Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-472/2020 30.09.2020 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası Hakimlər Kazımov Tahir Lələkişi oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Seyidov Əziz Cəfər oğlu və Nəsirov İnqilab Maşallah oğlundan ibarət tərkibdə, Rüstəmova-Qasımova Türkən Bəndər qızının katibliyi, Dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə İdarəsinin prokuroru Alverdiyev Ramiz Xalıqverdi oğlunun, Barəsində cinayət işi üzrə icraata xitam verilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs5 və onun müdafiəçisi, “Verdiktum” Vəkil Bürosunun vəkili Zalıyev Mayıs Mayıl oğlunun iştirakları ilə xx xxxxxx 1994-cü ildə Cəlilabad şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, himayəsində 1 az yaşlı uşağı olan, orta təhsilli, işləməyən, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 1 ünvanda yaşamış və hal hazırda həbsdə olan Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra CM-in) 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə xx xxxxxx 1988-ci ildə Cəlilabad şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, subay, orta təhsilli, işləməyən, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 2 ünvanda yaşamış və hal hazırda həbsdə olan Təqsirləndirilən şəxs2 CM-nin 307.1-ci maddəsi ilə xx xxxxxx 1994-cü ildə İran İslam Respublikası (İİR), Muğan Germi rayonunda anadan olmuş, İİR vətəndaşı, subay, orta təhsilli, fərdi əməklə məşğul olan, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 4 qeydiyyatda olan və həmin ünvanda yaşamış, hal hazırda həbsdə olan Təqsirləndirilən şəxs3 CM-nin 206.2, 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə xx xxxx 1964-cü ildə Lənkəran şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, orta təhsilli, işləməyən, 2-ci qrup əlil, əvvəllər məhkum olunmuş, ünvan 3 ünvanda yaşamış və hal hazırda həbsdə olan Təqsirləndirilən şəxs4 CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə məhkum edilmələrinə xx xxxxxx 1974-cü ildə Cəlilabad şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, orta təhsilli, işləməyən, 2-ci qrup əlil, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 1 ünvanda yaşayan Təqsirləndirilən şəxs5 təqsirləndirildiyi CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi və cinayət işinin onun barəsində olan hissəsinə xitam verilməsinə dair cinayət işi üzrə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarından dövlət i ttihamçısı, Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə İdarəsinin apelyasiya və kassasiya instansiya məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru X6 tərəfindən verilmiş kassasiya protestinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyən etdi: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx xxxxx 2019-cu il tarixli hökmü ilə (hakimlər: F.A.Qəribov (sədrlik edən), R.Ə.Sadıxov və Ə.N.Hacıyev) Təqsirləndirilən şəxs1 - CM-in 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətməkdə təqsirli bilinərək, 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin xx xxxx 2018-ci ildən hesablanması hökm edilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 - CM-i n 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətməkdə təqsirli bilinərək, 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin xx xxxx 2018-ci ildən hesablanması hökm edilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs3 - CM-in 206.2, 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətməkdə təqsirli bilinərək, CM-nin 206.2-ci maddəsi ilə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, həmin Məcəllənin 66.3-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş cəzalar qismən toplanmaqla, üzərində qəti olaraq 15 (on beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxl anmış, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin 01 avqust 2018-ci ildən hesablanması hökm edilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs4 - CM-in 234.4.1, 234.4.2 və 234.4.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətməkdə təqsirli bilinərək, 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin xx xxxxxx 2018-ci ildən hesablanması hökm edilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs5 – Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 39 və 43-cü maddələrinə əsasən təqsirləndirildiyi CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə cinayət məsuliyyətindən azad edilmiş və cinayət işinin onun barəsində olan hissəsinə xitam verilmişdir. Məhkəmənin həmin hökmündən dövlət ittihamçısı t ərəfindən hökmün Təqsirləndirilən şəxs5 aid hissəsindən apellyasiya protesti, məhkumlar və onların müdafiəçiləri tərəfindən apellyasiya şikayətləri verilmiş, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarı ilə (hakimlər: E.M.Əhmədov (sədrlik edən), F.G.Zeynallı və M.Ə.Rzayev) apellyasiya protesti təmin edilməmiş, apellyasiya şikayətləri təmin edilərək Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx xxxxx 2019-cu il tarixli hökmü dəyişdirilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs1 təqsirli bilindiyi CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə təyin edilmiş 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası, 8 (səkkiz) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına endirilmişdir Təqsirləndirilən şəxs2 əməli CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə tövsif e dilmiş və o, həmin maddə ilə təqsirli bilinib 2 (iki) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilmişdir. Təqsirləndirilən şəxs3 təqsirli bilindiyi CM-nin 206.2-ci maddəsi ilə təyin edilmiş 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası 4 (dörd) il müddətə, CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə təyin edilmiş 11 (on bir) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası 10 (on) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına endirilmiş, həmin Məcəllənin 66.3-cü maddəsinə əsasən hazırki qərarla ona təyin edilmiş cəzalar qismən toplanılmaqla, Təqsirləndirilən şəxs3 üzərində qəti olaraq 13 (on üç) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası saxlanılmışdır. Təqsirləndirilən şəxs4 əməli CM-nin 234.4.1, 234.4.2 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 234.1-ci maddəsinə tövsif edilmiş və o, həmin maddə ilə təqsirli bilinib 3 (üç) il müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilmişdir. İşin halları: Birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə əsasən Təqsirləndirilən şəxs1 ona görə məhkum edilmişdir ki, o, narkotik vasitələrin satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda əldə edilməsi, saxlanması, daşınması, göndərməsi və satışı məqsədi ilə tanışları İran İslam Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlu, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs4, Təqsirləndirilən şəxs5, şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxs və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək bir qrup şəxs tərəfindən xx xxxx 2018-ci il tarixdə axşam saatlarında Yardımlı rayonu Arus kəndi ərazisində Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlundan 06 (altı) ədəd ba ğlamada, ümumi təmiz çəkisi 3590,6 (üç min beş yüz doxsan) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 1005 (min beş) qram, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram narkotik vasitə olan heroini və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram narkotik vasitə olan tiryəki satış məqsədi ilə əldə edib, həmin narkotik vasitələrdən 1005 (min beş) qram heroini satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxsə, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram heroini satış məqsədi ilə Təqsirləndirilən şəxs4, 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram tiryəki satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan şəxsə verməyi Təqsirləndirilən şəxs3 tapşırıq aldığına görə 07 (yeddi) ədəd bağlamada olan narkotik vasitələri yaşadığı evə daşıyıb atası Təqsirləndirilən şəxs5 ilə birlikdə ünvan 4 ünvanda yerləşən evdə satış məqsədi ilə gizlətmiş, səhəri gün, yəni xx.xx.2018-ci il tarixdə bir ədəd bağlamada olan 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroini Təqsirləndirilən şəxs2 ilə birlikdə sonuncunun idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə satış məqsədi ilə daşıyıb gətirərkən Sumqayıt ŞPİ-nin NMB-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində xx xxxx 2018-ci il tarixdə gecə saat 04:30- da Sumqayıt şəhəri, 76-cı məhəllə, “Maşın bazarı”nın qarşısında s axlanılıb üzərlərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan bir ədəd bağlamanın içərisində külli miqdarda, 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib götürülmüş, bu barədə məlumat alan Təqsirləndirilən şəxs5 06 (altı) ədəd bağlamada olan narkotik vasitəni daşıyıb qonşu evin zirzəmisində satış məqsədi ilə gizlətmiş, xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs5 ifadəsi yerində yoxlanılan zaman Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən Cəlilabad şəhəri, Fizuli küçəsi, 96 nömrəli evin zirzəmisində sandığın içərisində gizlədilmiş ümumi təmiz çəkisi 2585,6 (iki min beş yüz səksən beş) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səks ən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram tiryəkdən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə heroin və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə tiryək aşkar edilib götürülmüşdür. Hökmə əsasən Təqsirləndirilən şəxs2 məhkum edilmişdir ona görə ki, o, narkotik vasitələrin satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda əldə edilməsi, saxlanması, daşınması, göndərməsi və satışı məqsədi ilə tanışları İran İslam Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs3 (X19) oğlu, Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs4, Təqsirləndirilən şəxs5, şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxs və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək bir qrup şəxs tərəfindən xx xxxx 2018-c i il tarixdə axşam saatlarında X7 rayonu Arus kəndi ərazisində Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlundan 06 (altı) ədəd bağlamada ümumi təmiz çəkisi 3590,6 (üç min beş yüz doxsan) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 1005 (min beş) qram, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram narkotik vasitə olan heroini və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram narkotik vasitə olan tiryəki satış məqsədi ilə əldə edib, həmin narkotik vasitələrdən 1005 (min beş) qram heroini satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxsə, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səks ən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram heroini satış məqsədi ilə Təqsirləndirilən şəxs4, 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram tiryəki satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan şəxsə verməyi Təqsirləndirilən şəxs3 tapşırıq aldığına görə 07 (yeddi) ədəd bağlamada olan narkotik vasitələri yaşadığı evə daşıyıb atası Təqsirləndirilən şəxs5 ilə birlikdə ünvan 4 ünvanda yerləşən evdə satış məqsədi ilə gizlətmiş, səhəri gün, yəni xx.xx.2018-ci il tarixdə bir ədəd bağlamada olan 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroini Təqsirləndirilən şəxs1 ilə birlikdə idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə daşıyıb gətirərkən Sumqayıt ŞPİnin NMB-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində xx xxxx 2018-c i il tarixdə gecə saat 04:30-da Sumqayıt şəhəri, 76-cı məhəllə, “Maşın bazarı”nın qarşısında saxlanılıb üzərlərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan bir ədəd bağlamanın içərisində külli miqdarda, 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib götürülmüş, bu barədə məlumat alan Təqsirləndirilən şəxs5 06 (altı) ədəd bağlamada olan narkotik vasitəni daşıyıb qonşu evin zirzəmisində satış məqsədi ilə gizlətmiş, xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs5 ifadəsi yerində yoxlanılan zaman Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən Cəlilabad şəhəri, Fizuli küçəsi, 96 nömrəli evin zirzəmisində sandığın içərisində gizlədilmiş ümumi təmiz çəkisi 2585,6 (iki min beş yüz səksən beş) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram tiryəkdən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə heroin və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə tiryək aşkar edilib götürülmüşdür. Hökmə əsasən Təqsirləndirilən şəxs3 (X19) oğlu məhkum edilmişdir ona görə ki, o, narkotik vasitələrin satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda əldə edilməsi, saxlanması, daşınması, göndərməsi və satış məqsədi ilə tanışları Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs4, Təqsirləndirilən şəxs5, şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxs və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əla qəsinə girərək bir qrup şəxs tərəfindən külli miqdarda narkotik vasitənin qanunsuz olaraq satış məqsədi ilə 06 (altı) ədəd bağlamada ümumi təmiz çəkisi 3590,6 (üç min beş yüz doxsan) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 1005 (min beş) qram, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram narkotik vasitə olan heroini və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram narkotik vasitə olan tiryəki xx.xx.2018-ci il tarixdə axşam saatlarında qaçaqmalçılıq yolu ilə, yəni Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədindən gömrük nəzarətindən və dövlət sərhədinin nəzarət-buraxılış məntəqəsindən kənar yolla Azərbaycan-İran sərhədindən keçirdib Yardımlı rayonu Arus kəndi ərazisində Təqsirləndirilən şəxs1 verərək ona 1005 (min beş) qram heroini satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxsə, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram satış məqsədi ilə Təqsirləndirilən şəxs4, 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram tiryəki satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan şəxsə verməyi tapşırmış, buna görə də Təqsirləndirilən şəxs1 07 (yeddi) ədəd bağlamada olan narkotik vasitəni yaşadığı evə daşıyıb atası Təqsirləndirilən şəxs5 ilə birlikdə ünvan 4 ünvanda yerləşən evdə satış məqsədi ilə gizlətmiş, səhəri gün, yəni xx.xx.2018-ci il tarixdə bir ədəd bağlamada olan 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroini Təqsirləndirilən ş əxs2 ilə birlikdə sonuncunun idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə satış məqsədi ilə daşıyıb gətirərkən Sumqayıt ŞPİ-nin NMB-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində xx xxxx 2018-ci il tarixdə gecə saat 04:30-da Sumqayıt şəhəri, 76-cı məhəllə, “Maşın bazarı”nın qarşısında saxlanılıb üzərlərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan bir ədəd bağlamanın içərisində külli miqdarda, 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib götürülmüş, bu barədə məlumat alan Təqsirləndirilən şəxs5 06 (altı) ədəd bağlamada olan narkotik vasitəni daşıyıb qonşu evin zirzəmisində satış məqsədi ilə gizlətmiş, xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs5 ifadəsi yerind ə yoxlanılan zaman Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən Cəlilabad şəhəri, Fizuli küçəsi, 96 nömrəli evin zirzəmisində sandığın içərisində gizlədilmiş ümumi təmiz çəkisi 2585,6 (iki min beş yüz səksən beş) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram tiryəkdən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə heroin və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə tiryək aşkar edilib götürülmüşdür. Hökmə əsasən Təqsirləndirilən şəxs4 məhkum edilmişdir ona görə ki, o, narkotik vasitələrin satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda əldə edil məsi, saxlanması, daşınması, göndərməsi və satışı məqsədi ilə tanışları İran İslam Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlu, Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs5, şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxs və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək bir qrup şəxs tərəfindən xx xxxx 2018ci il tarixdə axşam saatlarında Qasımov X7 rayonu Arus kəndi ərazisində Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlundan 06 (altı) ədəd bağlamada ümumi təmiz çəkisi 3590,6 (üç min beş yüz doxsan) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 1005 (min beş) qram, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram narkotik vasitə olan heroini və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram narkotik vasitə olan tiryəki satış məqsədi ilə əldə edib, həmin narkotik vasitələrdən 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram heroini satış məqsədi ilə ona, 1005 (min beş) qram heroini satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxsə, 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram tiryəki satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan şəxsə verməyi Təqsirləndirilən şəxs3 tapşırıq aldığına görə 07 (yeddi) ədəd bağlamada olan narkotik vasitələri yaşadığı evə daşıyıb atası Təqsirləndirilən şəxs5 ilə birlikdə ünvan 4 ünvanda yerləşən evdə satış məqsədi ilə gizlətmiş, səhəri gün, yəni xx.xx.2018-ci il tarixdə bir ədəd bağlamada olan 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroini Qasımov X8 Əhməd Vidadi oğlu ilə birlikdə sonuncunun idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə satış məqsədi ilə daşıyıb gətirərkən Sumqayıt ŞPİ-nin NMB-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyataxtarış tədbirləri nəticəsində xx xxxx 2018-ci il tarixdə gecə saat 04:30-da Sumqayıt şəhəri, 76-cı məhəllə, “Maşın bazarı”nın qarşısında saxlanılıb üzərlərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan bir ədəd bağlamanın içərisində külli miqdarda, 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib götürülmüş, bu barədə məlumat alan Təqsirləndirilən şəxs5 06 (altı) ədəd bağlamada olan narkotik vasitəni daşı yıb qonşu evin zirzəmisində satış məqsədi ilə gizlətmiş, xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs5 ifadəsi yerində yoxlanılan zaman Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən Cəlilabad şəhəri, Fizuli küçəsi, 96 nömrəli evin zirzəmisində sandığın içərisində gizlədilmiş ümumi təmiz çəkisi 2585,6 (iki min beş yüz səksən beş) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram tiryəkdən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə heroin və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə tiryək aşkar edilib götürülmüşdür. Bundan başqa, o, təkrarə n istintaqa məlum olmayan mənbədən satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq əldə etdiyi narkotik vasitəni üzərində saxlayarkən xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə isə Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən ona məxsus Lənkəran şəhəri, Qalayçılar küçəsi, ev 10-da axtarış aparılması nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs4 şalvarının sağ yan cibindən sellofana bükülmüş, istintaqa məlum olmayan mənbədən əldə edilmiş 11,032 qram narkotik təbiətli çətənə (kannabis) bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə- həşiş qətranı, sellofana bükülmüş 18,107 qram xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə- tiryək, üzərində “Made Chine” sözləri yazılmış boz metal rəngli elektron tərəzi aşkar edilib götürülmüşdür. Hökmə əsasən Təqsirləndirilən şəxs5 məhkum edilmişdir ona görə ki, o, narkotik vasi tələrin satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq külli miqdarda əldə edilməsi, saxlanması, daşınması, göndərməsi və satışı məqsədi ilə tanışları İran İslam Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlu, Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs4, şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxs və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək bir qrup şəxs tərəfindən xx xxxx 2018ci il tarixdə axşam saatlarında X7 rayonu Arus kəndi ərazisində Təqsirləndirilən şəxs3 (X19 Alireza) oğlundan 06 (altı) ədəd bağlamada ümumi təmiz çəkisi 3590,6 (üç min beş yüz doxsan) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 1005 (min beş) qram, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram narkotik vasitə olan heroini və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram narkotik vasitə olan tiryəki satış məqsədi ilə əldə edib, həmin narkotik vasitələrdən 1005 (min beş) qram heroini satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxsə, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram heroini satış məqsədi ilə Təqsirləndirilən şəxs4, 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram tiryəki satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan şəxsə verməyi Təqsirləndirilən şəxs3 tapşırıq aldığına görə 07 (yeddi) ədəd bağlamada olan narkotik vasitələri yaşadığı evə daşıyıb onunla birlikdə ünvan 4 ünvanda yerləşən evdə satış məqsədi ilə gizlətmiş, səhəri gün, yəni xx.xx.2018-ci il tarixdə bir ədəd bağlamada olan 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroini X8 X1 birlikdə sonuncunun idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə satış məqsədi ilə daşıyıb gətirərkən Sumqayıt ŞPİ-nin NMB-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində xx xxxx 2018-ci il tarixdə gecə saat 04:30-da Sumqayıt şəhəri, 76-cı məhəllə, “Maşın bazarı”nın qarşısında saxlanılıb üzərlərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan bir ədəd bağlamanın içərisində külli miqdarda, 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib götürülmüş, bu barədə məlumat alan kimi o, 06 (altı) ədəd bağlamada olan narkotik vasit əni daşıyıb qonşu evin zirzəmisində satış məqsədi ilə gizlətmiş, xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə ifadəsi yerində yoxlanılan zaman Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşları tərəfindən Cəlilabad şəhəri, Fizuli küçəsi, 96 nömrəli evin zirzəmisində sandığın içərisində gizlədilmiş ümumi təmiz çəkisi 2585,6 (iki min beş yüz səksən beş) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram tiryəkdən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə heroin və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış külli miqdarda narkotik vasitə tiryək aşkar edilib götürülmüşdür. Kassasiya protestinin dəlilləri: Dövl ət ittihamçısı tərəfindən verilmiş kassasiya protestində Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarının ləğv edilməsi və cinayət işinin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsi xahiş olunur. Dövlət ittihamçısı qeyd edir ki, apellyasiya məhkəməsi tərəfindən qərar qəbul edilərkən sübutlar CPM-nin 143-146-cı maddələrinə müvafiq olaraq tədqiq edilmədiyindən əsassız olaraq Təqsirləndirilən şəxs5 təqsirləndirildiyi CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə cinayət məsuliyyətindən azad edilmiş, Təqsirləndirilən şəxs2 əməli CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə, Təqsirləndirilən şəxs4 əməli CM-nin 234.4.1, 234.4.2 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 234.1-ci maddəsinə tövsif edilmiş, habelə təqsirləndirilən şəxslər Təqsi rləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs3 cəzası şəxsiyyətlərinə, törətdikləri cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə uyğun olmayaraq yüngülləşdirilmişdir. Belə ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs5 ibtidai istintaq və məhkəmədə verdikləri ifadələrdən görünür ki, onlar 5 ədəd və 7 ədəd bağlamalarda olan narkotik vasitələrin Təqsirləndirilən şəxs3 satış məqsədi ilə əldə olumasını, saxlanmasını və həmin bağlamaların Təqsirləndirilən şəxs3 tapşırığına əsasən birinci dəfə Lənkəranda yaşayan şəxsə, yəni Təqsirləndirilən şəxs4 göndərilməsini, bunun müqabilində Təqsirləndirilən şəxs3 Şahlara 2500 manat pul verilməsini vəd etsə də, bu pulun verilməməsini və eyni üsulla 7 ədəd bağlamanın ünvanlara çatdırmaq niyyətində olmalarını təsdiq etm işlər. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs1 “Samsunq Duas” markalı telefonuna baxış zamanı, onun Təqsirləndirilən şəxs3 ilə olan yazışmalar və səsli danışıq qeydlərinin məzmunu da onun ifadələrinin obyektiv həqiqəti əks etdirdiyini təsdiq edir. Dövlət ittihamçısı hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsinin Təqsirləndirilən şəxs5 ittihamından onun könüllü olaraq polis orqanlarına təqdim etdiyi 6 bağlamada olan narkotik vasitələrə dair epizodu qanuni hesab etsə də, Sumqayıt şəhərində Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 götürülmüş 1005 qram çəkidə narkotik vasitə olan heroinlə bağlı Təqsirləndirilən şəxs5 əməlləri ilə bağlı məhkəmənin gəldiyi nəticə qanunsuz və əsassız olmuşdur. Dövlət ittihamçısı həmçinin hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən Təqsirlənd irilən şəxs2 əməlinin CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə tövsif edilməsi də qanunsuz və əsassız olmuşdur. Belə ki, təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ifadələrindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 Təqsirləndirilən şəxs1 Cəlilabaddan Bakı şəhərinə gətirərkən sonuncuda narkotik vasitə olduğunu bilməmişdir. Lakin Bakı şəhərinə çatdıqdan sonra Təqsirləndirilən şəxs1 onu Sumqayıt şəhərinə aparmasını xahiş etmiş və bu zaman Təqsirləndirilən şəxs1 telefonla Təqsirləndirilən şəxs3 ilə danışmış və sonradan Təqsirləndirilən şəxs2 iranlı tanışının tapşırığı ilə bir paket narkotiki Sumqayıtda bir nəfərə çatdırsın. Dövlət ittihamçısının fikrincə, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai araşdırma və məh kəmə baxışları zamanı verdikləri ifadələrini qarşılıqlı təhlil etdikdə, həmçinin iş üzrə toplanmış digər sübutlar Təqsirləndirilən şəxs2 CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətləri törətməkdə təqsirləndirilməsinə əsas verir. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs2 Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitələrin satış məqsədi ilə Sumqayıt şəhərinə apardığını bildikdən sonra, avtomaşınında narkotik vasitə olduğunu bildiyi halda, Bakı şəhərindən Sumqayıt şəhərinədək daşınmasında və sifarişçiyə çatdırılmasında iştirak etmişdir. Protest müəllifi həmçinin hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi əsassız olaraq Təqsirləndirilən şəxs4 əməlini CM-nin 234.4.1, 234.4.2 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 234.1-ci maddəsinə tövsif etmişdir. Belə ki, apellyasiya insta nsiyası məhkəməsi bu zaman Təqsirləndirilən şəxs4 elan edilmiş ittihamda özünü təqsirli bilməməsi, Təqsirləndirilən şəxs3 adlı şəxsi tanımaması barədə özünü müdafiə xarakterli ifadəsinə əsaslanmışdır. Halbuki, iş materiallarında olan və birinci instansiya məhkəməsində tədqiq olunan şahid ifadələri, maddi sübut olan külli miqdarda narkotik vasitələr və digər mötəbər sübutlar məhkəmə kollegiyası tərəfindən əsassız olaraq nəzərə alınmamışdır. O cümlədən, Təqsirləndirilən şəxs5 həm ibtidai araşdırma zamanı, həm də məhkəmə verdiyi ifadələrdə birmənalı olaraq göstərilir ki, onun polis orqanlarına təqdim etdiyi 2 kq 586 qram çəkidə narkotik vasitə olan heroin Təqsirləndirilən şəxs3 tapşırığı ilə Təqsirləndirilən şəxs4 çatdırılmalı idi. Lakin Təqsirləndirilən şəxs1 polis orqanları tərəfindən Sumqa yıt şəhərində tutulduğundan həmin narkotik vasitələr Təqsirləndirilən şəxs4 çatdırılmamışdır. Dövlət ittihamçısı həmçinin hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi məhkum edilmiş şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs3 münasibətdə məsuliyyəti yüngülləşdirən hallar və cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini nəzərə almayaraq onlara təyin edilmiş cəzanı yüngülləşdirmişdir. Belə ki, məhkəmə kollegiyası həm Təqsirləndirilən şəxs3, həm də Təqsirləndirilən şəxs1 cinayətin törədilməsində rollarını, hər ikisinin cinayətin əsas təşkilatçısı olmalarını, qrupun digər üzvlərinin cinayət məsuliyyətindən yayındırılması üçün Təqsirləndirilən şəxs3 yalan ifadə verməsini cəza təyini zamanı nəzərə almamışdır. Hüquqi məsələlər: Məhkəmə kollegiyası kassasiya protestinin dəlillərini i ş materialları ilə əlaqəli şəkildə araşdırıb, kassasiya protestinin təmin edilməsi barədə dövlət ittihamçısı R.Alverdiyevin, kassasiya protestinin təmin edilməməsi barədə barəsində cinayət işi üzrə icraata xitam verilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs5 və onun müdafiəçisi M.Zalıyevin çıxışlarını dinləyərək hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən kassasiya protesti qismən təmin edilməli, apellyasiya instansiya məhkəməsinin qərarı Təqsirləndirilən şəxs1, X17 və Təqsirləndirilən şəxs2 aid hissədə ləğv edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419-cu maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayəti və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin norm alarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti üzrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayətliliyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. Bundan başqa, göstərilən normanın tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyaları məhkəmələrindən fərqli olaraq hər hansı bir faktın baş verib-verməməsini müəyyən etmir və yalnız həmin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş hallara əsasən cinayət və cinayət-prosessual qanunları normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsi məsələlərinə öz münasibətini bildirir. Protest müəllifi qeyd edir ki, apellyasiya instansiyası m əhkəməsi əsassız olaraq Təqsirləndirilən şəxs5 təqsirləndirildiyi CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə cinayət məsuliyyətindən azad etmiş, Təqsirləndirilən şəxs2 əməlinin CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə, Təqsirləndirilən şəxs4 əməlini CM- nin 234.4.1, 234.4.2 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 234.1-ci maddəsinə tövsif etmiş, habelə təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs3 şəxsiyyətlərinə, törətdikləri cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə uyğun olmayaraq onlara yüngül cəza təyin etmişdir. Məhkəmə kollegiyası cinayət və cinayət prosessual qanunvericiliyin normalarına, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun qərarlarında verilən şərhlərə və Azərbaycan Res publikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun qərarlarında verilən tövsiyyələrə, İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarlarına istinad etməklə kassasiya protestinin dəlillərinə hər bir xüsusat üzrə ayrılıqda münasibət bildirməyi zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikası CPM-in 1.1-ci maddəsində əsasən Azərbaycan Respublikasının cinayət-prosessual qanunvericiliyi cinayətin əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayəti törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olubolmamasını, habelə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlləri törətməkdə şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət təqibinin və müdafiəsinin hüquqi prosedurlarını müəyyən edir. Cinayət məsuliyyətinin əsaslarını müəyyən edən CM-nin 3-cü maddəsinə əsasən yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tə rkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır. CM-nin 31-ci maddəsinə əsasən “İki və ya daha çox şəxsin qəsdən cinayət törətməkdə qəsdən birgə iştirakı iştirakçılıq sayılır.” CM-nin 32.2-ci maddəsinə əsasən “Cinayəti bilavasitə törətmiş və ya başqa şəxslərlə birlikdə onun törədilməsində bilavasitə iştirak etmiş şəxs (birgə icraçılıq), eləcə də bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş hallarda cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə bilməyən şəxslərdən istifadə etməklə cinayəti törətmiş şəxs icraçı sayılır.” CM-nin 34.2-ci maddəsinə əsasən “Qabaqcadan razılaşmaqla iki və ya daha çox şəxsin birgə iştirakı ilə törədilən cinayət qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədilmiş cinayət hesab olunur.” CM-nin 234-cü maddəsində “ Qanunsuz olaraq narkotik vasitələri, psixotrop maddələri və ya onların prekursorlarını hazırlama, istehsal etmə, əldə etmə, saxlama, daşıma, göndərmə və ya satma”ya görə cinayət məsuliyyəti müəyyən edilmişdir.O cümlədən: “234.1. Satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri şəxsi istehlak miqdarından artıq miqdarda əldə etmə, saxlama, hazırlama, emal etmə, daşıma — bir ildən üç ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. 234.2. Satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri əldə etmə və ya saxlama, hazırlama, istehsal etmə, emal etmə, daşıma, göndərmə, yaxud qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri satma— əmlakı müsadirə olunmaqla və ya olunmamaqla üç ildən yeddi ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır....... 234.4. Bu Məcəllənin 234.2, 234.3 və 234.3-1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əməllər: 234.4.1. qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən və ya mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə; 234.4.2. təkrar törədildikdə; 234.4.3. külli miqdarda törədildikdə— Qeyd:
1. Narkotik vasitələri, psixotrop maddələri və ya onların prekursorlarını könüllü surətdə təhvil verən və ya narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və ya onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı cinayətlərin açılmasında və ya qarşısının alınmasında, bu əməlləri törətmiş şəxslərin aşkar edilməsində, cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakın tapılmasında fəal iştirak etmiş şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilir.
2. Bu fəsi ldə göstərilən narkotik vasitələrin və ya psixotrop maddələrin şəxsi istehlak miqdarından artıq və külli miqdarı, habelə prekursorların və qanunsuz kultivasiya edilən tərkibində narkotik maddələr olan bitkilərin (onların hissələrinin) xeyli və külli miqdarı müvafiq qanunlarla müəyyən edilir.” CM-nin 307.1-ci maddəsində “Ağır və ya xüsusilə ağır cinayətin hazırlanmasını və ya törədilməsini bilərək həmin cinayət barəsində xəbər verməmə”yə görə cinayət məsuliyyəti müəyyən edilmişdir “Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 397.1 və 397.2-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun xx xxx 2009-cu il tarixli qərarında göstərilir ki, həqiqəti müəyyənləşdirmək imkanının inkar edilməsi nəinki ədalət mühakiməsini mənəvi məqsəd v ə məzmunundan məhrum etməklə istənilən ədalətsizliyə bəraət verilməsinə haqq qazandıra bilər. Həqiqətin müəyyənləşdirilməsi və bununla da işin ədalətli həlli: məhz təqsirkarın və yalnız təqsirlilik dərəcəsinə uyğun məhkum olunması, onun cinayət qanununun tələblərinə uyğun cəzalandırılması və nəticə etibarilə təqsirsizə şərtsiz bəraət verilməsi – hakimin həm vəzifə, həm də mənəvi borcudur... Hər hansı məhkəmə araşdırılması ədalətli məhkəmə qərarının qəbulu ilə yekunlaşmalıdır. Bu mənada ümumləşdirilmiş şəkildə cinayət prosesinin tərəfləri və cəmiyyətin özü məhkəmədən nəinki qanuni, həmçinin əsaslandırılmış hökm gözləyir. Hər bir halda, məhkəmə hökmü nəinki forma və məzmun üzrə qanunun tələblərinə uyğun, cinayət-prosessual qanunun tələblərinə müvafiq müəyyənləşdirilmiş faktlar üzərində və ci nayət qanununun düzgün tətbiqi nəticəsində çıxarılmalı, o, eyni zamanda əsaslandırılmış və sübuta yetirilmiş olmalıdır... “Azərbaycan Respublikası CM-in 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun xx xxx 2011-ci il tarixli qərarında göstərilir ki, törədilən hər hansı bir ictimai təhlükəli əmələ görə şəxsin azadlıq hüququnun məhdudlaşdırılmasına səbəb olan cinayət hüquq norması tətbiq edilərkən həmin cinayətin tərkibi, onun xüsusiyyətləri və bu cinayət əməlinin tövsifi məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Cinayət əməlinin tərkibinin düzgün müəyyən olunmaması və düzgün tövsif edilməməsi şəxsin azadlıq hüququnun pozulmasına gətirib çıxara bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” xx xxxx 2011-ci il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayəthüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif CM-də müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi proses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verilir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hal larının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının düzgün seçilməsini və onun məzmununun izah edilməsini tələb edir. «Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və ya onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə dair cinayət işləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2011-ci il tarixli, 2 №-li qərarının 11-ci bəndinin 3-cü hissəsinə müvafiq olaraq AR CM-nin 234.4.1-ci maddəsinin mənasına görə, həmin Məcəllənin 234.2 və 234.3-cü maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayətlərin törədilməsinə yönəlmiş hərəkətlər edilənədək, cinayətin iştirakçıları arasında qabaqcadan əlbirlik olması, cinayətkar niyyətin həyata keçirilməsi üçün razılıq əldə edilməsi müəyyən edildikdə, əməl qeyd olunan cinayətlərin qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəf indən törədilməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Həmin qərarın 11-ci bəndinin 4-cü hissəsinə əsasən qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən yuxarıda göstərilən cinayətin törədilməsi həm də o zaman yaranır ki, iştirakçılar arasında razılaşmaya əsasən həmin maddələrdə (Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.2 və 234.3-cü maddələrində) göstərilən hərəkətləri onlardan biri həyata keçirsin. Qabaqcadan razılaşmaya və vəzifə bölgüsünə əsasən cinayətin bilavasitə iştirakçısına kömək göstərməyə yönəldilmiş hərəkətlər etmiş şəxs də cinayətin icraçısı hesab edilir (birgə iştirakçılıq) və belə hallarda əməl Azərbaycan Respublikası CM-nin 32-ci maddəsinə istinad edilmədən tövsif edilir. İstinad edilən qərarın 11-ci bəndinin 5-ci hissəsinə əsasən cinayətin gedişində cinayətə qoşulmaqla (cinayətin digə r iştirakçıları ilə qabaqcadan cinayətin törədilməsi məqsədilə əlbir olmadan) cinayətdə iştirak etmiş və ya digər cinayət törətmiş şəxsin hərəkətləri cinayətin iştirakçıları (icraçıları) ilə qabaqcadan cinayət əlaqəsinə girməklə cinayəti əlbir olan qrup törətməsi kimi qiymətlənlirilməməli və həmin şəxs özünün törətdiyi konkret hərəkətlərə görə məsuliyyət daşımalıdır. Həmin qərarın 11-ci bəndinin 6-cı hissəsinə müvafiq olaraq, yalnız Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.2 və 234.3-cü maddələrində göstərilən hərəkətlərin qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədilməsinin Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.4.1-ci maddəsinin tərkibini yaratması nəzərə alınmaqla, məhkəmələrə həm də izah edilsin ki, təqsirkar şəxsin narkotik vasitəni satanla və ya satış məqsədi olmadan əldə edənlə qabaq cadan əlbir olmasının dəqiq müəyyən edilməsi əməlin düzgün tövsifi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bununla əlaqədar, məhkəmələr digər şəxsin xahişi ilə (sonuncu üçün) və ya birgə istifadə üçün təqsirkarın (vasitəçinin) narkotik vasitə və ya psixotrop maddə, yaxud prekursoru alması əməli qiymətləndirilərkən təqsirkarın bu hərəkətləri kimin mənafeyinə (həmin maddələri satanın və ya alanın) uyğun etdiyini, həmin maddələri satan şəxslə onların satışı barədə əvvəlcədən razılığa gəlib-gəlməməsini, özünün bu maddələrin satışından mənfəət əldə edib-etməməsini araşdırmalıdır. Belə razılığın və ya mənfəətin əldə edilməsi təsdiq edilmədiyi halda, digər şəxsin xahişi ilə və ya sonuncu ilə birlikdə satış məqsədi olmadan narkotik vasitə almış təqsirkarın əməli narkotik vasitəni satanla qabaqcadan əlbir olma kimi deyil, habelə narkotik vasitə satma kimi deyil, satış məqsədi olmadan, narkotik vasitə əldə etmə kimi qiymətləndirilməlidir. “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqlarının Müdafiəsi Haqqında” Avropa Konvensiyasının (bundan sonra Konvensiya) 6-cı maddəsinin tələbinə görə hər kəs, onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir... Cinayət törətməkdə ittiham olunan hər kəs onun təqsiri qanun əsasında sübut edilənədək təqsirsiz hesab edilir. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin “Taxquet Belçikaya qarşı” xx xxxxxx 2009-cu il, “Xirvisari Finlandiyaya qarşı” xx xxxxxxxx 2001-ci il, “ X10rşı” xx xxxxxx 1994-cü il və “Hacianastassion Yunanıstana qarşı” xx xxxxxx 1992-ci il tarixli qərarlarında göstərilmişdir ki, həmin məhkəmənin bərqərar olmuş presedent hüququna əsasən məhkəmələr qərarlarında əsaslandıqları səbəbləri göstərməlidirlər. Əsaslandırma səviyyəsi qərarın xarakteri və işin hallarından asılı olaraq müəyyən edilməli, lakin hər bir halda məhkəmənin gəldiyi nəticənin səbəb və motivinin konkret olaraq göstərilməsindən ibarət olmalıdır. Məhkəmə qərarı əsaslandırılmış olmaqla tərəflərə onu anlamağa, yuxarı instansiya məhkəməsində mübahisələndirməyə, yuxarı instansiya məhkəmələrinə isə qərarın əsaslılığına dair ədalətli məhkəmə araşdırmasını həyata keçirməyə imkan verməlidir. Qərar, həmçinin, tərəflərə onların arqumentlərinin nəzərə alındığını nümayiş etdirməlidir. Qər arın əsaslandırılması ədalətli mühakimənin həyata keçirildiyini göstərən yeganə vasitədir. Məhkəmə kollegiyası kassasiya protestində qeyd edilən, Təqsirləndirilən şəxs5 əsassız olaraq cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi və Təqsirləndirilən şəxs4 əməlinin yanlış olaraq CM-nin 234.1-ci maddəsinə tövsif edilməsi ilə bağlı dəlili ilə razılaşmayaraq bildirir ki, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 145.1-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq, hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməli və cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi açıq, ədalət mühakiməsinin prinsiplərinə uyğun, ağlabatan müddətlərdə keçirilm iş məhkəmə iclaslarında faktları araşdırıb maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqini yoxlayarkən Azərbaycan Respublikası CPM-in 145-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq sübutların hər birisini onların mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliliyi üzrə düzgün qiymətləndirmiş və tam əsaslı olaraq Təqsirləndirilən şəxs4 əməlini CM-nin 234.4.1, 234.4.2 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 234.1-ci maddəsinə düzgün tövsif etmiş və həmçinin Təqsirləndirilən şəxs5 cinayət məsuliyyətindən azad edilmiş və cinayət işinin onun barəsində olan hissəsinə xitam verilmiş, bu vaxt cinayət və cinayət-prosessual qanunvericiliyinin normaları düzgün tətbiq edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cinayət işi üzrə ittiham tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs4 cinayət törətmək üçün əvvəlcədən hə r hansı başqa bir şəxslə razılıq əldə etməsini, cinayətkar qrup yaratmasını və ya cinayətkar qrupa qoşulmasını, onun cinayətkar qrupda iştirak etməsini və s. təsdiq edən heç bir sübut və ya sübutlar əldə edilib məhkəməyə təqdim edilməmiş, həmçinin Təqsirləndirilən şəxs4 evində axtarış zamanı aşkar edilmiş narkotik vasitələrin miqdarı isə onun satış məqsədi ilə əldə etdiyini təsdiq edən sübutlar iş materiallarında yoxdur. Təqsirləndirilən şəxs5 tarixini dəqiq xatırlamadığı bir vaxtda Təqsirləndirilən şəxs4 təqdim etdiyi güman edilən 5 ədəd bağlamada olan narkotik vasitə isə maddi sübut kimi istintaq orqanı tərəfindən müəyyən edilməmişdir. İbtidai araşdırma orqanı da Təqsirləndirilən şəxs5 ifadəsinin həmin hissəsini sübut kimi qəbul etməyərək Təqsirləndirilən şəxs4 ittiham irəli sürməmişdir. Məhkəmə-kimyəvi ekspertizasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli, 21454 saylı rəyinə əsasən üzərində “...Təqsirləndirilən şəxs4 üzərindən aşkar edilmiş...” sözləri yazılmış zərfdə siqaret qutusunun içərisində bir ədəd sellofan bükülüdə təmiz çəkisi 11,032 qram olan maddə narkotik təbiətli çətənə (kannabis) bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə olan həşiş qatranıdır. Buna görə də tədqiqata 0,032 qram sərf edildikdən sonra 11 qram qalmış narkotik vasitə - həşiş qətranı maddi sübut kimi tanınaraq saxlanılması üçün Sumqayıt ŞPİ-nin saxlanc anbarına təhvil verilmişdir.(İş; İİ cild; vərəqə; 102-104) Məhkəmə-kimyəvi ekspertizasının xx xxxxxx 2018-ci il tarixli, 21452 saylı rəyinə əsasən üzrəində “...Təqsirləndirilən şəxs4 üzərindən aşkar edilmiş...” sözlər və imzalar olan bir ədəd zə rfdəki bir ədəd sellofan bükümdə təmiz çəkisi- 18,107 qram olan maddə xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə-tiryəkdir. Buna görə də tədqiqata 0,05 qram sərf edildikdən sonra 18,057 qram qalıq qalmış narkotik vasitə-tiryək maddi-sübut kimi tanınaraq saxlanılması üçün Sumqayıt ŞPİ-nin saxlanc anbarına təhvil verilmişdir; (İİ cild; vərəqə; 97-101) «Şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün kifayət edən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin miqdarına görə siyahıların təsdiq edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının xx.xx.2005-ci il tarixli Qanununa əsasən beynəlxalq adı «həşiş qətranı» olan maddələr narkotik vasitənin 40 qramı və tiryəkin də 50 qramı və ondan artıq olan hissəsi külli miqdar hesab edilir. «Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və on ların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının xx xxxx 2005-ci il tarixli Qanunun 1.0.11-ci maddəsinə əsasən miqdarından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikası Qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin əvəzli və ya qazanc əldə etmək, yaxud digər şəxsi maraq məqsədilə yayılmasına yönəldilmiş hərəkətlər narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz satılması hesab edilir. Təqsirləndirilən şəxs4 əməlində isə bu kimi hallar, o cümlədən şəxsi maraq məqsədilə narkotik vasitənin yayılmasına yönəldilmiş hərəkətlər etməsi və ya əvəzli, yaxud qazanc əldə etmək məqsədilə hər hansı hərəkətlər etməsi aşkar edilməmiş və olmamışdır. Belə ki, ibtidai və məhkəmə istintaqı zamanı şahid qismində dindirilmiş şəxslərin h eç biri təqsirləndirilən şəxsin narkotik vasitənin «əvəzli və ya qazanc əldə etmək, yaxud digər şəxsi maraq məqsədi ilə yayılmasına yönəldilmiş hərəkətlər etməsi» barədə ifadə verməmişlər, bununla bağlı hər hansı digər sübut növü də əldə edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun «Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının mart 2011-ci il tarixli qərarında göstərilir ki, “təqsirkarın narkotik vasitələri satmaq niyyətində olması müəyyən edilərkən başqa sübutlarla yanaşı, onların xeyli miqdarda olması, istehlakçı ilə əvvəlcədan razılıq əldə edilməsi, narkotik vasitədən istifadə etməyən şəxs tərəfindən onun əldə edilməsi, narkotik vasitənin çəkilib xırda bağlamalara bükülməsi, onların hazırlanmas ı üçün avadanlığın alması və işin digər halları nəzərə alınmalıdır”. Cinayət prosessual qanunvericiliyinin ən mühüm prinsiplərindən biri olan təqsirsizlik prezumpsiyasına görə şəxsin təqsirli olmasını şübhə altına alan hər hansı bir hal ehtimal edilərsə və bu ehtimal aradan qaldırılmırsa həmin şəxs təqsirli hesab oluna bilməz. İnsan Hüquqlarinin və əsas Azadlıqların müdafiəsi Haqqında Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən hər kəs, onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi «Deveyer Belçikaya qarşı» iş üzrə qərarında xatırlatm ışdır ki, «ittiham» termininə formal cəhətdən deyil, məzmun cəhətdən anlayış verilməlidir və Məhkəmə ittihamın zahiri təzahürlərinin arxasında nəyin durduğunu nəzərdən keçirməli və ittihamın irəli sürülməsi prosedurunun reallıqlarını araşdırmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosesual Məcəlləsinin 126.6-cı maddəsində göstərilir ki, «təqsirləndirilən şəxsin cinayət törətməkdə öz təqsirini etiraf etməsi yalnız iş üzrə bütun sübutların məcmusu ilə təsdiq edildiyi halda ona qarşı ittihamın əsası kimi qəbul edilə bilər». Məhkəmə kollegiyası həmin halları nəzərə almaqla apelyasiya instansiyası məhkəməsinin gəldiyi nəticələri tam əsaslı hesab edir. Belə ki, ilkin izahatından başlayaraq, təqsirləndirilən şəxs bütün ifadələrində göstərmişdir ki, üzərində aşkar edilmiş narkotik vasitəni satış məqsədi olmadan özünün istifadə etməsi (qəbul etməsi) üçün almış və saxlamışdır. Onun özünün istifadə etməsindən başqa, narkotik vasitəni qazanc əldə etmək və digər məqsəd üçün kiməsə vermək, nə göstərmək, nə satmaq, nə də bağışlamaq niyyəti, fikri olmamışdır. Onun bu ifadəsini təkzib edən hər hansı bir hal və ya sübut növü isə nə ibtidai istintaqda, nə də məhkəmə istintaqında müəyyən edilməmişdir Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, yalnız Təqsirləndirilən şəxs5 ifadələri əsas götürülməklə,Təqsirləndirilən şəxs4 İran İslam Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs3 (X19) oğlu, Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2, şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxs və qeyriləri ilə qabaqcadan əlbir olub cinayət əlaqəsinə girərək bir qrup şəxs tərəfindən 06 (altı) ədəd bağlamada ümumi təmiz çəkisi 3590,6 (üç min beş yüz doxsan) qram, ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri- 1005 (min beş) qram, 447,1 (dörd yüz qırx yeddi) qram, 468,2 (dörd yüz altmış səkkiz) qram, 485,0 (dörd yüz səksən beş) qram, 481,3 (dörd yüz səksən bir) qram, 704,0 (yeddi yüz dörd) qram narkotik vasitə olan heroini və bir ədəd bağlamada 932,2 (doqquz yüz otuz iki) qram narkotik vasitə olan tiryəki satış məqsədi ilə əldə edilməsində iştirak etməsi nəticəsinə gəlinməsi əsaslı hesab edilə bilməz. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs4 üzərindən çıxan 11,032 qram olan maddə narkotik təbiətli çətənə (kannabis) bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə olan həşiş qatranını və 18,107 qram olan maddə xaş-xaş bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə - tiryəki əldə etm əsi və saxlamasına görə onun əməlinin CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə tövsif edilməsinə dair apelyasiya instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə qanuni və əsaslıdır. Məhkəmə kollegiyası həmçinin Təqsirləndirilən şəxs5 barəsində əsassız olaraq cinayət işinin icraatına xitam verilməsi barədə verilmiş protestin dəlilləri ilə bağlı aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, protesdə qeyd olunan xüsusatlar əsassız olduğundan təmin edilməməlidir. Belə ki, cinayət işinin 2-ci cild 27-ci səhifəsində Təqsirləndirilən şəxs5 ərizəsi mövcuddur. Ərizədə göstərilir: - “Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin İstintaq şöbəsinin rəisi cənab Füzuli Əhmədova, Cəlilabad rayonu, M.Sabir küçəsi ev 88-də yaşayan Təqsirləndirilən şəxs5 tərəfindən ərizə: Yazıb sizə bildirirəm ki, bir neçə gün bundan qabaq Sumqayıt şəhərində üzərindən narkotik vasitə tutulmuş oğlum X14 evdə saxladığı 6 ədəd bağlamada olan narkotik maddələri könüllü olaraq polis əməkdaşlarına təqdim etmək istəyirəm. Odur ki, xahiş edirəm polis əməkdaşları mənimlə birlikdə Cəlilabad şəhərinə gedib, bu narkotik maddələri təhvil götürsünlər. Xahiş edirəm ərizəmi nəzərə alasınız. İmza: Təqsirləndirilən şəxs5, xx xxxxxx 2018”. (cild 2, i/v 27). Cinayət işinin materialarından görünür ki, xx xxxxxx 2018-ci il tarixədək olan mərhələdə istintaq orqanında Təqsirləndirilən şəxs1 daha 6 bağlamada narkotik vasitə əldə edib yaşadığı mənzildə saxlaması barədə məlumat olmamışdır. Həmin tarixə qədər həm Təqsirləndirilən şəxs1, həm Təqsirləndirilən şəxs2, həm də Təqsirləndirilən şəxs3 təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilə rək, barələrində 4 ay müddətə həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir. Göstərilən şəxslərin heç biri əlavə narkotik vasitə barədə ifadələrində hər hansı bir halı qeyd etməmişlər. xx xxxx 2018-ci il tarixdən xx xxxxxx 2018- ci il tarixədək - 18 gün ərzində Təqsirləndirilən şəxs5 aid heç bir dəlil, sübut aşkar edilməmişdir. Göründüyü kimi, Təqsirləndirilən şəxs5 həmin ərizəni yazmaqda niyyəti həmin bağlamaları könüllü təhvil vermək olmuşdur. CM-nin 234-cü maddəsinin “Qeyd” huissəsinin 1-ci bəndinin tələbinə görə “narkotik vasitələri, psixotrop maddələri və ya onların prekursorlarını könüllü surətdə təhvil verən və ya narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və'ya onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı cinayətlərin açılmasında və ya qarşısının alınmasında, bu əməlləri törətmiş şəx slərin aşkar edilməsində, cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakın tapılmasında fəal iştirak etmiş şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilir Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, aşağı instansiya məhkəmələri Təqsirləndirilən şəxs5 verilmiş ittihamın düzgün olmaması, yəni ittiham üzrə heroinin təmiz çəkisi 1005 qram hissənin satış məqsədi ilə şəxsiyyəti istintaqa məlum olmayan x3 adlı şəxsə satılmaq istənilərkən Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 tutulmaları hissəsinin Təqsirləndirilən şəxs5 aid olmaması və həmin hissənin ittihamından xaric edilməsi barədə gəldiyi nəticələr əsaslıdır. Belə ki, iş üzrə toplanmış sübutlardan aydın olur ki, Təqsirləndirilən şəxs1 İran islam Respublikasının vətəndaşı olan Təqsirləndirilən şəxs3 narkotik vasitəni götürərkən Təqsirləndirilən şəxs5 bu əməll ə bağlı hər hansı iştirakı olmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə olan bağlamaları evə gətirdikdə atası Təqsirləndirilən şəxs5 bunu görmüş, bu hərəktələrinə görə Şahlara iradını bildirsə də, Şahların borcları olduğunu bilib, ona mane olmamışdır. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi ittihamın “... yəni xx.xx.2018-ci il tarixdə bir ədəd bağlamada olan 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroini Qasımov X8 X1 ilə birlikdə sonuncunun idarə etdiyi “VAZ 2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə satış məqsədi ilə daşıyıb gətirərkən Sumqayıt ŞPİ-nin NMB-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyataxtarış tədbirləri nəticəsində xx xxxx 2018-ci il tarixdə gecə saat 04:30-da Sumqayıt şəhəri, 76-cı məhəllə, “Maşın baz arı’nın qarşısında saxlanılıb üzərlərində şəxsi axtarış keçirilən zaman Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan bir ədəd bağlamanın içərisində külli miqdarda, 1005 (min beş) qram narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib götürülmüş” hissəsində Təqsirləndirilən şəxs5 təqsirli olmaması barədə düzgün nəticəyə gəlmiş və belə olan halda, apellyasiya protestində göstərildiyinin əksinə olaraq, Təqsirləndirilən şəxs5 bu epizod üzrə Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.4.1, 234.4.3-cü maddələri ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması yolverilməzdir. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs5 həmin narkotik vasitənin Təqsirləndirilən şəxs3 əldə edilməsində iştirak etməmiş, bundan xəbəri olmuş olsa belə, onun əməlində CM-nin 307.1-ci maddəsinin tərkib əlamətləri formal olaraq mövcud olsa da, bu cinayətin onun oğlu Tə qsirləndirilən şəxs1 tərəfindən törədilməsi səbəbindən ona belə bir ittiham verilə bilməz və belə bir ittiham verilməmişdir. CM-nin 307-ci maddəsinin “Qeyd” hissəsinin tələbinə görə, “Arvadı (əri), övladları, valideynləri və qanunvericiliklə dairəsi müəyyən edilmiş digər yaxın qohumları tərəfindən hazırlanmış və ya törədilmiş cinayət barəsində xəbər verməyən şəxs bu Məcəllənin 307.1 -ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətinə cəlb oluna bilməz.” CM-nin 234-cü maddəsinin “Qeyd” hissəsinin 1-ci bəndində göstərilənlərə və ibtidai istintaq və məhkəmə istintaqı zamanı araşdırılmış sübutlara əsasən Təqsirləndirilən şəxs5 cinayət məsuliyyətindən azad edilməlidir. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs5 heç bir məcburiyyət olmadan könüllü olaraq əməliyyat axtarış fəaliyyətini və istintaqı həyat a keçirən Sumqayıt ŞPİ-nin əməkdaşlarına törədilmiş cinayətlə bağlı cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı könüllü təhvil vermişdir. Belə ki, xx xxxx 2018-ci il tarixdə, saat 04:30 radələrində əməliyyat tədbirləri nəticəsində saxlanılmış Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2, nədəki, xx xxxx 2018-ci il tarixdə həbs edilmiş Təqsirləndirilən şəxs3 Təqsirləndirilən şəxs5 trəfındən xx xxxxxx 2018-ci il tarixdə təhvil verilən narkotik vasitələr barədə istintaq orqanına hər hansı məlumat verməmişlər, həmçinin istintaq orqanında əlavə 6 bağlama narkotik vasitə ilə əlaqədar heç bir məlumat olmamışdır. Bunu yalnız Təqsirləndirilən şəxs5 oğlu Şahların tutulmasından 18 gün sonra könüllü etiraf edərək, təhvil vermişdir. Halbuki, evlərində axtarış aparılan zaman polis əməkdaşları əlavə narkoti k vasitə aşkar etməmişdir. Odur ki, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cinayət işinin məhkəmə istintaqı zamanı tədqiq olunmuş sübutlara əsasən Təqsirləndirilən şəxs5 barədə cinayət işinə xitam verilməklə onun CM-nin 234-cü maddəsinin «Qeyd” hissəsisndə göstərilənlərə əsasən, cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi barədə aşağı instansiya məhkəmələrinin gəldiyi nəticə qanunidir. Qeyd olunanları nəzərə alan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, aşağı instansiya məhkəmələri Azərbaycan Respublikası CPM-nin 39 və 43-cü maddələrinə əsasən hazırki cinayət işi üzrə CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələri ilə Təqsirləndirilən şəxs5 cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi və cinayət işinin onun barəsində olan hissəsinə xitam verilməsi barədə düzgün nəticəyə gəldiklərindən, kassasiya protesti Təqsirləndirilə n şəxs5 aid hissədə təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası CPM-in 12.1 və 12.3-cü maddələrinin tələblərinə görə cinayət prosesini həyata keçirən orqanlar cinayət prosesində iştirak edən bütün şəxslərin Konstitusiya ilə təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına riayət olunmasını təmin etməlidirlər. Konstitusiyanın 12-ci maddəsinin İ hissəsi insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təmin edilməsini dövlətin ali məqsədi olduğunu təsbit edir. Dövlət hər kəsin hüquqlarının və azadlıqlarının müdafiəsinə təminat verir. Hər kəsin hüquq və azadlıqlarının dövlət tərəfindən müdafiəsinə təminat verən Konstitusiya müddəaları, həmçinin cinayət törətməkdə təqsiri olmayan şəxslərin cinayət prosesini həyata keçirən orqanların vəzifəli şəxslərinin və ya hakimlərin özbaşına hərəkə tləri ilə qanunsuz şübhə altına alınmasının, ittiham və ya məhkum edilməsinin yol verilməz olduğunu ehtiva edir. Protestdə Təqsirləndirilən şəxs2 əməlinin qanunsuz olaraq CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə tövsif edilməsi ilə bağlı göstərilmiş dəlillərini əsaslı hesab edən məhkəmə kollegiyası aşağıdakıları qeyd etməyi zəruri hesab edir: Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “V.Bayramov və qeyrilərinin şikayətləri üzrə” xx xxxxxxxx 2005-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessual qanunvericiliyin tələbinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. (CPM-in 349.3-cü maddəsi)... məhkəmə hökmünün əsaslılığını n şərtlərindən biri də hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır. (CPM-ci 28.5-ci maddəsi) Cinayət işinin materiallarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində daxil olmuş əməliyyat məlumatı əsasında, əməliyyat-axtarış tədbirləri həyata keçirilməklə qəbul edilmiş qərara əsasən Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 xx xxxx 2018-ci il tarixdə saat 04:45 radələrində Sumqayıt şəhəri 76-cı məhəllə ərazisində yerləşən avtomobil bazarının qarşısında saxlanılaraq, Sumqayıt ŞPİ-nə gətirilmişlər. Hər iki şəxsin üzərlərinə baxış keç irilmiş, baxış zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 əlində olan təqdim etdiyi polietilen paketin içərisində skoçla bağlı vəziyyətdə uzunsov büküm aşkar olunmuş, həmin bükümün içərisində iki ədəd bağlamada narkotik vasitə heroinə oxşar toz halında kütlə olduğu müəyyən olunmuşdur. Bundan sonra, elektron tərəzi ilə həmin maddələr çəkilmiş, birincisinin çəkisi 500,19 qram, ikincisinin çəkisi də 500,19 qram olmuşdur. Bundan başqa Təqsirləndirilən şəxs1 bir ədəd “İphone-5” markalı mobil telefon aşkar edilərək götürülmüşdür (cild 1, i/v. 19-20). Təqsirləndirilən şəxs2 üzərindən isə 3 ədəd “Sumsung” və 1 ədəd “Linqa” markalı telefonlar götürülmüşdür, (cild 1, i/v 39-40, 43-45) Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 19644 saylı xx.xx.2018-ci il tarixli rəyindən görünü r ki, üzərində «Təqsirləndirilən şəxs1 üzərindən aşar olunaraq götürülmüş narkotik vasitə olan heroinə bənzər kütlə...» yazısı olan bükümdəki iki ədəd bağlamada ümumi təmiz çəkisi 1005 qram (ayrı-ayrılıqda təmiz çəkiləri 502 qram və 503 qram) olan maddə kütləsi kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə heroindir. (cild 1 i.v 52-54) Təqsirləndirilən şəxs1 ilkin izahatında, şübhəli və təqsirləndirilən şəxs qismində verdiyi ifadələrində göstərmişdir ki, Hüseyn adlı şəxsdən Masallı-Yardımlı yolunun üzərində yerləşən “Şəlalə” deyilən yerdə narkotik vasitələri alıb Cəlilabad şəhərinin yaxınlığında gizlətmiş və bundan sonra yaşadığı məhəlləyə gələrək qonşuluqda yaşayan və taksi fəaliyyəti ilə məşğul olan Təqsirləndirilən şəxs2la görüşüb ona hər şeyi,yəni narkotikin sahibinin həmin heroinin Sumqay ıt şəhərinə aparıb lazım olan şəxsə çatdırılması üçün 300 manat pul verəcəyini danışmışdır. Təqsirləndirilən şəxs1 ifadəsində həmçinin göstərmişdir ki, narkotikin aparılmasına görə həmin puldan 100 manatının Təqsirləndirilən şəxs2 verəcəyini vəd etmiş və Təqsirləndirilən şəxs2 da onunla razılaşmış və onlar xx xxxx 2018-ci il tarixdə axşam vaxtı Təqsirləndirilən şəxs2 məxsus “VAZ 2106” markalı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə gəlmişlər.(cild 1,vərəqə 21-22, 76-79, 94-97) Təqsirləndirilən şəxs2 ilkin izahatında, şübhəli və təqsirləndirilən şəxs qismində verdiyi ifadələrində göstərmişdir:” xx xxxx 2018-ci il tarixdə qonşuluqda yaşayan Təqsirləndirilən şəxs1 mənimlə görüşüb bildirdi ki, İran İslam Resbublikası vətəndaşı olan Hüseyn adlı tanışı ona 1 kiloqram narkotik vasitə olan heroin verib və h əmin heroini Sumqayıt şəhərinə çatdırmağa görə 300 manat pul verir, əgər həmin heroini onunla birlikdə maşını ilə Sumqayıta aparsa, 100 manat verər. Mənim də pula ehtiyacım olduğu üçün Şahların təklifi ilə razılaşdım.” (cild 1,vərəqə 41-42, 82-84, 107-109) Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsinə dair Sumqayıt şəhər məhkəməsinin xx xxxx 2018-ci il tarixli qərarlarından görünür ki, hər iki təqsirləndirilən şəxs barəsində qətimkan tədbiri seçilməsinə dair məhkəmə baxışı zamanı özlərini təqsirli bilərək əməllərindən peşman olduqlarının nəzərə alınmasını xahiş etmişlər. İbtidai araşdırmanın sonunda - xx xxxxxx 2018-ci il tarixli ifadəsində Təqsirləndirilən şəxs1 Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində verdiyi ilkin izahat və ifadələrini dəyişərək aşağıdakıları bildirmişdir: “....mən qonşu məhəllədə yaşayan Təqsirləndirilən şəxs2 məni ona məxsus “VAZ 2106” markalı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə aparmasını xahiş etdim. O da mənimlə razılaşdı və biz xx xxxx 2018-ci il tarixdə axşam vaxtı X1ə məxsus “VAZ 2106” markalı avtomobillə çıxıb Sumqayıt şəhərinə gəldik. X1 əvvəl Sumqayıt şəhərinə narkotik vasitə gətirməyimi bilməsə də, yolda gələndə X ilə telefonla danışanda bildi ki, 01 ədəd paketdə Sumqayıt şəhərinə narkotik maddə gətirirəm. Bu barədə o, məndən Bakı Avtovağzal Kompleksinin yanında soruşduqda ona bildirdim ki, İranlı Hüseyn adlı tanışım bir ədəd paketdə mənə narkotik maddə verib ki, Sumqayıt şəhərində bir nəfər dediyi adama çatdırım. Bundan sonra X1 məni “VAZ 2106” markalı avtomobillə oradan Sumqayıt şəhərinə gətirdi. İyul a yının 28-dən 29-na keçəm gecə təxminən saat 3-4 radələrində, Sumqayıt şəhərinə çatdıq və avtomobili maşın bazarının qarşısında yolun kənarında saxlayıb görüşəcəyimiz adamı gözlədik. Bir müddət sonra bizə bir neçə şəxs yaxınlaşıb özlərini təqdim edərək Sumqayıt Şəhər Polis İdarəsinin əməkdaşları olmalarını bildirdilər və bizim narkotik vasitələrin qanunsuz əldə olunmasında, saxlanmasında və daşınmasında şübhəli olduğumuzu deyib bizi tutdular.” Təqsirləndirilən şəxs2 da istintaqı sonunda ifadələrini dəyişmiş və aşağıdakıları bildirmişdir: “...xx.xx.2018-ci ildə axşam tərəfi X2 mənimlə yaşadığım küçədə görüşüb bildirdi ki,Bakı şəhərinə getməlidir, onu şəhərə aparım.Mən də onunla razılaşdım və biz birlikdə mənə məxsus “VAZ 2106” markalı avtomobillə yola düşüb Bakı şəhərinə gəldik.Lakin orada X 2 mənə dedi ki,Sumqayıt şəhərinə getmək lazımdır.Mən Bakı şəhəri X9 yanında bildim ki, X2 Sumqayıt şəhərində kiməsə narkotik vasitə verməlidir.Orada onun əlində polietilen paketin olduğunu gördüm.Lakin X2 mənimlə qonşu olduğundan və neçə illərdir onu tanıdığım üçün X2ı Sumqayıt şəhərinə gətirdim.” Cinayət işinin birinci və apelyasiya məhkəmələrində verdikləri ifadələrində Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai araşdırmanın sonunda verdikləri ifadələrlə eyni məzmunlu ifadələr vermişlər. Təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 həmin ifadələrini mötəbər sübut kimi qiymətləndirən apelyasiya instansiyası məhkəməsi cinayət işinin materiallarında Təqsirləndirilən şəxs1 Təqsirləndirilən şəxs2la bir qrup şəxs halında 1005 qram narkotik vasitə olan heroini satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq əldə etməsi,saxlaması və sonuncunun idarə etdiyi "VAZ“2106” markalı, ** BL *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobillə Sumqayıt şəhərinə bilərək daşıması barədə hər hansı mötəbər sübutun olmaması, ibtidai istintaq və birinci instansiya məhkəməsinin Təqsirləndirilən şəxs2 barəsində gəldiyi əsassız ehtimallar olması nəticəsinə gəlmiş və Təqsirləndirilən şəxs2 əməli CM-nin 234.4.1 və 234.4.3-cü maddələrindən həmin Məcəllənin 307.1-ci maddəsinə tövsif edilmiş və o, həmin maddə ilə təqsirli bilinib məhkum edilmişdir. CPM-in 33-cü maddəsinə əsasən cinayət prosesi həyata keçirilərkən CPM-in 125, 144, 145-ci maddələrinin müddəalarının pozulması yolverilməzdir. CPM-nin 144-cü maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmalıdır. Yoxlama zamanı cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar təhlil olunur və bir-biri ilə müqayisə edilir, yeni sübutlar toplanır, əldə olunmuş sübutların mənbəyinin mötəbərliyi müəyyənləşdirilir. CPM-nin 145-ci maddəsinə görə hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Təhqiqatçı, müstəntiq, prokuror, hakim qanunu və vicdanını rəhbər tutaraq sübutların məcmusunun hərtərəfli, tam və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla öz daxili inamına görə sübutları qiymətləndirirlər. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 353.2.2-ci maddəsinə görə məhkəmənin nəticəyə gəlməsi üçün əsaslandığı sübutlar və onun tərəfindən digər sübutların rədd edilməsinin motivləri ittiham hökmünün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində göstərilməlidir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi P lenumunun "Məhkəmə hökmü haqqında"* xx xxxxxx 1996-cı il tarixli 4 nömrəli Qərarının 3-cü bəndində qeyd edilmişdir ki. hökmdə işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən halları, o cümlədən, edilmiş əməlin motiv və məqsədi, habelə məhkəmənin həmin halların həqiqət olub-olmaması inamına gəlməsi üçün əsas verən sübutlar şərh edilməlidir. Müttəhimin bir neçə cinayət etməkdə ittiham olunduğu işlər üzrə işə baxılarkən, məhkəmə sübutların cəmini işin bütün materialları ilə birlikdə qiymətləndirərək hər bir ittiham üzrə onların təhlilini verməlidir. Həm də bu zaman nəyə görə bir sübutun mötəbər hesab edilməsi, digərinin isə rədd olunması hökmdə əsaslandırılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi Təqsirləndirilən şəxs2 əməlinə hüquqi qiymət verərkən cinayət proses sual qanunvericiliyin qeyd olunan normalarının tələblərinə və Ali Məhkəmənin Plenumunun qərarında göstərilən tövsiyələrə riayət etməmişdir. Belə ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi ibtidai araşdırma zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai araşdırma orqanına və barələrində həbs qətimkan tədbiri seçilərkən məhkəmə baxışları zamanı müdafiəçilərinin iştirakı ilə verdikləri etirafedici ifadələri, onların ibtidai istintaqın sonunda və məhkəmə baxışları zamanı verdikləri ifadələrlə müqayisəli tədqiq etməmiş, son ifadələrin ilkin ifadələrə nisbətən daha mötəbər hesab edilməsini əsaslandırmamışdır. Məhkəmə kollegiyası həmçinin qeyd edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs2 məhkəmə baxışları zamanı verdikləri ifadələrin mötəbər sübut kimi qəbul edilməsi halı nda da Təqsirləndirilən şəxs2 törətmiş olduğu əməlin CM-nin 307.1-ci maddəsi ilə tövsif edilməsi nəticəsinə gəlinməsi əsaslı hesab edilə bilməz. Belə ki, CM-nin 307.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayətin obyektiv cəhəti ağır və ya xüsusilə ağır cinayətin hazırlanması və ya törədilməsi barədə məlumatı olan şəxsin həmin məlumatı hakimiyyət orqanlarına və ya onların vəzifəli şəxslərinə bildirməməkdə ifadə olunan hərəkətsizliyidir. Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 məhkəmə baxışları zamanı verdikləri ifadələri obyektiv gerçəklik kimi qəbul edilsə belə, həmin ifadələrdən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 Təqsirləndirilən şəxs1 külli miqdarda narkotik vasitə olan heroini qanunsuz olaraq əldə edib satış məqsədi ilə Sumqayıt şəhərinə daşımaqla ağır cinayət törətdiyini bildikdən sonra onunla birlikdə hərəkət etməkdə davam edərək Sumqayıt şəhərinə gəlmiş və polis əməkdaşları tərəfindən tutulmuşdur. Belə olan halda, apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs2 hərəkətsizliyi deyil, Təqsirləndirilən şəxs1la birlikdə aktiv hərəkətlər etməsi aşkardır. Ona görə də onun əməlinin CM-nin 307.1-ci maddəsi ilə tövsif edilməsi düzgün hesab edilə bilməz. CPM-in 8-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət mühakimə icraatının vəzifələrinə digərləri ilə yanaşı cinayət təqibi ilə bağlı bütün halları hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırmaq daxildir. Həmin Məcəllənin 28-ci maddəsinin tələbinə əsasən məhkəmələr cinayət işlərinə və cinayət təqibi ilə bağlı digər materiallara məhkəmə iclasında yalnız bu Məcəlləyə uyğun faktlar əsasında, qərəzsiz və ədalətlə baxmalı dır. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, apellyasiya məhkəməsi məhkum Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs3 barəsində cinayət-prosessual qanunvericiliyinin yuxarıda qeyd edilən normalarının tələblərinə riayət etməyərək, işin obyektiv hallarına uyğun olan sübutları tədqiq edib düzgün qiymətləndirməmiş, gəldiyi nəticəni yetərincə əsaslandırmamışdır. Məhkəmə kollegiyası işin hallarına hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, apellyasiya instansiya məhkəməsi Təqsirləndirilən şəxs2, Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs3 törətmiş olduqları cinayət əməllərinə CPM-in 143-146-cı maddələrinin tələblərinə zidd olaraq işin hallarını tam, hərtərəfli tədqiq etməmişdir. Bu hal Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.2-ci maddəsinə əsasən qərarın kassasiya qaydasında l əğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yaradır. Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.1, 416.1.2 və 416.1.3-cü maddələrinin tələblərinə əsasən məhkəmə cinayət prosesi tərəfinin təqdim etdiyi, irəli sürülmüş ittihamın hərtərəfli və obyektiv baxılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edə biləcək sübutların tədqiqindən əsassız imtina etdikdə, habelə Məcəllənin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq sübutları tədqiq etmədikdə və məhkumun təqsirliliyi və ya bəraət almış şəxsin təqsirsizliyi barədə məhkəmə hökmünün əsasını yolverilməz sübutlar təşkil etdikdə kassasiya instansiya məhkəməsi birinci və ya apellyasiya instansiya məhkəməsinin hökm və ya qərarını ləğv etmək və ya dəyişdirmək hüququna malikdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, yeni apellyasiya baxışı zamanı işin tam, hərtə rəfli və obyektiv araşdırılması və iş üzrə düzgün nəticəyə gəlmək üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edə biləcək, cinayət prosesi tərəflərinin təqdim etdikləri sübutlar qanuna müvafiq qaydada tədqiq edilməli, zərurət yaranarsa, tərəflərin təqdim etdikləri sübutlarla yanaşı başqa sübutlar da araşdırılmalı və araşdırılmış sübutlar onların mənsubiyyəti, mötəbərliyi və mümkünlüyü üzrə qiymətləndirilərək iş üzrə qanuni və ədalətli qərar qəbul edilməlidir. Məhkəmə kollegiyası kassasiya protestinin məhkum edilmiş şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1 və Təqsirləndirilən şəxs3 münasibətdə məsuliyyəti yüngülləşdirən hallar və cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini nəzərə alınmayaraq onlara apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən təyin edilmiş cəzaların yüngül olması ilə əlaqədar dəlilləri ilə bağlı qeyd ed ir ki, yeni apelyasiya baxışı zamanı yuxarıda şərh olunan xüsusatlar araşdırıldıqdan sonra təqsirləndirilən şəxslər Təqsirləndirilən şəxs1, Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs3 əməllərinə hüquqi qiymət veriləcəyini nəzərə alaraq, məhkumlara təyin edilmiş cəza ilə əlaqədar kassasiya protestinin dəlillərinə münasibət bildirməyə zərurət yoxdur. Beləliklə, kassasiya protestinin dəlilləri ilə qismən razılaşan məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarı Təqsirləndirilən şəxs5 və Təqsirləndirilən şəxs4 aid hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanmalı, Təqsirləndirilən şəxs2, X17 və Təqsirləndirilən şəxs1 aid hissələrdə isə ləğv edilməli və işə Təqsirləndirilən şəxs2, X17 və Təqsirləndirilən şəxs1 aid hissələ rdə apellyasiya instansiyası məhkəməsində yenidən baxılması təyin olunmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin cinayət kollegiyası Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.10.2-ci maddəsini rəhbər tutaraq Qərara alır: Kassasiya protesti qismən təmin edilsin. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarı Təqsirləndirilən şəxs5 və Təqsirləndirilən şəxs4 aid hissələrdə dəyişdirilmədən saxlansın. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının xx xxxxxxx 2019-cu il tarixli qərarı Təqsirləndirilən şəxs2, X17 və Təqsirləndirilən şəxs1 aid hissələrdə ləğv edilsin. Cinayət işi Təqsirləndirilən şəxs2, X17 və Təqsirləndirilən şəxs1 aid hissələrdə baxılması üçün Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə yeni məhkəmə baxışına tə