Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-310/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-310/2023 21.02.2023 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası hakimlər Yusifov Şahin Yaşar oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlu və Abdulov Rəşad Məhərrəm oğlundan ibarət tərkibdə, Əbilov Hüseyn Natiq oğlunun katibliyi ilə, Dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin böyük prokuroru İmranov Hafiz Beykəs oğlunun, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21nun, Məhkum1 müdafiəçisi Mirzəzadə Asim Vilayət oğlunun və məhkumlar Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5, Məhkum6 müdafiəçisi Sarıyev Əjdər Hakim oğlunun iştirakları ilə, Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5 və Məhkum6, hər birisinin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sora mətndə CM-nin) 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21, məhkumlar Məhkum2, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum5 müdafiəçisi Sarıyev Əjdər Hakim oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinə və Məhkum4 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əlavəyə əsasən işə baxaraq, MÜƏYYƏN E T D İ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 iyun 2021-ci il tarixli hökmü ilə (hakimlər Ağalarov Mahmud Mur adxan oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Abasov Əliövsəd Məzahir oğlu və Mikayılov Eldar Əli oğlundan ibarət tərkibdə) Məhkum1, xx xxxxxxxx 1968-ci il tarixdə Quba rayonunun Tülər kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, evli, Quba meşə mühafizəsi və bərpası müəssisəsinin 11 saylı dolayında meşə gözətçisi vəzifəsində işləmiş, əvvəllər məhkum olunmamış, Quba rayonunun Tülər kəndində qeydiyyatda olmaqla həmin kənddə yaşamış, CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkəmə müəssisəsində çəkməklə 18 (on səkkiz) il müddətə, Məhkum2, xx xxxxxx 1986-cı il tarixdə Quba rayonunun Tülər kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, himayəsində iki azyaşlı uşaqları olan, əvvəllər məhkum olunmamış, heç yerdə işləməyən, Quba rayonunun Tülər kəndində qeydiyyatda olmaqla həmin kənddə yaşamış CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkəmə müəssisəsində çəkməklə 18 (on səkkiz) il müddətə, Məhkum3, xx xxxxxxxx 1987-ci il tarixdə Quba rayonunun Tülər kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, himayəsində bir azyaşlı uşağı olan, əvvəllər məhkum olunmamış, heç yerdə işləməyən, Quba rayonu Tülər kəndində qeydiyyatda olmaqla həmin kənddə yaşamış, CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkəmə müəssisəsində çəkməklə 17 (on yeddi) il müddətə, Məhkum4, xx xxxxx 1990-cı il tarixdə Quba rayonunun Tülər kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, heç yerdə işəlməyən, əvvəllər Quba Rayon Məhkəməsinin 25 dekabr 2007-ci il tarixli hökmü ilə CM-nin 263.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 03 (üç) il müddətə nəqliyyat vasitələrini idarə etmək hüququndan məhrum edilməklə 03 (üç) il müddətə azadlıqdan mərum etmə cəzasına məhum edilmiş və CM-nin 70-ci maddəsinə əsasən əsas cəzası 02 (iki) il sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti olaraq tətbiq edilmiş, Quba Rayon Məhkəməsinin 27 sentyabr 2017-ci il tarixli hökmü ilə CM-nin 263-1.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 01 (bir) il müddətə nəqliyat vasitələrini idarə etmək hüququndan məhrum edilməklə 01 (bir) il 06 (altı) ay müddətə azadl ıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, məhkumluğu ödənilməmiş, Quba rayonunun Tülər kəndində qeydiyyatda olmaqla yaşamış CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinib 16 (on altı) il 06 (altı) ay müddətə, CM-nin 67.1-ci maddəsinə əsasən Quba Rayon Məhkəməsinin 27 sentyabr 2017-ci il tarixli hökmü ilə və hazırki hökmlə ona təyin edilmiş cəzalar hökmlərin məcmusu üzrə qismən birləşdirilməklə qəti olaraq cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə 17 (on yeddi) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılmış, Məhkum5, xx xxxxx 1983-cü il tarixdədə Quba rayonunun Tülər kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, himayəsində bir azaşlı uşağı olan, heç erdə işləməyən, əvvəllər Qub a Rayon Məhkəməsinin 09 iyun 2009-cu il tarixli hökmü ilə CM-nin 221.2.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək aylıq qazancının 20 (iyirmi) faizi dövlət nəfinə tutulmaqla 01 (bir) il müddətə islah işləri cəzasına məhkum edilmiş, məhkumluğu ödənilmiş, Quba rayonunun Tülər kəndində qeydiyyatda olmaqla həmin kənddə yaşamış CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinib cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə 16 (on altı) il müddətə və Məhkum6, xx xxxxxx 1981-ci il tarixdə Quba rayonunun Tülər kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, əvvəllər Quba Rayon Məhkəməsinin 03 aprel 2012-ci il tarixli hökmü ilə CM-nin 221.1ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək aylıq qazancının 10 (on) faizi dövlət nəfinə tutulmaqla 1 (bir) il müddətə islah işləri cəzasına məhkum olunmuş, “Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin 90 illik yubileyi münasibətilə amnistiya elan edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Milli Məclisin 7 may 2013-cü il tarixli qərarının 1.4-cü bəndinə əsasən cəzadan azad edilmiş, məhkumluğu ödənilmiş, Quba rayonunun Tülər kəndində qeydiyyatda olmaqla həmin kənddə yaşamış, CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinib 16 (on altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum olunmuşlar. İşin halları: Birinci instansiyası məhkəməsinin hökmünə əsasən, Məhkum1 qızı Xnın 14 oktyabr 2009-cu il tarixdə ərə getdiyi Quba rayonunun Tülər kənd sakini Məhkum2 ilə birgə rəsmi nikahdan iki azyaşlı uşağının o lmasına baxmayaraq, ərinin həmin kənddə yaşayan qohumu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında yaranmış sevgi münasibətlərinə görə qarşılıqlı razılaşma əsasında gələcəkdə ailə qurmaq məqsədilə heç kimə məlumat vermədən 19 oktyabr 2018-ci ildə evdən çıxıb getmələrini eşidərək, özü və qohumtanışlarının köməkliyi ilə gizlənə biləcəklərini ehtimal etdiyi ünvanlarda onları axtarmağa başlayıb, bununla əlaqədar Bakı şəhərinə getmiş Şahid2 qohumları Şahid1, Şahid9, Məhkum4, X15, Şahid2 və Şahid10 21 oktyabr 2018-ci il tarixdə X ilə Zərərçəkmiş şəxs Bakı şəhərində müvəqqəti məskunlaşdıqları ünvanı müəyyən etmələri barədə məlumat aldıqdan sonra onları kəndə gətirmələrini tapşırıb geri qayıtmalarını gözləmiş, həmin şəxslər heç bir qanunsuz hərəkətə məruz qalmayacaqlarını bildirərək Zərərçəkmiş şəxs X4 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-SX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, Xnı isə X6 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-HF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Quba şəhərinə gətirib, Şahid9 sonuncunu öz evinə aparmış, Şahid1la Şahid2 isə 22 oktyabr 2018-ci il tarixdə, saat 00:20-də Zərərçəkmiş şəxs Quba şəhərindən yaşadığı rayonun Tülər kəndinə gətirmiş, bundan sonra Məhkum2, sonuncunun qardaşı Məhkum3, qohumu Məhkum6 və kənd sakinləri kəndin mərkəzindəki «Pir» adlanan ərazidən «Balacaçay» çayına gedən kənd yolunda içərisində Zərərçəkmiş şəxs olduğu avtomaşının qarşısını kəsmiş, Zərərçəkmiş şəxs kəndə gətirilməsi barədə verdikləri məlumata əsasən o, qeyd olunan yerə gedib, Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini namusuna xəyanət kimi qəbul edərək avtomaşına yaxınlaşıb qisas almaq ni yyəti ilə qəsdən öldürmək məqsədi ilə arxa sol qapısını açıb çölə çıxarmaq istədikdə, sonuncu ünvanına nalayiq ifadələr işlətməklə avtomaşından yerə düşməkdən imtina etdiyinə görə daha da qəzəblənərək Zərərçəkmiş şəxs zor tətbiq edib dartaraq avtomaşından yerə salmağa cəhd etmiş, buna nail ola bilmədikdə əvvəlcədən üzərində gəzdirdiyi və şalvarının arxa sol cibində saxladığı, dəstəyinin uzunluğu 14 sm, tiyəsinin uzunluğu 11,5 sm, ümumilikdə 25,5 sm uzunluqda olan, açılıb-qatlanan, qırmızı-boz rəngli, soyuq silah hesab edilməyən məişət təyinatlı bıçağı sol əli ilə cibindən çıxarıb Zərərçəkmiş şəxs həyat üçün mühüm orqanlarının yerləşdiyi döş qəfəsinin ön və sol yan nahiyələrinə iki dəfə zərbə vuraraq ona ürəyin deşilmiş-kəsilmiş bıçaq yarasından daxili qanaxması nəticəsində ölümünə səbəb ol an döş qəfəsinin ön və sol yan səthinin deşilmişkəsilmiş yaraları ilə nəticələnmiş ürək zirvəsinin iki ədəd deşilmiş-kəsilmiş yaralarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid bədən xəsarətləri yetirmiş, qeyd edilən vaxt avtomaşının arxa sağ qapısı tərəfdə dayanmış və Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini özlərinin və yaşadıqları kəndin sakinlərinin namusuna sataşmaq və kənd sakinlərinə qarşı təhqir kimi qiymətləndirməklə, buna görə onu qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək istəyən Xnın əri Məhkum2, sonuncunun qardaşı Məhkum3, qohumları Məhkum4, Məhkum6 və kənd sakini Məhkum5 həmin vaxt bir qrup şəxs halında birləşib öz hərəkətlərini davam etdirərək onu xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürməkdən ibarət niyyətini başa çatdırmaq məqsədi ilə zorla dartıb avtomaşının arxa sağ qapısından yerə salmış, birlikdə Zərərçəkmiş şəxs ölümünü sürətləndirmək məqsədilə üzərinə hücum edib yerə yıxaraq müqavimətini qırmaqla və özünü müdafiə etmək imkanını aradan qaldırmaqla heç bir rəhm göstərmədən, Zərərçəkmiş şəxs çoxlu sayda xəsarətlərin yetrilməsilə aşkar sürətdə xüsusi ağrılar yetirdiklərini, xüsusi əzab və iztirab verdiklərini dərk etməklə müstəsna rəhimsizlik və qəddarlıq nümayiş etdirib əlləri və ayaqları ilə baş və bədəninin müxtəlif nahiyələrinə ardıcıl və çoxsaylı güclü zərbələr vuraraq, ona sol gicgah sümüyünün, kəllə əsası sümüyünün sol ön çuxurunun və sol ənsə sümüyünün xətti sınıqlarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan, qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, habelə burun sümüklərinin, üst çənə sümüyünün və iki mərkəzi kəsici dişlərin sınmas ından ibarət sağlamlığın uzun müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa az ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, başın ənsə nahiyəsinin və alnın çoxsaylı əzilmiş-cırılmış-çapılmış yaralarından ibarət sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aid xəsarətlər, həmçinin sifətin, gövdənin və hər iki baldırın ön səthinin sıyrıqları, hər iki göz orbiti ətrafının qançırlarından ibarət sağlamlığa zərər vurmadığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən xəsarətlər yetirərək bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmüş, yəni qəsdən həyatdan məhrum etmişdir. Məhkum2 arvadı Xnın birgə rəsmi nikahdan iki azyaşlı uşaqlarının olmasına baxmayaraq, qohumu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında yaranmış sevgi münasibətlərinə görə qarşılıqlı raz ılaşma əsasında gələcəkdə ailə qurmaq məqsədilə heç kimə məlumat vermədən 19 oktyabr 2018-ci ildə evdən çıxıb getmələrini eşidərək, özü və qohumtanışlarının köməkliyi ilə gizlənə biləcəklərini ehtimal etdiyi ünvanlarda onları axtarmağa başlayıb, bununla əlaqədar Bakı şəhərinə getmiş qohumları Şahid1, Şahid9, Məhkum4, X15, Şahid2 və Şahid10 21 oktyabr 2018-ci il tarixdə X ilə Zərərçəkmiş şəxs Bakı şəhərində müvəqqəti məskunlaşdıqları ünvanı müəyyən etmələri barədə məlumat aldıqdan sonra onları kəndə gətirmələrini tapşırıb geri qayıtmalarını gözləmiş, həmin şəxslərin heç bir qanunsuz hərəkətə məruz qalmayacaqlarını bildirərək Zərərçəkmiş şəxs X4 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-SX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, Xnı isə X6 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-HF-*** döv lət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Quba şəhərinə gətirib, Şahid9 sonuncunu öz evinə aparmış, Şahid1la Şahid2 isə 22 oktyabr 2018-ci il tarixdə, saat 00:20-də Zərərçəkmiş şəxs Quba şəhərindən yaşadığı rayonun Tülər kəndinə gətirmiş, bundan sonra qardaşı Məhkum3, qohumu Məhkum6 və kənd sakinləri ilə birlikdə kəndin mərkəzindəki «Pir» adlanan ərazidən «Balacaçay» çayına gedən kənd yolunda içərisində Zərərçəkmiş şəxs olduğu avtomaşının qarşısını kəsmiş, daha sonra Məhkum1 Zərərçəkmiş şəxs kəndə gətirilməsi barədə verdikləri məlumata əsasən qeyd olunan yerə gedib, Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini namusuna xəyanət kimi qəbul edərək avtomaşına yaxınlaşıb, qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək məqsədi ilə arxa sol qapısını açıb çölə çıxarmaq istədikdə, sonuncu ünvanına nalayiq ifadələr işlətməklə a vtomaşından yerə düşməkdən imtina etdiyinə görə daha da qəzəblənərək Zərərçəkmiş şəxs zor tətbiq edib dartaraq avtomaşından yerə salmağa cəhd etmiş, buna nail ola bilmədikdə əvvəlcədən üzərində gəzdirdiyi və şalvarının arxa sol cibində saxladığı, dəstəyinin uzunluğu 14 sm, tiyəsinin uzunluğu 11,5 sm, ümumilikdə 25,5 sm uzunluqda olan, açılıb-qatlanan, qırmızı-boz rəngli, soyuq silah hesab edilməyən məişət təyinatlı bıçağı sol əli ilə cibindən çıxarıb Zərərçəkmiş şəxs həyat üçün mühüm orqanlarının yerləşdiyi döş qəfəsinin ön və sol yan nahiyələrinə iki dəfə zərbə vuraraq ona ürəyin deşilmiş-kəsilmiş bıçaq yarasından daxili qanaxması nəticəsində ölümünə səbəb olan döş qəfəsinin ön və sol yan səthinin deşilmiş-kəsilmiş yaraları ilə nəticələnmiş ürək zirvəsinin iki ədəd deşilmiş-kəsilmiş yaral arından ibarət həyat üçün təhlükəli olan sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid bədən xəsarətləri yetirmiş, qeyd edilən vaxt avtomaşının arxa sağ qapısı tərəfdə dayanmış və Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini özlərinin və yaşadıqları kəndin sakinlərinin namusuna sataşmaq və kənd sakinlərinə qarşı təhqir kimi qiymətləndirməklə, buna görə onu qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək istəyən qardaşı Məhkum3, qohumları Məhkum4, Məhkum6 və kənd sakini Məhkum5 ilə birlikdə həmin vaxt bir qrup şəxs halında birləşib onu xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmək məqsədi ilə zorla dartıb avtomaşının arxa sağ qapısından yerə salmış, daha sonra onlara qoşulan Məhkum1la birlikdə Zərərçəkmiş şəxs ölümünü sürətləndirmək məqsədilə üzərinə hücum edib yerə yıxaraq müqavimətini qırmaqla və özünü müdafiə etmək imkanını aradan qaldırmaqla heç bir rəhm göstərmədən, Zərərçəkmiş şəxs çoxlu sayda xəsarətlərin yetrilməsilə aşkar sürətdə xüsusi ağrılar yetirdiklərini, xüsusi əzab və iztirab verdiklərini dərk etməklə müstəsna rəhimsizlik və qəddarlıq nümayiş etdirib əlləri və ayaqları ilə baş və bədəninin müxtəlif nahiyələrinə ardıcıl və çoxsaylı güclü zərbələr vuraraq, ona sol gicgah sümüyünün, kəllə əsası sümüyünün sol ön çuxurunun və sol ənsə sümüyünün xətti sınıqlarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan, qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, habelə burun sümüklərinin, üst çənə sümüyünün və iki mərkəzi kəsici dişlərin sınmasından ibarət sağlamlığın uzun müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa az ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, başın ənsə nahiyəsinin və alnın çoxsaylı əzilmiş-cırılmış-çap ılmış yaralarından ibarət sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb X12 qəsdən sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aid xəsarətlər, həmçinin sifətin, gövdənin və hər iki baldırın ön səthinin sıyrıqları, hər iki göz orbiti ətrafının qançırlarından ibarət sağlamlığa zərər vurmadığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən xəsarətlər yetirərək bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmüş, yəni qəsdən həyatdan məhrum etmişdir. Məhkum3 qardaşı arvadı Xnın rəsmi nikahdan iki azyaşlı uşağının olmasına baxmayaraq, ərinin həmin kənddə yaşayan qohumu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında yaranmış sevgi münasibətlərinə görə qarşılıqlı razılaşma əsasında gələcəkdə ailə qurmaq məqsədilə heç kimə məlumat vermədən 19 oktyabr 2018-ci ildə evdən çıxıb getmələrini eşidərək, özü və qohum-tanışları nın köməkliyi ilə gizlənə biləcəklərini ehtimal etdiyi ünvanlarda onları axtarmağa başlayıb, bununla əlaqədar Bakı şəhərinə getmiş qohumları Şahid1, Şahid9, Məhkum4, X15, Şahid2 və Şahid10 21 oktyabr 2018-ci il tarixdə X ilə Zərərçəkmiş şəxs Bakı şəhərində müvəqqəti məskunlaşdıqları ünvanı müəyyən etmələri barədə məlumat aldıqdan sonra geri qayıtmalarını gözləmiş, həmin şəxslər heç bir qanunsuz hərəkətə məruz qalmayacaqlarını bildirərək Zərərçəkmiş şəxs X4 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-SX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, Xnı isə X6 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-HF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Quba şəhərinə gətirib, Şahid9 sonuncunu öz evinə aparmış, Şahid1la Şahid2 isə 22 oktyabr 2018-ci il tarixdə, saat 00:20-də Zərərçəkmiş şəxs Quba şəhərindən y aşadığı rayonun Tülər kəndinə gətirmiş, bundan sonra qardaşı Məhkum2, qohumu Məhkum6 və kənd sakinləri ilə birlikdə kəndin mərkəzindəki «Pir» adlanan ərazidən «Balacaçay» çayına gedən kənd yolunda içərisində Zərərçəkmiş şəxs olduğu avtomaşının qarşısını kəsmiş, daha sonra Məhkum1 Zərərçəkmiş şəxs kəndə gətirilməsi barədə verdikləri məlumata əsasən qeyd olunan yerə gedib, Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini namusuna xəyanət kimi qəbul edərək avtomaşına yaxınlaşıb qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək məqsədi ilə arxa sol qapısını açıb çölə çıxarmaq istədikdə, sonuncu ünvanına nalayiq ifadələr işlətməklə avtomaşından yerə düşməkdən imtina etdiyinə görə daha da qəzəblənərək Zərərçəkmiş şəxs zor tətbiq edib dartaraq avtomaşından yerə salmağa cəhd etmiş, buna nail ola bilmədikdə əvvəlcədən üzərind ə gəzdirdiyi və şalvarının arxa sol cibində saxladığı, dəstəyinin uzunluğu 14 sm, tiyəsinin uzunluğu 11,5 sm, ümumilikdə 25,5 sm. uzunluqda olan, açılıb-qatlanan, qırmızı-boz rəngli, soyuq silah hesab edilməyən məişət təyinatlı bıçağı sol əli ilə cibindən çıxarıb Zərərçəkmiş şəxs həyat üçün mühüm orqanlarının yerləşdiyi döş qəfəsinin ön və sol yan nahiyələrinə iki dəfə zərbə vuraraq ona ürəyin deşilmiş-kəsilmiş bıçaq yarasından daxili qanaxması nəticəsində ölümünə səbəb olan döş qəfəsinin ön və sol yan səthinin deşilmişkəsilmiş yaraları ilə nəticələnmiş ürək zirvəsinin iki ədəd deşilmiş-kəsilmiş yaralarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid bədən xəsarətləri yetirmiş, qeyd edilən vaxt avtomaşının arxa sağ qapısı tərəfdə dayanmış və Zərərçəkmiş şəxs hərəkət lərini özlərinin və yaşadıqları kəndin sakinlərinin namusuna sataşmaq və kənd sakinlərinə qarşı təhqir kimi qiymətləndirməklə, buna görə onu qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək istəyən Xnın əri Məhkum2, qohumları Məhkum4, Məhkum6, kənd sakini Məhkum5 ilə birlikdə həmin vaxt bir qrup şəxs halında birləşib Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmək məqsədi ilə zorla dartıb avtomaşının arxa sağ qapısından yerə salmış, daha sonra onlara qoşulan Məhkum1la birlikdə Zərərçəkmiş şəxs ölümünü sürətləndirmək məqsədilə üzərinə hücum edib yerə yıxaraq müqavimətini qırmaqla və özünü müdafiə etmək imkanını aradan qaldırmaqla heç bir rəhm göstərmədən, Zərərçəkmiş şəxs çoxlu sayda xəsarətlərin yetrilməsilə aşkar sürətdə xüsusi ağrılar yetirdiklərini, xüsusi əzab və iztirab verdiklərini dərk etməklə müstəsna rəhimsizlik və qəddarlıq nümayiş etdirib əlləri və ayaqları ilə baş və bədəninin müxtəlif nahiyələrinə ardıcıl və çoxsaylı güclü zərbələr vuraraq, ona sol gicgah sümüyünün, kəllə əsası sümüyünün sol ön çuxurunun və sol ənsə sümüyünün xətti sınıqlarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan, qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, habelə burun sümüklərinin, üst çənə sümüyünün və iki mərkəzi kəsici dişlərin sınmasından ibarət sağlamlığın uzun müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa az ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, başın ənsə nahiyəsinin və alnın çoxsaylı əzilmiş-cırılmış-çapılmış yaralarından ibarət sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aid xəsarətlər, həmçinin sifətin, gövdənin və hər iki baldırın ö n səthinin sıyrıqları, hər iki göz orbiti ətrafının qançırlarından ibarət sağlamlığa zərər vurmadığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən xəsarətlər yetirərək bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmüş, yəni qəsdən həyatdan məhrum etmişdir. Məhkum4 həmkəndlisi Xnın 14 oktyabr 2009-cu il tarixdə ərə getdiyi Quba rayonu Tülər kənd sakini Məhkum2 ilə birgə rəsmi nikahdan iki azyaşlı uşağının olmasına baxmayaraq, ərinin həmin kənddə yaşayan qohumu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında yaranmış sevgi münasibətlərinə görə qarşılıqlı razılaşma əsasında gələcəkdə ailə qurmaq məqsədilə heç kimə məlumat vermədən sonuncu ilə 19 oktyabr 2018-ci il tarixdə evdən çıxıb getmələrini eşidərək, onları özü bilavasitə və qohum-tanışlarının köməkliyi ilə gizlənə biləcəklərini ehtimal etdiyi ünvanlarda axtarmağa başlayıb, bununla əlaqədar Məhkum2 qohumları Şahid1, Şahid9, X15, Şahid2 və Şahid10 ilə birlikdə 21 oktyabr 2018-ci ildə X və Zərərçəkmiş şəxs Bakı şəhərində müvəqqəti məskunlaşdıqları ünvanı müəyyən edərək həmin şəxslərin heç bir qanunsuz hərəkətə məruz qalmayacaqlarını bildirərək Zərərçəkmiş şəxs X4 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-SX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, Xnı isə X6 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-HF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Quba şəhərinə gətirib, Şahid9 Xnı Quba şəhərindəki evinə aparmış, Şahid1la Şahid2 isə 22 oktyabr 2018-ci il tarixdə, saat 00:20-də Zərərçəkmiş şəxs Quba şəhərindən yaşadığı rayonun Tülər kəndinə gətirmiş, bundan sonra Məhkum2, sonuncunun qardaşı Məhkum3, qohumu Məhkum6 və kənd sakinləri kəndin mərkəzindəki «Pir» adlanan ərazidən «Balacaçay» çayına gedən kənd yolunda içərisində Zərərçəkmiş şəxs olduğu avtomaşının qarşısını kəsmiş, daha sonra Məhkum1 Zərərçəkmiş şəxs kəndə gətirilməsi barədə verdikləri məlumata əsasən qeyd olunan yerə gedib, Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini namusuna xəyanət kimi qəbul edərək avtomaşına yaxınlaşıb qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək məqsədi ilə arxa sol qapısını açıb çölə çıxarmaq istədikdə, sonuncu ünvanına nalayiq ifadələr işlətməklə avtomaşından yerə düşməkdən imtina etdiyinə görə daha da qəzəblənərək Zərərçəkmiş şəxs zor tətbiq edib dartaraq avtomaşından yerə salmağa cəhd etmiş, buna nail ola bilmədikdə əvvəlcədən üzərində gəzdirdiyi və şalvarının arxa sol cibində saxladığı, dəstəyinin uzunluğu 14 sm, tiyəsinin uzunluğu 11,5 sm, ümumilikdə 2 5,5 sm. uzunluqda olan, açılıb-qatlanan, qırmızı-boz rəngli, soyuq silah hesab edilməyən məişət təyinatlı bıçağı sol əli ilə cibindən çıxarıb Zərərçəkmiş şəxs həyat üçün mühüm orqanlarının yerləşdiyi döş qəfəsinin ön və sol yan nahiyələrinə iki dəfə zərbə vuraraq ona ürəyin deşilmiş-kəsilmiş bıçaq yarasından daxili qanaxması nəticəsində ölümünə səbəb olan döş qəfəsinin ön və sol yan səthinin deşilmişkəsilmiş yaraları ilə nəticələnmiş ürək zirvəsinin iki ədəd deşilmiş-kəsilmiş yaralarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid bədən xəsarətləri yetirmiş, qeyd edilən vaxt o, avtomaşının arxa sağ qapısı tərəfdə dayanmış və Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini özlərinin və yaşadıqları kəndin sakinlərinin namusuna sataşmaq və kənd sakinlərinə qarşı təhqir kimi qiymətləndi rməklə, buna görə onu qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək istəyən Xnın əri Məhkum2, onun qardaşı Məhkum3, Məhkum6 və kənd sakini Məhkum5 ilə birlikdə bir qrup şəxs halında birləşib öz hərəkətlərini davam etdirərək onu xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürməkdən ibarət niyyətinlərini başa çatdırmaq məqsədi ilə zorla dartıb avtomaşının arxa sağ qapısından yerə salmış, daha sonra onlara qoşulan Məhkum1la birlikdə Zərərçəkmiş şəxs ölümünü sürətləndirmək məqsədilə üzərinə hücum edib yerə yıxaraq müqavimətini qırmaqla və özünü müdafiə etmək imkanını aradan qaldırmaqla heç bir rəhm göstərmədən, Zərərçəkmiş şəxs çoxlu sayda xəsarətlərin yetrilməsilə aşkar sürətdə xüsusi ağrılar yetirdiklərini, xüsusi əzab və iztirab verdiklərini dərk etməklə müstəsna rəhimsizlik və qəddarlıq nümayiş etdirib əlləri və ayaqları ilə baş və bədəninin müxtəlif nahiyələrinə ardıcıl və çoxsaylı güclü zərbələr vuraraq, ona sol gicgah sümüyünün, kəllə əsası sümüyünün sol ön çuxurunun və sol ənsə sümüyünün xətti sınıqlarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan, qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, habelə burun sümüklərinin, üst çənə sümüyünün və iki mərkəzi kəsici dişlərin sınmasından ibarət sağlamlığın uzun müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa az ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, başın ənsə nahiyəsinin və alnın çoxsaylı əzilmiş-cırılmış-çapılmış yaralarından ibarət sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aid xəsarətlər, həmçinin sifətin, gövdənin və hər iki baldırın ön səthinin sıyrıqları, hər iki göz orbiti ətrafının qançırlarında n ibarət sağlamlığa zərər vurmadığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən xəsarətlər yetirərək bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmüş, yəni qəsdən həyatdan məhrum etmişdir. Məhkum5 həmkəndlisi Xnın 14 oktyabr 2009-cu il tarixdə ərə getdiyi Quba rayonunun Tülər kənd sakini Məhkum2 ilə birgə rəsmi nikahdan iki azyaşlı uşağının olmasına baxmayaraq, ərinin həmin kənddə yaşayan qohumu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında yaranmış sevgi münasibətlərinə görə qarşılıqlı razılaşma əsasında gələcəkdə ailə qurmaq məqsədilə heç kimə məlumat vermədən 19 oktyabr 2018-ci ildə evdən çıxıb getmələrini eşidərək, onları özü və qohum-tanışlarının köməkliyi ilə gizlənə biləcəklərini ehtimal etdiyi ünvanlarda axtarmağa başlayıb, bununla əlaqədar Bakı şəhərinə getmiş Şahid2 qohumları Şahid 1, Şahid9, Məhkum4, X15, Şahid2 və Şahid10 21 oktyabr 2018-ci il tarixdə X ilə Zərərçəkmiş şəxs Bakı şəhərində müvəqqəti məskunlaşdıqları ünvanı müəyyən etmələri barədə məlumat aldıqdan sonra geri qayıtmalarını gözləmiş, həmin şəxslər heç bir qanunsuz hərəkətə məruz qalmayacaqlarını bildirərək Zərərçəkmiş şəxs X4 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, 10-SX820 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, Xnı isə X6 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-HF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Quba şəhərinə gətirib, Şahid9 Xnı Quba şəhərindəki evinə aparmış, Şahid1la Şahid2 isə 22 oktyabr 2018-ci il tarixdə, saat 00:20-da Zərərçəkmiş şəxs Quba şəhərindən yaşadığı rayonun Tülər kəndinə gətirmiş, bundan sonra Məhkum2, sonuncunun qardaşı Məhkum3, qohumu Məhkum6 və kənd sakinləri kəndin mərkəzind əki «Pir» adlanan ərazidən «Balacaçay» çayına gedən kənd yolunda içərisində Zərərçəkmiş şəxs olduğu avtomaşının qarşısını kəsmiş, daha sonra Məhkum1 Zərərçəkmiş şəxs kəndə gətirilməsi barədə verdikləri məlumata əsasən qeyd olunan yerə gedib, Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini namusuna xəyanət kimi qəbul edərək avtomaşına yaxınlaşıb qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək məqsədi ilə arxa sol qapısını açıb çölə çıxarmaq istədikdə, sonuncu ünvanına nalayiq ifadələr işlətməklə avtomaşından yerə düşməkdən imtina etdiyinə görə daha da qəzəblənərək Zərərçəkmiş şəxs zor tətbiq edib dartaraq avtomaşından yerə salmağa cəhd etmiş, buna nail ola bilmədikdə əvvəlcədən üzərində gəzdirdiyi və şalvarının arxa sol cibində saxladığı, dəstəyinin uzunluğu 14 sm, tiyəsinin uzunluğu 11,5 sm, ümumilikdə 25,5 sm uzu nluqda olan, açılıb-qatlanan, qırmızı-boz rəngli, soyuq silah hesab edilməyən məişət təyinatlı bıçağı sol əli ilə cibindən çıxarıb Zərərçəkmiş şəxs həyat üçün mühüm orqanlarının yerləşdiyi döş qəfəsinin ön və sol yan nahiyələrinə iki dəfə zərbə vuraraq ona ürəyin deşilmiş-kəsilmiş bıçaq yarasından daxili qanaxması nəticəsində ölümünə səbəb olan döş qəfəsinin ön və sol yan səthinin deşilmişkəsilmiş yaraları ilə nəticələnmiş ürək zirvəsinin iki ədəd deşilmiş-kəsilmiş yaralarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid bədən xəsarətləri yetirmiş, qeyd edilən vaxt o, avtomaşının arxa sağ qapısı tərəfdə dayanmış və Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini özlərinin və yaşadıqları kəndin sakinlərinin namusuna sataşmaq və kənd sakinlərinə qarşı təhqir kimi qiymətləndirməklə, bun a görə onu qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək istəyən Xnın əri Məhkum2, onun qardaşı Məhkum3, qohumları Məhkum6 və kənd sakini Məhkum4 ilə həmin vaxt bir qrup şəxs halında birləşib öz hərəkətlərini davam etdirərək onu xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürməkdən ibarət niyyətini başa çatdırmaq məqsədi ilə zorla dartıb avtomaşının arxa sağ qapısından yerə salmış, daha sonra onlara qoşulan Məhkum1la birlikdə Zərərçəkmiş şəxs ölümünü sürətləndirmək məqsədilə üzərinə hücum edib yerə yıxaraq müqavimətini qırmaqla və özünü müdafiə etmək imkanını aradan qaldırmaqla heç bir rəhm göstərmədən, Zərərçəkmiş şəxs çoxlu sayda xəsarətlərin yetrilməsilə aşkar sürətdə xüsusi ağrılar yetirdiklərini, xüsusi əzab və iztirab verdiklərini dərk etməklə müstəsna rəhimsizlik və qəddarlıq nümayiş etdirib əlləri və ayaqları ilə baş və bədəninin müxtəlif nahiyələrinə ardıcıl və çoxsaylı güclü zərbələr vuraraq, ona sol gicgah sümüyünün, kəllə əsası sümüyünün sol ön çuxurunun və sol ənsə sümüyünün xətti sınıqlarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan, qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, habelə burun sümüklərinin, üst çənə sümüyünün və iki mərkəzi kəsici dişlərin sınmasından ibarət sağlamlığın uzun müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa az ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, başın ənsə nahiyəsinin və alnın çoxsaylı əzilmiş-cırılmış-çapılmış yaralarından ibarət sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aid xəsarətlər, həmçinin sifətin, gövdənin və hər iki baldırın ön səthinin sıyrıqları, hər iki göz orbiti ətrafının qançırlarından ib arət sağlamlığa zərər vurmadığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən xəsarətlər yetirərək bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmüş, yəni qəsdən həyatdan məhrum etmişdir. Məhkum6 bacısı gəlini Xnın 14 oktyabr 2009-cu il tarixdə ərə getdiyi Quba rayonunun Tülər kənd sakini Məhkum2 ilə birgə rəsmi nikahdan iki azyaşlı uşağının olmasına baxmayaraq, ərinin həmin kənddə yaşayan qohumu Zərərçəkmiş şəxs ilə aralarında yaranmış sevgi münasibətlərinə görə qarşılıqlı razılaşma əsasında gələcəkdə ailə qurmaq məqsədilə heç kimə məlumat vermədən 19 oktyabr 2018-ci ildə evdən çıxıb getmələrini eşidərək, onları özü və qohum-tanışlarının köməkliyi ilə gizlənə biləcəklərini ehtimal etdiyi ünvanlarda axtarmağa başlayıb, bununla əlaqədar Bakı şəhərinə getmiş Şahid2 qohumları Şahid1, Şahid9, Məhkum4, X15, Şahid2 və Şahid10 21 oktyabr 2018-ci il tarixdə X ilə Zərərçəkmiş şəxs Bakı şəhərində müvəqqəti məskunlaşdıqları ünvanı müəyyən etmələri barədə məlumat aldıqdan sonra geri qayıtmalarını gözləmiş, həmin şəxslər heç bir qanunsuz hərəkətə məruz qalmayacaqlarını bildirərək Zərərçəkmiş şəxs X4 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-SX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə, Xnı isə X6 idarə etdiyi «Mercedes Benz» markalı, **-HF-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Quba şəhərinə gətirib, Şahid9 Xnı Quba şəhərindəki evinə aparmış, Şahid1la Şahid2 isə 22 oktyabr 2018-ci il tarixdə, saat 00:20-də Zərərçəkmiş şəxs Quba şəhərindən yaşadığı rayonun Tülər kəndinə gətirmiş, bundan sonra Məhkum2, sonuncunun qardaşı Məhkum3 və kənd sakinləri ilə birlikdə kəndin mərkəzindəki «Pir» adlanan ərazidən «Balacaçay» çayına gedən kənd yolunda içərisində Zərərçəkmiş şəxs olduğu avtomaşının qarşısını kəsmiş, daha sonra Məhkum1 Zərərçəkmiş şəxs kəndə gətirilməsi barədə verdikləri məlumata əsasən qeyd olunan yerə gedib, Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini namusuna xəyanət kimi qəbul edərək avtomaşına yaxınlaşıb qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək məqsədi ilə arxa sol qapısını açıb çölə çıxarmaq istədikdə, sonuncu ünvanına nalayiq ifadələr işlətməklə avtomaşından yerə düşməkdən imtina etdiyinə görə daha da qəzəblənərək Zərərçəkmiş şəxs zor tətbiq edib dartaraq avtomaşından yerə salmağa cəhd etmiş, buna nail ola bilmədikdə əvvəlcədən üzərində gəzdirdiyi və şalvarının arxa sol cibində saxladığı, dəstəyinin uzunluğu 14 sm, tiyəsinin uzunluğu 11,5 sm, ümumilikdə 25,5 sm uzunluq da olan, açılıb-qatlanan, qırmızı-boz rəngli, soyuq silah hesab edilməyən məişət təyinatlı bıçağı sol əli ilə cibindən çıxarıb Zərərçəkmiş şəxs həyat üçün mühüm orqanlarının yerləşdiyi döş qəfəsinin ön və sol yan nahiyələrinə iki dəfə zərbə vuraraq ona ürəyin deşilmiş-kəsilmiş bıçaq yarasından daxili qanaxması nəticəsində ölümünə səbəb olan döş qəfəsinin ön və sol yan səthinin deşilmiş-kəsilmiş yaraları ilə nəticələnmiş ürək zirvəsinin iki ədəd deşilmiş-kəsilmiş yaralarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid bədən xəsarətləri yetirmiş, qeyd edilən vaxt o, avtomaşının arxa sağ qapısı tərəfdə dayanmış və Zərərçəkmiş şəxs hərəkətlərini özlərinin və yaşadıqları kəndin sakinlərinin namusuna sataşmaq və kənd sakinlərinə qarşı təhqir kimi qiymətləndirməklə, buna g örə onu qisas almaq niyyəti ilə qəsdən öldürmək istəyən Xnın əri Məhkum2, onun qardaşı Məhkum3, qohumları Məhkum4 və kənd sakini Məhkum5 ilə həmin vaxt bir qrup şəxs halında birləşib öz hərəkətlərini davam etdirərək onu xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürməkdən ibarət niyyətini başa çatdırmaq məqsədi ilə zorla dartıb avtomaşının arxa sağ qapısından yerə salmış, daha sonra onlara qoşulan Məhkum1la birlikdə Zərərçəkmiş şəxs ölümünü sürətləndirmək məqsədilə üzərinə hücum edib yerə yıxaraq müqavimətini qırmaqla və özünü müdafiə etmək imkanını aradan qaldırmaqla heç bir rəhm göstərmədən, Zərərçəkmiş şəxs çoxlu sayda xəsarətlərin yetrilməsilə aşkar sürətdə xüsusi ağrılar yetirdiklərini, xüsusi əzab və iztirab verdiklərini dərk etməklə müstəsna rəhimsizlik və qəddarlıq nümayiş etdirib əlləri və ay aqları ilə baş və bədəninin müxtəlif nahiyələrinə ardıcıl və çoxsaylı güclü zərbələr vuraraq, ona sol gicgah sümüyünün, kəllə əsası sümüyünün sol ön çuxurunun və sol ənsə sümüyünün xətti sınıqlarından ibarət həyat üçün təhlükəli olan, qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, habelə burun sümüklərinin, üst çənə sümüyünün və iki mərkəzi kəsici dişlərin sınmasından ibarət sağlamlığın uzun müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa az ağır zərər vurmaya aid xəsarətlər, başın ənsə nahiyəsinin və alnın çoxsaylı əzilmiş-cırılmış-çapılmış yaralarından ibarət sağlamlığın qısa müddətə pozulmasına səbəb olan, qəsdən sağlamlığa yüngül zərər vurmaya aid xəsarətlər, həmçinin sifətin, gövdənin və hər iki baldırın ön səthinin sıyrıqları, hər iki göz orbiti ətrafının qançırlarından ibarə t sağlamlığa zərər vurmadığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən xəsarətlər yetirərək bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxs xüsusi amansızlıqla qəsdən öldürmüş, yəni qəsdən həyatdan məhrum etmişdir. Hökmdən məhkumlar Məhkum6, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, müdafiəçilər Müdafiəçi4, R.A.Abilova, Müdafiəçi9, Müdafiəçi3, Müdafiəçi7, Müdafiəçi1 və zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarı ilə (hakimlər Əhmədov Elman Məmməd oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Rəhimov Elman Gülbaba oğlu və Rzayev Məhəmmədəli Əsəd oğlundan ibarət tərkibdə) apellyasiya şikayətləri təmin edilməmiş, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 17 iyun 2021-ci il tarixli hökmü isə apellyasiya şi kayətlərinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21 və məhkumlar Məhkum2, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum5 müdafiəçisi Sarıyev Əjdər Hakim oğlu kassasiya şikayətləri, Məhkum4 isə kassasiya şikayətinə əlavə verərək aşağıdakıları xahiş etmişlər: • zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21 – qərarın dəyişdirilməsini və məhkum olunmuş şəxslərə ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin olunması haqqında qərarın qəbul edilməsini; • müdafiəçi Ə.H.Sarıyev – həmin qərarın ləğv edilməsini və Məhkum2 əməlinin CM-nin 245-ci maddəsinə tövsif edilməsi və ona həmin maddə əsasında aşağı həddə cəzanın təyin edilməsini, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və X7, hər birisinin bar əsində bəraət hökmünün çıxarılmasını; • Məhkum4 – qərarın ləğv edilməsini və ona bəraət verilməsini. Kassasiya şikayətlərinin və kassasiya şikayətinə əlavənin dəlilləri: İşin müəyyən edilmiş faktiki hallarına, iş üzrə toplanmış və məhkəmə iclaslarında araşdırılmış bir sıra sübutlara, birinci və apellasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən qəbul edilmiş yekun məhkəmə aktlarına və cəza təyin etmənin şərtləri, qaydaları və prinsipləri təsbit edilmiş CM-nin müvafiq maddələrinə istinad edən zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21 kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, məhkumlar və onların müdafiəçiləri tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərində işin faktiki halları təhrif olunmuş, halbuki məhkumların CM-nin 120.2.1-ci və 120.2.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayəti törətməkdə t əqsirlilikləri tam sübuta yetirilmişdir. Buna baxmayaraq, məhkumlar tərəfindən ona vurulmuş zərər ödənilməmiş, onlar öz əməllərini etirfa etməyərək səmimi peşmançılıq çəkmələrini bildirməmiş, hətta məhkəmələrdən onların haqqında bəraət hökmünün çıxarılmasını xahiş etmişlər. Belə halda həmin şəxslərin müəyyən müddətdə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmələri onların islah olunmasına, sosial ədalətin bərpa olunmasına və gələcəkdə həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayət törədilməsinin qarşısının alınmasına heç cür xidmət etmir. Həm birinci instansiya, həm də, apellyasiya instansiyası məhkəmələri cəza təin məsələsini həll edərkən formal olaraq məhkum edilmiş şəxslərin ailə vəziyyətlərinə istinad edib onların xüsusilə ağır cinayət törətmələrini, həmçinin əməllərin in xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini kifayət qədər nəzərə almamış, bu isə sosial ədalətin bərpa olunmasını mümkünsüz etmişdir. Belə ki, cinayət törətmiş məhkumların barəsində tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, cinayətin törədilməsi şəraitinə və təqsirkarların şəxsiyyətlərinə uyğun olmamış, məhkəmələr isə sonuncuların təqsirli bilindikləri maddələrin sanksiasında nəzərdə tutulmuş daha ağır – ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi mümkünlüyünü isə ümumiyyətlə müzakirə etməmişlər. Odur ki, göstərilənləri nəzərə alaraq, kassasiya şikayətinin müəllifi onun həmin şikayətinin təmin edilməsini xahiş edir. İşin müəyən edilmiş faktiki hallarını mübahisələndirərək toplanmış və araşdırılmış sübutlara, Azərbaycan Respublikası Konst itusiyasının 63, 125, 129-cu maddələrinə, “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 6cı maddəsinə, sübutların toplanılması, araşdırılması və qimətləndirilməsinə, cinayət mühakimə icraatının prinsiplərinə, o cümlədən təqsirsizlik prezumpsiyasına dair Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CPMnin) bir sıra normalarına, Azərbaycan Respublikası Konstiusiya Məhkəməsi və Ali Məhkəməsi Plenumlarının bəzi Qərarlarına istinad edən müdafiəçi Ə.H.Sarıyev hüquqlarını müdafiə etdiyi Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5in və Məhkum6, hər birisinin barəsində verilmiş oxşar məzmunlu kassasiya şikaətlərini belə əsaslandırmışdır ki, məhkum olunmuş şəxslərin onlara qarşı irəli sürülmüş ittihamlar üzrə cinayət əməllərini törətmələri sübuta yetirilməmiş, məhkəmələr araşdırılmış sübutlara düzgün qiymət verməmiş, işdə olan mövcud ziddiyyətləri onların xeyrinə həll etməmiş, nəticədə də Məhkum2 törətdiyi əməl düzgün tövsif edilməmiş, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5 və Məhkum6 isə təqsirlilikləri sübuta yetirilmədiyi halda əsassız və qanunsuz olaraq törətmədikləri cinayətə görə təsirli bilinib məhkum olunmuşlar. Müdafiəçi öz qənaəti ilə bağlı qeyd etmişdir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən həm təqsirləndirilən şəxslərin, həm də şahidlərin ifadələri təhrif olunmuş, hökmdən verilmiş apellyasiya şikayətlərində sübutların yenidən araşdırılması xahiş olunsa da apellyasiya instansiyası məhkəməsi məhkəmə istintaqının təzələnməsindən imtina etmiş, nəticədə apellyasiya şikayətinin dəlilləri faktiki olaraq cavabsız qalmış və şüb həli sübutlar üzərində qurulmuş birinci instansiya məhkəməsinin hökmü dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Halbuki, iş üzrə toplanmış sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, hadisə baş verən an bütün kənd cammatı hadisə yerində olmuş və mərhum Zərərçəkmiş şəxs etdiyi “əxlaqsız” hərəkəti bütün sakinlər onların namusuna sataşması kimi qəbul etdiklərindən hər kəs onu cəzalandırmaq istəmiş və bunun üçün onun yalnız hüquqlarını müdafiə etdiyi şəxslər tərəfindən döyülməsi barədə ibtidai araşdırma orqanının və məhkəmələrin gəldikləri nəticə düzgün olmamışdır. Kassasiya şikayətlərində daha geniş şərh etdiyi dəlillərə əsaslanaraq müdafiəçi Ə.H.Sarıyev onun həmin şikayətlərinin təmin edilməsini xahiş edir. Məhkum4 onun barəsində verilmiş kassasiyi şikayətinə əlavəsini belə əsaslandırlmışdır ki, onun barəsindək i sübutlar ibtidai araşdırma zamanı saxtalaşdırılmış, məhkəmələr isə həmin sübutları tədqiq etməkdən, onlara qanuna müvafiq qadada qiymət verməkdən imtina edərək onların iş üzrə qəbul etdikləri yekun məhkəmə aktlranının əsasını yolverilməz sübutlar təşkil etmiş, nəticədə də o, törətmədiyi cinayətə görə təqsirli bilinərək məhkum olunmuşudur. Şərh olunan dəlillərə görə, adı çəkilən məhkum ona bəraət verilməsini xahiş edir. Kassasiya şikayətlərinə və kassasiya şikayətinə əlavəyə baxılması Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 21 fevral 2023-cü il tarixli iclasına təyin edilmiş və bu haqda cinayət prosesinin iştirakçıları qanunda nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətdə məlumatlandırılmış, lakin, məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum5 və Məhkum6 məhkəmə iclasında iş tirak etmək arzularını bildirməmiş, Məhkum4 isə məhkəmə iclasında iştirak etməkdən imtina etmişdir. Məhkəmə kollegiyası dövlət ittihamçısı H.B.İmranovun, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21un, Məhkum1 müdafiəçisi A.V.Mirzəzadənin, və məhkumlar Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5, Məhkum6 müdafiəçisi Ə.H.Sarıyevin bununla bağlı rəylərini dinləyib CPM-nin 419.4-cü maddəsinin tələblərinə əsaslanaraq kassasiya şikayətlərinə və kassasiya şikayətinə əlavəyə məhkum olunmuş şəxslərin iştirakları olmadan baxılmasını mümkün bilmişdir. Belə ki, CPM-nin 419.4-cü maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsinin iclası hansı məhkəmə qərarına və hansı əsaslarla baxılması, kimlərin məhkəmə tərkibinə daxil olması və məhkəmənin iclas zalında cinayət prosesi iştirakçılarından kimlərin iştirak etməsi barədə məhkəmə iclasında sədrlik edənin elanı ilə açılır. Şikayət vermiş və lazımi qaydada məlumatlandırılmış şəxsin olmaması kassasiya instansiyası məhkəməsi iclasının davam etdirilməsini istisna etmir. Hüquqi məsələlər: Məhkumların müdafiəçisi Ə.H.Sarıyevin kassasiya şikayətlərindən və Məhkum4 kassasiya şikayətinə əlavəsindən göründüyü kimi, həmin şikayətlərin və əlavənin müəllifləri apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən əhəmiyyətli sübutların tədqiqindən imtina etməsini, iş üzrə araşdırılmış sübutların CPM-nin 143-146-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş qaydada tədqiq edilməməsini, iş üzrə qəbul edilmiş yekun məhkəmə aktlarının əsasını yolverilməz sübutlar təşkil etməsini, Məhkum2 əməlinin düzgün tövsif edilməməsini, məhkumlar Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum5in isə onlara elan olunmuş ittiham üzrə cinayət əməlini törətmədikləri halda əsassız olaraq məhkum edilmələrini iddia edərək kassasiya qaydasında mübahisələndirən qərarın ləğv edilməli olması haqqında tələblərini CPM-nin 416.1.1, 416.1.2, 416.1.3, 416.1.6, 416.1.11 və 416.1.15-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarla əlaqələndirmişlər. Zərər çəkmiş şəsin hüquqi varisi X21un kassasiya şikayətininin məzmunundan göründüyü kimi, şikayətin müəllifi məhkəmələr tərəfindən məhkumlara təyin edilmiş müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının cəzanın məqsədləri baxımından ədalətsiz olduğunu, törədilmiş cinayət əməlinin ictimai təhlükəliliyi və ağırlıq dərəcəsinə uyğun olmadığını, məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5 və Məhkum6 təqsirli bilindikləri maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş ömürl ük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməli olduğunu iddia edərək kassasiya qaydasında mübahisələndirən qərarın ləğv edilməsi haqqında tələblərini CPM-nin 416.1.21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halla əlaqələndirmişdir. CPM-nin 416.1.1, 416.1.2, 416.1.3, 416.1.6, 416.1.15 və 416.1.21-ci maddələrinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi aşağıdakı hallarda apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını kassasiya qaydasında ləğv etmək və ya dəyişdirmək hüququna malikdir: 416.1.1. məhkəmə cinayət prosesi tərəfinin təqdim etdiyi, irəli sürülmüş ittihamın hərtərəfli, tam və obyektiv baxılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edə biləcək sübutların tədqiqindən əsassız imtina etdikdə; 416.1.2. məhkəmə bu Məcəllənin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq sübutları tədqiq et mədikdə; 416.1.3. məhkumun təqsirliliyi və ya bəraət almış şəxsin təqsirsizliyi barədə məhkəmə hökmünün əsasını yolverilməz sübutlar təşkil etdikdə; 416.1.6. məhkəmə cinayət tərkibinin əlamətləri olmadan ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.11. məhkəmə cinayət təqibini istisna edən halların mövcudluğuna baxmayaraq ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.15. məhkəmə törədilmiş əməlin tövsifində səhvə yol verdikdə; 416.1.21. məhkəmə məsuliyyəti ağırlaşdıran və ya yüngülləşdirən halları nəzərə almadan cəza təyin etdikdə. Odur ki, məhkəmə kollegiyası zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21un, müdafiəçi Ə.H.Sarıyevin kassasiya şikayətlərini və məhkum X4un kassasiya şikayətinə əlavəsini kassasiya qaydasında baxılmalı olan müraciətlər kimi görür və hazırki cinayət işinin materiallarını və kassasiya qaydasında m übahisələndirilən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını yoxlayaraq aşağıdakıları qeyd edir. Əvvəla, kassasiya şikayətlərinə və kassasiya şikayətinə əlavəyə məhkəmə baxışı iclasında müəyyən edilmişdir ki, işə kassasiya instansiyası məhkəməsində baxılanadək Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətinin 11 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsindən Məhkum5 ərizəsi daxil olmuşdur. Ərizədə o, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından müdafiəçisi tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətini geri götürdüyünü bildirərək həmin şikayətin geri qaytarılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Həmçinin, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətinin 15 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsindən 11 fevral 2023-cü il tarixl i 3-16-17/30-2-506/2023 saylı məktubla müşayiət olunmuş Məhkum4 11 fevral 2023-cü il tarixli ərizəsi daxil olmuşdur. Ərizədə o, da Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından müdafiəçisi tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətini (əlavə ilə birlikdə) geri götürdüyünü bildirərək həmin şikayətin və əlavənin geri qaytarılmasını xahiş etmişdir. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətinin 7 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsindən 13 fevral 2023-cü il tarixli 3-16-17/22-2-492/2023 saylı məktubla müşaiyət olunmuş Məhkum6 13 fevral 2023-cü il tarixli eyni məzmunlu ərizəsi daxil olmuş, ərizədə adı çəkilən məhkum da Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından müdafiəçisi tərəfi ndən verilmiş kassasiya şikayətini geri götürdüyünü bildirərək həmin şikayətin geri qaytarılmasını xahiş etmişdir. Bununla yanaşı, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətinin 1 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəndən 14 fevral 2023-cü il tarixli 3-16-17/17-2-262/2023 məktubla məhkumlar Məhkum3 və Məhkum2, hər birisinin ayrı-ayrılıqda verdikləri 13 fevral.02.2023-cü il tarixli, eyni məzmunlu ərizələri daxil olmuşdur. Ərizələrində onlar da Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından müdafiəçiləri tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərini geri götürdüklərini bildirərək həmin şikayətlərin geri qaytarılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişlər. Məhkumların ərizələri ilə bağlı məhkəmə kollegiyası vurğulayır ki, CPM-nin 414.1-c i maddəsinə əsasən, kassasiya şikayəti kassasiya instansiyası məhkəməsində baxılanadək həmin şikayəti vermiş şəxs onu geri götürmək hüququna malikdir. CPM-nin 414.5-ci maddəsinin müddəalarından göründüyü kimi, məhkum və ya bəraət almış şəxs öz müdafiəçisinin kassasiya şikayətini geri götürmək hüququna malikdir. CPM-nin 414.8-ci maddəsində isə təsbit edilmişdir ki, kassasiya şikayətini və ya kassasiya protestini vermiş şəxs öz kassasiya tələblərindən imtina etdikdə və cinayət prosesinin digər iştirakçılarının kassasiya şikayəti və ya kassasiya protesti olmadığı halda məhkəmə kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə baxılmasına xitam verilməsi haqqında qərar çıxarır. Məhkəmə kollegiyası məhkumlar Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2 ərizələrini nəzərdən keçirib, onların barəs ində müdafiəçi Ə.H.Sarıyev tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinin və Məhkum4un kassasiya şikayətinə əlavəsinin geri qaytarılması haqda dövlət ittihamçısı H.B.İmranovun, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21un, məhkumlar Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2 müdafiəçisi Ə.H.Sarıyevin və Məhkum1 müdafiəçisi A.V.Mirzəzadənin çıxışlarını dinləyərək və qanunvericiliyin yuxarıda təsvir edilən tələblərinə əsaslanaraq hesab edir ki, Məhkum1, Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2, hər birisinin CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarından müdafiəçi Ə.H.Sarıyev tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətləri və Məhkum4 kassasia şikayətinə əlavəsi geri qa ytarılmalı, həmin kassasiya şikayətləri və kassasiya şikayətinə əlavə üzrə icraata xitam verilməli, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisinin kassasiya şikayətinə isə mahiyyəti üzrə baxılmalıdır. Bu müraciətə baxılması ilə bağlı məhkəmə kollegiyası, əvvəlki qərarlarında olduğu kimi, yenə də xatırladır ki, CPM-nin 419.1-ci maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti üzrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayətliliyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi, habelə birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfin dən çıxarılmış hökm və qərarların icrası və buna nəzarətin həyata keçirilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. Bundan başqa, göstərilən normanın tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrindən fərqli olaraq hər-hansı bir faktın baş verib-verməməsini müəyyən etmir və yalnız həmin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş hallara əsasən cinayət və cinayət-prosessual qanunları normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsi məsələlərinə öz münasibətini bildirir. Məhkəmə kollegiyası qanunvericiliyin tələblərinə əsaslanaraq onu da qeyd edir ki, kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qə rarından verilmiş kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə əsasən işə baxır və bu baxışın nəticəsi olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş məhkəmə aktına münasibətini bildirməklə CPM-nin 419.10-cu maddəsində sadalanan qərarlardan birini, yəni, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişiklik edilmədən saxlanılması, həmin hökm və ya qərarın ləğv edilməsi və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsi və ya cinayət işinin icraatına xitam verilməsi, yaxud da onların dəyişdirilməsi haqqında qərar, habelə hökmün və ya məhkəmənin digər qərarının icrası qaydasında icraat üzrə məhkəmə qərarını ləğv edərək, birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul edir (o şərtlə ki, həmin qərar məhkum edilmiş şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılması ilə nəticələnməsin). Ümumiyyətlə, kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını CPM-nin 419 və 416-cı maddələri müəyyən edir. Bu baxışın nəticəsində kassasiya kollegiyası tərəfindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi əsasları isə CPM-nin 416-cı maddəsində müəyyən edilmişdir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda Ali Məhkəmənin Cinayət Kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Məhkəmə kollegiyası vurğulayır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 12-ci maddəsinin İ hissəsi insan və vətəndaş hüquq larının və azadlıqlarının təmin edilməsini dövlətin ali məqsədi olduğunu təsbit edir. Konstitusiyanın 26-cı maddəsinin İİ hissəsinə görə, dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Konstitusiyanın 71-ci maddəsinin İ hissəsinə görə, Konstitusiyada təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını gözləmək və qorumaq qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının borcudur. İnsan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təmin edilməsi məqsədi ilə dövlət səmərəli hüquqi mexanizmlər yaratmaqla, ədalət mühakiməsinin həyata keçirilmə prosesində hüquq və azadlıqların bərpasına nail olur. Hər kəsin hüquq və azadlıqlarının dövlət tərəfindən müdafiəsinə təminat verən Konstitusiyanın müddəaları, cinayət törətməkdə təqsiri olmayan şəxslərin cinayə t prosesini həyata keçirən orqanların vəzifəli şəxslərinin və ya hakimlərin özbaşına hərəkətləri ilə qanunsuz şübhə altına alınmasının, ittiham və ya məhkum edilməsinin yol verilməz olduğunu ehtiva edir. Bununla yanaşı Konstitusiyanın təsvir edilən müddəaları həmçinin hər hansı cinayətin törədilməsi nəticəsində bu və ya digər şəkildə zərər çəkmiş şəxslərin də cnayətkar qəsdlərdən qorunmasını, onların da pozulmuş hüquqlarının bərpa edilməsini, onların vurulmuş zərərin ödənilməsini və ya aradan qaldırılmasını tələb etmək hüququnun cinayət mühakmə icraatını həyata keçirən orqanlar, o cümlədən məhkəmələr tərəfindən təmin edilməsini, cinayətin törədilməsində təqsirli bilinmiş şəxslərin isə qanuna müvaq qaydada və əsaslarla cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələrini və onların barəsində bu və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin tətbiq edilməsini, cəzanın məqsədlərinə nail olunmasını, cinayətkarlığın qarşısınun alınması üçün lazımi tədbirlərin görülməsini də nəzərdə tutur. Kassasiya şikayətində məhkumlar Məhkum1, Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2 təyin edilmiş cəzanın yüngül olması və buna görə onların cəzasının ağırlaşdırılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi, onlara ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi barədə dəlillərə və bu dəlillər üzərində qurulmuş tələbə cavab olaraq məhkəmə kollegiyası ilk növbədə qeyd edir ki, kassasiya müraciəti ilə əlaqədar öyrənilmiş cinayət işinin materiallarından görünür ki, faktları müəyyən edən birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri iş üzrə ibtidai araşdırma zamanı hər hansı bir qanun pozuntusuna yol verilmədən toplanmış və birinci instansiya məhkəməsinin məhkəmə iclasında tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmış sübutlara, yəni, məhkumların ifadələri ilə yanaşı zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisinin və çoxsaylı şahidlərin ifadələrinə, məhkəmə ekspertizalarının rəylərinə, müxtəlif istintaq hərəkətlərinin aparılması haqqında protokollara və işə əlavə edilmiş sübut əhəmiyyətli sənədlərə, habelə maddi sübutlara əsaslanaraq, CPM-nin 145.1-ci maddəsinə uyğun qaydada araşdırılmış bütün sübutları mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirərək məhkumların hər birisinin əməlinin CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə tövsif edilməsi haqda qənaətə gəlmişlər. Kassasiya şikayətinin məzmunundan görünür ki, iş üzrə sübutların tam və hərtərəfli araşdı rılması, onların düzgün qiymətləndirilməsi, məhkumların təqsirliliklərinin sübuta yetirilməsi və onların əməlinin hüquqi tövsifi kimi məsələlər zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi tərəfindən mübahisələndirilmir və buna görə də, məhkəmə kollegiyası məhkumların təqsirliliyinə dair sübutların şərh edilməsini zəruri hesab etməyərək onların barəsində cəza tədbirinin seçilməsi ilə əlaqədar ilk növbədə qeyd edir ki, bu və ya digər cinayət, yaxud cinayətlər törətmiş şəxsə təyin edilən hər bir cəza həmin cinayətin (cinayətlərin) ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə və xarakterinə, təqsirkarı səciyyələndirən, habelə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallara, şəxsin cinayətin törədilməsində iştirakçılıq dərəcəsinə, onun həm bundan əvvəl, həm də bundan sonrakı davranışına və bu məsələnin həlli zamanı müh üm əhəmiyət kəsb edən digər hallara uyğun olmalı, cəzanın məqsədinə xidmət etməli və cəmiyyətdə tam mənada sosial ədaləti bərpa etməlidir. Bunu cinayət qanunvericiliyinin aşağıdakı normaları, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun hüquqi mövqeyi və Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun Qərarlarında məhkəmələrə ünvanlanmış izah və tövsiyələri tələb edir. Yalnız bu tələblərə, hüquqi mövqeyə və izah və tövsiyələrə əməl olunmaqla təqsirləndirilən şəxsə təyin edilmiş cəza ədalətli və qanuni hesab edilə bilər. Təsvir edilənlərdən çıxış edən məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin dəlillərinə cavab verilməsi üçün həmçinin qeyd etməyi lazım bilir ki, hazırki iş üzrə məhkum olunmuş şəxslərin təqsirli bilindikləri CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələrinin sanksiyasınd a on dörd ildən iyirmi ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə və ya ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzaları nəzərdə tutulmuşdur. Məhkəmə kollegiyası cinayət işinin materiallarını, o cümlədən iş üzrə qəbul edilmiş apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən çıxarılmış qərarı cinayət qanunvericiliyinin tələbləri ilə müqayisəli şəkildə yoxladıqda məhkumların barəsində seçilmiş cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin ağırlaşdırılmasına dair kassasiya şikayətində göstərilən dəlillərin və həmin dəlillərə əsasən irəli sürülmüş tələbin qəbuledilməz olmasını müəyyən edir və Məhkum1, Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2, hər birisinə CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə təyin olunmuş müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının açıq-aşkar yüngül hesab edilməsi, buna görə də, apellyasi ya instansiyası məhkəməsinin qərarının bu əsasa görə ləğv olunması üçün əsaslar görmür. Bu nəticəsi ilə bağlı məhkəmə kollegiyası aşağıdakılara istinad etməyi zəruri bilir. Belə ki, CM-nin 8.1-ci maddəsinə əsasən, cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilmiş cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni, cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. CM-nin 41.1-ci maddəsinin müddəalarından göründüyü kimi, cəza məhkəmə hökmü ilə təyin edilən cinayət-hüquqi xarakterli tədbirdir. Cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində bu Məcəllə ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlər yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. Cəzanın məqsədindən bəhs edən CM-nin 41.2-ci maddəsinə görə, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. CM-nin 58.1-ci maddəsində göstərilir ki, cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, bu Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Törədilmiş cinayətə görə nəzərdə tutulmuş cəzalardan daha ciddi cəza növü və ya həddi yalnız o halda təyin edilir ki, az ciddi cəza növü və ya həddi cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmir. CM-nin 58.3-cü maddəsinin tələblərinə görə, cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayət in xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Cinayət qanununda cəzanı yüngülləşdirən hallar CM-nin 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində, cəzanı ağırlaşdıran hallar isə - CM-nin 61.1.1 və 61.1.13-cü maddələrində nəzərdə tutulmuşdur. Eyni zamanda, CM-nin 59.2-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, cəza təyin edilərkən bu Məcəllənin 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da cəzanı yüngülləşdirən hal qismində nəzərə alına bilər. “Azərbaycan Respublikası CM-nin 32-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsinin IV hissəsinə uyğunluğu haqqında” Azərbaycan Respublikası Kons titusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 yanvar 1999-cu il tarixli qərarında ifadə etdiyi hüquqi mövqeyə görə, cinayət qanunvericiliyinə görə cəza törədilmiş cinayət üçün yalnız sitəm olmayıb, eyni zamanda, məhkumları islah etmək, tərbiyyələndirmək, habelə yeni cinayət edilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 512.2 və 519.0.4-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 10 fevral 2012-ci il tarixli Qərarında vurğulanır ki, CM-nin 9-cu maddəsinin mənasına görə, cinayət hüququ şəxsiyyəti, zərərçəkənin hüquqlarını, cəmiyyətin mənafeyini qorumaqla yanaşı, öz əməli ilə sadalanan dəyərlərə qəsd edən təqsirkar şəxs barəsində də humanist mövqedə durmalıdır. Humanizmin anlamı əməlin kriminallaşdı rılmasında və məsuliyyətin differensiasiyasında ədalət prinsipinin tələblərinin gözlənilməsini, cinayət tərkibinin məsuliyyətin yeganə hüquqi əsası hesab edilməsini, məsuliyyətin təqsir dərəcəsindən asılı olaraq fərdiləşdirilməsini, cinayət hüquqi təsir tədbirlərinə qənaət edilməsini, böyük ictimai təhlükə törətməyən əməlləri edən şəxslərin qanunla müəyyən edilmiş əsaslar olduqda məsuliyyətdən və cəzadan azad edilməsini nəzərdə tutur. Cinayət hüququnda humanizm - cinayət törədən şəxslərə cəza təyini zamanı, eləcə də, müxtəlif növ cəzadan şərti və şərtsiz azad etmə institutlarının tətbiqində xeyirxahlıq münasibətini ifadə edir. Azərbaycan Respublikasının cinayət qanununun bir sıra institutları məhz bu prinsipə əsaslanır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 59.1.9 və 60-cı maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” 2 aprel 2012-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayət qanunvericiliyində cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməsi məhkəmə tərəfindən cəza hüdudları daxilində cəzanın ədalətli təyin edilməsinə və təyin edilmiş cəzanın hər bir konkret halda fərdiləşdirilməsinə xidmət edir. Belə ki, məhkəmə cinayət mühakimə icraatı zamanı ittiham hökmü ilə cəza təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almalıdır. Bu baxımdan cəzanı yüngülləşdirən h alların düzgün müəyyən olunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. «Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli 4 saylı Qərarının 1-ci bəndinin 2 və 3-cü abzasında məhkəmələrə tövsiyyə edilmişdir ki, cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən CM-nin 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilmə şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Habelə cinayətin ictimai təhlükəliliyinin xarakteri qəsdin obyektindən, təqsirin formasından və əməlin Cinayət Məcəlləsinin 15-ci maddəsi ilə hansı cinayətlər kateqoriyasına aid edilməsindən asılıdır. Cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsi isə on un törədilmə hallarına (məsələn, cinayətkar niyyətin həyata keçirilmə dərəcəsi, üsulu, vurulmuş zərərin həcmi və baş vermiş nəticələrin ağırlığı, iştirakçılıqla törədilmiş cinayətlərdə təqsirli şəxslərin rolu və s.) əsasən müəyyən edilir. “Məhkəmə hökmü haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 24 dekabr 2021-ci il tarixli 15 saylı Qərarının 45-ci bəndində məhkəmələrin cəza təyini zamanı təqsirkara həm yüngüllük, həm də ağırlıq baxımından açıq-aşkar ədalətsiz cəza təyin edilməsi hallarına yol verməməli, CM-nin 58.3-cü maddəsinə əsasən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almaları tövsiyə e dilmişdir. Qərarın göstərilən bəndində həmçinin qeyd olunmuşdur ki, bu zaman hökmdə cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, habelə təqsirkarın şəxsiyyətini göstərən hansı konkret halların nəzərə alındığı göstərilməli, seçilən cəzanın və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirin təqsirləndirilən şəxsin islah olunması, ailəsinin həyat şəraitinə təsiri baxımından məqsədəuyğun olması izah edilməlidir. Qərarın 46-cı bəndində məhkəmələrə o, da izah edilmişdir ki, məhkəmələr cəza təyini məsələsinin həlli ilə əlaqədar təqsirləndirilən şəxsin istər cəzasını yüngülləşdirən, istərsə də, cəzasını ağırlaşdıran halları müəyyən edərkən, onların ittiham aktında bu qisimdə göstərilib-göstərilməməsindən asılı deyillər. Təhlil edilən Qərarın 47, 48, 53, 56-cı bəndlərinə görə, məhkəmələr CPM -nin 346.1.11- 346.1.14-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cəzanın təyini üzrə məsələlərin həlli zamanı hökmdə məhkəmənin gəldiyi nəticələrin motivlərinin göstərilməsini tələb edən CPM-nin 353.2.7-ci maddəsinə ciddi əməl etməlidirlər. "Qəsdən adam öldürmə işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 12 dekabr 2002-ci il tarixli Qərarının 21-ci bəndində göstərilmişdir ki, qəsdən adam öldürməyə görə cəza təyin edilərkən cinayətin baş verməsinin bütün halları, qəsdin növü, motivi və məqsədi, üsulu, edilmə mərhələsi və şəraiti, həmçinin təqsirkarın şəxsiyyəti, törətdiyi əmələ münasibəti, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınmalıdır. Eyni zamanda, zərərçəkmişin şəxsiyyətinə aid məlumatlar, onun təqsirkarla qarşılıqlı münasibəti, həmçi nin hadisəyə qədərki davranışı təhqiq olunmalıdır. CM-nin 57.1-ci maddəsinə əsasən, ömürlük azadlıqdan məhrum etmə yalnız sülh və insanlıq əleyhinə, müharibə cinayətləri ilə əlaqədar, şəxsiyyət, ictimai təhlükəsizlik və ictimai qayda və dövlət hakimiyyəti əleyhinə törədilmiş xüsusilə ağır cinayətlərə görə müəyyən edilir. Cinayət qanununun bu normasının mənasına, habelə cəza təyin etmənin prinsip və şərtlərinə görə, təqsirkara xüsusilə ağır cinayət törətdiyinə görə ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsinin mümkün olub-olmaması nəzərdən keçirilərkən ilk növbədə bu cinayətin halları ilə yanaşı onun xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, törədilmə halları, o cümlədən səbəb və şəraiti, nəticələri, üsulu, habelə şəxsn cinayətin törədilməsində rolu, ailə vəziyyəti, onun şə xsiyyətini səciyyələndirən hallar, cinayət törətməyə meyilli şəxs olub-olmaması, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilib-edilməməsi və sair nəzərə alınmalıdır. Bu zaman təqsirkara müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası deyil, ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi hökmdə əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə, məhkumlar Məhkum1, Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2, hər birisinin barəsində CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri cəza tədbirinin seçilməsi məsələsini həll edərkən birinci instansiyası məhkəməsi onların törətdyi cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi ilə yanaşı düzgün olaraq, məhkumlar Məhkum2, Məhkum3 və Məhkum5 himayələrində azyaşlı uşaqlarının olmalarını CM-nin 59.1.4-cü maddəsinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən hal kimi qiymətləndirib həm bu halı, həm də bütün məhkum olunmuş şəxslərin CM-nin 61-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cəzalarını ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini kifayət qədər nəzərə almış, bu hallara uyğun olaraq onlara təqsirli bilindikləri maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi barədə əsaslı nəticəyə gəlmiş və onlara təqsirli bilindikləri şəxsiyyət əleyhinə xüsusilə ağır cinayəti törətdiklərinə görə ömürlük azadlıqdan məhrum etmə növündə cəzanın təyin edilməsini məqsədə müvafiq bilməmiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsi də düzgün olaraq birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi hüquqi nəticə ilə razılaşmışdır. Belə ki, iş materiallarının zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisinin kassasiya şikayəti nin dəlilləri ilə müqayisəli təhlilindən görünür ki, məhkəmələr tərəfindən məhkumları törətdikləri cinayət əməlinin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, məhkumların şəxsiyyəti, onların ailə vəziyyəti nəzərə alınmaqla, cəzanın sosial ədalətin bərpası, məhkumların islah edilməsi və başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayələrin qarşısının alınması məqsədlərini təmin edə bilən, kifayət qədər ədalətli cəzalar təyin edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası birinci və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin həmin nəticəsini qanuni və ədalətli hesab edərək qeyd edir ki, bu nəticə həm cəza təyini ilə bağlı yuxarıda təsvir edilənlərə, həm də cinayət qanunvericiliyinin normalarının tələblərinə uyğundur. Bu baxımdan, məhkəmə kollegiyası göstərilənlərlə bağlı cinayət işinin materiallarına və həmin iş üzrə topl anmış sübutlara istinadən məhkum olunmuş şəxslərin ömürlük cəmiyyətdən təcrid edilməsi üçün əsaslar müəyyən etmir və bu haqda birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin mövqeyi ilə razılaşır. Kassasiya şikayətində göstərilən dəlillərlə bağlı məhkəmə kollegiyası həmçinin qeyd etməyi lazım bilir ki, cinayət törətmiş şəxs barəsində daha sərt cəza tədbirinin seçilməsinin zəruriliyi o halda nəzərdən keçirilə bilər ki, iş üzrə hansısa cəzanı ağırlaşdıran hal cəza təyin edən məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmamış olsun, yaxud da məhkəmənin istinad edərək cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi qiymətləndirdiyi hallar şəxsin törətdiyi cinayətin ictmai təhlükəlilik dərəcəsini azaldan və bilavasitə cinayət törətmiş şəxsin özünün şəxsiyyətini səciyyələndirən hallara aid olmasın. Kassasiya şikayətinin məzmunundan göründüyü kimi, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21 bu məsələlərlə bağlı heç bir dəlil irəli sürməmiş və hər hansı əsaslandırma aparmamış və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin məhkumlara təyin olunmuş cəzanın ağırlaşdırılmasına əsas ola bilən mötəbər sübutlara istinad etməmişdir. Halbuki, CPM-nin 139.0.5-ci maddəsi cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıranhalların da yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilməsini tələb edir. Kassasiya şikayətində irəli sürülmüş tələblə, yəni həmin şikayətə baxan kassasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən Məhkum1, Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2 ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi haqqında qərarın qəbul edilməsinə dair tələblə bağlı məhkəmə kollegiyası CPM-nin 419-cu maddəsinin tələblərindən çıxış edərək vurğulayır ki, həmin tələblərə görə kassasya instansiyası məhkəməsinin təqsirkarların vəziyyətini hər hansı şəkildə pisləşdirən, o cümlədən onlara təyin olunmuş cəzanın ağırlaşdırılması barədə qərar qəbul etmək səlahiyyəti yoxdur və məhkəmə kassasiya şikayətində və ya kassasiya protestində istinad bu haqda dəlilləri əsaslı hesab etdikdə iş üzrə apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını və ya hökmünü ləğv etməklə işin yeni apellyasiya baxışına təyin olunması haqqında qərar qəbul edir. Hazırki iş üzrə məhkəmə kollegiyası məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5 və Məhkum6 açıq-aşkar yüngül cəzanın təyin edilməsi və həmin cəzanın ağırlaşdırılması, yəni onlara ömürlük azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi barədə kassasiya şikayətinin dəl illərini və bu dəlillər üzərində qurulmuş tələbi qəbul edilməz sayır və buna görə də kassasiya şikayətinin təmin edilməsini mümkün bilmir. Belə olan halda, məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin təmin edilməsi barədə zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21un, kassasiya şikayətinin təmin edilməməsi haqda isə məhkumlar Məhkum2, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum5 müdafiəçisi Ə.H.Sarıyevin, Məhkum1 müdafiəçisi A.V.Mirzəzadənin və dövlət ittihamçısı H.B.İmranovun çıxışlarını dinləyib, yuxarıda göstərilən əsaslara görə hesab edir ki, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21un kassasiya şikayəti təmin edilməməli, Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5 və Məhkum6, hər birisinin CM-nin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddəsi ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin C inayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarı isə həmin şikayətə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Q Ə R A R A A L D İ: Məhkumlar Məhkum5, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum2 ərizələri təmin edilsin. Məhkumlar Məhkum2, Məhkum4, Məhkum6, Məhkum3 və Məhkum5 müdafiəçisi Sarıyev Əjdər Hakim oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətləri və Məhkum4 kassasia şikayətinə əlavəsi geri qaytarılsın və həmin kassasiya şikayətləri və kassasiya şikayətinə əlavə üzrə icraata xitam verilsin. Zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X21nun kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Məhkum1, Məhkum2, Məhkum3, Məhkum4, Məhkum5 və Məhkum6, hər birsinin Azərbaycan Re spublikası Cinayət Məcəlləsinin 120.2.1 və 120.2.4-cü maddələri ilə məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 11 may 2022-ci il tarixli qərarı baxılmış kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın.