 noyabr 2003-cü il təvəllüdlü X4 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən ümumtəhsil müəssisələrinin məzunları üçün keçirilən buraxılış imtahanında (ali təhsilin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanının birinci mərhəl əsi) 300 ballıq şkala üzrə 297.7 bal, ali təhsilin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanının ikinci mərhələsində 400 ballıq şkala üzrə 397.3 ümumilikdə isə İV ixtisas qrupunda 700 ballıq şkala üzrə 695.0 bal topladığını özündə əks etdirən 17 iyun 2021-ci il tarixli, 215-9 nömrəli hüquq verən məktubu ondan istifadə etmək məqsədi ilə üzərinə istintaqa məlum olmayan vaxtda və yerdə Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzinin möhür əksini və həmin mərkəzin şöbə müdiri kimi "Çingiz Xəlilov”-un imzasını elektrofotoqrafik çoxaldıcı çap qurğusundan (lazer printer və.s) istifadə etməklə çap edərək həmin saxta sənədi qanunsuz hazırlamış, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 20 aprel 2022-ci il tarixli qərarı əsasında 29 aprel 2022-ci il tarixdə saat 17 radələrində istintaq orqanı tərəfindən hə yata keçirilmiş axtarış istintaq hərəkəti zamanı qeyd edilən qanunsuz hazırlanmış saxta sənəd Məhkum fəaliyyət göstərdiyi ünvan 11 ünvanında yerləşən "Nizami Mall” Ticarət Mərkəzinin 1-ci mərtəbəsindəki ofisindən aşkar edilərək götürülmüşdür. Bundan başqa, o, yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil e dilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İhA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək 2022-ci ilin yanvar ayında oğlunun Türkiyə Respublikasında ali təhsil alması ilə bağlı müraciət etmiş Şahid6 övladı Şahid9 adına guya "18 may 2004-cü il təvəllüdlü Şahid9 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən ümumtəhsil müəssisələrinin məzunları üçün keçirilən buraxılış imtahanında (ali təhsilin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanının birinci mərhələsi) 300 ballıq şkala üzrə 297.7 bal, ali təhsilin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanının ikinci mərhələsində 400 ballıq şkala üzrə 397.3 ümumilikdə isə İV ixtisas qrupunda 700 ballıq şkala üzrə 695.0 bal topladığını özündə əks etdirən 18 iyun 2021-ci il tarixli, 192-6 nömrəli hüquq ve rən məktubu ondan istifadə etmək məqsədi ilə üzərinə istintaqa məlum olmayan vaxtda və yerdə Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzinin möhür əksini və həmin mərkəzin şöbə müdiri kimi "Çingiz Xəlilov”-un imzasını elektrofotoqrafik çoxaldıcı çap qurğusundan (lazer printer və.s) istifadə etməklə çap edərək həmin saxta sənədi qanunsuz hazırlamış, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 20 aprel 2022-ci il tarixli qərarı əsasında 29 aprel 2022-ci il tarixdə saat 17 radələrində istintaq orqanı tərəfindən həyata keçirilmiş axtarış istintaq hərəkəti zamanı qeyd edilən qanunsuz hazırlanmış saxta sənəd Məhkum fəaliyyət göstərdiyi ünvan 11 ünvanında yerləşən "Nizami Mall” Ticarət Mərkəsinin 1-ci mərtəbəsindəki ofisindən aşkar edilərək götürülmüşdür. Bundan başqa, o, yüz faiz zəmanətlə xaricdə təhsil xidmətləri təklif etdiyi vətəndaşları inandırmaq üçün internet informasiya ehtiyatlarında yaratdığı «set.az», «ashrafli.az», «xaricde.com» internet saytları və sosial şəbəkələrdə özünü xaricdə təhsil üzrə məsləhətçi, ekspert kimi xarici dövlətlərin ali təhsil müəssisələri, xaricdə təhsil şirkətləri və mərkəzləri ilə uzun müddət davamlı əməkdaşlıq edən, bu sahədə geniş təcrübəyə, rəsmi işgüzar əlaqələrə malik etibarlı tərəfdaş və hüquqi şəxs kimi dövlət qeydiyyatına alınmayan, dövlət reyestrinə daxil edilməyən «Ş.Group», «AConsalting.az», «Press.Legal», «İhA.AZ», «SET» xaricdə təhsil şirkətlərinin rəhbəri kimi təqdim edərək 2022-ci ilin yanvar ayında oğlunun Türkiyə Respublikasında ali təhsil alması ilə bağlı müraciət etmiş Şahid6 övladı Şahid8 adına guya "l2 oktyabr 2005-ci il təvəl lüdlü Şahid8 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən ümumtəhsil müəssisələrinin məzunları üçün keçirilən buraxılış imtahanında (ali təhsilin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanının birinci mərhələsi) 30o ballıq şkala üzrə 297.7 bal, ali təhsilin bakalavriat səviyyəsinə qəbul imtahanının ikinci mərhələsində 400 ballıq şkala üzrə 397.3 ümumilikdə isə İV ixtisas qrupunda 700 ballıq şkala üzrə 695.0 bal topladığını özündə əks etdirən 18 iyun 2021-ci il tarixli, 192-5 nömrəli hüquq verən məktubu ondan istifadə etmək məqsədi ilə üzərinə istintaqa məlum olmayan vaxtda və yerdə Azərbaycan Respublikası Dövlət İmtahan Mərkəzinin möhür əksini və həmin mərkəzin şöbə müdiri kimi "x”-un imzasını elektrofotoqrafik çoxaldıcı çap qurğusundan (lazer printer və.s) istifadə et məklə çap edərək həmin saxta sənədi qanunsuz hazırlamış, Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin 20 aprel 2022-ci il tarixli qərarı əsasında 29 aprel 2022-ci il tarixdə saat 17 radələrində istintaq orqanı tərəfindən həyata keçirilmiş axtarış istintaq hərəkəti zamanı qeyd edilən qanunsuz hazırlanmış saxta sənəd Məhkum fəaliyyət göstərdiyi ünvan 11 ünvanında yerləşən "Nizami Mall” Ticarət Mərkəsinin 1-ci mərtəbəsindəki ofisindən aşkar edilərək götürülmüşdür. Kassasiya şikayətinlərinin və kassasiya şikayətinə verilmiş əlavənin dəlilləri: Məhkum kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, məhkəmələr tərəfindən sübutetməyə dair cinayət-prosessual normaların tələbləri pozulmuş, nəticədə o, irəli sürülmüş ittiham sübuta yetirilmədiyi, əməlində cinayət tərkibinin əlamətləri olmadığı halda Azərba ycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 320.1 və 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə təqsirli bilinmişdir. Kassasiya şikayətinin müəllifi iddia edir ki, o dələduzluq əməlini törətməmiş, onun zərərçəkmiş şəxsləri aldatmaq niyyəti olmamış, zərərçəkmiş şəxslərlə arasında mülki münasibətlərə dəlalət edən işgüzar münasibətlər olmuşdur. Həmçinin o, heç vaxt rəsmi sənədi saxtalaşdırmamışdır. Verilmiş kassasiya şikayətinə əlavədə isə Məhkum birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən ona cəza təyin edilərkən, eləcə də apellyasiya məhkəməsində verdiyi apellyasiya şikayəti üzrə cinayət işinə baxılarkən onun məsuliyyətini yüngülləşdirən hallar, o cümlədən onun ali təhsilli olması və himayəsində iki azyaşlı uşağının olması nəzərə alınmamış, nəticədə o, həddindən artıq ağır cəzaya məruz qalmışdır. Məhkum öz k assasiya şikayətində göstərilənlərə əsasən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 25 yanvar 2024-cü tarixli qərarının ləğv edilməsini, işə bəraətverici əsaslarla xitam verilməsini xahiş edir. Zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 isə ayrıayrılıqda verilmiş kassasiya şikayətlərində Məhkum onlarla bağladığı müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq hərəkət etdiyini, onun zərərçəkmiş şəxsləri aldatmaq, pulları əvəzsiz götürüb geri qaytarmamaq niyyətinin olmadığını bildirərək Məhkum barəsində olan cinayət işinə bəraətverici əsaslarla xitam verilməsini xahiş edirlər. Hüquqi məsələlər: Kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419-cu maddəsi müəyyən edir. Ümumi şəkildə kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərini Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsi belə göstərir: “kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır”. Belə yoxlamanın nəticəsində kassasiya kollegiyasının apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını isə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416-cı maddəsi müəyyən edir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) oldu qda, Ali Məhkəmənin kollegiyası məhkəmə qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Məhkum və zərərçəkmiş şəxslər kassasiya şikayətlərində apellyasiya məhkəməsi tərəfindən sübutların, işin mühüm əhəmiyyətli hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmadığını, sübutların cinayət-prosessual qanununun tələblərinə müvafiq surətdə tədqiq edilib-qiymətləndirilmədiyini, nəticə etibarı ilə Məhkum ona isnad edilən hüquq verən rəsmi sənədləri istifadə etmək məqsədilə qanunsuz olaraq hazırlama və dələduzluq cinayətlərində təqsirli bilinməsinə dair nəticələrin əsasına qoyulmuş faktiki halların düzgün müəyyən edilmədiyini, məhkum kassasiaya şikayətinə əlavədə isə ona cəza təyin edilərkən məsuliyyətini yüngülləşdirən halların nəzərə alınmadığını, nəticədə həddindən art ıq ağır cəzaya məruz qaldığını iddia etməklə kassasiya tələblərini Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416.1.2, 416.1.6, 416.1.11 və 416.1.21-ci maddələrində məhkəmə qərarının kassasiya qaydasında ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar kimi təsbit olunmuş hallarla əlaqələndirmişlər. Odur ki, məhkum və zərərçəkmiş şəxslərin kassasiya şikayətlərini CPM-in 419-cu maddəsinin tələbləri baxımından səlahiyyətlərinə aid olan kassasiya müraciəti kimi görərək, bu şikayətlə əlaqədar Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 25 yanvar 2024-cü il tarixli qərarının qanuniliyini və əsaslılığını yoxlayıb, araşdırmanın nəticələri olaraq aşağıdakıları qeyd edir. Belə ki, Cinayət məsuliyyətinin əsaslarına dair Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 3-cü maddəsində təsbit olunmuşdur ki, yalnız həmin Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır. Bu normanın mənasına görə şəxsin əməlində konkret cinayət tərkibinin cəhətlərini təşkil edən zəruri əlamətlərin mövcud olub-olmaması barədə nəticəyə gəlmək üçün şəxsə isnad edilən əməlin Cinayət Məcəlləsinin Ümumi hissəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsinin dispozisiyası ilə müqayisə edilməsi tələb olunur. Bu tələb Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarının müddəalarından da irəli gəlir. Belə ki, Konstitusiya Mə hkəməsinin Plenumunun həmin qərarına görə, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsi bu normada təsbit olunmuş digər hallarla yanaşı cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətlərinin sübutlara əsasən müəyyən edilməsini tələb edir. Azərbaycan Respublikası CPM-in 145.1-ci maddəsinə əsasən “hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanılmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üç ün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir”. Cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə isə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin (o cümlədən, əməldə cinayət tərkibinin əlamətlərinin olub-olmamasının) müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin (CPM, maddə 146.1). Məhkum hökmlə istinad edilən (apellyasiya instansiyası məhkəməsinin də razılaşdığı), hazırki qərarın “İşin halları” bölməsində təsvir edilmiş cinayət əməllərini törətməsi, məhkumun kassasiya şikayətində iddia etdiyinin əksinə olaraq birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrində Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəllənin 33, 125, 143-146-cı maddələrinə uyğun şəkildə tədqiq edilmiş, bir- biri ilə uzlaşan, mümkün və mötəbər sübutların məcmusu ilə müəyyən edilmişdir. Məhkum Cinayət Məcəlləsinin 320.1, 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş əməlləri törətməsinin mübahisələndirilməsi üzrə müdafiə tərəfinin dəlilləri (əməllərində cinayət tərkibinin əlamətlərinin olmaması barədə iddiaları) onun barəsində verilmiş apellyasiya şikayətinə baxılması zamanı apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən də yoxlanılmış, məhkəmə həmin dəlillərin (onların üzərində qurulmuş iddiaların) birinci instansiya məhkəməsində baxılmış sübutların məcmusu ilə, yəni o cümlədən çoxsaylı zərərçəkmiş şəxslərin və şahidlərin ifadələri, maddi sübutlar, sənədlər, istintaq hərəkətlərinin protokolları və digər materiallarla təkzib olunması haqqında nəticəyə gəlmişdir. Apellyasiya məhkəməsinin söz ügedən məsələlər üzrə gəldiyi nəticələr apellyasiya şikayətində irəli sürülmüş iddiaların, bu iddialarla əlaqəli olan işin hallarının obyektiv araşdırılmasına, birinci instansiya məhkəməsində CPM-in 143-146-cı maddələrinə müvafiq qaydada tədqiq edilmiş sübutlara, müvafiq maddi və prosessual normaların düzgün təfsirinə əsaslandığından, kassasiya şikayətlərində göstərilənlər isə apellyasiya məhkəməsinin gəldiyi nəticələri təkzib etmədiyindən, məhkəmə kollegiyası birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin Məhkum əməllərinin Cinayət Məcəlləsinin 320.1, 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə tövsif edilməsi, onun bu maddələrlə təqsirli bilinməsini, eyni zamanda məhkəmələr tərəfindən cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti ilə bağlı məsələlər Cinayət Məcəlləsinin 75.1.1-ci maddəsinə və Cinayə t-Prosessual Məcəllənin 44.2.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq düzgün həll olunmaqla, Məhkum təqsirli bilindiyi CMin 320.1-ci maddəsi və dələduzluq cinayətləri ilə bağlı bir sıra epizodlar üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi ilə əlaqədar ona həmin maddə və epizodlarla cəzanın təyin edilməməsi, CM-nin 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri (yerdə qalan epizodlar üzrə) cəzalandırılmasını istisna edən halların olmaması barədə qənaətlərini şübhə altına almaq üçün əsas görmür. Qeyd olunan və digər sübutlar hökmdə ətraflı təsvir edilib, müdafiə tərəfinin dəlilləri ilə müqayisə edilməklə həqiqi məzmunlarına uyğun olaraq şərh edildiyindən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi də öz nəticələrini həmin sübutların üzərində qurduğundan, məhkəmə kollegiyası hazırki qərarda sübutların yenidən təsvi r və şərh edilməsini zəruri saymır. Göstərilənləri nəzərə alaraq məhkəmə kollegiyası məhkumun və zərərçəkmiş şəxslərin kassasiya şikayətlərinin onun Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 320.1, 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə təqsirli bilinməsinin mübahisələndirilməsinə dair dəlilləri ilə razılaşmaq üçün əsas tapmır. Qeyd olunanlar apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.2, 416.1.6 və 416.1.11-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş pozuntulara yol verilmədiyini, yəni kassasiya şikayətləri ilə əlaqədar apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mübahisələndirilən qərarının ləğv edilməsi üçün əsasların olmadığını göstərir. Məhkum kassasiya şikayətində ona cəza təyin edilərkən məsuliyyətini yüngülləşdirən halların nəzərə alınmadığını və onun ağır cəz aya məruz qaldığını iddialara gəldikdə isə məhkəmə kollegiyası bu dəlillərin əsaslı olduğunu nəzərə alaraq, həmin hissədə kassasiya şikayəti ilə razılaşır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8-ci maddəsində təsbit olunmuş cinayət məsuliyyətinin ədalət prinsipi tələb edir ki, “cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlkəlilik dərəcəsinə, onun tərədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır”. Cəzanın məqsədini təsbit edən CM-in 41.2-ci maddəsinə əsasən cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tət biq edilir. Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsaslarını nəzərdə tutan Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 58-ci maddəsində də cinayət məsuliyyətinin ədalət prinsipinə uyğun olaraq göstərilir ki, “cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır”. Cəzanı yüngülləşdirən hallar dedikdə, Azərbaycan Respublikası CM-in 59-cu maddəsində (cinayət hadisəsi törədilən vaxt qüvvədə olmuş redaksiyada) sadalanan, eləcə də 59.1.1-59.1.14-cü maddələrdə birbaşa göstərilməyən, lakin məhkəmənin mülahizəsinə görə daha yüngül cəzanın təyin edilməsinə əsas verən başqa hallar nəzərd ə tutulur (CM, maddə 59.2). Cinayət Məcəlləsinin 59.1.4-cü maddəsinə əsasən himayəsində azyaşlı uşağın olması cəzanı yüngülləşdirən haldır. təqsirləndirilən şəxsin Cəzanı ağırlaşdıran halların tam siyahısı isə Cinayət Məcəlləsinin 61-ci maddəsində təsbit olunmuşdur. CM-in 61.2-ci maddəsinə görə cinayət qanununun 61.1.1-61.1.13-cü maddələrində təsbit olunmuş halların xaricində hər hansı başqa bir hal təqsirkarın cəzasını ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alına bilməz. Təsvir edilən cinayət-hüquqi normaların məzmunundan belə görünür ki, təqsirkar şəxsə təyin olunan cəzanın və yaxud digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin ədalət prinsipinə cavab verməsi üçün CM-in 58-ci maddəsində və başqa normalarında təsbit olunmuş, baxılan işə aidiyyatı olub, cəzanın müəyyən edilməsinə təsir göstərən əsasla rın məcmu halında nəzərə alınması tələb olunur. O cümlədən, təqsirkarın cəzasını yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar da elə nəzərə alınmalıdır ki, təyin olunmuş cəza və yaxud digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbir ilə cinayətin xarakteri və ictimai-təhlükəliliyi arasında uyğunsuzluq yaranmasın, cəza və yaxud digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbir təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olub, onun islah edilməsini və cəzanın digər məqsədlərini təmin edə bilsin. “Məhkəmə hökmü haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli 15 saylı Qərarının 45-ci bəndində məhkəmələrin cəza təyini zamanı təqsirkara həm yüngüllük, həm də ağırlıq baxımından açıq-aşkar ədalətsiz cəza təyin edilməsi hallarına yol verməməli, CM-nin 58.3-cü maddəsinə əsasən törədilmiş cinayətin xa rakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almaları tövsiyə edilmişdir. Qərarın göstərilən bəndində həmçinin qeyd olunmuşdur ki, bu zaman hökmdə cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, habelə təqsirkarın şəxsiyyətini göstərən hansı konkret halların nəzərə alındığı göstərilməli, seçilən cəzanın və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin təqsirləndirilən şəxsin islah olunması, ailəsinin həyat şəraitinə təsiri baxımından məqsədəuyğun olması izah edilməlidir. Qərarın 46-cı bəndində məhkəmələrə o, da izah edilmişdir ki, məhkəmələr cəza təyini məsələsinin həlli ilə əlaqədar təqsirləndirilən şəxsin istər cəzasını yüngül ləşdirən, istərsə də cəzasını ağırlaşdıran halları müəyyən edərkən, onların ittiham aktında bu qisimdə göstərilib-göstərilməməsindən asılı deyillər. Göstərilən Qərarın 47, 48, 53, 56-cı bəndlərinə görə, məhkəmələr CPM-nin 346.1.11- 346.1.14-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cəzanın təyini üzrə məsələlərin həlli zamanı hökmdə məhkəmənin gəldiyi nəticələrin motivlərinin göstərilməsini tələb edən CPM-nin 353.2.7-ci maddəsinə ciddi əməl etməlidirlər. Eləcə də təqsirkarın şərti məhkum olunması, ona təqsirli bilindiyi cinayətə görə CMnin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində müəyyən edilmiş cəzadan daha yüngül cəzanın təyin edilməsi, cəzadan azad edilməsi hökmdə əsaslandırılmalıdır. İş materiallarından görünür ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən Məhkum cəzasını ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmiş, ilk dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması, zərərçəkmiş şəxslərdən bir qisminə dəymiş ziyanı tam ödəməsi və sonuncuların ona qarşı heç bir şikayət, tələb və mülki iddialarının olmaması isə cəzasını yüngülləşdirən hallar kimi qiymətləndirilmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin cəzanı ağırlaşdıran halların olmamasına və Məhkum cəzasını yüngülləşdirən hallar qismində nəzərə alınmasına dair nəticələri ilə apellyasiya məhkəməsi də razılaşmış, eyni zamanda sonuncunun təqsirli bilindiyi müəyyən epizodlar üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsinın nəzərə alınmasının zəruriliyindən çıxış edərək, Məhkum hökmlə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddətini 04 (dörd) ildən 03 (üç) ilə endirmişdir. Lakin, birinci instansiya məhkəməsi kimi, apellyasiya instansiy ası məhkəməsi də Məhkum ailə vəziyyətini kifayət qədər araşdırmamış, nəticədə onun himayəsində azyaşlı uşaqlarının olmasını nəzərindən qaçırmış, müvafiq olaraq cəzanın həddini müəyyən edərkən qeyd olunan cəzanı yüngülləşdirən halı nəzərə almamaqla yanaşı, təyin olunan cəzanın təqsirkarın ailəsinin həyat şəraitinə təsirini də lazımınca dəyərləndirməmişdir. Halbuki, Məhkum hökmdən verdiyi apellyasiya şikayətində cəza çəkmə müddətinin əvvəli düzgün olmayaraq 19 sentyabr 2023-cü il tarixdən hesablanmasını qeyd etməklə yanaşı himayəsində azyaşlı uşaqlarının olmasına, bu halın birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən əsassız olaraq nəzərə alınmamasına istinad etmişdir. Həqiqətən də elektron məhkəmə informasiya sistemindən sorğu əsasında əldə olunmuş elektron məlumata əsasən Məhkum himayəsində 19 aprel 2016-cı il tarixdə doğulmuş Arzu adında qızı və 27 oktyabr 2017-ci il tarixdə doğulmuş Əliağa adında oğlu var. Yuxarıda istinad olunduğu kimi, təqsirkarın himayəsində azyaşlı uşağın olması Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 59.1.4-cü maddəsinin birbaşa təsbit etdiyi və bu üzdən CM-in 58.3-cü maddəsinə əsasən cəzanın təyin edilməsi və onun məhkumun ailəsinin həyat şəraitinə təsirinin dəyərləndirilməsi zamanı mütləq şəkildə nəzərə alınmalı olan haldır. Cinayət qanunun tələbinə əsasən mütləq şəkildə cəzanı yüngülləşdirən əsas qismində nəzərə alınmalı olan hala əhəmiyyət verilmədən təyin olunmuş cəza isə ədalət prinsipinə (CM, maddə 8), cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsaslarına (CM, maddə 58.3) cavab verən cəza kimi qiymətləndirilə bilməz. Odur ki, məhkəmə kollegiyası cinayə t qanununun tətbiqində birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən yol verilmiş həmin pozuntunun aradan qaldırılması üçün Məhkum himayəsində azyaşlı uşaqlarının olmasını cəzanı yüngülləşdirən hal kimi qiymətləndirir. Sözügedən cəzanı yüngülləşdirən halın nə dərəcədə nəzərə alınması məsələsinə gəldikdə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Məhkum himayəsində azyaşlı uşaqlarının olması hökmdə və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarında göstərilən cəzanı yüngülləşdirən, eləcə də Cinayət Məcəlləsinin 58.3-cü maddəsində təsbit olunmuş digər hallarla, o cümlədən cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəliliyi, törədilmə halları, təqsirkarın şəxsiyyəti, cəzanın onun ailəsinin həyat şəraitinə və islah olunmasına təsiri ilə birlikdə götürülməklə nəzərə alındıqda, Məhkum cəzasının C inayət Məcəlləsinin 178.2.2, 178.2.4cü maddələrinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrum etmənin ən aşağı həddinədək deyil, üç ay azaldılmasını mümkün edən əsas kimi nəzərdən keçirilməlidir. Məhkəmə kollegiyasının fikrincə, Məhkum 02 (iki) il 09 (doqquz) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasını təyin etməklə də cəzanın məqsədlərinə çatmaq mümkündür. Bundan başqa Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 158.2-ci maddəsinə əsasən, təqsirləndirilən şəxsi həbsdə saxlama müddəti şəxsin tutulma zamanı azadlığının faktiki məhdudlaşdırıldığı vaxtdan, o, tutulmadıqda isə həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi barədə məhkəmə qərarının icra edildiyi andan hesablanır. Cinayət işinin materiallarından Məhkum azadlığı faktiki olaraq 19 sentyabr 2022-ci il tarixdən məhdudlaşdır ıldığı müəyyən olunsa da, məhkəmələr səhvən Məhkum cəza çəkmə müddətinin əvvəli 19 sentyabr 2023-cü il tarixdən hesablamışlar. Qeyd olunan səbəblər üzündən kollegiya baxılan işdə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416.1.21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsasın mövcudluğu, həmin əsasa görə mübahisələndirilən qərarın dəyişdirilməli, məhkumun kassasiya şikayətinin (əlavə ilə birlikdə) qeyd olunan hissədə təmin edilməli olması haqqında nəticəyə gəlir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətlərinin təmin edilməməsinə dair Zərərçəkmiş şəxs3 və dövlət ittihamçısının çıxışlarını dinləyib, şərh edilən əsaslara görə hesab edir ki, Məhkum kassasiya şikayəti və kassasiya şikayətinə verilmiş əlavə və zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 kassasiya şik ayətləri (hər bir halda məhkum vəziyyətini yüngüləşdirlməsi istiqamətində olduğundan) qismən təmin edilməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının Məhkum barəsində olan 25 yanvar 2024-cü il tarixli, 1(103)-88/2024 nömrəli qərarı dəyişdirilərək sonuncuya həmin qərarla təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 02 il 09 aya endirilməli və sonuncunun cəza çəkmə müddətinin əvvəli də 19 sentyabr 2022-ci il tarixdən hesablanmalıdır. Qeyd edilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.10.4-ci maddəsini rəhbər tutaraq Qərara aldı: Məhkum kassasiya şikayəti və kassasiya şikayətinə verilmiş əlavə və zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11 və Zərərçəkmiş şəxs7 kassasiya şikayətləri qismən təmin edilsin. Məhku m Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 25 yanvar 2024-cü il tarixli, 1(103)-88/2024 nömrəli qərarı dəyişdirilsin. Məhkum Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 25 yanvar 2024-cü il tarixli qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2, 178.2.4-cü maddələri ilə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 03 (üç) ildən 02 (iki) il 09 (doqquz) aya endirilsin. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 69.3-cu maddəsinə əsasən məhkum edilmiş Məhkum 15 aprel 2022-ci il tarixdən 18 avqust 2022-ci il tarixədək həbsdə və ev dustaqlığında olduğu ümumilikdə 04 (dörd) ay 03 (üç) gün müddət təyin edilən cəzadan çıxılsın və qəti olaraq üzərində 02 (iki) il 04 (yeddi) ay 27 (iyirmi yeddi) gün azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılsın. Cəza çəkmə müddətinin əvvəli 19 sentyabr 2022-ci il tarixdən hesablansın. Qərar qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın.