Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-313/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-313/2021 27.01.2021 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası hakimlər Yusifov Şahin Yaşar oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Kərimov Fərhad Abdulkərim oğlu və Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlundan ibarət tərkibdə, Adilova Nigar Vidadi qızının katibliyi ilə, dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İsgəndərov Coşqun Ramiz oğlunun iştirakı ilə, Şəki Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2018-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CM-nin) 178.3.1, 178.3.2, 206.4 və 320.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarından Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əsasən işə baxaraq, MÜƏYYƏN E T D İ: Şəki Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2018-ci il tarixli hökmü ilə (hakimlər Səmədov Xəqani Hacı oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Ramazanov Camal Cümar oğlu və Hüseynov Rəşid İnqilab oğlundan ibarət tərkibdə) Məhkum, xx xxxxxxx 1989-cu il tarixdə Göygöl rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, himayəsində iki azyaşlı uşağı olan, fərdi əməklə məşğul olmuş, məhkumluğu olmayan, 1 ünvanda yaş amış, CM-nin 178.3.1, 178.3.2, 206.4 və 320.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib, CM-in 178.3.1, 178.3.2-ci maddələri ilə 8 (səkkiz) il müddətə, CM-in 206.4-cü maddəsi ilə 8 (səkkiz) il müddətə, CM-in 320.2-ci maddəsi ilə 9 (doqquz) ay müddətə, CM-in 66.3-cü maddəsinə əsasən isə ona təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmişdir. Həmin hökmlə həmçinin X22 və X18 da CM-nin 178.3.1, 206.4 və 320.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək müxtəlif cəzalara məhkum edilmişlər. İşin halları: Məhkəmənin hökmünə əsasən, Məhkum o, 2016-cı ilin əvvələrində X29 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəf indən yaradılmış X26 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə, etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin külli miqdarda əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs4 mülkiyyətində olan və xx xxx 2013-cü ildə "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 78/2013 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 105.000 manat təşkil edən "Audi R8” markalı, WUAZZZ427AN000467 ban nömrəli, 2009-cu il buraxılışlı, AZ **-UE-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti i lə aldıqdan sonra istintaqa məlum olmayan yolla əldə etdiyi "VAZ-2106” markalı avtomobilə təhkim edilmiş AZ **-XO-*** dövlət qeydiyyat nişanını "Audi R8” markalı avtomobildə istifadə edərək qeydiyyat nişanlarını dəyişdirdikdən sonra X23 onun verdiyi şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti əsasında avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla onun adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə külli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra idarə etdiyi həmin avtomobillə X23lə birlikdə Qazax rayon ərazisində yerləşən "Şıxlı” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün o, öz adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən saxta sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxx 2016-cı il tarixdə saat 01:46-da Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı Gürcüstan istiqamətinə keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində X29, X7, X14 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış X26, X8, X15 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razı laşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin külli miqdarda əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs10 mülkiyyətində olan və xx xxxxxxx 2014-cü ildə "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin NRAVT-0127 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 85.000 manat təşkil edən "Porsche Panamera” markalı, WP0ZZZ97ZEL080320 ban nömrəli, 2014-cü il buraxılışlı, AZ **-OS-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili Zərərçəkmiş şəxs10 etibarnamə əsasında X25 öz adına müqaviləyə əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra istintaqa məlum olmayan yolla əldə etdiyi "VAZ-21723” markalı avtomobilə təhkim edilmiş AZ **-SX*** dövlət qeydiyyat nişanını "Porsche Panamera” markalı avtomobildə istifadə edər ək qeydiyyat nişanlarını dəyişdirdikdən sonra avtomobili X24ə vermiş, X24 isə avtomobili Gəncə şəhərində X23ə vermiş, X23də öz növbəsində onun verdiyi şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti əsasında avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla onun adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə külli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X24in idarə etdiyi həmin avtomobillə X23lə birlikdə Qazax rayon ərazisində yerləşən "Şıxlı” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün o, öz adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxx 2016-cı il tarixdə saat 20:07-də Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı Gürcüstan istiqamətinə keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində X29 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış X26 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs1 mülkiyyətində olan və xx xxxxxxx 2014-cü ildə "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 36.000 manat təşkil edən "Mercedes ML350” markalı, 4JGBB8GB4AA585455 ban nömrəli, 2010-cü il buraxılışlı, AZ 90-DO- 091 dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra avtomobili X24ə vermiş, X24 isə avtomobili Gəncə şəhərində X23ə vermiş, X23də öz növbəsində onun verdiyi şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti əsasında avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla onun adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xey li miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X24in idarə etdiyi həmin avtomobillə X23lə birlikdə Qazax rayon ərazisində yerləşən "Şıxlı” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün o, öz adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxx 2016-cı il tarixdə saat 3:32-də Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı Gürcüstan istiqamətinə keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələ rində X29 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış, şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs7 mülkiyyətində olan və xx xxxxxxxx 2013-cü ildə "Bank VTB (Azərbaycan)” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 117********** nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 34.000 manat təşkil edən "X44” markalı, KMHSU81CDDU205659 ban nömrəli, 2013-cü il buraxılışlı, AZ 10TM-282 qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsa sən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra istintaqa məlum olmayan yolla əldə etdiyi "QAZ-24” markalı avtomobilə təhkim edilmiş AZ **-EX-*** qeydiyyat nişanını "X44” markalı avtomobildə istifadə edərək qeydiyyat nişanlarını dəyişdirdikdən sonra X23 onun verdiyi şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti əsasında avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla onun adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X23in idarə etdiyi həmin avtomobillə Qazax rayon ərazisində yerləşən "Şıxlı” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçir ilməsi üçün o, öz adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxxxx 2016-cı il tarixdə saat 04:20-də Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində X29 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış, şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, də stə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs6 mülkiyyətində olan və xx xxxx 2013-cü ildə "Bank VTB (Azərbaycan)” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 1152xx-xx10809 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 35.000 manat təşkil edən "Kia Sorento” markalı, KNAKU813DD5429360 ban nömrəli, 2013-cü il buraxılışlı, AZ **-EE-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra istintaqa məlum olmayan yolla əldə etdiyi "QAZ-31029” markalı avtomobilə təhkim edilmiş AZ **-BG-*** qeydiyyat nişanını "Kia Sorento” markalı avtomobildə istifadə edərək qeydiyya t nişanlarını dəyişdirdikdən sonra X23 onun verdiyi şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti əsasında avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla onun adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X23in idarə etdiyi həmin avtomobillə Qazax rayon ərazisində yerləşən "Şıxlı” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün o, öz adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxxxx 20 16-cı il tarixdə saat 0:20-də Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində Gürcüstan Respublikası vətəndaşları X26, X27 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış X18, X22 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs12 mülkiyyətində olan və xx xxxxxxx 2014-cü ildə “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 35.500 manat təşkil edən “X39 Prado” markalı, JTEBU25J285134349 ban nömrəli, 2008-ci il buraxılışlı, AZ **-OJ-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra o, tanışı X10 şəxsiyyət vəsiqəsinin surətini X26ə verərək avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla X22in adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X18in idarə etdiyi həmin avtomobillə X22lə birlikdə Qazax rayon ərazisində yerləşən “Sınıq körpü ” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün X22 adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxxx 2016-cı il tarixdə saat 02:32-də Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində Gürcüstan Respublikası vətəndaşları X26, X27 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış, X18, X16 və şəxsiyyətləri i stintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs5 mülkiyyətində olan və xx xxxxxx 2013-cü ildə “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 1834 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 50.000 manat təşkil edən “X40” markalı, JTMHT05J595048413 ban nömrəli, 2009-cu il buraxılışlı, AZ **-FF-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə X29 aldıqdan sonra X18ə vermiş, X18 istintaqa məlum olmay an yolla əldə etdiyi “VAZ-21011” markalı avtomobilə təhkim edilmiş AZ **-FL-*** qeydiyyat nişanını “X40” markalı avtomobildə istifadə edərək qeydiyyat nişanlarını dəyişdirdikdən sonra onun şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti əsasında X26 tərəfindən avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla onun adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X18in idarə etdiyi həmin avtomobillə Balakən rayon ərazisində yerləşən “Mazımçay” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün o, öz adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcü standa satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxx 2016-cı il tarixdə saat 7:10-da Balakən Gömrük İdarəsinin Mazımçay gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində Gürcüstan Respublikası vətəndaşları X26, X27 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış, X18, X11 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzi fələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs2 mülkiyyətində olan və xx xxxx 2014cü ildə "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 062/f-14 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 20.000 manat təşkil edən "Audi Q7” markalı, WA1AV74L87D041797 ban nömrəli, 2006-cı il buraxılışlı, AZ **-UE-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra istintaqa məlum olmayan yolla əldə etdiyi "VAZ-2101” markalı avtomobilə təhkim edilmiş AZ **-HR-*** qeydiyyat nişanını "Audi Q7” markalı avtomobildə istifadə edərək qeydiyyat nişanlarını dəyişdirdikdən sonra tanışı X31in şəxsiyyət vəsiqəsinin surətini X2 6ə verərək avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla X31in adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X18in idarə etdiyi həmin avtomobillə X31lə birlikdə Qazax rayon ərazisində yerləşən "Sınıq Körpü” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün X31 adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxx 2016-cı il tarixdə saat 23 radələrində Tovuz Gömrük İdarəsinin Sınıq Körpü gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib Dövlət Sərhəd Xidmətinin N nömrəli hərbi hissəsinin Qazax rayonu ərazisində yerləşən X34 Məntəqəsinə gətirmiş, saat 23:57-də Gürcüstan istiqamətində keçirərkən Dövlət Sərhəd Xidmətinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılmışdır. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrində Gürcüstan Respublikası vətəndaşları X26, X27 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış, X18, X23 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələri ni öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs9 mülkiyyətində olan və xx xxxx 2015ci ildə "xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 225/f-15 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 20.000 manat təşkil edən "Mazda CX-9” markalı, JMZTB89A800102268 ban nömrəli, 2009-cu il buraxılışlı, AZ **-NH-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra tanışı X37un şəxsiyyət vəsiqəsinin surətini X26ə verərək avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla X37un adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X18in idarə etdiyi həmin avtomobillə X37la birlikdə Balakən rayon ərazisində yerləşən "Mazımçay” gömrük məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün X37un adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxx 2016-cı il tarixdə saat 7:21-də Balakən Gömrük İdarəsinin Mazımçay gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən 2016-cı ilin əvvələrind ə Gürcüstan Respublikası vətəndaşları X26, X27 və istintaqa şəxsiyyəti məlum olmayan digər şəxslər tərəfindən yaradılmış, X18, X22 və şəxsiyyətləri istintaqa məlum olmayan digər şəxslərdən ibarət mütəşəkkil dəstənin tərkibində qabaqcadan hazırlanmış plana uyğun olaraq cinayətin törədilməsi üsulunun müəyyən edilib, dəstə üzvlərinin hərəkətləri razılaşdırılaraq vəzifələrini öz aralarında bölməklə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə Zərərçəkmiş şəxs8 mülkiyyətində olan və xx xxxxxxx 2013-cü ildə “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 1794 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü edilmiş qiyməti 15.000 manat təşkil edən “X36” markalı, WP0ZZZ97ZEL080320 ban nömrəli, 2010-cü il buraxılışlı, AZ **-XS-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili aralarında olan şifahi razılaşmaya əsasən banka ödənilməli olan kredit və digər borclarını ödəmək şərti ilə aldıqdan sonra tanışı X10 şəxsiyyət vəsiqəsinin surətini X26ə verərək avtomobilə hüquq verən nəqliyyat vasitəsinin saxta qeydiyyat şəhadətnaməsini qanunsuz olaraq istintaqa məlum olmayan yolla X22in adına hazırladaraq həmin avtomobili ələ keçirib zərərçəkmiş şəxsə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq etmiş, bundan sonra təkrarən X18in idarə etdiyi həmin avtomobillə X22lə birlikdə Balakən rayon ərazisində yerləşən “Mazımçay” sərhəd nəzarət məntəqəsinə gəlmiş, avtomobili Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirilməsi üçün X22 adına hazırlanmış saxta sənədlərdən bilə-bilə qanunsuz istifadə etməklə Gürcüstanda satıb pulu ələ keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasın ın gömrük sərhədindən sənədlərdən aldatma yolu ilə istifadə edərək avtomobili xx xxxxxx 2016-cı il tarixdə saat 4:09-də Balakən Gömrük İdarəsinin Mazımçay gömrük postundan təkrar idxal etməmək niyyətilə Gürcüstan istiqamətinə Azərbaycan Respublikası gömrük sərhədindən külli miqdarda malı keçirib qaçaqmalçılıq etmişdir. Hökmdən Məhkum və onun müdafiəçisi Müdafiəçi5, məhkum X22 və onun müdafiəçisi Müdafiəçi4 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının (hakimlər Hüseynov Mirbahəddin Mirdamət oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Əliyev Rafail Əyyub oğlu və Şükürov İmanverdi Həşimxan oğlundan ibarət tərkibdə) xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarı ilə apellyasiya şikayətləri qismən təmin edilmiş, Şəki Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2018-ci il tarixli hökmü dəyişdirilmiş, Məhkum, X18 və X17 CM-nin 320.2-ci maddəsi ilə elan olunmuş ittiham üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlbetmə müddətinin keçməsi nəzərə alınaraq onlar barəsində həmin maddə ilə cinayət təqibinə xitam verilmiş. Buna uyğun olaraq Məhkum, X18 və X17 CM-nin 320.2-ci maddəsi ilə cəzaların təyin edilməsinə dair müddəalar ləğv edilmiş, Məhkum CM-nin 178.3.1, 178.3.2 və 206.4-cü maddələri ilə CMnin 66.3-cü maddəsinə əsasən cinayətlərin məcmusu üzrə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 10 (on) il 6 (altı) ayadək, X22ə CM-nin 178.3.1 və 206.4cü maddələri ilə CM-nin 66.3-cü maddəsinə əsasən cinayətlərin məcmusu üzrə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 7 (yeddi) il 6 (altı) ayadək, X18ə CM-nin 178.3.1 və 206.4-cü maddəl əri ilə CM-nin 66.3-cü maddəsinə əsasən cinayətlərin məcmusu üzrə təyin olunmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 8 (səkkiz) il 6 (altı) ayadək endirilmiş, hökm qalan hissədə isə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarından Məhkum kassasiya şikayəti verərək həmin qərarın ləğv edilməsini və işin yenidən apellyasiya baxışına təyin edilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Məhkum kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi onun barəsindəki cinayət işinə baxarkən düzgün və ədalətli qərar qəbul etməmişdir. Belə ki, həmin məhkəmə qanunun tələblərini pozaraq heç bir cinayət törətmədiyi halda onun əsassız olaraq məhkum olunmasına dair birinci instansiya məhəməsinin hökmünü qüvvədə saxlamışdır, halbuki o, heç kimin əmlakını mənimsəməmiş və yalnız ona etibar edilmiş avtomaşınları pul müqabilində idarə etmişdir. Eyni zamanda məhkum kassasiya şikayətində ona həddindən artıq ağır cəzanın təyin edilməsini də qeyd etmişdir. Şikayətində göstərdiyi hallara istinad edən həmin halların nəzərə alınmasını və Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarının ləğv edilərək işin yenidən apellyasiya baxışına qaytarılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş edir. Məhkəmə iclasının keçiriləcəyi yer və vaxt barədə qanuna müvafiq məlumatlandırılmış zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxs12, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs7 və Zərərçəkmiş şəxs8 naməlum səbə bdən məhkəmə iclasına gəlmədiklərinə və bunun səbəbi barədə məlumat vermədiklərinə görə, məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CPM-nin) 419.4-cü kassasiya şikayətinə zərər çəkmiş şəxslərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün bilmişdir. Hüquqi məsələlər: Göründüyü kimi, Məhkum kassasiya şikayətinin əsas dəlili ondan ibarətdir ki, məhkumun ona ittiham olunmuş cinayət əməllərini törətməsi sübuta yetirilməmiş, məhkəmələr əhəmiyyətli sübutlara düzgün hüquqi qiymət verməmiş, məhkum edilmiş şəxsin ona ittiham olunmuş cinayət əməlini törətməsi sübuta yetirilmədiyi halda, o, əsassız və qanunsuz olaraq təqsirli bilinib məhkum edilmişdir. Eyni zamanda Məhkum həmin şikayətində ona təyin olunmuş cəzanın açıq-aşkar ağır olmasını da iddia edir. B ununla da, məhkum apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən çıxarılmış qərarın ləğv edilməli olması haqqında tələblərini CPM-nin 416.1.11 və 46.1.21-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarla əlaqələndirmişdir. CPM-nin 416.1.11 və 416.1.21-ci maddələrinin tələblərinə görə isə, kassasiya instansiyası məhkəməsi aşağıdakı hallarda apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını kassasiya qaydasında ləğv etmək və ya dəyişdirmək hüququna malikdir: 416.1.11. məhkəmə cinayət təqibini istisna edən halların mövcudluğuna baxmayaraq ittiham hökmü çıxardıqda. 416.1.21. məhkəmə məsuliyyəti ağırlaşdıran və ya yüngülləşdirən halları nəzərə almadan cəza təyin etdikdə. Odur ki, məhkəmə kollegiyası Məhkum kassasiya şikayətini kassasiya qaydasında baxılmalı olan müraciət kimi görür və buna gör ə onun məhkum olunmasına dair cinayət işinin materiallarını və həmin iş üzrə çıxarılmış yekun məhkəmə aktlarını yoxlayıb aşağıdakıları qeyd edir. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını CPM-nin 419-cu maddəsi müəyyən edir. Ümumi şəkildə kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərini müəyyən edən CPM-nin 419.1-ci maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti üzrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayət liliyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi, habelə birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən çıxarılmış hökm və qərarların icrası və buna nəzarətin həyata keçirilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. CPM-nin 419.11-ci maddəsinin tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmeti olmayan faktları müəyyən edə və ya onları sübuta yetirilmiş hesab edə bilməz. Məhkəmə kollegiyası qanunvericiliyin tələblərinə əsaslanaraq onu da qeyd edir ki, kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarından verilmiş kassasiya şikayətinə və ya kassasiya prot estinə əsasən işə baxaraq və bu baxışın nəticəsi olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş məhkəmə aktına münasibətini bildirməklə CPM-nin 419.10-cu maddəsində sadalanan qərarlardan birini, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişiklik edilmədən saxlanılması, həmin hökm və ya qərarın ləğv edilməsi və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsi və ya cinayət işinin icraatına xitam verilməsi, yaxud da onların dəyişdirilməsi haqqında qərar, habelə hökmün və ya məhkəmənin digər qərarının icrası qaydasında icraat üzrə məhkəmə qərarını ləğv edərək, birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul edir (o şərtlə ki, həmin qərar məhkum edilmiş şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılması ilə nəticələnməsin). Ümumiyyətlə, kassasiya instansiyası məhkəməsinin kassasiya müraciətlərinə baxılması üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını CPM-nin 419 və 416-cı maddələri müəyyən edir. Bu baxışın nəticəsində kassasiya kollegiyası tərəfindən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi əsasları isə CPM-nin 416-cı maddəsində müəyyən edilmişdir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda Ali Məhkəmənin Cinayət Kollegiyası apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Bundan başqa, kassasiya instansiya məhkəməsində məhkəmə baxışının predmetini qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktları təşkil etdiyindən, bu instansiyada işin halları araşdırılmır, yeni süb utlar təqdim edilmir və mövcud sübutlara hüquqi qiymət verilmir. Kassasiya qaydasında hökm və ya qərarın qanuniliyi, başqa sözlə birinci və ya apellyasiya instansiya məhkəməsində işə baxılarkən və mübahisə edilən hökm və ya qərar qəbul edilərkən maddi və ya prosessual hüquq normalarının, yəni cinayət qanununun və CPM-nin normalarının tələblərinə əməl edilib-edilməməsi yoxlanılır. Beləliklə, şərh edilənlərdən belə nəticə hasil olur ki, cinayət-prosessual qanunvericiliyinin tələblərinə görə, sübutların araşdırılması və qiymətləndirilməsi birinci və apellyasiya instansiya məhkəməsinin səlahiyyətlərinə aiddir, sübutların araşdırılması dedikdə isə təkcə məhkəmə iclasında prosessual statusa malik olan şəxslərin dindirilmələri, ekspertizaların təyin edilib keçirilməsi, sübut əhəmiyyətli sənədləri n tələb olunub alınması və tədqiq edilməsi və digər istintaq hərəkətlərinin aparılması deyil, həm də ibtidai araşdırma zamanı toplanmış sübutların elan olunması, onların qanuna müvafiq qaydada tədqiq edilməsi və qiymətləndirilməsi, bir sübutun digərinə münasibətdə üstünlüyünün müəyyən olunması və onların şəxsin hər hansı cinayətin törədilməsində tətqsirli bilinməsi üçün kifayət edib-etməməsi başa düşülür. Məhkəmə kollegiyası vurğulayır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 12-ci maddəsinin İ hissəsi insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təmin edilməsini dövlətin ali məqsədi olduğunu təsbit edir. Dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Hər kəsin hüquq və azadlıqlarının dövlət tərəfindən müdafiəsinə təminat verən Konstitusiya müddəaları, həmçinin cinayət törətməkdə təqsiri olmayan şəxslərin cinayət prosesini həyata keçirən orqanların vəzifəli şəxslərinin və ya hakimlərin özbaşına hərəkətləri ilə qanunsuz şübhə altına alınmasının, ittiham və ya məhkum edilməsinin yol verilməz olduğunu ehtiva edir. Qanunçuluq prinsipi təsbit edilmiş CPM-nin 10.1-ci maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmələr və cinayət prosesinin iştirakçıları Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, bu Məcəllənin, Azərbaycan Respublikasının digər qanunlarının, habelə Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin müddəalarına ciddi əməl etməlidirlər. CPM-nin 12.1 və 12.3-cü maddələrinə görə, cinayət prosesini həyata keçirən orqanlar cinayət prosesində iştirak edən bütün şəxslərin Konstitusiya ilə təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına riayət olunmasını təmin etməlidirlər. CPM-nin 33.1-33.4-cü maddələrinin tələblərindən görünür ki, hakimlər cinayət mühakimə icraatının həyata keçirilməsində cinayət işi üzrə toplanmış sübutları bu Məcəllənin tələblərinə əsasən qiymətləndirirlər. Cinayət mühakimə icraatı həyata keçirilərkən bu Məcəllənin 125, 144-146-cı maddələrinin müddəalarının pozulması yolverilməzdir. Cinayət prosesində heç bir sübutun və digər materialın qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Hakimlərin sübutlara və sair materiallara qərəzli münasibət bəsləməsi, mövcud hüquqi prosedur daxilində tədqiq edilənədək sübut və digər materiallardan birinə digərinə nisbətdə çox və ya az əhəmiyyət verilməsi yolverilməzdir. CPM-nin 138.1-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, sübutetmə ittihamın qanuni, əsaslı və ədalətli həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən halların müəyyən edilməsi məqsədi ilə sübutların əldə edilməsindən, yoxlanılmasından və qiymətləndirilməsindən ibarətdir. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi müxtəlif ölkələrə qarşı qəbul etdiyi Qərarlarında dəfələrlə vurğulamışdır ki, təqsirləndirilən şəxsin təqsirliliyi barədə məhkəmənin nəticəsi həm yetərlilik, həm də inandırıcılıq tələblərinə uyğun olmalı, onun əsasını isə yalnız elə sübutlar təşkil etməlidir ki, qanuna müvafiq, yəni qanuni yolla əldə olunmuş olsun. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “V.Bayramov və qeyrilərinin şikayətləri üzrə” xx xxxxxxxx 2005-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessua l qanunvericiliyin tələbinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. (CPM-nin 349.3-cü maddəsi)... Məhkəmə hökmünün əsaslılığının şərtlərindən biri də hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır. (CPM-nin 28.5-ci maddəsi) Məhkum barəsindəki cinayət işinin materiallarından göründüyü kimi, ilk növbədə faktları araşdırmaq və müəyyən etmək səlahiyyətləri üzərinə qoyulmuş birinci instansiyası məhkəməsi təqdim olunan sübutları (ibtidai araşdırma zamanı toplanmış bəzi fərqli sübutlarla birlikdə) araşdırmaqla və onları CPM-nin 145.1-ci maddəs inin tələblərinə müvafiq qaydada mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirməklə məhkumun hökmdə təsvir edilən cinayət əməllərini törətməsi barədə nəticəyə gəlmiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsi də həmin sübutların tədqiq edərək araşdırılmış sübutların Məhkum təqsirli olmasına dəlalət etməsini və belə qənaətə gəlmək üçün onların kifayət etməsini hesab edərək bu nəticə ilə razılaşmışdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin işin faktiki halları ilə bağlı gəldikləri bu nəticə düzgündür, qanunidir və bu baxımdan həmin nəticənin şübhə altına alınması üçün heç bir qanuni əsas yoxdur. İstər ibtidai araşdırma zamanı, istərsə də məhkəmə iclaslarında Məhkum özünü ona elan olunmuş ittiham üzrə cinayət əməlləri törətməkdə təqsirli bilməsə də, onun həmin əməlləri törətməsi hazırki iş üzrə məhkum olunmuş digər şəxslərin, zərər çəkmiş şəxslərin, şahidləri ifadələri, işə əlavə edilmiş və sübut əhəmiyyyətinə malik olan bir çox sənədlərlə, məhkəmə ekspertizalarının rəyləri ilə və ibtidai araşdırma zamanı toplanmış, birinci instansiya məhkəməsinin məhkəmə iclasında isə tədqiq edilmiş digər sübutlarla tam təsdiq edilir. İş materiallarından görünür ki, istər ibtidai araşdırma zamanı, istərsə də işə məhkəmələrdə baxılarkən həm istintaq orqanı, həm də məhkəmələr tərəfindən, məhkumun kassasiya şikayətində göstərilən dəlillərin əksinə olaraq, sübutların toplanması və araşdırılması zamanı hər hansı bir qanun pozuntusuna yol verilməmiş, aparılmış istintaq hərəkətlərinin hamısı, o cümlədən təqsirləndirilən şəxslərin, zərər çəkmiş ş əxslərin və şahidlərin ifadələri qanuna müvafiq qaydada tərtib edilmiş müvafiq protokollarda öz əksini tapmış, işə əlavə olunmuş sənədlər və başqa sübutlar qanuni prosedurlar daxilində, cinayət-mühakimə icraatının prinsiplərinə əməl olunmaqla və sübutetməyə dair CPM-nin 138-146-cı maddələrinin tələbləri gözlənilməklə əldə olunmuşdur. Həmçinin birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri Məhkum təqsirli olması hissəsində yekun məhkəmə aktlarının əsaslandırılması zamanı yolverilməz sübutlardan istifadə etməmiş və əsaslandıqları sübutların qəbuledilməzliyinin əsasını təşkil edən, CPM-nin 125.2-ci maddəsində göstərilmiş hər hansı kobud qanun pozuntusuna yol verməmişlər. Bundan başqa, apellyasiya instansiyası məhkəməsi işə baxılması zamanı natamamlığa, qeyri-obyektivliyə, cinayət prosesi işt irakçılarının hüquqlarının pozulmasına yol verməmiş və məhkəmə iclasları ağlabatan müddətlərdə cinayət mühakimə icraatının prinsiplərinə uyğun olaraq keçirilmişdir. Məhkəmə baxışları zamanı həmçinin “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş ədalətli və qərəzsiz məhkəmə baxışına malik olmaq, müdafiə, təqsirləndirilən şəxsin lehinə və əleyhinə ifadələr vermiş şahidləri dindirmək və başqa hüquqların pozulmasına da yol verilməmişdir. Araşdırılmış sübutlar birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarında ətraflı şərh edildiyindən məhkəmə kollegiyası onların yenidən təsvir edilməsinə ehtiyac görmür və bu sübutların məcmusundan çıxış edərək məhkumun kassasiya müraciətində irəli sü rülmüş məhkəmə qərarının ləğv edilməsi (o cümlədən, təqsirliliyinin sübuta yetirilməməsinə baxmayaraq, onun barəsində CM-nin 178.3.1, 178.3.2 və 206.4-cü maddələri ilə təqsirli bilinməsinə dair yekun qərarın çıxarılması haqqında iddianın) əsaslılığını yoxlayarkən məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş işin faktik hallarını nəzərə almaya və Məhkum məhkəmə qərarlarının mübahisələndirilməsi üçün gətirdiyi faktik hallardan çıxış edə, beləliklə də onları mübahisələndirilən qərarın ləğv edilməsini və yaxud dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar kimi qiymətləndirə bilməz. Məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallardan çıxış etmək barədə məhkəmə kollegiyasının qənaəti həm də ondan irəli gəlir ki, mahiyyətcə kassasiya şikayətinin dəlilləri ilə eynilik təşkil edən dəlillər Məhkum tərəfindən a pellyasiya instansiyası məhkəməsi qarşısında da irəli sürülmüş və həmin məhkəmə apellyasiya müraciətinin dəlilləri ilə əlaqədar birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticələrin düzgün olub-olmamasını yoxlayıb sübutlar və sübutetmə, cinayəti təşkil edən faktik halların müəyyən edilməsi, faktik hallara cinayət qanunu normalarının tətbiqi, birinci instansiya məhkəməsində cinayət-prosessual qanunun tələblərinə, o cümlədən təqsirləndirilən şəxsin prosessual hüquqlarına əməl olunması məsələlərində hər hansı bir pozuntu aşkar etməmiş, CM-nin 178.3.1, 178.3.2 və 206.4-cü maddələrinin dispozisiyalarından və cinayət qanununun ümumi hissəsinin müddəalarına əsaslanaraq, CM-nin 320.2-ci maddəsi ilə irəli sürülmüş ittiham üzrə cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddətinin keçməsi, lakin məhkumun hərək ətlərində CM-nin 178.3.1, 178.3.2 və 206.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətlərin tərkiblərinin olması, bu maddələr ilə onun təqsirli bilinməsini və cəzalandırılmasını istisna edən halların, o cümlədən CPM-nin 42.1-ci maddəsində təsbit edilmiş bəraətin əsaslarının olmaması haqqında nəticəyə gəlmişdir. Məhkəmə kollegiyası bu nəticə ilə razılaşaraq və Məhkum əsassız məhkum edilməsi ilə bağlı kassasiya şikayətinin dəlillərini qəbul edilməz sayaraq hesab edir ki, məhkumun ona ittiham olunmuş cinayətləri sübuta yetirilməsi və onun əməllərinin hüququ tövsifi barədə qənaətləri həmçinin formalaşmış məhkəmə təcrübəsinə və bu təcrübənin əsaslarını müəyyən edən qanunun tələbləri ilə yanaşı həmçinin Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun aşağıda göstərilən qərarlarının tövsiyələrindən də irəli gəlir. Belə ki, “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxx 2015-ci il tarixli qərarında məhkəmələrə tövsiyə olunur ki, nəzərə alınsın ki, Cinayət Məcəlləsinin İX bölməsinin iyirmi üçüncü fəslində nəzərdə tutulmuş başqa talama cinayətlərindən fərqli olaraq dələduzluq cinayəti aldatma və ya etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə törədilir və əmlak sahibi öz əmlakını və ya ona olan hüququnu başqa şəxslərə yalan vədlərin təsiri altında könüllü surətdə verir. Törədilmiş əməl o halda CM-nin 178-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə və ya aldatma yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə hesab edilir ki, şəxsin niyyəti əmlakı ələ keçirərkən və ya əmlak hüquqları əldə edərkən hər hansı öhdəliyin yerinə yetirilməsinə deyil, özgənin əmlakının əvəzsiz və qanunsuz olaraq öz mülkiyyətinə keçirilməsinə, yaxud da əmlak hüquqlarının əldə edilməsinə yönəlmiş olsun. Dələduzluq yolu ilə əmlak hüquqları əldə etmə dedikdə, mülkiyyət hüququ, girov hüququ, tələb hüququ və varlanmaya səbəb olan sair hüquqları qanunsuz əldə etmə başa düşülməlidir. Bu hüquqlar müqavilələr və digər öhdəliklərdən əmələ gələn müvafiq sənədlərdə (məsələn, etibarnamədə, vəsiyyətnamədə, qiymətli kağızlarda, hesablaşma və sığorta sənədlərində və s.) əks oluna bilər. Dələduzluq cinayətinin üsulu kimi aldatma dedikdə, özgə əmlakını (əmlak hüququnu) ələ keçirmək niyyətində olan şəxs tərəfindən bilə-bilə yalan, həqiqətə uyğun olmayan məlumatların verilməsi və ya həqiqi məlumatl arın gizlədilməsi, yaxud da əmlakın ələ keçirilməsinə yönəlmiş qəsdən törədilən başqa hərəkətlərin edilməsi (məsələn, əqdin predmeti olan saxta əşyaların və ya saxta sənədlərin təqdim edilməsi, onların əldə edilməsi, malların alınması zamanı aldadıcı üsullardan istifadə edilməsi və ya hesablaşma görüntüsünün yaradılması və sair) başa düşülür. Dələduzluğun törədilməsi zamanı həqiqətə uyğun olmayan və ya gizlədilən məlumatlar kimi müxtəlif hallar, məsələn hüquqi faktlar, əmlakın dəyərinə və keyfiyyətinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə, onun səlahiyyətlərinə və niyyətinə dair məlumatlar çıxış edə bilər. Dələduzluğun üsulu kimi etibardan sui-istifadə etmə dedikdə, əmlakı ələ keçirmək və ya əmlaka olan hüququ əldə etmək məqsədi güdən şəxs tərəfindən əmlakın mülkiyyətçisi, bu əmlaka sahiblik edən və y a sərəncam vermək hüququ olan şəxslə yaranmış etibarlı münasibətlərdən istifadə olunması başa düşülür. Etibardan sui-istifadə etmə, həmçinin, təqsirkar şəxsin qulluq səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsi, zərər çəkmiş şəxslə yaxın şəxsi və ya qohumluq münasibətlərinin olması ilə də əlaqədar ola bilər. Etibardan sui-istifadə etmə həm də təqsirkarın əvəzsiz olaraq özünün və ya üçüncü şəxslərin xeyrinə əmlakı və ya ona olan hüququ ələ keçirmək məqsədi ilə üzərinə götürdüyü hər hansı öhdəliyi yerinə yetirmək niyyətində olmadığı halda, məsələn, kredit müəssisələrindən müəyyən məbləğdə kredit və ya zərər çəkmiş şəxsdən borc alaraq bunları qaytarmaq məqsədi güdmədiyi, hər hansı işin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi öhdəliyini üzərinə götürüb bunun üçün əvvəlcədən avans kimi müəyyən məbləğdə pul alaraq həmin işi görmədiyi (xidməti göstərmədiyi) və görmək (xidmət göstərmək) niyyətində olmadığı hallarda da baş verir. Nəzərə alınmalıdır ki, dələduzluq əmlakın mülkiyyətçisinə və ya qanuni sahibinə qarşı deyil, həmin əmlakdan müvəqqəti istifadə edən şəxsə qarşı törədildikdə maddi zərər mülkiyyətçiyə (qanuni sahibə) vurulur və o da iş üzrə zərər çəkmiş şəxs qismində tanınır. Belə hallarda dələduzluğun törədilməsi nəticəsində zərərin birbaşa əmlakın mülkiyyətçisi (qanuni sahibi) ilə yanaşı, həm də ondan müvəqqəti istifadə edən şəxsə də vurulması müəyyən edildikdə sonuncu da iş üzrə zərər çəkmiş şəxs kimi tanınmalıdır. “Qaçaqmalçılıq işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxx 2016-cı il tarixli 10 nömrəli Qərarının 19-cu maddəsində məhkəmələrə tövsiyə edilmişdir ki, törədilmiş əməli qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədilmiş qaçaqmalçılıq (CM-nin 206.3.2-ci maddəsi) kimi qiymətləndirərkən bu tövsifedici əlamətin anlayışı verilmiş CM-nin 34.2-ci maddəsinin tələblərinə əsaslansınlar. Bu zaman nəzərə alınmalıdır ki, iki və ya daha çox şəxsin qabaqcadan razılaşmaqla qaçaqmalçılıq cinayətinin obyektiv cəhətini təşkil edən, CM-nin 206.1-ci maddəsinin dispozisiyasında nəzərdə tutulmuş hərəkətlərdən hər hansı birinin və ya bir neçəsinin edilməsi qabaqcadan əlbir olmuş bir qrup şəxs tərəfindən törədilmiş qaçaqmalçılıq hesab edilir. Bununla yanaşı, qaçaqmalçılığın törədilməsi barədə qabaqcadan razılaşmış şəxslərdən biri (bir neçəsi) bu cinayətin bilavasitə icrası ilə bağlı əlverişli şəraitin yaradılması istiqamə tində müəyyən hərəkətlər etdikdə (məsələn, qaçaqmalçılığın predmeti olan mal və ya digər əşyaları gömrük sərhədinədək müşayiət etdikdə, malların və ya digər əşyaların gömrük sərhədindən qanunsuz, o cümlədən gizli keçirilməsinin təmin edilməsi məqsədilə bilavasitə icraçını xüsusi avadanlıqla və ya nəqliyyat vasitələri ilə təmin etdikdə, yaxud gömrük nəzarətindən kənar yerlərdə gömrük sərhədini maneəsiz keçmək üçün şərait yaratdıqda, yaxud qeyd olunan əşyaların bilavasitə keçirildiyi yerlərdə onları qəbul etdikdə və sair), digəri (digərləri) isə mal və ya digər əşyaları bilavasitə ölkəyə gətirdikdə və ya ölkədən apardıqda da təqsirkarların hamısının əməlləri CM-nin 206.3.2-ci maddəsi ilə tövsif edilir. Bu cinayətin törədilməsində iştirak edən şəxslərdən yalnız biri (bir neçəsi) malları və ya digər əşyaları Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən qeyri-qanuni üsullarla bilavasitə keçirdikdə və ya qaçaqmalçılığın bilavasitə icrası ilə bağlı əlverişli şəraitin yaradılması üçün başqa hərəkətlər etdikdə, digəri (digərləri) isə bu əməllərin törədilməsini təşkil etdikdə və ya həmin əməllərin törədilməsinə icraçını təhrik etdikdə, yaxud da CM-nin 32.5-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hərəkətləri etməklə cinayətin törədilməsinə köməklik göstərdikdə, icraçının (icraçıların) əməlləri qaçaqmalçılıq predmetinin mənsubiyyətindən və başqa tövsifedici əlamətlərdən asılı olaraq CM-nin 206.1 və ya 206.2, yaxud 206.3.1, 206.3.2 və ya 206.3.3-cü maddələri ilə, digər iştirakçıların əməlləri isə (onların eyni vaxtda birgə icraçı kimi cinayətin törədilməsində iştirak etdikləri hallar istisna ol unmaqla) iştirakçılığın növündən asılı olaraq CM-nin 32.3, 32.4 və ya 32.5-ci maddələrinə istinad edilməklə icraçının (icraçıların) əməllərinə uyğun olaraq CM-nin 206.1, 206.2, 206.3.1, 206.3.2 və ya 206.3.3-cü maddələri ilə tövsif edilir. Həmin Qərarın 20-ci bəndində məhkəmələrin nəzərəinə çatdırılmışdır ki, qaçaqmalçılığın mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədilmiş hesab edilməsi üçün məhkəmələr CM-nin 34.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq cinayət işləri üzrə belə dəstənin əlamətlərinin mövcudluğuna dair kifayət qədər sübutların olub-olmamasına diqqət yetirməlidirlər. Məhkəmə iclasında tam və hərtərəfli araşdırılmış sübutlarla qaçaqmalçılığın mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədilməsi təsdiq olunduqda CM-nin 34.6-cı maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq malları və ya digər əşyaları bilavasitə Azərba ycan Respublikasının gömrük sərhədindən keçirən şəxslərlə yanaşı dəstənin digər üzvlərinin də (cinayətin təşkilatçısının, təhrikçisinin və ya köməkçisinin) əməlləri CM-nin 206.4-cü maddəsi ilə tövsif edilir. Kassasiya şikayətində Məhkum onun təqsirli bilindiyi maddələrlə təyin edilmiş cəzanın ağır olması barədə iddiası ilə bağlı məhkəmə kollegiyası əvvəla qeyd edir ki, məhkumun təqsirli bilindiyi və CM-nin 15.4-cü maddəsinə əsasən ağır cinayətlər kateqoriyasına aid olan CM-nin 178.3.1 və 178.3.2-ci maddələrinin sanksiyasında beş ildən on ilədək, CM-nin 206.4-cü maddəsinin sanksiyasında isə yeddi ildən on iki ilədək azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulmuşdur ki, birinci instansiya məhkəməsi də apellyasiya instansiya məhkəməsinin bu hissədə dəyişdirilmədən qüvvədə saxladığı xx xxxxx xxx 2018-ci il tarixli hökmlə ona göstərilən maddələrin sanksiyalarında müəyyən edilmiş həddlərdə, CM-nin 66.3-cü maddəsinə əsasən bu maddənin də tələblərinə əməl etməklə cinayətlərin məcmusu üzrə həmin cəzaları qismən toplamaq yolu qəti cəza təyin etmişdir. CM-nin 66.3-cü maddəsinə görə, cinayətlərin məcmusuna ağır və ya xüsusilə ağır cinayətlərdən hər hansı biri daxildirsə, təyin olunmuş cəzaları tamamilə və ya qismən toplamaq yolu ilə qəti cəza təyin edilir. Bu halda azadlıqdan məhrum etmə növündə qəti cəzanın müddəti iyirmi ildən çox ola bilməz. Bu zaman məhkəmələr tərəfindən cəza təyin etmənin əsaslarını, şərtlərini və qaydalarını müəyyən edən cinayət qanun normalarının aşağıdakı normalarının tələblərinə və Ali Məhkəmənin Plenmunun tövsiyələrinə də riayət etmişlər. Belə ki, CM-nin 8.1 -ci maddəsinə əsasən, cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilmiş cəza və ya digər cinayət hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. CM-nin 41.1-ci maddəsinin müddəalarından göründüyü kimi, cəza məhkəmə hökmü ilə təyin edilən cinayət-hüquqi xarakterli tədbirdir. Cəza cinayət törətməkdə təqsirli hesab edilən şəxsə tətbiq olunur və həmin şəxs barəsində bu Məcəllə ilə müəyyən edilən məhrumiyyətlər yaradılmasından və ya onun hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasından ibarətdir. CM-nin 58.1-ci maddəsində göstərilir ki, cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, bu Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. CM-nin 58.3-cü maddəsinin tələblərinə görə, cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. CPM-nin 416.1.21-ci maddəsində məhkəmə tərəfindən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar nəzərə alınmadan cəzanın təyin edilməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının kassasiya qaydasında ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi əsası kimi nəzərdə tutulmuşdur. «Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxx 2003-cü il tarixli 4 saylı qərarın 1-ci bəndinin 2 və 3-cü abzasında məhkəmələrə tövsiyyə edilmişdir ki, cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən CM-nin 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilmə şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Habelə cinayətin ictimai təhlükəliliyinin xaraktreri qəsdin obyektindən, təqsirin formasından və əməlin Cinayət Məcəlləsinin 15-ci maddəsi ilə hansı cinayətlər kateqoriyasına aid edilməsindən asılıdır. Cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsi isə onun törədilmə hallarına (məsələn, cinayətkar niyyətin həyata keçirilmə dərəcəsi, üsulu, vurulmuş zərərin həcmi və baş vermiş nəticələrin ağırlığı, iştirakçılıqla törədilmiş cinay ətlərdə təqsirli şəxslərin rolu və s.) əsasən müəyyən edilir. «Məhkəmə hökmü haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxxx 1996-cı il tarixli 4 №-li Qərarının 13-cü bəndində qeyd olunur ki, məhkəmələr cəza təyini zamanı təqsirkara həm yüngüllük, həm də ağırlıq baxımından açıq-aşkar ədalətsiz cəza təyin edilməsi hallarına yol verməməlidirlər... Məhkəmə cəza təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, məsuliyyətini yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları nəzərə almalıdır. Məhkəmə tərəfindən cəza tədbiri seçilərkən hökmdə cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, habelə təqsirkarın şəxsiyyətini göstərən hansı konkret halların nəzərə alındığı göstərilməlidir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, məhkum barəsində cəza tədbirinin seçilməsi məsələsini həll edərkən birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən cinayətin xarakteri, ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, məhkumun şəxsiyyəti, cəzanı yüngülləşdirən hal kimi qiymətləndirdiyi halı - himayəsində iki azyaşlı uşağının olmasını, CM-nin 61-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cəzanı ağırlaşdıran halların müəyyən edilməməsini, habelə təyin ediləcək cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini, digər tərəfdən iş üzrə zərər çəkmiş şəxslərin də mənafeyini və onlara vurulmuş maddi ziyanın ödənilməməsini kifayət qədər nəzərə almış və yuxarıda qeyd olunduğu kimi, ona təqsirli bilindiyi maddələrlə və cinayətlərin məcmusu üzrə qanuni və ədalətli cəza təyin etmişdir. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə, qeyd olunanlar, apellyasiya instansiya məhkəməsi tərəfindən CPM-nin 416.1.11 və 416.1.21-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş pozuntulara yol verilmədiyini, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mübahisələndirilən qərarının qanuni və əsaslı olduğunu, onun kassasiya qaydasında ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün isə əsasların olmadığını göstərir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası cinayət işinin materiallarını yuxarıda təsvir olunan qaydada təhlil edib Məhkum kassasiya şikayətinin dəlillərini nəzərdən keçirərək və həmin şikayətin təmin edilməməsi barədə dövlət ittihamçısının çıxışını dinləyərək hesab edir ki, məhkumun kassasiya şikayəti təmin edilməməli, onun barəsindəki Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarı isə kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişiklik edilmədən sax lanılmalıdır. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏRARA A L D İ: Kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1, 178.3.2 və 206.4cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmasına dair cinayət işi üzrə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarı Məhkum kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın.