Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-23/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-23/2024 24.01.2024 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası: hakimlər Nazim Rasim oğlu Mövsümov (sədrlik edən və məruzəçi), Əziz Cəfər oğlu Seyidov və Tahir Lələkişi oğlu Kazımovdan ibarət tərkibdə, Sevinc Elton qızı Cəbrayılovanın katibliyi ilə, dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarənin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin böyük prokuroru, baş ədliyyə müşaviri Nazim Nəriman oğlu İmanovun və zərərçəkmiş hüquqi şəxsin nümayəndəsi X2 iştirakları ilə, Bakı Apelyasiya Məhkəməs inin Cinayət kollegiyasının 14 mart 2023-cü il tarixli hökmündən Dövlət ittihamçısı3 tərəfindən verilmiş kassasiya protesti və məhkumların müdafiəçisi Müdafiəçi1 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə mahiyyəti üzrə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin (hakimlər Məhəmməd Əkbərov (sədrlik edən və məruzəçi), Faiq Qəniyev və İlham Mahmudov) 31 oktyabr 2022-ci il tarixli 1(101)1468/2022 nömrəli hökmü ilə, xx xxxxxx 1968-ci ildə Ermənistan Respublikasında anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, ailəli, əvvəllər məhkum olunmamış, işləməyən, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla həmin ünvanda faktiki yaşayan Məhkum1 Azərbaycan Respublikası CM-in 308.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirli bilinmiş, lakin CM-in 75.1.1 və 75.1.2-ci maddələrinə əsasən cinayə t məsuliyyətinə cəlb edilmə müddəti keçdiyindən CPM-in 44.2.1-ci maddəsinə əsasən ona təqsirli bilindiyi maddələr ilə cəza təyin edilməmiş və onun əməlində CM-in 179.3.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibi olmadığından ona bəraət verilmiş, xx xxxxxx 1976-cı ildə Bakı şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, evli, əvvəllər məhkum olunmamış, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında “DOST” Agentliyinin 2 saylı Bakı “DOST” Mərkəzinin Monitorinq şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyən, xxx şəhəri, xxxx rayonu, xxxx küçəsi, ev xxxx, mənzil xxxx-də qeydiyyatda olmaqla xxxxşəhəri, xxxxrayonu, xxxx küçəsi ev xxxx, mənzil xxxx-də faktiki yaşayan Məhkum2 Azərbaycan Respublikası CM-in 314.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinmiş, la kin CM-in 75.1.2-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmə müddəti keçdiyindən CPM-in 44.2.1-ci maddəsinə əsasən ona cəza təyin edilməmişdir. İşin halları: İbtidai istintaq orqanı tərəfindən Məhkum2 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2, 308.2 və 313-ci maddələri ilə olaraq ittiham verilmişdir ondan ötrü ki, o, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədrinin 12 sentyabr 2008-ci il tarixli 651/K saylı əmri ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi rayon şöbəsinin Pensiya təyinatı sektorunun müdiri vəzifəsinə təyin edilməklə həmin vəzifədə işləyərkən həmin dövrdə qüvvədə olmuş Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədrinin 28 yanvar 2004-cü il tarixli 25 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Dövlət So sial Müdafiə Fondunun şəhər və rayon şöbələrinin nümunəvi strukturu və onların işçilərinin əmək funksiyaları”na əsasən, sektor müdiri kimi vəzifə təlimatına əsasən, öz xidməti vəzifələrini lazımi qaydada yerinə yetirməməklə, yəni Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi rayon şöbəsinin müdirinin 10 yanvar 2004-cü il tarixli əmri ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi rayon şöbəsinin Pensiya təyinatı sektorunun məsləhətçisi vəzifəsinə təyin edilməklə həmin vəzifədə işləyən Məhkum1 Fond üzrə 28 yanvar 2004-cü il tarixli 25 nömrəli əmrlə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun şəhər və rayon şöbələrinin nümunəvi strukturu və onların işçilərinin əmək funksiyaları”na əsasən, inzibati-təsərrüfat funksiyalarına mal ik vəzifəli şəxs kimi xx.xx.1996-cı il tarixdən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin keçmiş Bakı şəhəri Nərimanov rayon Əhalinin Sosial Müdafiəsi Mərkəzi tərəfindən “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq olaraq yaşa görə pensiya təyin edilərək Fondun Bakı şəhəri Nərimanov rayon şöbəsi tərəfindən pensiya məbləği xx.xx.2009-cu il tarixədək ödənilmiş, pensiya məbləğinin artırılması üçün müraciət etmiş 03 avqust 1939-cu il təvəllüdlü, Bakı şəhərində anadan olmuş, xx.xx.2001-ci il tarixdən "X16 Şirkəti"-ndə geoloq vəzifəsində işləyən, Bakı şəhəri, Atatürk prospekti, ev 23/25, mənzil 70-də qeydiyyatda olmaqla yaşamış, xx.xx.2020-ci il tarixdə ölmüş X4 pensiya ödəniş məbləğinin qanuna zidd əsaslarla artırılmasına nail olmaq niyyətilə xidməti v əzifəsinin icrası ilə əlaqədar üçüncü şəxs üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edərək X10 Binəqədi rayon şöbəsindən əmək pensiyasının ödənişini almaq hüququnun olmadığı, Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Atatürk prospekti, ev 23/25, mənzil 70-də qeydiyyatda olduğu və yaşadığı halda guya X7 rayon sakini kimi sonradan yaşayış yerini dəyişməsi ilə əlaqədar əmək pensiyasının ödənişinin Fondun keçmiş Bakı şəhəri Binəqədi rayon şöbəsi tərəfindən davam etdirilməsi məqsədilə Gülarə Bayramovanın əvəzindən şəxsən Məhkum1 özü pensiyanın guya ailə başçısını itirməyə görə növündən yaşa görə növə keçirilməsi məzmunlu xx.xx.2009-cu il tarixdə Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, İ.Həşimov küçəsi 6 ünvanında yerləşən Fondun Binəqədi ray on şöbəsinin inzibati binasında ərizə yazaraq həmin ərizəni xx.xx.2009-cu il tarixdə Fondun Binəqədi rayon şöbəsində qeydiyyata aldırdıqdan və Gülarə Bayramovanın 063521 saylı “Pensiyaçının uçot vərəqi” Fondun Nərimanov rayon şöbəsindən tələb edilərək Fondun Binəqədi rayon şöbəsinə göndərildikdən sonra Məhkum1 rəsmi sənəd olan “Pensiyaçının uçot vərəqi”-nə guya Gülarə Bayramovanın ailəbaşçısını itirməyə görə əmək pensiyası aldığı barədə bilə-bilə yalan məlumatları tamah və şəxsi niyyətlə daxil edərək sonuncunun ailə başçısını itirməyə görə pensiya alması görüntüsü yaradaraq "Əmək pensiyaları haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı maddəsinin tələblərinə zidd olaraq pensiyanın G.Bayramovanın işlədiyi "X16 Şirkəti"nin 2004-2005-ci illərə dair təqdim etdiyi əməkhaqqına əsasən xx.xx. 2009-cu il tarixdə ünvan 3 ünvanda yerləşən Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin inzibati binasında, xx.xx.2006-cı ildən qüvvədən düşmüş “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələbinə müvafiq olaraq pensiyanın növünü guya ailə başçısını itirməyə görə növündən yaşa görə növə dəyişdirilməklə yenidən hesablayaraq xx.xx.2009-cu il tarixdən ömürlük aylıq 2.012,05 manata çatdırılmasına nail olub, pensiya payı ayrılması barədə Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin pensiya və pensiyalara əlavə olunan müavinət təyin edən komissiyasının xx.xx.2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarını və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamını Məhkum1 tərtib edib imzası ilə təsdiq edərək vəzifə saxtakarlığı törətməsindən sonra Məhkum1 həmin cinayətkar ə məllərindən məlumatı olmadan, Fondun sədrinin 28 yanvar 2004-cü il tarixli 25 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun şəhər və rayon şöbələrinin nümunəvi strukturu və onların işçilərinin əmək funksiyaları”na əsasən, pensiya ilə bağlı sənədlərin əlavə araşdırılmasını təmin etməyərək, pensiya işini mühafizə olunduğu Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun arxivindən tələb etməyərək, həmin yalan məlumatları aşkar etməklə pul vəsaitinin qanunsuz olaraq köçürülməsinin qarşısını almayaraq, qərarın və sərəncamın düzgünlüyünü lazımi diqqət və ehtiyatlılıq göstərərək müdir kimi yoxlamayıb, düzgün olmayan sənədləri və hesablamanı aşkara çıxara biləcəyi halda üzərinə düşən vəzifələri lazımi qaydada yerinə yetirməyib, həmin hərəkətinin dövlətə ziyan vurmaqla icti mai təhlükəli nəticəyə səbəb olacağını lazımi diqqət və ehtiyatlılıq göstərərək qabaqcadan görməli olduğu və görə biləcəyi halda, həmin nəticəni görmədən, yəni cinayətkarcasına etinasızlıq göstərməklə Məhkum1 məsləhətçi kimi xx.xx.2009-cu il tarixdə qeyd edilən qərarı və sərəncamı komissiyaya təqdim edərək komissiyanın sədri kimi özünü və cinayətdən xəbərsiz həmin şöbənin mühasibat uçotu sektorunun baş mühasibi Şahid3 qərar və sərəncamın düzgün olduğuna inandırmasına şərait yaradıb xx.xx.2009-cu il tarixdə Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, İ.Həşimov küçəsi 6 ünvanında yerləşən Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin inzibati binasında imzası və şöbənin möhürü ilə təsdiq edərək Gülarə Bayramovaya qanunsuz olaraq xx.xx.2009-cu il tarixdən ömürlük aylıq 2.012,05 manat pensiya məbləği verilməsi barədə xx. xx.2009-cu il tarixli qərar verildikdən sonra həmin tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixədək olan müddətdə pensiya üzrə ödənişlərin davam etdirilərək, ona xx.xx.2009-xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 4 ay ərzində aylıq 146,72 manat olmaqla cəmi 586,88 manat, xx.xx.2010-xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 147,80 manat olmaqla cəmi 1.182,40 manat, xx.xx.2010xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 4 ay ərzində aylıq 157,80 manat olmaqla cəmi 631,20 manat, xx.xx.2011- xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 6 ay 04 gün ərzində aylıq 161,95 manat olmaqla cəmi 992,60 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2012-ci il dövr aralığında 5 ay 27 gün ərzində aylıq 281,95 manat olmaqla cəmi 1.655,32 manat, xx.xx.2012-xx.xx.2013-cü il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 288,03 manat olmaqla cəmi 3.456,36 manat, xx.xx.2013- xx.xx.2013- cü il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 288,94 manat olmaqla cəmi 2.311,52 manat, xx.xx.2013-xx.xx.2014-cü il 4 ay ərzində aylıq 303,94 manat olmaqla cəmi 1.215,76 manat, xx.xx.2014-xx.xx.2015-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 305,95 manat olmaqla cəmi 3.671,40 manat, xx.xx.2015-xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 307,15 manat olmaqla cəmi 3.685,80 manat, xx.xx.2016-xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 1 ay ərzində aylıq 310,64 manat olmaqla cəmi 310,64 manat, xx.xx.2016- xx.xx.2017-ci il dövr aralığında 11 ay ərzində aylıq 320,64 manat olmaqla cəmi 3.527,04manat, xx.xx.2017-xx.xx.2018-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 331,88 manat olmaqla cəmi 3.982,56 manat, xx.xx.2018-xx.xx.2019-cu il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 343,96 manat olmaqla cəmi 4.127,52 manat, xx.xx.2019-xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 350,68 manat olmaqla cəmi 4.208,16 manat, xx.xx.2020- xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 9 ay ərzində aylıq 388,97 manat olmaqla cəmi 3.500,73 manat, cəmi 39.045,89 manat (otuz doqquz min qırx beş manat səksən doqquz qəpik) pul vəsaiti qanuni əsaslarla ödənilməli olduğu halda Məhkum1 qanuna zidd şəkildə pensiya növünün dəyişdirilməsi yolu ilə artırılmasına nail olduğu pensiya üzrə Gülarə Bayramovaya faktiki olaraq, xx.xx.2009-xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 4 ay 4 gün ərzində aylıq 2.012,05 manat olmaqla cəmi 8.288,89 manat, xx.xx.2010-xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 2.041,11 manat olmaqla cəmi 16.328,88 manat, xx.xx.2010xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 4 ay ərzində aylıq 2.051,11 manat ol maqla cəmi 8.204,44 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 6 ay 04 gün ərzində aylıq 2.163,18 manat olmaqla cəmi 13.258,20 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2012-ci il dövr aralığında 5 ay 27 gün ərzində aylıq 2.283,18 manat olmaqla cəmi 13.404,48 manat, xx.xx.2012-xx.xx.2013cü il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.447,36 manat olmaqla cəmi 29.368,32 manat, xx.xx.2013-xx.xx.2013-cü il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 2.472,02 manat olmaqla cəmi 19.776,16 manat, xx.xx.2013-xx.xx.2014-cü il 4 ay ərzində aylıq 2.487,02 manat olmaqla cəmi 9.948,08 manat, xx.xx.2014-xx.xx.2015-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.541,43 manat olmaqla cəmi 30.497,16 manat, xx.xx.2015-xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.573,93 manat olmaqla cəmi 30.887,16 manat, xx.xx.2016xx.xx.20 16-cı il dövr aralığında 1 ay ərzində aylıq 2.668,09 manat olmaqla cəmi 2.668,09 manat, xx.xx.2016-xx.xx.2017-ci il dövr aralığında 11 ay ərzində aylıq 2.678,09 manat olmaqla cəmi 29.458,99 manat, xx.xx.2017- xx.xx.2018-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.981,65 manat olmaqla cəmi 35.779,80 manat, xx.xx.2018-xx.xx.2019-cu il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 3.144,77 manat olmaqla cəmi 37.737,24 manat, xx.xx.2019xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 3.239,11 manat olmaqla cəmi 38.869,32 manat, xx.xx.2020-xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 9 ay ərzində aylıq 3.776,80 manat olmaqla cəmi 33.991,20 manat, ümumilikdə 358.466,41 manatın (üç yüz əlli səkkiz min dörd yüz altmış altı manat qırx bir qəpiyin) ödənilməsinə, bununla da qanuna zidd əsaslarla cəmi 319.420,52 manat (üç yüz on doqquz min dörd yüz iyirmi manat əlli iki qəpik) məbləğində pul vəsaitinin Gülarə Bayramovanın adına "xxxx" ASC tərəfindən verilmiş 4127********6400 və 6762********0609 nömrəli pensiya kartları üzrə hesaba köçürülüb sonuncu və yaxınları tərəfindən həmin kartlardan istifadə edilməklə Bakı şəhərində yerləşən müxtəlif bankomatlarda nağdlaşdırılıb sonuncunun şəxsi ehtiyaclarına sərf edilməsinə nail olmaqla, Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun dövlətin insanların sosial tələbatlarının ən optimal şəraitdə ödənilməsi, pensiya təyinatı və ödənişlərində obyektivlik və şəffaflığa riayət edilməsi, əhalinin həyat standartlarının yüksəldilməsi, sosial rifahın əldə edilməsi kimi qanunla qorunan mənafelərinə ağır nəticəl ərə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla səhlənkarlıq etmişdir. İbtidai istintaq orqanı tərəfindən Məhkum1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2, 308.2 və 313-ci maddələri ilə olaraq ittiham verilmişdir ondan ötrü ki, o, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi rayon şöbəsinin müdirinin 15 yanvar 2005-ci il tarixli 12 nömrəli əmri ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi rayon şöbəsinin Pensiya təyinatı sektorunun məsləhətçisi vəzifəsinə təyin edilməklə həmin vəzifədə işləyərkən həmin dövrdə qüvvədə olmuş Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədrinin 28 yanvar 2004-cü il tarixli 25 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun şəhər və rayon şöbələrinin nümunəvi strukturu və onların işçilərinin əmək funksiyaları”na əsasən məsləhətçi kimi vəzifə təlimatına əsasən, öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edərək, xx.xx.1996-cı il tarixdən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin keçmiş Bakı şəhəri Nərimanov rayon Əhalinin Sosial Müdafiəsi Mərkəzi tərəfindən “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq olaraq yaşa görə pensiya təyin edilərək Fondun Bakı şəhəri Nərimanov rayon şöbəsi tərəfindən pensiya məbləği xx.xx.2009-cu il tarixədək ödənilmiş, pensiya məbləğinin artırılması üçün müraciət etmiş 03 avqust 1939-cu il təvəllüdlü, Bakı şəhərində anadan olmuş, xx.xx.2001-ci il tarixdən "X16 Şirkəti"-ndə geoloq vəzifəsində işləyən, Bakı şəhəri, Atatürk prospekti, ev 23/25, mənzil 70-də qeydiyyatda olmaqla yaşa mış, xx.xx.2020-ci il tarixdə ölmüş X4 pensiya ödəniş məbləğinin qanuna zidd əsaslarla artırılmasına nail olmaq niyyəti ilə sonuncunun Fondun Binəqədi rayon şöbəsindən əmək pensiyasının ödənişini almaq hüququnun olmadığı, Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Atatürk prospekti, ev 23/25, mənzil 70-də qeydiyyatda olduğu və yaşadığı halda guya X7 rayon sakini kimi sonradan yaşayış yerini dəyişməsi ilə əlaqədar əmək pensiyasının ödənişinin Fondun keçmiş Bakı şəhəri Binəqədi rayon şöbəsi tərəfindən davam etdirilməsi məqsədilə Gülarə Bayramovanın əvəzindən şəxsən özü pensiyanın guya ailə başçısını itirməyə görə növündən yaşa görə növə keçirilməsi məzmunlu xx.xx.2009-cu il tarixdə Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, İ.Həşimov küçəsi 6 ünvanında yerləşən Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin inzibati binasında ər izə yazaraq həmin ərizəni xx.xx.2009-cu il tarixdə Fondun Binəqədi rayon şöbəsində qeydiyyata aldırdıqdan və Gülarə Bayramovanın 063521 saylı “Pensiyaçının uçot vərəqi” Fondun Nərimanov rayon şöbəsindən tələb edilərək Fondun Binəqədi rayon şöbəsinə göndərildikdən sonra rəsmi sənəd olan “Pensiyaçının uçot vərəqi”-nə guya Gülarə Bayramovanın ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası aldığı barədə bilə-bilə yalan məlumatları tamah və şəxsi niyyətlə daxil edərək sonuncunun ailə başçısını itirməyə görə pensiya alması görüntüsü yaradaraq "Əmək pensiyaları haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı maddəsinin tələblərinə zidd olaraq pensiyanın G.Bayramovanın işlədiyi "X16 Şirkəti"nin 2004-2005-ci illərə dair təqdim etdiyi əməkhaqqına əsasən yenidən hesablayaraq xx.xx.2009-cu il tarixdən ömürlük aylıq 2.012,05 manata çatdırılmasına nail olub, pensiya payı ayrılması barədə Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin pensiya və pensiyalara əlavə olunan müavinət təyin edən komissiyasının xx.xx.2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarını və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamını tərtib edib öz imzası ilə təsdiq edərək Fondun sədrinin 28 yanvar 2004-cü il tarixli 25 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun şəhər və rayon şöbələrinin nümunəvi strukturu və onların işçilərinin əmək funksiyaları”na əsasən, qeyd edilən qərarı və sərəncamı yoxlamaq səlahiyyətinə malik xx.xx.2008-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixədək Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin pensiya təyinatı sektorunun müdiri vəzifəsində işləmiş X11 vəzif əli şəxs qismində işinə laqeyd münasibəti nəticəsində öz xidməti vəzifələrini lazımi qaydada yerinə yetirməyib pensiya ilə bağlı sənədlərin əlavə araşdırılmasını, qərarın və sərəncamın düzgünlüyünü yoxlamayaraq, pensiya işini mühafizə olunduğu Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun arxivindən tələb etməyərək, qəsdən vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. Bundan başqa Məhkum1 ibtidai araşdırma orqanı tərəfindən Azərbaycan Respublikası CM-nin 179.2.3-cü maddəsi ilə təqsirləndirilərək, məhkəməyə verilmişdir ondan ötrü ki, xx.xx.1996-cı il tarixdən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin keçmiş Bakı şəhəri Nərimanov rayon Əhalinin Sosial Müdafiəsi Mərkəzi tərəfindən “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq olaraq yaşa görə pensiya təyin edilər ək Fondun Bakı şəhəri Nərimanov rayon şöbəsi tərəfindən pensiya məbləği xx.xx.2009-cu il tarixədək ödənilmiş, pensiya məbləğinin artırılması üçün müraciət etmiş 03 avqust 1939-cu il təvəllüdlü, Bakı şəhərində anadan olmuş, xx.xx.2001-ci il tarixdən "X16 Şirkəti"-ndəgeoloq vəzifəsində işləyən, Bakı şəhəri, Atatürk prospekti, ev 23/25, mənzil 70-də qeydiyyatda olmaqla yaşamış, xx.xx.2020-ci il tarixdə ölmüş X4 pensiya ödəniş məbləğinin qanuna zidd əsaslarla artırılmasına nail olmaq niyyəti ilə sonuncunun Fondun Binəqədi rayon şöbəsindən əmək pensiyasının ödənişini almaq hüququnun olmadığı, Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Atatürk prospekti, ev 23/25, mənzil 70-də qeydiyyatda olduğu və yaşadığı halda guya X7 rayon sakini kimi sonradan yaşayış yerini dəyişməsi ilə əlaqədar əmək pensiyasının ödən işinin Fondun keçmiş Bakı şəhəri Binəqədi rayon şöbəsi tərəfindən davam etdirilməsi məqsədilə Gülarə Bayramovanın əvəzindən şəxsən özü pensiyanın guya ailə başçısını itirməyə görə növündən yaşa görə növə keçirilməsi məzmunlu xx.xx.2009-cu il tarixdə Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, İ.Həşimov küçəsi 6 ünvanında yerləşən Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin inzibati binasında ərizə yazaraq həmin ərizəni xx.xx.2009-cu il tarixdə Fondun Binəqədi rayon şöbəsində qeydiyyata aldırdıqdan və Gülarə Bayramovanın 063521 saylı “Pensiyaçının uçot vərəqi” Fondun Nərimanov rayon şöbəsindən tələb edilərək Fondun Binəqədi rayon şöbəsinə göndərildikdən sonra rəsmi sənəd olan “Pensiyaçının uçot vərəqi”-nə guya Gülarə Bayramovanın ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası aldığı barədə bilə-bilə yalan məlumatları t amah və şəxsi niyyətlə daxil edərək sonuncunun ailə başçısını itirməyə görə pensiya alması görüntüsü yaradaraq "Əmək pensiyaları haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı maddəsinin tələblərinə zidd olaraq pensiyanın G.Bayramovanın işlədiyi "X16 Şirkəti"nin 2004-2005-ci illərə dair təqdim etdiyi əməkhaqqına əsasən xx.xx.2009-cu il tarixdə ünvan 3 ünvanda yerləşən Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin inzibati binasında, xx.xx.2006-cı ildən qüvvədən düşmüş “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tələbinə müvafiq olaraq pensiyanın növünü guya ailə başçısını itirməyə görə növündən yaşa görə növə dəyişdirilməklə yenidən hesablayaraq xx.xx.2009-cu il tarixdən ömürlük aylıq 2.012,05 manata çatdırılmasına nail olub, pensiya payı ayrılması barədə Fondun Binə qədi rayon şöbəsinin pensiya və pensiyalara əlavə olunan müavinət təyin edən komissiyasının xx.xx.2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarını və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamını tərtib edib təsdiq edərək Fondun sədrinin 28 yanvar 2004-cü il tarixli 25 nömrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun şəhər və rayon şöbələrinin nümunəvi strukturu və onların işçilərinin əmək funksiyaları”na əsasən, qeyd edilən qərarı və sərəncamı yoxlamaq səlahiyyətinə malik xx.xx.2008-ci il tarixdən xx.xx.2011-ci il tarixədək Fondun Binəqədi rayon şöbəsinin pensiya təyinatı sektorunun müdiri vəzifəsində işləmiş X11 vəzifəli şəxs qismində işinə laqeyd münasibəti nəticəsində öz xidməti vəzifələrini lazımi qaydada yerinə yetirməyib pensiya ilə bağlı sənədlərin əlavə araşdırılmasını, qərarın və sərəncamın düzgünlüyünü yoxlamayaraq, pensiya işini mühafizə olunduğu Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun arxivindən tələb etməyərək, həmin yalan məlumatları aşkar etməklə pul vəsaitinin qanunsuz olaraq köçürülməsinin qarşısını almayaraq səhlənkarlıq etməsindən istifadə edib, sonuncunun, özünün və cinayətdən xəbərsiz həmin şöbənin mühasibat uçotu sektorunun baş mühasibi Şahid3 imzaları və şöbənin möhürü ilə təsdiq edilməsinə nail olub vəzifə saxtakarlığı törətməklə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna məxsus olmaqla ona etibar edilmiş əmlakı qulluq mövqeyindən istifadə etməklə israf etmə yolu ilə talamaq məqsədilə, Gülarə Bayramovaya xx.xx.2009-cu il tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixədək olan müddətdə pensiya üzrə ödə nişlərin davam etdirilərək, ona xx.xx.2009-xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 4 ay ərzində aylıq 146,72 manat olmaqla cəmi 586,88 manat, xx.xx.2010-xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 147,80 manat olmaqla cəmi 1.182,40 manat, xx.xx.2010- xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 4 ay ərzində aylıq 157,80 manat olmaqla cəmi 631,20 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 6 ay 04 gün ərzində aylıq 161,95manat olmaqla cəmi 992,60 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2012-ci il dövr aralığında 5 ay 27 gün ərzində aylıq 281,95 manat olmaqla cəmi 1.655,32 manat, xx.xx.2012-xx.xx.2013-cü il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 288,03 manat olmaqla cəmi 3.456,36 manat, xx.xx.2013-xx.xx.2013-cü il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 288,94 manat olmaqla cəmi 2.311,52 manat, xx.xx.2013xx.xx.2014-cü il 4 ay ərzində aylıq 303,94 manat olmaqla cəmi 1.215,76 manat, xx.xx.2014-xx.xx.2015-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 305,95 manat olmaqla cəmi 3.671,40 manat, xx.xx.2015-xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 307,15 manat olmaqla cəmi 3.685,80 manat, xx.xx.2016- xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 1 ay ərzində aylıq 310,64 manat olmaqla cəmi 310,64 manat, xx.xx.2016-xx.xx.2017-ci il dövr aralığında 11 ay ərzində aylıq 320,64 manat olmaqla cəmi 3.527,04 manat, xx.xx.2017xx.xx.2018-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 331,88 manat olmaqla cəmi 3.982,56 manat, xx.xx.2018-xx.xx.2019-cu il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 343,96 manat olmaqla cəmi 4.127,52 manat, xx.xx.2019- xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 350,68 manat olmaqla cəmi 4.208,16 man at, xx.xx.2020-xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 9 ay ərzində aylıq 388,97 manat olmaqla cəmi 3.500,73 manat, cəmi 39.045,89 manat (otuz doqquz min qırx beş manat səksən doqquz qəpik) pul vəsaiti qanuni əsaslarla ödənilməli olduğu halda özünün qanuna zidd şəkildə pensiya növünün dəyişdirilməsi yolu ilə artılmasına nail olduğu pensiya üzrə Gülarə Bayramovaya faktiki olaraq, xx.xx.2009xx.xx.2010-cu il dövr aralığında 4 ay 4 gün ərzində aylıq 2.012,05 manat olmaqla cəmi 8.288,89 manat, xx.xx.2010-xx.xx.2010- cu il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 2.041,11 manat olmaqla cəmi 16.328,88 manat, xx.xx.2010-xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 4 ay ərzində aylıq 2.051,11 manat olmaqla cəmi 8.204,44 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2011-ci il dövr aralığında 6 ay 04 gün ərzində aylıq 2.163,18 manat olmaqla cə mi 13.258,20 manat, xx.xx.2011-xx.xx.2012-ci il dövr aralığında 5 ay 27 gün ərzində aylıq 2.283,18 manat olmaqla cəmi 13.404,48 manat, xx.xx.2012-xx.xx.2013-cü il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.447,36 manat olmaqla cəmi 29.368,32 manat, xx.xx.2013-xx.xx.2013-cü il dövr aralığında 8 ay ərzində aylıq 2.472,02 manat olmaqla cəmi 19.776,16 manat, xx.xx.2013xx.xx.2014-cü il 4 ay ərzində aylıq 2.487,02 manat olmaqla cəmi 9.948,08 manat, xx.xx.2014-xx.xx.2015-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.541,43 manat olmaqla cəmi 30.497,16 manat, xx.xx.2015-xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.573,93 manat olmaqla cəmi 30.887,16 manat, xx.xx.2016-xx.xx.2016-cı il dövr aralığında 1 ay ərzində aylıq 2.668,09 manat olmaqla cəmi 2.668,09 manat, xx.xx.2016xx.xx.2017-ci il dövr a ralığında 11 ay ərzində aylıq 2.678,09 manat olmaqla cəmi 29.458,99 manat, xx.xx.2017- xx.xx.2018-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 2.981,65 manat olmaqla cəmi 35.779,80 manat, xx.xx.2018-xx.xx.2019-cu il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 3.144,77 manat olmaqla cəmi 37.737,24 manat, xx.xx.2019-xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 12 ay ərzində aylıq 3.239,11 manat olmaqla cəmi 38.869,32 manat, xx.xx.2020-xx.xx.2020-ci il dövr aralığında 9 ay ərzində aylıq 3.776,80 manat olmaqla cəmi 33.991,20 manat, ümumilikdə 358.466,41 manatın (üç yüz əlli səkkiz min dörd yüz altmış altı manat qırx bir qəpiyin) ödənilməsinə, bununla da qanuna zidd əsaslarla cəmi 319.420,52 manat (üç yüz on doqquz min dörd yüz iyirmi manat əlli iki qəpik) məbləğində pul vəsaitinin Gülarə Bayramovanın adına "xxxx" AS C tərəfindən verilmiş 4127********6400 və 6762********0609 nömrəli pensiya kartları üzrə hesaba köçürülüb sonuncu və yaxınları tərəfindən həmin kartlardan istifadə edilməklə Bakı şəhərində yerləşən müxtəlif bankomatlarda nağdlaşdırılıb sonuncunun şəxsi ehtiyaclarına sərf edilməsinə nail olmaqla, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna məxsus olmaqla ona etibar edilmiş cəmi 319.420,52 manat (üç yüz on doqquz min dörd yüz iyirmi manat əlli iki qəpik) məbləğində pul vəsaitini öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək vahid niyyətlə külli miqdarda ziyan vurmaqla israf edərək talama yolu ilə talayıb Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna maddi ziyan vurmuşdur. Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının (hakimlər Cavid Hüseyn (sədrlik edən və məruzəçi), Elbəy Allahverdiyev və Habil Məmmədov) 14 mart 2023-cü il tarixli 1(103)-328/2023 nömrəli hökmü ilə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 31 oktyabr 2022-ci il tarixli 1(101)-1488/2022 nömrəli hökmü ləğv edilmiş, Məhkum2 CM-in 314.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinmiş, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmə müddəti keçdiyindən ona cəza təyin edilməmiş, Məhkum1 CMin 314.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinmiş, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmə müddəti keçdiyindən ona cəza təyin edilməmiş, Azərbaycan Respublikası CPM-in 42.1.2-ci maddəsinə əsasən Məhkum1 əməlində CM-in 308.2-ci və 313-cü ma ddələrinin tərkibi olmadığından ona həmin maddələrlə bəraət verilmiş, mülki iddia təmin edilmiş, Məhkum1 və Məhkum2 müştərək qaydada 319.420,52 manat pul tutularaq Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Publik Hüquqi şəxsə ödənilmiş, dövlət ittihamçısı tərəfindən verilmiş apelyasiya protesti və zərərçəkmiş hüquqi şəxs tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti qismən təmin edilmişdir. Dövlət ittihamçısı3 kassasiya protesti verərək Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 14 mart 2023-cü il tarixli hökmünün Məhkum1 aid hissədə ləğv edilməsini və cinayət işinin yeni apelyasiya baxışına təyin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkumlar Məhkum1 və Məhkum2 müdafiəçisi Müdafiəçi1 kassasiya şikayə ti verərək Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 14 mart 2023-cü il tarixli hökmü qismən əsassız olduğundan, qismən-mülki iddianın təmin edilməsi hissəsində ləğv edilməsi və mülki iddia rədd edilməklə yeni qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Kassasiya protestinin dəlilləri: Dövlət ittihamçısı3 kassasiya protestini onunla əsaslandırmışdır ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin gəldiyi nəticə işin faktiki hallarına uyğun olmamışdır. Belə ki, ibtidai istintaq orqanı tərəfindən müəyyən edilmişdir ki, Məhkum1 vəzifəli şəxs qismində xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və üçüncü şəxs üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədi ilə öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edib dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır n əticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmiş, öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək ona etibar edilmiş özgə əmlakını vahid niyyətlə külli miqdarda ziyan vurmaqla israf edərək talamış, vəzifəli şəxs qismində vahid tamah və şəxsi niyyətlə rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatları daxil etməklə vəzifə saxtakarlığı törətmişdir. Cinayət qanunvericiliyinə əsasən israf etmə dedikdə təqsirkara müəyyən səlahiyyətləri həyata keçirmək üçün etibar edilmiş əmlakın sərf edilməsi, satılması, istehlak edilməsi, müxtəlif formalarda özgəninkiləşdirilməsi başa düşülür. Təqsirləndirilən şəxs pensiya işini tələb etmədən pensiya uçot vərəqəsi hesabına pensiyanın yenidən hesablanmasına nail olmuş və nəticədə Gülarə Bayramovaya cəmi 319.420,52 manat (üç yüz on doqquz mi n dörd yüz iyirmi manat əlli iki qəpik) məbləğdə artıq pensiya məbləği ödənilmişdir. Məhkum1 tərəfindən törədilmiş vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə cinayətləri korrupsiya və qulluq mənafeyi əleyhinə olmaqla başa çatmış cinayətlər olub az ağır cinayətlər kateqoriyasına aiddir. O, öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edib hüquqi şəxsin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, o cümlədən dövlətin sosial müdafiə fondunun sisteminin dayanlıqlığının və maliyyə sabitliyinin daha da gücləndirilməsi sahəsində qanunla qorunan mənafelərinə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmuşdur. Subyektiv cəhətdən birbaşa qəsdlə törədilən bu cinayətlərin obyektini dövlət orqanlarının normal fəaliyyəti təşkil edir. Məhkum1 istinad olunan vəzifə səlahiyyətlərindən sui-is tifadə cinayət əməllərinin törədilmə halları qeyd olunan cinayətin obyektinə qəsd edilmişdir. Beləliklə də cinayət işinin materialları ilə müəyyən edilmişdir ki, Məhkum1 vəzifəli şəxs qismində xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və üçüncü şəxs üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədi ilə öz qulluq səfahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edib dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə vahid niyyətlə ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmiş, öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək ona etibar edilmiş özgə əmlakını vahid niyyətlə külli miqdarda ziyan vurmaqla israf edərək talamış, vəzifəli şəxs qismində vahid tamah və şəxsi niyyətlə rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etməklə vəzifə saxtakarlığı törət mişdir. Məhkum1 törətdiyi cinayət əməli Məhkum1 istintaq dövründə vermiş olduğu etirafedici ifadələri ilə yanaşı, iş üzrə toplanmış bir-birini təkzib etməyən sübutların məcmusu şahid ifadələri, baxış protokolları, eləcə də cinayət işinin materiallarında olan digər sənədlərlə tam sübuta yetirilmişdir. Məhkəmə Məhkum1 308.2 və 313-cü maddələrlə bəraət verərək əməlin 314.2-ci maddəyə tövsif edərkən ibtidai istintaq orqanının təqdim etdiyi sübutları və eləcə də məhkəmədə tədqiq edilmiş sübutları qəbul etməmiş və bununla da məhkəmənin gəldiyi nəticələr işin faktiki hallarına uyğun olmamışdır. Məhkəmə ədalət və qanunçuluq prinsiplərini əsas gətirərək Məhkum1 ittiham olunduğu CM-in 179.3.2-ci maddəsinə hər hansı aidiyyəti olmaması əsası ilə bağlı qənaətinə gəlmiş, Məhkum1 CM-in 308.2 və 313-cü ma ddələrlə bəraət verərək təqsirləndirilən şəxsin əməlini CM-in 314.2-ci maddəsi ilə tövsif etmişdir. Cinayət işinin materiallarından görünür ki, Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun tabe qurumları üzrə son illərdə aylıq məbləği yüksək olan əmək pensiyalarının təyin olunmasına və ya yenidən hesablanmasına və həmin işlər üzrə ötən dövrlər üçün fərq məbləğlərinin ödənilməsinə nail olunmuş müvafiq pensiya işlərinin qanunauyğunluğu Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Aparatının Daxili nəzarət və audit şöbəsi tərəfindən seçmə üsulla araşdırılarkən Bakı şəhəri Binəqədi rayon sakinləri X4 və X5 əmək pensiyasının pensiya təminatı sahəsində qüvvədə olan qanunvericiliyin tələblərinə zid d olaraq yenidən hesablanaraq ödənildiyi müəyyən edilmişdir. Halbuki cinayət işinin materilalarından görünür ki, X9 barədə məlumat Binəqədi rayon Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin tabeliyində olan Mənzil-kommunal istismar sahələrində ümumiyyətlə qeydə alınmamışdır. Belə olan halda onun pensiyasının Binəqədi rayon şöbəsində yenidən hesablanması və ona yuxarı məbləğdə pensiya ödənişinin verilməsi (arxivdən pensiya işi tələb edilmədən) məhkəmə tərəfindən Məhkum1 səhlənkarlığının nəticəsi olaraq dəyərləndirilməsi barədə gəldiyi nəticə tamamilə yanlışdır. İş üzrə həm ibtidai istintaq, həm də məhkəmə istintaqı zamanı müəyyən edilmiş hallar məhkəmə tərəfindən gözardı edilmiş, Məhkum1 törətdiyi əməllərə yanlış hüquqi qiymət verilmiş, nəticədə ədalətsiz hökm çrxarılmışdır. Beləliklə, Bakı Apel yasiya Məhkəməsinin cinayət kollegiyası hazırki iş üzrə hökm çıxararkən cinayət-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə müvafiq olaraq ittiham tərəfinin təqdim etdiyi, irəli sürülmüş ittihamın hərtərəfli, tam və obyektiv baxılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edə biləcək sübutları CPM-in 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq tədqiq etməmiş və şəxsin əməlini 314.2-ci maddəyə tövsif etməklə 308.2 və 313-cü maddələr üzrə təqsirsizliyi barədə məhkəmə hökmünün əsasını yolverilməz sübutlar təşkil etmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Məhkumların müdafiəçisi Müdafiəçi1 kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin hökmü əsassız olduğundan qismən - mülki iddianın təmin edilməsi hissəsində ləğv edilməli və mülki iddianın rədd edilməsi barədə yeni qəra r qəbul edilməlidir. Belə ki, cinayət işinin materialları ilə Məhkum1 ona ittiham olunan əməli qəsdən və tamah məqsədi ilə törətməsi müəyyən olunmur və bununla bağlı cinayət işinin materiallarında hər hansı sübut olmamışdır. İşdə olan X6 məxsus pensiya kartı ilə "xxxx" ASC-yə məxsus bankomatlardan aparılan nağdlaşdırma əməliyyatları zamanı qeydə alınmış və plastik kartla əməliyyatlar aparmış şəxslərin fotoşəkillərindən görünür ki, bankomatdan pul çıxaran anda kişi cinsinə məxsus xarici görünüşcə X1 Rauf İzzət oğluna oxşar bir nəfər şəxsin fotoşəkillərinin olması müəyyən edilmişdir. Şahid2 da ifadəsində göstərmişdir ki, anasının pensiya kartı həmişə birinci pensiya təyin edilən gündən onun özündə olmuşdur və pensiya kartından da özü şəxsən və yaxud ancaq onun iştirakı ilə tanışları pul çıxa rtmışdır. Anası Gülarə nə əmək haqqı kartını nə də ki, pensiya kartını heç kimə verməmiş, yalnız özündə saxlamış, pul çıxarılan zaman kartı ona vermiş və bankomatdan pulu çıxarıb anasına təqdim etmişdir. Gülarə Bayramova pensiyasının yenidən hesablanması ilə bağlı heç kimə rüşvət verməmiş, bu barədə eşitməmiş və o, pensiya kartını kiməsə verməmişdir. İstintaq orqanı özü belə artıq təyin edilmiş pensiya məbləğinin Gülarə Bayramova və yaxınları tərəfindən kartlardan istifadə edilməklə Bakı şəhərində yerləşən müxtəlif bankomatlarda nağdlaşdırılıb şəxsi ehtiyaclarına sərf edilməsi qənaətinə gəlmişdir. Cinayət işinin materiallarında olan Gülarə Bayramovanın pensiya uçot vərəqəsindən görünür ki, həmin vərəqədə həqiqətən “ailə başçısını itirməyə görə (dul qadın)” əmək pensiyası alması barədə qeyd olmuşdur. Eyni zamanda, komissiyanın 28 avqust 2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarının və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamının Məhkum1 tərəfindən tərtib edilməsi, sonuncunun öz imzası ilə həmin sənədləri təsdiq etməsi də iş materialları ilə müəyyən edilmir. Çünki, həmin sənədlərin Məhkum1 tərəfindən tərtib edilməsi ilə bağlı da hər hansı sübut olmamış, sonuncunun bu barədə etirafedici ifadə verməmişdir. Komissiyanın 28 avqust 2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarından və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamından görünür ki, həmin qərar “Şöbə müdiri”, “Pensiya və müavinətlərin təyini sektorunun müdiri” və “Maliyyə-uçot sektorunun müdiri” tərəfindən imzalanmış, sərəncam isə “Şöbə müdiri” və “Baş mühasib” tərəf indən imzalanmış, həmin sənədlərdə Məhkum1 imzası olmamışdır. Bundan əlavə, qeyd edilən cinayətin subyektiv cəhətinin daha bir zəruri əlaməti motivdir. Bu vəzifəli şəxsin xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etmədən ibarətdir. Lakin, Məhkum1 CM-in 308.2-ci maddəsi ilə verilmiş ittihamda sonuncunun məqsədinin məhz özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etməsindən ibarət olması müəyyən edilməmiş və sübuta yetirilməmişdir. Bundan əlavə, Məhkum1 CM-in 308.2-ci maddəsi ilə irəli sürülmüş ittihama görə o, öz xidməti vəzifələrini lazımi qaydada yerinə yetirməyib pensiya ilə bağlı sənədlərin əlavə araşdırılmasını, qərarın və sərəncamın düzgünlüyünü yoxlamayaraq, pensiya işini mühafizə olunduğu Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun ar xivindən tələb etməyərək, qəsdən vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. Ümumiyyətlə, məhkəmə kollegiyasının qənaəti Məhkum1 hərəkətlərində səhlənkarlıq cinayətinin tərkibinin olması ilə bağlı olduğundan və CM-in 314.2-ci maddəsi subyektiv cəhətdən ehtiyatsızlıqdan törədildiyindən, CM-in 308.2 və 313-cü maddələri isə subyektiv cəhətdən qəsdən törədildiyindən, sonuncunun əməllərində CM-in 308.2 və 313cü maddələrinin tərkibinin olması istisna olunmuşdur. Məhkəmə kollegiyası ümumən iş üzrə hökm çıxararkən şəxslərin tamah məqsədi güdmədiyini müəyyən etmiş və cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi barədə qərar qəbul etmişdir. Lakin pensiyaçıya təyin edilmiş, ödənilmiş və bilavasitə pensiyaçının özü və oğlu tərəfindən bank kartından çıxarılmış pul məbləğlərini təqsirləndirilən şəxslərdən müştərək qaydad tutulmasına dair gəldiyi nəticə əsassızdır. Belə ki, hazırkı münasibətlər sosial təminat hüququna aid olduğundan və bilavasitə “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu ilə tənzimləndiyindən adıçəkilən Qanunun normalarının bu cinayət işində tətbiq edilməməsi düzgün olmamışdır. Belə ki, Həmin Qanunun 39-cu maddəsi artıq ödənilmiş pensiyaların tutulma qaydası və mexanizmini tənzimləyir. Kassator hesab edir ki, hazırki cinayət işi üzrə mülki iddia həll edilərkən “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun normaları tətbiq edilməlidir. Zərərçəkmiş şəxsin adıçəkilən Qanunun normalarının yalnız əmək pensiyaçılarına aidd olması və mülki iddia zamanı bu normanın tətbiqi istisna olunması barədə mövqeyi əsassızdır. Belə ki, iş materiallarından da g öründüyü kimi Bayramova Gülarəyə ödənilmiş məbləğdən təqsirləndirilən şəxslərin hər hansı bir şəkildə faydalanması halı sübuta yetirilməmiş, eləcə də adıçəkilən məbləğlərin bilavasitə və şəxsən pensiyaçı tərəfindən əldə edilib xərclənməsi işin mübahisələndirilməyən halıdır. Təqsirləndirilən şəxslər əgər pensiya məbləğindən hər hansı bir fayda əldə etməmişlərsə o zaman bu məbləğlərin vurulmuş ziyan qismində onlardan tutulması məntiqsizdir. Həmçinin əgər hesab etsək ki, pensiyanın yenidən hesablanması halının özü qanunsuz olsa da, bu kimi epizodlara cinayət mühakimə icraatı qaydasında deyil, inzibati icraat zamanı baxılarkən həmin pul məbləğlərini geriyə ödənilməsi mexanizminə yuxarıda qeyd etdiyi Qanun norması üzrə riayət edilir. Buna görə də kassator hesab edir ki, bir növ hazırkı mübahisə ilə digər analoji məsələlər arasında bərabərlik və ədalətlilik prinsipi qorunmamışdır. Məhkəmə kollegiyası işin materiallarını öyrənib, kassasiya protestinin və kassasiya şikayətinin dəlillərini araşdırıb, proses iştirakçılarının çıxışlarını dinləyib hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən kassasiya protesti təmin olunmamalı, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin hökmü dəyişdirmədən saxlanılmalıdır. Hüquqi məsələlər: Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419-cu maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayəti və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquqi məsələlər üzrə cinayət və cinayət prosessual qanun normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Kassasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmetini qanuni qüvvəy ə minmiş məhkəmə aktları təşkil etdiyindən, bu instansiyada işin halları araşdırılmır, yeni sübutlar təqdim edilmir və mövcud sübutlara hüquqi qiymət verilmir. Kassasiya qaydasında hökm və ya qərarın qanuniliyi, başqa sözlə birinci və ya apelyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılarkən və mübahisə edilən hökm və ya qərar qəbul edilərkən maddi və ya prosessual normalara, yəni cinayət qanununun və CPM-in normalarının tələblərinə əməl edilib edilməməsi yoxlanılır. Kassasiya protestinin başlıca dəlili Məhkum1 əməlinin Azərbaycan Respublikası CMin 179.3.2-ci maddəsindən həmin Məcəllənin 314.2-ci maddəsinə tövsif edilməsi, CM-in 308.2 və 313-cü maddələri ilə təqsirliliyinin sübuta yetirilməməsinə görə bəraət verilməsinin qanunsuz və əsassız olmasıdır. Məhkəmə kollegiyası kassasiya protestinin dəlilinə münasibət bildirmək üçün qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası CM-in 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır. Azərbaycan Respublikası CPM-in 139-cu maddəsinə əsasən cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətləri, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində şəxsin təqsirliliyi cinayət təqibi üzrə icraat zamanı yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilir. Hazırki cinayət işi üzrə Məhkum1 qarşı irəli sürülmüş ittihamın faktiki məzmunundan, onun təqsirli bilinməsinə dair birinci instansiya məhk əməsinin hökmündən görünür ki, Məhkum1 əsassız olaraq vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmədə və vəzifə saxtakarlığında təqsirləndirilmiş və Azərbaycan Respublikası CM-in 308.2-ci və 313-cü maddələri ilə təqsirli bilinmişdir. Belə ki, Məhkum1 əməlinə ibtidai istintaq orqanı və birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən şamil edilmiş vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə cinayətini nəzərdə tutan Azərbaycan Respublikası CM-in 308.2-ci maddəsində bu cinayət “vəzifəli şəxsin xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar özü və üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə etməsi və ya qulluq mənafeyi tələb etdiyi halda istifadə etməməsi ağır nəticələrə səbəb olduqda” kimi təsbit edilmişdir. Bu maddənin mənası na görə, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edən şəxs etdiyi əmələ münasibətdə vəzifəsinə görə malik olduğu səlahiyyətlərdən istifadə etməli və yaxud etməməlidir. Lakin, bu cür istifadə etmə və yaxud istifadədən yayınma qəsdən qulluq mənafeləri əleyhinə yönəldilməlidir. Hazırkı iş üzrə Məhkum1 CM-in 308.2-ci maddəsi ilə irəli sürülmüş ittihama görə o, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Binəqədi rayon şöbəsinin Pensiya təyinatı sektorunun məsləhətçisi vəzifəsinə işləyərkən öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə edərək, pensiya məbləğinin artırılması üçün müraciət etmiş X4 pensiya ödəniş məbləğinin qanuna zidd əsaslarla artırılmasına nail olmaq niyyəti ilə sonuncunun guya X7 rayon sakini kimi sonradan yaşayış yerini dəyişməsi ilə əl aqədar əmək pensiyasının ödənişinin Fondun keçmiş Bakı şəhəri Binəqədi rayon şöbəsi tərəfindən davam etdirilməsi məqsədilə Gülarə Bayramovanın əvəzinə şəxsən özü pensiyanın guya ailə başçısını itirməyə görə növündən yaşa görə növə keçirilməsi məzmunlu 27 avqust 2009-cu il tarixdə ərizə yazaraq həmin ərizəni 28 avqust 2009-cu il tarixdə Fondun Binəqədi rayon şöbəsində qeydiyyata aldırdıqdan və Gülarə Bayramovanın 063521 saylı “Pensiyaçının uçot vərəqi” Fondun Nərimanov rayon şöbəsindən tələb edib rəsmi sənəd olan “Pensiyaçının uçot vərəqi”-nə guya Gülarə Bayramovanın ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası aldığı barədə bilə- bilə yalan məlumatları tamah və şəxsi niyyətlə daxil edərək sonuncunun ailə başçısını itirməyə görə pensiya alması görüntüsü yaradaraq "Əmək pensiyaları haqqında " Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı maddəsinin tələblərinə zidd olaraq pensiyanın G.Bayramovanın işlədiyi "X16 Şirkəti"nin 2004-2005-ci illərə dair təqdim etdiyi əməkhaqqına əsasən yenidən hesablayaraq 28 avqust 2009-cu il tarixdən ömürlük aylıq 2.012,05 manata çatdırılmasına nail olmuşdur. Məhkum1 ifadəsində göstərmişdir ki, Gülarə Bayramova müraciət etdiyi zaman sonuncuya aid pensiya uçot vərəqəsində onun ailə başçısını itirməyə görə pensiya aldığı qeyd olunmuşdur. Bundan başqa mərkəzi elektron bazada da Gülarə Bayramovanın ailə başçısını itirməsinə görə müavinət aldığı görünmüşdür. Həmçinin, o, lazımi sənədləri həmin məsələnin araşdırılaraq rəsmiləşdirilməsi üçün komissiyaya vermişdir. Komissiyada işə baxılmış, sektor müdiri Məhkum2, mühasibatlıq şöbəsinin müdiri və şöbə müdirinin imzaları ilə qərar təsdiq olunmuş və Gülarə Bayramovaya 2012 manat pensiya təyin edilmişdir. Bundan əlavə, Məhkum2 da həmin xüsusatı təsdiq edərək ifadəsində göstərmişdir ki, Nərimanov rayon şöbəsindən göndərilmiş vətəndaşın pensiya uçotu vərəqəsində onun ailə başçısını itirməyə görə, böyük vətən müharibəsi iştirakçısının dul arvadı kimi pensiya aldığı qeyd olunmuşdur. Buna əsasən vətəndaşın müraciəti əsasında həmin dövrün qanunvericiliyinə uyğun olaraq 2009-cu ilin avqust ayında vətəndaş ailə başçısını itirməyə görə pensiya növündən yaşa görə pensiya növünə 2004-2005-ci illərin əmək haqqı nəzərə alınmaqla keçirilmişdir. İş materiallarında həmin ifadələri təkzib edən hər hansı bir sübut olmamışdır. Cinayət işinin materiallarında olan Gülarə Bayramovanın pensiya uçot vərəqəsindən görünür k i, həmin vərəqədə həqiqətən “ailə başçısını itirməyə görə (dul qadın)” əmək pensiyası alması barədə qeyd olunmuşdur. Gülarə Bayramovanın pensiya uçot vərəqəsində onun ailə başçısını itirməyə görə pensiyanı alması barədə qeydin məhz məhkum tərəfindən edilməsi heç bir sübutla təsdiq olunmur. Eyni zamanda, komissiyanın 28 avqust 2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarının və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamının Məhkum1 tərəfindən tərtib edilməsi, sonuncunun öz imzası ilə həmin sənədləri təsdiq etməsi də iş materialları ilə müəyyən edilmir. Komissiyanın 28 avqust 2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarından və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamından görünür ki, həmin qərar “Şöbə müdri”, “Pensiya və müavinətlərin təyini sektorunun müdiri” və “Maliyyə-uçot sektorunun müdri” tərəfindən imzalanmış, sərəncam isə “Şöbə müdri” və “Baş mühasib” tərəfindən imzalanmış, həmin sənədlərdə Məhkum1 imzası olmamışdır. İşin yuxarıda qeyd edilən hallarını nəzərə alıb məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi düzgün qənaətə gəlmişdir ki, Gülarə Bayramovanın 063521 saylı “Pensiyaçının uçot vərəqi”nə Gülarə Bayramovanın ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası aldığı barədə məlumatların məhz Məhkum1 tərəfindən daxil edilməsi barədə ittiham ehtimala əsaslanmışdır. Bundan əlavə, apelyasiya məhkəməsi haqlı olaraq qeyd etmişdir ki, Məhkum1 qarşı irəli sürülmüş CM-in 308.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət tərkiblərinin subyektiv cəhətinin zəruri əlaməti motivdir. Bu motiv vəzifəli şəxsin xidmə ti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etmədən ibarətdir. Lakin, Məhkum1 ona elan edilmiş ittihamda təsvir edilmiş hərəkətlərin məhz özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etməsi məqsədi ilə törətməsi müəyyən edilməmiş, sübuta yetirilməmiş və yalnız ehtimala əsaslanır. Bundan əlavə, Məhkum1 CM-in 308.2-ci maddəsi ilə irəli sürülmüş ittihamda qeyd edilir ki, o, öz xidməti vəzifələrini lazımi qaydada yerinə yetirməyib pensiya ilə bağlı sənədlərin əlavə araşdırılmasını, qərarın və sərəncamın düzgünlüyünü yoxlamayaraq, pensiya işini mühafizə olunduğu Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun arxivindən tələb etməyərək, qəsdən vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmişdir. Bununla əlaqədar məhkəmə kollegiyası yenidən vurğulayır ki, bu əm əllər yalnız qəsdən, yəni özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etməsi məqsədi ilə törədildiyi halda CM-in 308.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətin obyektiv tərəfini təşkil edə bilər. Məhkəmələr sübutları məcmu şəkildə qiymətləndirib əsaslı olaraq nəticəyə gəlmişlər ki, həmin sübutlarla Məhkum1 həmin hərəkətləri qəsdən etməsi müəyyən edilməmiş, bu isə onun həmin əməlinin CM-in 308-ci maddə ilə tövsif edilməsini istisna edir. Azərbaycan Respublikası CM-in 313-cü maddəsi ilə verilmiş ittihamla bağlı məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, həmin cinayət obyektiv cəhətdən rəsmi sənədlərə və ya informasiya resurslarına bilə-bilə yalan məlumatların daxil edilməsində, habelə göstərilən sənədlərə və ya informasiya resurslarına onların həqiqi məzmununu təhrif edən düzəlişlərin edilm əsində ifadə olunur. Eynilə bu cinayət də subyektiv cəhətdən birbaşa qəsdlə edilir. Cinayətin subyektiv cəhətinin zəruri əlaməti tamah və ya sair şəxsi niyyətin olmasıdır. Yuxarıda qeyd edildiyi kimi Gülarə Bayramovanın pensiya uçot vərəqəsində onun ailə başçısını itirməyə görə pensiyanı alması barədə qeydin məhz Məhkum1 tərəfindən edilməsi heç bir sübutla təsdiq olunmur. Hazırkı iş üzrə ittihamda və birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə Məhkum1 cinayəti tamah və şəxsi niyyətlə törətdiyi qeyd edilsə də, bu hal cinayət işi üzrə toplanmış sübutlarla müəyyən edilməmişdir. Belə ki, işinin materiallarından görünür ki, X6 məxsus pensiya kartı ilə "xxxx" ASC-yə məxsus bankomatlardan X1 Rauf İzzət oğlu pul çıxarmışdır. Şahid2 da ifadəsində göstərmişdir ki, anasının pensiya kartı həmişə birinci pensiya təyin edilən gündən onun özündə olmuşdur və pensiya kartından da özü şəxsən və yaxud ancaq onun iştirakı ilə tanışları pul çıxartmışdır. X15 nə əmək haqqı kartını nə də ki, pensiya kartını heç kimə verməmiş, yalnız özündə saxlamış, pul çıxarılan zaman kartı ona vermiş və bankomatdan pulu çıxarıb anasına təqdim etmişdir. Gülarə Bayramova pensiyasının yenidən hesablanması ilə bağlı heç kimə rüşvət verməmiş, bu barədə eşitməmiş və o, pensiya kartını kiməsə verməmişdir. Beləliklə, müəyyən edilmişdir ki, Gülarə Bayramova pensiya məbləğini bankomatlarda nağdlaşdırılıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etmişdir. Sübutların qiymətləndirilməsi barədə qərardan görünür ki, X3 və Şahid2 əməlində hər hansı cinayət tərkibinin əlamətləri olmadığından barələrində cinayət təqibinin başlanılması rədd edilmiş dir. İstintaq orqanı Məhkum1 bu əməlini hər hansı bir sair şəxsi niyyəti ilə törətməsi barədə hər hansı sübut təqdim etməmiş, onun şəxsi niyyətinin nədən ibarət olması da açıqlanmamışdır. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi hökmdə qeyd etmişdir ki, Məhkum1 ittihamında onun tərəfindən komissiyanın 28 avqust 2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarını və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamını tərtib edib imzası ilə təsdiq edərək vəzifə saxtakarlığı törədilməsi qeyd edilsə də, komissiyanın 28 avqust 2009-cu il tarixli 2065 saylı qərarının və həmin tarixli “Pensiya miqdarının dəyişdirilməsi haqqında” şöbənin sərəncamının Məhkum1 tərəfindən tərtib edilməsi, sonuncunun öz imzası ilə həmin sənədləri təsdiq etməsi də iş materialları ilə müəyyən edilmir və yalnız is tintaq orqanının ehtimalına əsaslanır. Məhkəmə kollegiyasının fikrincə apelyasiya məhkəməsi düzgün nəticəyə gəlmişdir ki, Məhkum1 qarşı Azərbaycan Respublikası CM-in 308.2 və 313-cü maddələri ilə irəli sürülmüş ittiham ehtimallara əsaslanır və birinci instansiya məhkəməsinin hökmü ilə onun həmin cinayətlərin törətməkdə təqsirli bilinib məhkum edilməsi qanunvericiliyin tələbləri ilə uzlaşmır. Məhkum1 qarşı irəli sürülmüş Azərbaycan Respublikası CM-in 179.3.2-ci maddəsi ilə ittihamla əlaqədar qeyd edilməlidir ki, cinayət işi üzrə toplanmış sübutlarla nəyinki Məhkum1 Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun pullarının külli miqdarda mənimsənilməsində və ya israf etməsində iştirakı, ümumiyyətlə həmin pulların talaması faktı müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi cinayət işi üzrə toplanmış sübutları, təqsirləndirilən şəxslərin və şahidlərin ifadələrini, istintaq hərəkətlərinin protokolları və işə əlavə edilmiş sənədləri tədqiq edib Azərbaycan Respublikasının CPM-in 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq araşdırılmış sübutları mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirərək Məhkum1 Azərbaycan Respublikasının CM-in 308.2 və 313-cü maddələri ilə onun təqsirliliyinin sübuta yetirilməməsi əsasları ilə bəraət verilməsi, həmçinin onun G.Ə.Bayramovanın pensiyasının hesablanmasında öz xidməti vəzifəsinə səhlənkarlıqla yanaşması ilə əlaqədar əməlləri, həmin əməllər nəticəsində Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna külli miqdarda maddi ziyan vurulması ilə əlaqədar, Azərbaycan Respub likasının CM-in 314.2-ci maddəsi ilə tövsif edilib Məhkum1 həmin maddə ilə təqsirli bilinməsi, lakin cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti keçdiyindən ona cəza təyin edilməməsi barədə düzgün nəticəyə gəlmişdir. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə apelyasiya məhkəməsi sübutların araşdırılmasında hər hansı bir kobud qanun pozuntusuna yol verməmiş, həmçinin hər hansı bir sübutun tədqiqindən əsassız imtina etməmişdir. Həmçinin məhkəmə qərarları qəbul edilərkən yol verilməz sübutlardan istifadə olunmamış, araşdırılmış sübutlara isə Azərbaycan Respublikası CPM-in 145.1-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq onların mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymət verilmişdir. Bundan başqa, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsində apelyasiya protestinin büt ün dəlillərinə ayrı ayrılıqda qiymət verilmiş, tam qanun çərçivəsində hüquq normalarına riayət edilməklə baxılmış və Azərbaycan Respublikası CM-in 4-9-cu maddələrinin prinsiplərinə əsaslanmaqla, ciddi qanun pozuntusuna yol verilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası kassasiya protestinin dəlillərini işdə olan və məhkəmələrin hökm və qərarının təsviri-əsaslandırıcı hissəsindəki istinad etdikləri sübutlarla müqayisəli surətdə tədqiq edərək həmin dəlillərin iş hallarına və sübutlara söykənmədiyinə görə qəbul etmir və onları əsassız hesab edir. Məhkumlar Məhkum1 və Məhkum2 müdafiəçisi Müdafiəçi1 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinin başlıca dəlili mülki iddianın təmin edilməsinin əsassız olmasıdır. Şikayətin dəlilinə gəlincə kollegiya qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası CPM-in 179.1-ci maddəsinə görə cinayət mühakimə icraatında mülki iddia bu Məcəllənin müddəaları ilə müəyyən edilmiş qaydalara əsasən verilir, sübut və həll olunur. Həmin Məcəllənin 179.3-cü maddəsinə əsasən mülki iddia üzrə qərar iddianın predmetindən asılı olaraq mülki qanunvericiliyin və digər qanunvericilik sahələrinin normalarına uyğun qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 179.4-cü maddəsinə əsasən cinayət mühakimə icraatında mülki iddiaya mülki hüquq və hüququn digər sahələri üçün müəyyən edilmiş iddia müddəti tətbiq edilmir. “Məhkəmə hökmü haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli, 15 nömrəli qərarında mülki iddianın verilməsi ilə bağlı hökmün xüsusiyyətlərinin təsvir olunduğu 65, 74 və 75-ci bəndlərində qeyd edilir ki, məhkəmələr mülki iddialara baxarkən cina yət prosesində mülki iddianın verilməsi, sübut olunması və həll edilməsi üzrə məsələləri tənzimləyən CPM-in 179-188-ci, eləcə də 346.1.17, 353.2.9, 353.3.4, 353.4.10, 353.5.3, 353.5.4, 354-cü maddələrinin tələblərinə əməl etməlidir. O cümlədən nəzərə alınmalıdır ki, CPM-in 179.2-ci maddəsinə əsasən mülki prosessual qanunvericiliyin normaları cinayət mühakimə icraatının prinsiplərinə zidd olmadıqda və mülki iddia üzrə icraatda zəruri olan qaydalar cinayət-prosessual qanunda nəzərdə tutulmadıqda mülki prosessual qanunvericliyin normalarının cinayət prosesində tətbiq edilməsinə yol verilir. Həmin Qərarın 67, 68 və 70-ci bəndlərində qeyd edilir ki, məhkəmə hökm çıxararkən verilmiş hər bir mülki iddia üzrə onun təmin edilib-edilməməsi, kimin xeyrinə və hansı hissədə təmin edilməsi məsələlərin i həll etməlidir. Cinayət-prosessual qanuna əsasən məhkəmə hökmün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində mülki iddianın tam və ya qismən təmin edilməsi və yaxud rədd edilməsi üzrə motivlərini, müvafiq maddi və prosessual hüquqi normaları və zəruri hallarda təmin edilmiş tələblərə aid olan hesablamaları göstərməklə gəldiyi nəticəni əsaslandırır. Belə əsaslandırma aparılarkən cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməllə və yaxud əməlin törədilməsi ilə əlaqədar vurulmuş ziyanın xarakteri və təmin edilməli olan tələblər üzrə ödənişlərin məbləği (o cümlədən, mülki cavabdeh mülki iddianı qəbul etdiyi hallarda) məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş sübutlar göstərilməklə onların məcmusu ilə əsaslandırılmalıdır. Məhkəmələr verilmiş mülki iddiaların cinayət prosesi çərçivəsində mahiyyəti üzrə həll edilməsinə sə y göstərməli, əsassız olaraq mülki iddiaların baxılmamış saxlanılmasına yol verməməlidir. Əgər verilmiş mülki iddia üzrə tələb olunan məbləğ irəli sürülmüş ittihamda göstərilən cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın miqdarına bağlıdırsa, ziyanın miqdarının dəqiqləşdirilməsi üçün əlavə araşdırmaların aparılmasına zərurətin olması, onun ittihamda göstəriləndən daha az miqdarda müəyyən edilməsi mülki iddianın baxılmamış saxlanılması üçün əsas verən hal kimi qiymətləndirilməməlidir. Yalnız mülki iddianın tələbləri ittihamda göstərilən maddi ziyanla bilavasitə bağlı olmadıqda və yaxud ittihamda göstərilən maddi ziyanın miqdarından artıq olduqda və mülki iddia üzrə ödənilməli olan məbləğlərin dəqiqləşdirilməsi üçün zəruri olan əlavə araşdırmalar məhkəmə baxışının həddindən artıq uzanmasına səbəb o la bildikdə, məhkəmə əsaslandığı motivləri hökmün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində göstərməklə mülki iddiaçının həmin iddia ilə mülki mühakimə icraatı qaydasında məhkəməyə müraciət etmək hüququnu təmin etmək üçün mülki iddianın baxılmamış saxlanılmasına dair qərar qəbul edə bilər. Azərbaycan Respublikası CPM-in 181.1.1-ci maddəsinə əsasən ziyan bilavasitə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməllə vurulduqda əmlakına vurulmuş ziyana görə fiziki və ya hüquqi şəxs cinayət mühakimə icraatı zamanı mülki iddia verməyə haqlıdır. Məhkəmənin hökmü ilə müəyyən edilmişdir ki, məhkumların səhlənkarlığı nəticəsində Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Publik Hüquqi şəxsə 319.420,52 manat məbləğində maddi ziyan vurulmuşdur. İş materiallarında olan mülki iddia ərizəsindən görünür ki, zərərçəkmiş Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Publik Hüquqi şəxs mülki iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək vurulmuş maddi ziyanın əvəzi olaraq məhkumlardan 319.420,52 manat vəsaitin tutulması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, hazırki cinayət işi üzrə mülki iddia qanunvericiliyin tələblərinə uyğun verilmiş, mülki iddianın məbləği, habelə iddiada göstərilmiş ziyanın mülki cavabdehlərin – məhkumların səhlənkarlığı nəticəsində vurulması iş materialları ilə təsdiq edilir. Ona görə də məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Publik Hüquq i şəxsin mülki iddiasının təmin edilməsi və Məhkum1 və Məhkum2 müştərək qaydada 319.420,52 manat pul tutularaq Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Publik Hüquqi şəxsə ödənilməsi barədə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslıdır. Ona görə də məhkəmə kollegiyası mülki iddianın tam təmin edilməməsi ilə əlaqədar zərərçəkmiş şəxsin kassasiya şikayətinin dəlilləri əsaslı hesab etmir. Kassasiya protestinin və kassasiya şikayətinin dəlilləri ilə əlaqədar həm də qeyd olunmalıdır ki, bu dəlillər apelyasiya məhkəməsinin qarşısında da qaldırılmış və həmin məhkəmə bu məsələləri obyektiv araşdıraraq şikayətin həmin dəlillərinin əsassız olması qənaətinə gəlmiş, buna dair nəticəni hökmdə ətraflı şərh etmişdir. Apelyasiya məhkəməsinin həm in nəticələri iş materiallarına uyğun olduğu üçün məhkəmə kollegiyası onlarla razılaşır. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının 14 mart 2023-cü il tarixli hökmünün dəyişdirilməsinə və ya ləğv edilməsinə əsas ola bilən Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416.1.1-416.1.22-ci maddələrində nəzərdə tutulan pozuntuların hər hansı birini müəyyən etmədiyindən mübahisələndirilən hökmün kassasiya şikayətinə və kassasiya protestinə münasibətdə qanuni və əsaslı olması qənaətinə gəlir. Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALİR: Kassasiya protesti və kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Məhkum1 və Məhkum2 barəsində olan Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasını n 14 mart 2023-cü il tarixli hökmü dəyişdirilmədən saxlanılsın.