Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(102)-518/2024 20.02.2024 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlu (sədrlik edən), Yusifov Şahin Yaşar oğlu və Mövsümov Nazim Rasim oğlundan ibarət tərkibdə, Səfərli Kamal Rizvan oğlunun katibliyi ilə, Dövlət ittihamçısı – Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İbrahimov Elçin Tofiq oğlunun, Zərərçəkmiş hüquqi şəxs – ƏƏSMN tabeliyində DSMF-in nümayəndəsi – Nümayəndə1, Məhkum - Məhkum iştirakları ilə, Bakı Ağır Cinayətlər Mə hkəməsinin 14 iyun 2022-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4, 310 və 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Məhkum və Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4 və 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Təqsirləndirilən şəxs barələrində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarından Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə mahiyyəti üzrə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 14 iyun 2022-ci il tarixli 1(101)-462/2022 nömrəli (hakimlər: Hüseynov Telman Qulaməli oğlu (sədrlik edən), Qəribov Fikrət Atlıxan oğlu və Məmmədov Əli İrfan oğlundan ibarət məhkəmə tərkibində) hökmü ilə xxx-ci il tarixdə Ağdam rayonunda anadan olmuş, ali təhsilli, subay, işləməyən, himayəsində bir azyaşlı uşağı olan, əvvəllər məhkum olunmamış, 1 qeydiyyatda olmaqla, ünvan 1 ünvanında yaşayan Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4, 310 və 32.4,312.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinərək, Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1 və 29,178.2.4-cü maddələri ilə 3 (üç) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Cinayət Məcəlləsinin 310-cu maddəsi ilə 2 (iki) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Cinayət Məcəlləsinin 32.4,312.2-ci maddəsi ilə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə Məhkum qəti olaraq 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 69.3-cü maddəsinə əsasən Məhkum tutulduğu 1 (bir) gün bir günə bir gün hesabı ilə hesablanmaqla ona təyin olunmuş qəti cəzadan çıxılmış, üzərində 5 (beş) il 11 (on bir) ay 29 (iyirmi doqquz) gün azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılmış, hökmlə Məhkum cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin hökmün elan edildiyi 14 iyun 2022-ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbirinin ləğv edilməsi və barəsində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi, onun dərhal məhkəmə iclas zalından həbsə al ınması və saxlanılması üçün Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidmətinin Bakı İstintaq Təcridxanasına yerləşdirilməsi, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 29,178.2.2-ci maddəsinin Məhkum verilmiş ittihamdan xaric edilməsi müəyyən edilmişdir; xx xxxx 2000-ci il tarixdə Yardımlı rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, orta təhsilli, subay, işləməyən, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 2 ünvanda yaşamış Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4 və 32.4,312.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinərək, Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,1 78.2.1 və 29,178.2.4-cü maddələri ilə 3 (üç) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Cinayət Məcəlləsinin 32.4,312.2-ci maddəsi ilə 5 (beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə Təqsirləndirilən şəxs qəti olaraq 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, Təqsirləndirilən şəxs cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi və cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin onun həbs olunduğu 31 mart 2022-ci il tarixindən hesablanması, Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 29,178.2.2-ci maddəsinin Təqsirlənd irilən şəxs verilmiş ittihamdan xaric edilməsi müəyyən edilmişdir. Hökmdən məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs və digər məhkum edilmiş şəxs Məhkum müdafiəçisi Əliyev Mehman Əlizamin oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli 1(103)-1582/2022 nömrəli (hakimlər: Abdulov Rəşad Məhərrəm oğlu (sədrlik edən, məruzəçi hakim), Babayev Qədim Xalid oğlu və Hüseyn Cavid Vaqif oğlundan ibarət məhkəmə tərkibində) qərarı ilə apellyasiya şikayətləri təmin edilməmiş, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 14 iyun 2022-ci il tarixli hökmü apellyasiya şikayətlərinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarınd an Məhkum tərəfindən kassasiya şikayəti verilmişdir. İŞİN HALLARİ: Məhkəmənin hökmünə əsasən Məhkum aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, 21 oktyabr 2020-ci il tarixdə Xəzər rayon prokurorluğunda Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2-ci maddəsi ilə istintaqı aparılan ********* nömrəli cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilməklə Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidmətinin 3 saylı İstintaq təcridxanasında saxlanılan X7 həbsdən azad olunmasına köməklik edilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin noyabr ayında Təqsirləndi rilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş X-in anası Şahid8 özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, X7 həbsdən azad edilməsi imkanına malik olmasını əvvəllər kirayədə yaşadığı evində danışıqları zamanı Şahid8 yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün özünün yaxın münasibətdə olduğu səlahiyyətli vəzifəli şəxslərə xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 12000 (on iki min) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid8 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikd ən sonra sonuncudan həmin adla 2020-ci il ilin noyabr ayında Şahid8 ünvan 3 ünvanında yerləşən mənzilində 2800 (iki min səkkiz yüz) manat, eyni niyyətlə, 2020-ci ilin noyabr ayında həmin mənzildə Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə 900 (doqquz yüz) manat, eyni niyyətlə, 2020-ci ilin dekabr ayında 500 (beş yüz) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin yanvar ayında şəxsən 800 (səkkiz yüz) manat olmaqla, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid8 məxsus 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib dələduzluq etmiş, özbaşına özün ün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olmaqla vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmiş, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid8 təhrik etmiş, Şahid8 qalan pul vəsaitini verməkdən imtina etdiyindən, bilavasitə cinayət törətməyə yönələn qəsdən edilən əməlini öz iradəsindən asılı olmayan səbəbdən başa çatdıra bilməyərək, qalan pul vəsaitini ondan ala bilməyib, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu il ə Şahid8 məxsus 12000 (on iki min) manat məbləğində pul vəsaitini ona vahid niyyətlə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq yolu ilə ələ keçirməyə cəhd etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, sonuncunun tanışı Şahid1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciətindən sonra özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsin in səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, Şahid1, habelə, sonuncunun qardaşı X21, tanışları Şahid6 və X16 aylıq 254 manat olmaqla ünvanlı dövlət sosial yardım təyin etdirmək imkanına malik olmasını istifadəsində olan ***-***-**-** mobil telefonla yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün qeyd edilən Nazirlikdə guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid1, sonuncunun qardaşı X-in, tanışları Şahid6 və X-un xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə birbaşa yolla maddi nemət olan 2060 (iki min altmış) manat məbləğində pul vəsaitini rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid1 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra h əmin adla 4 dekabr 2020ci il tarixdə ünvan 4 ünvanında yerləşən “Ruslan 93“ marketinin qarşısında Şahid1 məxsus 500 (beş yüz) manat, 01 yanvar 2021-ci il tarixdə ünvan 5 ünvanının qarşısında X-ə məxsus 160 (yüz altmış) manat, Şahid6 məxsus 700 (yeddi yüz) manat və 8 yanvar 2021ci il tarixdə həmin ünvanda X-ə məxsus 700 (yeddi yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 2060 (iki min altmış) manat məbləğində pul vəsaitini bilavasitə əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə Şahid1 alıb Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid1, X21, Şahid6 və X16 məxsus 2060 (iki min altmış) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirməklə təkrarən dələduzl uq etmiş, özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan hərəkətlər törədərək vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini təkrarən mənimsəmiş, təkrarən, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid1, X, Şahid6 və X-un xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid1 vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındak ı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, sonuncunun tanışı Şahid7 oğlunun əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya məbləğinin artırılmasına, həmçinin ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində, atası X3 1-ci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı kimi torpaq sahəsinin məhkəmə qaydasında alınmasına və əmisi X14 psixi pozuntuları ilə bağlı aldığı əlilliyə görə pensiya müddətinin 5 il müddətinə artırılmasına köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciətindən sonra özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, Şahid7 əlilliklə əlaqədar təyin edilmiş pensiyanın məbləğinin artırı laraq aylıq 450 (dörd yüz əlli) manat verilməsi, ünvanlı dövlət sosial yardım təyin etdirmək, həmçinin X3 1-ci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı kimi torpaq sahəsinin məhkəmə qaydasında alınması və X14 psixi pozuntuları ilə bağlı aldığı əlilliyə görə pensiya müddətinin 5 il müddətinə artırılması imkanına malik olmasını Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə küçəsində yerləşən “H.Əliyev adına park”ın qarşısında görüşləri zamanı yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün qeyd edilən Nazirlikdə guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid7 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 3500 (üç min beş yüz) manat, X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat və X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 500 (beş yüz) manat olmaqla, cəmi 6000 (altı min) mana t pul vəsaitinin özləri vasitəsilə rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid7 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 15 dekabr 2020-ci il tarixdə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə küçəsində yerləşən “H.Əliyev adına park”ın qarşısında Şahid7 2500 (iki min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini bilavasitə əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə, eyni niyyətlə, 2020-ci ilin dekabr ayının sonlarında həmin parkda 1000 (bir min) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin yanvar ayının əvvəllərində şəxsən 2000 (iki min) manat, 2021-ci ilin yanvar ayının sonlarında isə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Keşlə qəsəbəsi, H.Əliyev prospekti 136 ünvanının qarşısında şəxsən 500 (beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 6000 ( altı min) manat məbləğində pul vəsaitini Şahid7 alıb əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid7 oğluna məxsus 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan hərəkətlər törədərək vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini təkrarən mənimsəmiş, təkrarən, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid7, X və X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid7 oğlunu vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, sonuncunun tanışı Şahid3 əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya məbləğinin artırılmasında və övladları üçün ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsi üçün köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciətindən sonra özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, Şahid3 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin etdirmək imkanına malik olmasını Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə 23/99 ünvanında görüşləri zamanı yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün qeyd edilən Nazirlikdə guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid3 xeyrinə edəcəyi hərəkətlərə, yəni sonuncunun barəsində əlilliklə bağlı pensiya müddətinin artırılmasına görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 5000 (beş min) manat, övladları üçün ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində köməklik göstərilməsi ilə bağlı birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 1000 (bir min) manat pul vəsaitinin rüşvət qismind ə verilməsinin zəruri olmasını Şahid3 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 28 dekabr 2020-ci il tarixdə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə küçəsində yerləşən “H.Əliyev adına park”ın qarşısında Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə 1000 (bir min) manat, eyni niyyətlə, 15 yanvar 2021-ci il tarixdə həmin parkda şəxsən 2500 (iki min beş yüz) manat, eyni niyyətlə, 27 yanvar 2021-ci il tarixdə həmin parkda şəxsən 2500 (iki min beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini Şahid3 alıb əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şa hid3 məxsus 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan hərəkətlər törədərək vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini təkrarən mənimsəmiş, təkrarən, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid3 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə sonuncunu vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı T əqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, sonuncunun tanışı X15 bankların birinə inkassator vəzifəsinə işə düzəlməsi üçün köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciətindən sonra özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, X17 bankların birinə inkassator vəzifəsinə təyin etdirmək imkanına malik olmasını istifadəsində olan ***-***-**-** mobil telefonla yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün təyin olunacağı bankın özünün yaxın münasibətdə o lduğu səlahiyyətli vəzifəli şəxsinə xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 5000 (beş min) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını X-i aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 2020-ci il ilin dekabr ayında Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Keşlə qəsəbəsi, Pəhləvan Fərzəliyev küçəsində Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə 2500 (iki min beş yüz) manat, 2020-ci ilin dekabr ayında ünvan 7 ünvanında Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə 2500 (iki min beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini X-dən alıb əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə X17 məxsus 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib təkrarən dələduzluq etmiş, özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan hərəkətlər törədərək vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini təkrarən mənimsəmiş, təkrarən, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə sonuncunu vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, sonuncunun tanışı Şahid2 işə təyin edilməsi, sonuncunun anası Şahid4 əlilliklə bağlı pensiya təyin edilməsi, Şahid2 qəyyumu X2 şəhid ailəsi olması ilə bağlı aldığı təqaüdün Şahid2 adına keçirilməsi, sonuncunun qohumu X1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciətindən sonra özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin sə lahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, Şahid2 bankda inkassator vəzifəsinə təyin edilməsi, sonuncunun anası Şahid4 əlilliklə bağlı pensiya təyin edilməsi, Şahid2 qəyyumu X2 şəhid ailə olması ilə bağlı aldığı təqaüdün Şahid2 adına keçirilməsi, sonuncunun qohumu X1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsi imkanına malik olmasını ünvan 8 ünvanında görüşləri zamanı yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid2 bankda inkassator vəzifəsinə təyin edilməsi üçün sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 500 (beş yüz) manat, Şahid4 əlilliklə bağlı pensiya təyin edilməsi üçün sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat, Şahid2 qəyyumu X2 şəhid ailəsi olması ilə bağlı aldığı təqaüdün Şahid2 a dına keçirilməsi üçün sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat, X1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsi ilə əlaqədar sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat pul vəsaitinin özləri vasitəsilə rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid4 və Şahid2 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 2020-ci il ilin dekabr ayında ünvan 4 ünvanında yerləşən “Ruslan 93” marketinin qarşısında Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə Şahid4 2000 (iki min) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin fevral ayında Şahid4 sonuncunun yaşadığı ünvan 8 ünvanında yerləşən mənzilində Şahid4 və X-ə məxsus olmaqla 2000 (iki min) manat, eyni niyyətlə, x tərəfindən anası X8 adına olan 4169 7385 4436 2118 nömrəli "xxxx" ASC-yə məxsus plastik bank kartına 4 fevral 2021-ci il tarixdə 660 (altı yüz altmış) manat, 11 fevral 2021-ci il tarixdə 200 (iki yüz) manat və 27 fevral 2021-ci il tarixdə 300 (üç yüz) manat olmaqla, cəmi 1160 (min yüz altmış) manat məbləğində köçürülmüş pul vəsaitini Bakı şəhəri ərazisində istintaqla müəyyən edilməyən ünvanda quraşdırılmış bankomatlardan həmin kart vasitəsilə hesabdan çıxarıb götürməklə, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin fevral ayında Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yerləşdiyi Bakı şəhəri, Salatın Əsgərova 85 ünvanının qarşısında Şahid2 özündən 500 manat olmaqla, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 5660 (beş min altı yüz altmış) manat məbləğində pul vəsaitini alıb Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək, şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, son uncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid4, Şahid2 və X-ə məxsus cəmi 5660 (beş min altı yüz altmış) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan hərəkətlər törədərək vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini təkrarən mənimsəmiş, təkrarən, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid4, Şahid2 və X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə sonu ncuları vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, sonuncunun tanışı Şahid8 qardaşı Şahid5 övladı Şahid9 əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya müddətinin artırılması və sonuncunun işlə təmin edilməsi üçün köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2021-ci ilin mart ayında Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciətindən sonra özbaşına özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək, Şahid9 Daxili İş lər Nazirliyinin Baş Mühafizə idarəsinə sürücü işinə təyin etdirmək və sonuncunun əlilliklə əlaqədar aldığı pensiyanın müddətinin artırılması imkanına malik olmasını Şahid8 yaşadığı ünvan 11 ünvanında görüşləri zamanı yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün Şahid9 təyin olunacağı Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mühafizə idarəsinin özünün yaxın münasibətdə olduğu səlahiyyətli vəzifəli şəxsinə xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid9 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 1500 (min beş yüz) manat, sonuncunun əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya müddətinin artırılması üçün Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid9 xeyrinə edə cəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 750 (yeddi yüz əlli) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid5 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Təqsirləndirilən şəxs ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla, 2021-ci ilin mart ayında Şahid8 yaşadığı ünvan 11 ünvanında 750 (yeddi yüz əlli) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin mart ayında Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Füzuli küçəsində yerləşən “Qış parkı”nın qarşısında Şahid5 500 manat olmaqla, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 1250 (min iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma y olu ilə Şahid5 məxsus 1250 (bir min iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi ilə əlaqədar hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olmaqla vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmiş, təkrarən, Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid9 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid5 təhrik etmişdir. Hökmə əsasən Təqsirləndirilən şəxs aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, 21 oktyabr 2020-ci il tarixdə Xəzər rayon prokurorluğunda Azərbaycan Respublikası CM-in 179.3.2-ci maddəsi ilə istintaqı aparılan ********* nömrəli cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilməklə Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidmətinin 3 saylı istintaq təcridxanasında saxlanılan X7 həbsdən azad olunmasına köməklik edilməsi ilə bağlı 2020ci ilin noyabr ayında özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciət etmiş X-in anası Şahid8 Məhkum vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, X7 həbsdən azad edil məsi imkanına malik olmasını Şahid8 ünvan 3 ünvanında yerləşən evində danışıqları zamanı Məhkum ilə birlikdə Şahid8 yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün Məhkum yaxın münasibətdə olduğu səlahiyyətli vəzifəli şəxslərə xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 12000 (on iki min) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid8 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra Şahid8 həmin adla 2020-ci il ilin noyabr ayında sonuncunun ünvan 3 ünvanında yerləşən mənzilində Məhkum vasitəsi ilə 2800 (iki min səkkiz yüz) manat, eyni niyyətlə, 2020-ci ilin noyabr ayında həmin mənzildə şəxsən 900 (doqquz) manat, eyni niyyətlə, 2020-ci ili n dekabr ayında Məhkum vasitəsi ilə 500 (beş yüz) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin yanvar ayında Məhkum vasitəsi ilə 800 (səkkiz yüz) manat olmaqla, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 5.000 manat məbləğində pul vəsaitini alıb əlbir olduğu Məhkum ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid8 məxsus 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib dələduzluq etmiş, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid8 təhrik etmiş, Şahid8 qalan pul vəsaitini ver məkdən imtina etdiyindən, bilavasitə cinayət törətməyə yönələn qəsdən edilən əməlini öz iradəsindən asılı olmayan səbəbdən başa çatdıra bilməyərək, qalan pul vəsaitini ondan ala bilməyib, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid8 məxsus 12000 (on iki min) manat məbləğində pul vəsaitini ona vahid niyyətlə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq yolu ilə ələ keçirməyə cəhd etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, tanışı Şahid1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində köməklik göstərilməsi i lə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciətindən sonra sonuncunun vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, Şahid1, habelə, sonuncunun qardaşı X21, tanışları Şahid6 və X16 aylıq 254 manat olmaqla ünvanlı dövlət sosial yardım təyin etdirmək imkanına malik olmasını Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə 23/99 ünvanında görüşləri zamanı Məhkum ilə birlikdə Şahid1 yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün Məhkum qeyd edilən Nazirlikdə guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid1, sonuncunun qardaşı X-in, tanışları Şahid6 və X-un xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və q abaqcadan əlbir olduğu Məhkum vasitəsilə birbaşa yolla maddi nemət olan 2.060 (iki min altmış) manat məbləğində pul vəsaitini rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid1 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 4 dekabr 2020-ci il tarixdə ünvan 4 ünvanında yerləşən “Ruslan 93” marketinin qarşısında Şahid1 məxsus 500 manat, 01 yanvar 2021-ci il tarixdə ünvan 5 ünvanının qarşısında X-ə məxsus 160 (yüz altmış) manat, Şahid6 məxsus 700 (yeddi yüz) manat və 8 yanvar 2021-ci il tarixdə həmin ünvanda X-ə məxsus 700 (yeddi yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 2060 (iki min altmış) manat məbləğində pul vəsaitini bilavasitə şəxsən Şahid1 alıb Məhkum ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir ol an bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid1, X21, Şahid6 və X16 məxsus 2060 (iki min altmış) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirməklə təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid1, X, Şahid6 və X-un xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid1 vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum qızı ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, tanışı Şahi d7 oğlunun əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya məbləğinin artırılmasına, həmçinin ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində, atası X3 1-ci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı kimi torpaq sahəsinin məhkəmə qaydasında alınmasına və əmisi X14 psixi pozuntuları ilə bağlı aldığı əlilliyə görə pensiya müddətinin 5 il müddətinə artırılmasına köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciətindən sonra sonuncunun vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, Şahid7 əlilliklə əlaqədar təyin edilmiş pensiyanın məbləğinin artırılaraq aylıq 450 (dörd yüz əlli) manat verilməsi, ünvanlı dövlət sosial yardım təyin etdirmək, həmçinin X4 1-ci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı kimi torpaq sahəsinin məhkəmə qaydasında alınması və X14 psixi pozuntuları ilə bağlı aldığı əlilliyə görə pensiya müddətinin 5 il müddətinə artırılması imkanına malik olmasını Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə küçəsində yerləşən “H.Əliyev adına park”ın qarşısında görüşləri zamanı Məhkum ilə birlikdə Şahid7 yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün Məhkum qeyd edilən Nazirlikdə guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid7 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 3500 (üç min beş yüz) manat, X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat və X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 500 (beş yüz) manat olmaqla, cəmi 6000 (altı min) manat pul vəsaitinin özləri vasitəsilə rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid7 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 15 dekabr 2020-ci il tarixdə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə küçəsində yerləşən “H.Əliyev adına park”ın qarşısında Şahid7 2500 (iki min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini şəxsən, eyni niyyətlə, 2020-ci ilin dekabr ayının sonlarında həmin parkda 1000 (bir min) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin yanvar ayının əvvəllərində bilavasitə əlbir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 2000 (iki min) manat, 2021-ci ilin yanvar ayının sonlarında isə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Keşlə qəsəbəsi, H.Əliyev prospekti 136 ünvanının qarşısında bilavasitə əlbir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 500 (beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitin i Şahid7 alıb əlbir olduğu Məhkum ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid7 məxsus 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib ona xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid7, X və X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid7 oğlunu vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum ilə qabaqcadan əlbir ol an bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, tanışı Şahid3 əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya məbləğinin artırılmasında və övladları üçün ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsi üçün köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020ci ilin dekabr ayında özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciətindən sonra sonuncunun vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, Şahid3 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin etdirmək imkanına malik olmasını Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə 23/99 ünvanında görüşləri zamanı Məhkum ilə birlikdə Şahid3 yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün Məhkum qeyd edilən Nazirlikdə guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid3 xeyrinə edəcəyi hərəkətlərə, yəni sonuncunun barəsində əlilliklə bağlı pensiya müddətinin artırılmasına görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 5.000 manat, övladları üçün ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində köməklik göstərilməsi ilə bağlı birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 1000 (bir min) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid3 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 28 dekabr 2020-ci il tarixdə Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Çobanzadə küçəsində yerləşən “H.Əliyev adına park”ın qarşısında şəxsən 1000 (bir min) manat, eyni niyyətlə, 15 yanvar 2021-ci il tarixdə həmin parkda əlbir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 2500 (iki min beş yüz) manat, eyni niyyətlə, 27 yanvar 2021-ci il tarixdə həmin parkda əlbir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 2500 (iki min beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini Şahid3 alıb əlbir olduğu Məhkum ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid3 məxsus 6000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid3 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yo lla maddi neməti rüşvət qismində verməyə sonuncunu vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən, aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, tanışı X15 bankların birinə inkassator vəzifəsinə işə düzəlməsi üçün köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciətindən sonra sonuncunun vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, X17 bankların birinə inkassator vəzifəsinə təyin etdirmək imkanına malik olmasını Ba kı şəhəri, Nizami rayonu, P.Fərzəliyev küçəsində görüşləri zamanı X-ə ilə birlikdə X-ə yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün təyin olunacağı bankın Məhkum yaxın münasibətdə olduğu səlahiyyətli vəzifəli şəxsinə xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 5000 (beş min) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını X-i aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 2020-ci il ilin dekabr ayında Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Keşlə qəsəbəsi, Pəhləvan Fərzəliyev küçəsində şəxsən 2500 (iki min beş yüz) manat, 2020-ci ilin dekabr ayında ünvan 13 ünvanında şəxsən 2500 (iki min beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini X-dən alıb əlbir olduğu Məhkum ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə X17 məxsus 5000 (beş min) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə sonuncunu vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, tanışı Şahid2 işə təyin edilməsi, sonuncunun anası Şahid4 əlilliklə bağlı pensiya təyin edilməsi, Şahid2 qəyyumu X2 şəhid ailəsi olması ilə bağlı aldığı təqaüdün Şahid2 adına keçirilməsi, sonuncunun qohumu X1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsində köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2020-ci ilin dekabr ayında bilavasitə özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciətindən sonra sonuncunun vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, Şahid2 bankda inkassator vəzifəsinə təyin edilməsi, sonuncunun anası Şahid4 əlilliklə bağlı pensiya təyin edilməsi, Şahid2 qəyyumu X2 şəhid ailəsi olması ilə bağlı aldığı təqaüdün Şahid2 adına keçirilməsi, sonuncunun qohumu X1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsi imkanına malik olmasını ünvan 8 ünvanında görüşləri zamanı Məhkum ilə birlikdə yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün Məhkum yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid2 bankda inkassator vəzifəsinə təyin edilməsi üçün sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 500 (beş yüz) manat, Şahid4 əlilliklə bağlı pensiya təyin edilməsi üçün sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat, Şahid2 qəyyumu X2 şəhid ailəsi olması ilə bağlı aldığı təqaüdün Şahid2 adına keçirilməsi üçün sonuncunun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat, X1 ünvanlı dövlət sosial yardım təyin edilməsi ilə əlaqədar sonuncunun xeyrinə edəc əyi hərəkətə görə 2000 (iki min) manat pul vəsaitinin özləri vasitəsilə rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid4 və Şahid2 aldatmaqla bildirib, sonuncuların razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla 2020-ci il ilin dekabr ayında ünvan 4 ünvanında yerləşən “Ruslan 93” marketinin qarşısında şəxsən Şahid4 2000 (iki min) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin fevral ayında Şahid4 sonuncunun yaşadığı ünvan 8 ünvanında yerləşən mənzilində Şahid4 və X-ə məxsus olmaqla əldir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 2000 (iki min) manat, eyni niyyətlə, x tərəfindən anası X8 adına olan 4169********18 nömrəli "xxxx" ASC-yə məxsus plastik bank kartına 4 fevral 2021-ci il tarixdə 660 (altı yüz altmış) manat, 11 fevral 2021-ci il tarixdə 200 (iki yüz) manat və 27 fevral 2021-ci i l tarixdə 300 manat olmaqla, cəmi 1160 (bir min yüz altmış) manat məbləğində köçürülmüş pul vəsaitini Bakı şəhəri ərazisində istintaqla müəyyən edilməyən ünvanda quraşdırılmış bankomatlardan həmin kart vasitəsilə hesabdan çıxarıb götürməklə, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin fevral ayında Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yerləşdiyi Bakı şəhəri, Salatın Əsgərova 85 ünvanının qarşısında Şahid2 əldir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 500 (beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 5660 (beş min altı yüz altmış) manat məbləğində pul vəsaitini alıb Məhkum ilə aralarında bölərək, şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid4, Şahid2 və Xə məxsus cəmi 5660 (beş min altı yüz altmış) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olaraq bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid4, Şahid2 və X-in xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə sonuncuları vahid niyyətlə təhrik etmişdir. Bundan başqa, o, təkrarən aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətə uyğun olaraq, tanışı Şahid8 qardaşı Şahid5 övladı Şahid9 əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya müddətinin artırılması və sonuncunun işlə təmin edilməsi üçün köməklik göstərilməsi ilə bağlı 2021-ci ilin mart ayında özünün vasitəsi ilə Məhkum müraciətindən sonra sonuncunun vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı olmasını bildirib, Şahid9 Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mühafizə idarəsinə sürücü işinə təyin etdirmək və sonuncunun əlilliklə əlaqədar aldığı pensiyanın müddətinin artırılması imkanına malik olmasını Şahid8 yaşadığı ünvan 11 ünvanında görüşləri zamanı Məhkum ilə birlikdə Şahid5 yalandan bildirib, həmin məsələlərin müsbət həlli üçün Şahid9 təyin olunacağı Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mühafizə idarəsinin Məhkum yaxın münasibətdə olduğu səlahiyyətli vəzifəli şəxsinə xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid9 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 1500 (bir min beş yüz) manat, sonuncunun əlilliklə əlaqədar aldığı pensiya müddətinin artırılması üçün Məhkum Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində guya yüksək vəzifədə işləyən tanışına xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar Şahid9 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə birbaşa yolla özləri vasitəsilə maddi nemət olan 750 (yeddi yüz əlli) manat pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını Şahid5 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını Məhkum ilə birlikdə almaqla sövdələşdikdən sonra həmin adla, 2021-ci ilin mart ayında Şahid8 yaşadığı ünvan 11 ünvanında əlbir olduğu Məhkum vasitəsi ilə 750 (yeddi yüz əlli) manat, eyni niyyətlə, 2021-ci ilin mart ay ında Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Füzuli küçəsində yerləşən “Qış parkı”nın qarşısında Şahid5 500 (beş yüz) manat olmaqla, ümumilikdə qeyd edilən qaydada cəmi 1250 (bir min iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, əlbir olduğu Məhkum ilə aralarında bölərək şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, sonuncu ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə Şahid5 məxsus 1250 (bir min iki yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitini vahid niyyətlə ələ keçirib təkrarən dələduzluq etmiş, təkrarən, Məhkum ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında vəzifəli şəxsə xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar Şahid9 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özləri vasitəsilə birbaşa yolla maddi neməti rüşvət qismində verməyə Şahid5 təhrik etmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ VƏ PROSES İŞTİRAKÇİLARİNİN ÇİXİŞLARİ: Məhkum kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, məhkəmələr tərəfindən barəsində ədalətsiz qərarlar qəbul edilmişdir. Belə ki, CM-in 310-cu maddəsi ilə ittiham olunarkən, hansı vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsədiyi göstərilməmiş, o cümlədən CM-in 312-ci maddəsi üzrə kiməsə rüşvət verilməsi faktı iş üzrə toplanılmış sübutlarla müəyyən edilməmişdir. Odur ki, Məhkum vermiş olduğu kassasiya şikayəti ilə, cinayət və cinayət prosessual qanunvericiliyin tələblərini, ilk məhkumluğunun olmasını, himayəsində azyaşlı övladının olmasını nəzərə alaraq Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarının dəyişdirilərək, barəsində təyin edilmiş cəzanın çəkilməsinin təxirə salınmasın ı, CM-in 310 və 32.4,312.2-ci maddələrinin ona elan olunmuş ittihamdan xaric edilməsini xahiş edir. Kassasiya instansiyası məhkəməsində Məhkum çıxış edərək, körpə uşağı olduğunu bildirib, ona verilən cəzanın CM-in 79-cu maddəsinə əsasən təxirə salınmasını xahiş etdi. Kassasiya instansiyası məhkəməsində zərərçəkmiş hüquqi şəxsin nümayəndəsi Nümayəndə1 çıxış edərək, verilmiş kassasiya şikayətinin təmin edilməməsini xahiş etdi. Kassasiya instansiyası məhkəməsində Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru İbrahimov Elçin Tofiq oğlu çıxış edərək, verilmiş kassasiya şikayətinin qismən təmin edilməsini, məhkuma verilən ittihamdan CM-in 32.4,312.2-c i maddəsinin xaric edilməsini, yerdə qalan digər maddələrlə ittihamın müdafiə edilməsini xahiş etdi. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsinin tələblərinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Belə yoxlamanın nəticəsində kassasiya kollegiyasının apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarlarının ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üzrə səlahiyyətlərinin hüdudlarını isə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416-cı maddəsi müəyyən edir. Məhz həmin maddədə təsbit edilən əsaslar (ən azından həmin əsaslardan biri) olduqda, Ali Məhkəmənin Kollegiyas ı məhkəmə qərarını kassasiya qaydasında ləğv etməyə və yaxud dəyişdirməyə haqlıdır. Məhkəmə kollegiyası həmin normaların tələblərinə uyğun olaraq apellyasiya məhkəməsinin qərarının qanuniliyini kassasiya şikayətinin dəlillərini də nəzərə almaqla yoxlayaraq, aşağıdakıları qeyd edir: Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətində onun CM-in 310 və 32.4,312.2ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət əməli üzrə təqsirsiz olduğu halda məhkəmələr tərəfindən barəsində qanunsuz və ədalətsiz qərarlar qəbul edildiyi və nəticədə sübutetməyə dair maddi və prosessual normaların pozulduğu, o cümlədən barəsində təyin edilmiş cəzanın ağır olduğu iddia edilmiş və mübahisələndirilən qərarın dəyişdirilməsini şərtləndirən əsaslar Azərbaycan Respublikası CPM-in 416.1.2 (məhkəmə bu Məcəllənin 143-146-cı maddəl ərinin tələblərinə müvafiq olaraq sübutları tədqiq etmədikdə) və 416.1.21-ci (məhkəmə məsuliyyəti ağırlaşdıran və ya yüngülləşdirən halları nəzərə almadan cəza təyin etdikdə) maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarla əlaqələndirilmişdir. Məhkəmə kollegiyası qeyd olunan kassasiya şikayətini CPM-in 419-cu maddəsinin tələbləri baxımından səlahiyyətlərinə aid olan kassasiya müraciəti hesab edir və bu müraciətlə əlaqədar Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarının qanuniliyini və əsaslılığını yoxlayaraq, aşağıdakı xüsusatları qeyd edir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin təqsirə görə məsuliyyət prinsipini ehtiva edən 7-ci maddəsində qeyd edilir ki, yalnız törətdiyi ictimai təhlükəli əmələ (hərəkət və ya hərəkətsizliyə) və onun nəticələrinə görə təqsiri müəyyən olunmuş şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə və cəzalandırıla bilər. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 177.2.3-1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarına görə, cinayət hüququnda cinayətin tövsifi dedikdə, törədilmiş ictimai təhlükəli əməldə müvafiq cinayət tərkibinin müəyyən edilməsi başa düşülür. Tövsif törədilmiş əməlin faktiki hallarının cinayət tərkibinin əlamətlərinə dəqiq uyğun gəlməsinin müəyyən edilməsinə yönəlmiş ardıcıl və məntiqi prosesdir. Buna görə də, onun ilkin şərti törədilmiş əməlin hüquqi əhəmiyyət kəsb edən faktiki hallarının müəyyən edilməsindən və qiymətləndirilməsindən ibarətdir. Törədilmiş əməlin faktiki halları müəyyən edilərkən cinayətin ob yektinə, obyektiv cəhətinə, subyektinə və subyektiv cəhətinə görə istənilən cinayət tərkibinə xas olan əlamətlərin təsnifatı aparılır. Bu zaman əməlin xüsusiyyətləri, subyekti müəyyən edilir, onun motiv və məqsədləri aydınlaşdırılır, nəticələrinin xarakteri müəyyənləşdirilir. İş üzrə əhəmiyyətli olan bütün faktiki hallar müəyyən edildikdən sonra şəxsin törətdiyi, qanunla qadağan olunmuş ictimai təhlükəli əməlin tövsifi üçün müvafiq cinayət hüquq norması tətbiq edilir. “Azərbaycan Respublikası CPM-in 397.1 və 397.2-ci maddələrinin şərh edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 12 may 2009cu il tarixli qərarında qeyd edilir ki, həqiqətin müəyyənləşdirilməsi ədalət mühakiməsinin mütləq şərtidir və hər zaman cəmiyyət məhkəmədən həqiqəti əks etdirən ədalət m ühakiməsini tələb edəcəkdir. Hər bir hakim bu vəzifəsini icra etmək üçün ilk əvvəl prosessual tələblərə hökmən riayət olunmasını təmin etməlidir, çünki bu hal cinayət işi üzrə həqiqətin müəyyənləşdirilməsinin və düzgün məhkəmə qərarının qəbul olunmasının mühüm şərtidir. Eynilə də, cinayət işi üzrə araşdırmanın predmetini təşkil edən hadisənin əhəmiyyətli halları müəyyənləşdirilməmişdirsə və (və ya) bu hallara münasibətdə cinayət qanununun müddəaları düzgün tətbiq olunmamışdırsa, həmin qərara həqiqi ədalət mühakiməsi aktı kimi baxıla bilməz. Həmin akt ədalətsizliyinə səbəb olmuş hakimin qanunsuz hərəkətləri, məhkəmə səhvləri və ya qanuniliyinə və əsaslılığına təsir etmiş digər hallardan asılı olmayaraq düzəldilməlidir. Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu eyni zamanda vurğulamışdır ki, hökm çı xarıldığı zaman məhkəmə onun qanunçuluq və əsaslılıq tələblərinə cavab verə biləcəyinin təmin edilməsi üçün öz aktını bu amillərin üzərində qərarlaşdırmalıdır. Belə tələblərə cavab verməyən məhkəmə qərarlarına yenidən baxılması imkanının məhdudlaşdırılması ədalət və hüquqi müəyyənlik kimi dəyərlərin müdafiəsində tarazlığın pozulması və Konstitusiya ilə təminat verilən insan hüquq və azadlıqlarına zərər yetirilməsi ilə nəticələnə bilər. Belə ki, Azərbaycan Respublikası CM-in 3-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, “yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır”. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə əsasən cinayət hadisəsinin baş vermə f aktı və halları, şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməldə cinayətin əlamətləri, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində şəxsin təqsirliliyi cinayət təqibi üzrə icraat zamanı yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilir. Şəxsin əməlində cinayət tərkibinin cəhətlərini təşkil edən zəruri əlamətlərin mövcud olub-olmaması barədə nəticəyə gəlmək üçün şəxsə istinad edilən əməllərin Cinayət Məcəlləsinin Ümumi hissəsinin tələbləri nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrinin dispozisiyaları ilə müqayisə edilməsi tələb olunur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarına görə, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayəthüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası cinayət işinin materiallarını araşdırıb kassasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edərək, proses iştirakçılarının məhkəmə çıxışlarını dinləyərək hesab edir ki, aşağıdakı əsaslara görə kassasiya şikayəti qismən təmin edilərək, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarı dəyişdirilməlidir. Tədqiq olunmuş iş materiallarından, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü və apellyasiya məhkəm əsinin qərarından görünür ki, Məhkum verilmiş qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgə əmlakını vahid niyyətlə ələ keçirib xeyli miqdarda ziyan vurmaqla təkrarən dələduzluq etmə, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgə əmlakını vahid niyyətlə xeyli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq yolu ilə ələ keçirməyə cəhd etmə, özbaşına özünü vəzifəli şəxs kimi təqdim etməklə hüquqi şəxsin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olmaqla təkrarən vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmə üzrə ittihamlar birinci instansiya məhkəməsində işə baxılarkən tədqiq edilmiş mötəbər sübutların məcmusu ilə tam sübuta yetirilmiş, işin düzgün həlli üçün əhəmiyyət k əsb edən bütün sübutlar Azərbaycan Respublikası CPM-in 143-146-cı maddələrində göstərilən qaydada tədqiq edilmiş, sübutların hansına əsaslanılması hökmdə göstərilmişdir. Apellyasiya məhkəməsi də birinci instansiya məhkəməsinin bunlara dair gəldiyi nəticə ilə razılaşmışdır. Kassasiya məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin dəlillərinə nəzər yetirərək kassasiya şikayəti ilə Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4-cü maddələri ilə olan əməllərinin tövsifi və təqsirlilik məsələsini mübahisələndirilmədiyi, lakin verilmiş ittiham üzrə CM-in 310-cu maddəsi ilə özünü təqsirli bilmədiyini müəyyənləşdirir. İlk öncə kassasiya şikayətinin Məhkum CM-in 310-cu maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair dəlillərinə münasibətdə kassasiya məhkəmə k ollegiyası onu qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 310-cu maddəsinə əsasən vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərini mənimsəmə dedikdə şəxsin özbaşına özünün vəzifəli şəxs kimi təqdim edilməsi və ya vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərinin mənimsənilməsi ilə əlaqədar fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan hərəkətlər törətməsi başa düşülür. “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 11 iyun 2015-ci il tarixli qərarının 24-cü bəndinə əsasən məhkəmə təcrübəsinə görə, bir sıra hallarda dələduzluq cinayəti təqsirkar tərəfindən özbaşına özünü vəzifəli şəxs kimi təqdim etməklə törədilir. Məhkəmələrə izah edilsin ki, təqsirkarın belə hərəkəti al datmanın üsulu kimi çıxış etdiyinə görə onun əməlinin əlavə olaraq CM-nin 310-cu maddəsi ilə tövsif edilməsinə ehtiyac yoxdur. Lakin özbaşına özünü vəzifəli şəxs kimi təqdim edərək və ya vəzifəli şəxsin səlahiyyətlərinin mənimsənilməsi ilə əlaqədar dələduzluq cinayətini törədən şəxs özgənin əmlakını (əmlaka olan hüququnu) ələ keçirməklə yanaşı, fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin əhəmiyyətli dərəcədə pozulmasına səbəb olan digər hərəkətlər də törətdikdə onun əməli cinayətlərin məcmusu üzrə CM-in 178 və 310-cu maddələri ilə tövsif edilir. Cinayət işinin materiallarından görünür ki, Məhkum Şahid7 və digərləri ilə aralarında olan “Whatsapp” yazışmalarında özünü Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin əməkdaşı kimi göstərərək, iş üzrə keçən şahidlərlə ƏƏSM Nazirliyinin yaxınlığında, qarşısında görüşmələrinə dair, həmçinin onlara sənədlərin sistemə yüklənməsi, işdə olması ilə bağlı müxtəlif məzmunlu mesajlar yazmışdır. Bununla yanaşı Təqsirləndirilən şəxs ifadəsindən görünür ki, 2020-ci ilin avqust ayında Nəriman Nərimanov metrostansiyasının yanında yerləşən “Nərimanov” parkının yaxınlığında X xanımla tanış olmuş, hərdən X ilə danışıb görüşmüş, söhbət etmişlər və söhbət əsnasında X ona Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin əməkdaşı olduğunu demiş, eyni zamanda pensiya və digər sosial müavinətlər düzəldə bilməsini bildirmişdir. Həmçinin Məhkum Şahid8 ilə aralarında olan telefon danışıqlarına nəzər saldıqda məhkum edilmiş şəxsin Şahid8 özünü Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin əməkdaşı olmasını bildirməsi müəyyən olunur. Odur ki, göstərilənlərə əsaslanmaqla məhkəmələr müəyyən etmişlər ki, Məhkum Məhiyyəddin qızı özbaşına özünün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin əməkdaşı kimi təqdim edib özü barəsində ətrafda həmin nazirliyin əməkdaşı olması görüntüsü yaratmışdır ki, sadalanan hallar da Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin fəaliyyətinin təhlükə altına alınmasına, cəmiyyət, fiziki və hüquqi şəxslər arasında bərqərar olan nüfuzunun aşağı salınmasına əsas vermişdır. Bu hallar isə istər birinci instansiya məhkəməsinin Məhkum Məhiyyəddin qızının Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 310-cu maddəsi təqsirli bilib cəzalandırması ilə bağlı, istərsə də birinci instansiya məhkəməsinin dəyişdirilmədən qüvvədə saxlanılması barədə apellyasiya instansiyası məhkəməsini n gəlmiş olduğu nəticələrin düzgün olmasına, Məhkum Məhiyyəddin qızının isə kassasiya şikayətində bu hissədə irəli sürdüyü dəlililərin əsassız olmasına dəlalət edir. Bununla belə kassasiya məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, məhkəmələr tərəfindən Məhkum əməlləri CM-in 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4 və 310-cu maddələri ilə düzgün tövsif olunsa da, CM-in qeyd edilən maddələri ilə tam əhatə olunan həmin əməllərin eyni zamanda CM-in 32.4, 312.2-ci maddəsi ilə yəni tövsif etməkdə səhvə yol vermişlər. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Palatası “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 312ci maddəsi ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsi barədə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin müraciətinə dair” 2023-cü il 17 aprel tarixli Q ərardad qəbul etmişdir. Bu qərardadla Konstitusiya Məhkəməsinin Palatası müraciətdə qaldırılan məsələnin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin müvafiq normalarına və həmin normalara dair Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarlarında əks olunmuş hüquqi mövqelərə uyğun həll edilməsinin mümkün olduğunu nəzərə alaraq, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin müraciətini icraata qəbul etməkdən imtina etmiş və bu zaman sözügedən məsələ üzrə Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqeyini əks etdirən mənbə kimi Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 731, 178-ci maddələrinin və 312-ci maddəsinin Qeyd hissəsinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 2022-ci il 14 iyul tarixli Qərarının təsviri-əsaslandırıcı hissəsinin müddəalarına istinad etmişdir. Azərbaycan Respub likası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 73-1, 178-ci maddələrinin və 312-ci maddəsinin “Qeyd” hissəsinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 14 iyul tarixli 2022-ci il Qərarında və Konstitusiya Məhkəməsi Palatasının “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178ci maddəsinin həmin Məcəllənin 312-ci maddəsi ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsi barədə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin müraciətinə dair” 17 aprel 2023-cü il tarixli Qərardadında ifadə olunmuş hüquqi mövqeyə görə, təqsirkarın, yəni başqalarına rüşvət vermə adı ilə özgənin əmlakını dələduzluq yolu ilə ələ keçirmiş və heç kimə rüşvət vermək niyyəti olmayan şəxsin əməli CM-in 178.1-ci maddəsinin dispozisiyası ilə əhatə olunduğundan və burada rüşvət verməyə təhrik etmə cinayətinin (CM-in 32.4, 312-ci maddələri) tərkibinin yaranması üçün zəruri olan obyektiv və subyektiv əlamətlər mövcud olmadığından, əməl qeyd edilən cinayətlərin ideal məcmusu kimi deyil, yalnız CM-in 178-ci maddəsi ilə dələduzluq cinayəti kimi tövsif olunmalıdır. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 14 iyul tarixli 2022-ci il Qərarının təsviriəsaslandırıcı hissəsində həmçinin qeyd olunmuşdur ki, psevdorüşvətçiyə “rüşvət” şəklində pul və sair nemətlər verilməsi halında “rüşvət verməyə təhrik” kimi görünən hərəkətlər əslində dələduzluğun üsuludur. Bundan əlavə, yalançı vasitəçi rüşvət verənlə rüşvət alan arasında korrupsiya razılaşmasının əldə olunmasına çalışmır, ona görə də onun əməli korrupsiya cinayətinin obyektinə zərər vura, yəni dövlət orqanlarını nüfuzdan sala bilməz. Yalançı vasitəçinin niyyəti dövl ət qulluğunun mənafeyinə deyil, müstəsna olaraq əmlak münasibətlərinə zərər vurmağa yönəlib. Konstitusiya Məhkəməsinin Palatası da məhz bu yanaşmadan çıxış edərək və bununla da həmin yanaşmanı müdafiə etdiyini bir daha nümayiş etdirərək 17 aprel 2023cü il tarixli Qərardadında vurğulamışdır ki, yalançı vasitəçilik zamanı şəxs öz vasitəçilik xidmətini vəd edib rüşvət verəndən guya vəzifəli şəxsə ötürmək üçün rüşvət şəklində pul və sair maddi nemətlər alır, lakin faktiki olaraq alınanları mənimsəyərək dələduzluq əməlini törətmiş olur. Müvafiq olaraq bu halda rüşvət vermə cinayət əməlinin obyekti olan dövlət qulluğunun mənafeyi və s. ilə bağlı ictimai münasibətlər deyil, mülkiyyət hüquq münasibətləri təhlükə altına alınır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumu da Azərbaycan Respubli kası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun şərh olunan hüquqi mövqeyinə əsaslanaraq “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” 2015ci il 11 iyun tarixli 7 nömrəli Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun Qərarında dəyişiklik edilməsi haqqında” 19 may 2023-cü il tarixli Qərarı ilə 11 iyun 2015-ci il tarixli Qərarının 36-cı bəndini aşağıdakı redaksiyada vermişdir: “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlərə baxarkən məhkəmələrin diqqəti bu əməllərin vəzifəli şəxslər, habelə rüşvətxorluqda vasitəçilik etmə adı ilə dələduzluq etmiş (“rüşvətxorluqda yalançı vasitəçi” - “psevdorüşvətçi”) şəxslər tərəfindən törədilməsi ilə bağlı olan aşağıdakı məsələlərə cəlb edilsin. Dələduzluğun törədilməsi zamanı aldadılmış və ya etibarından sui-istifadə edilmiş və öz əmlakını bunun nə ticəsində başqa şəxsə vermiş zərər çəkmiş şəxs bir qayda olaraq qısa və ya uzun müddətdən sonra əmlakının geri qaytarılmasını ehtimal edir, gözləyir, lakin əmlakı ələ keçirmiş şəxs onu qaytarmaq niyyətində olmadığından və öz ehtiyaclarına sərf etdiyindən buna nail ola bilmir. Rüşvət vermə və ya rüşvət verməyə cəhd etmə cinayətlərinin törədilməsi zamanı isə şəxs tərəfindən istər vəzifəli şəxsə, istərsə də rüşvətxorluqda vasitəçilik etmiş və ya rüşvətxorluqda vasitəçilik etmək adı ilə dələduzluq etmiş şəxsə verilmiş pul, qiymətli kağızlar və ya sair maddi nemətlər onları vermiş şəxsin subyektiv qiymətləndirilməsində artıq rüşvətin predmetinə çevrilir və həmin şəxs bu maddi nemətlərin nə vaxtsa qaytarılmasına yox, rüşvətin müqabilində onun xeyrinə vəzifəli şəxs tərəfindən qanuni və ya qanunsu z hərəkətlərin (hərəkətsizliyin) edilməsini gözləyir. Özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə vəzifəli şəxs öz qulluq mövqeyinə görə onun səlahiyyətlərinə aid olmayan hər hansı hərəkətin (hərəkətsizliyin) edilməsini vəd edib aldadaraq və ya etibardan sui-istifadə edərək pul, qiymətli kağızlar və ya sair maddi nemətlər aldıqda təqsirkarın əməli dələduzluq kimi qiymətləndirilməlidir. Şəxs heç bir səlahiyyətə malik olmayan digər şəxsdən onun xeyrinə olan hər hansı hərəkətin (hərəkətsizliyin) vəzifəli şəxs tərəfindən edilməsində köməklik göstərilməsini xahiş etdikdə və onun razılığını aldıqdan sonra bunun müqabilində vəzifəli şəxsə çatdırılması üçün vasitəçiyə pul və ya sair nemətlər verdikdə, lakin vasitəçi pulu və ya sair nemətləri hansısa vəzifəli şəxsə çatdırmaq niyyətində olmayaraq, y əni aldatmaqla və ya etibardan sui-istifadə etməklə ələ keçirdikdə sonuncunun əməli dələduzluq kimi qiymətləndirilir. Rüşvət verməyə cəhd edən şəxsin təşəbbüsü ilə vəzifəli şəxsə vermək məqsədi ilə pul və ya sair maddi nemətləri almış şəxs ondan asılı olmayan səbəblərdən (məsələn, vəzifəli şəxslə sövdələşmənin baş tutmaması, hüquq mühafizə orqanları tərəfindən ifşa edilməsi, son nəticədə rüşvət kimi verməli olduğu maddi nemətləri mənimsəmək niyyətinin yaranması və sair) rüşvətin predmetini səlahiyyətli şəxsə verə bilmədikdə onun əməli dələduzluq deyil, rüşvət verməyə cəhd etmədə iştirakçılıq və işin hallarından asılı olaraq özgənin əmlakını mənimsəmə kimi qiymətləndirilir. Vəzifəli şəxsə rüşvət vermək barədə təşəbbüsü bu yolla özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədini həyata keçirən şəxsin özü irəli sürdükdə də Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 731, 178-ci maddələrinin və 312-ci maddəsinin Qeyd hissəsinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 2022-ci il 14 iyul tarixli Qərarında və Konstitusiya Məhkəməsi Palatasının “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 312ci maddəsi ilə əlaqəli şəkildə şərh edilməsi barədə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin müraciətinə dair” 2023-cü il 17 aprel tarixli Qərardadında (bu Qərar və Qərardad birlikdə götürülməklə, onların təsviri-əsaslandırıcı hissələrində) ifadə olunmuş hüquqi mövqelərə əsasən təqsirkarın əməli CM-in 178.1-ci maddəsinin dispozisiyası ilə əhatə olunduğundan və burada rüşvət verməyə təhrik etmə cinayətinin (CM-in 32.4, 312-ci m addələri) tərkibinin yaranması üçün zəruri olan obyektiv və subyektiv əlamətlər mövcud olmadığından əməl qeyd edilən cinayətlərin ideal məcmusu kimi deyil, yalnız CM-in 178-ci maddəsi ilə dələduzluq cinayəti kimi tövsif olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikasının bəzi qanunvericilik aktlarına əlavələr və dəyişikliklər edilməsi barədə” 2004-cü il 11 iyun tarixli 688-İİQD nömrəli Azərbaycan Respublikası Qanununun İİİ hissəsinin 9-cu bəndinin və İV hissəsinin 7-ci bəndinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 130-cu maddəsinin İX hissəsinə uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” 2005-ci il 25 yanvar tarixli Qərarına əsasən “Konstitusiya Məhkəməsinin Qərarının yüksək hüquqi qüvvəsi onun bütün hissələrinə, habelə həmin qərarın əsasını təşkil edən hüquqi mövqelərə də şamil olunur. Lakin Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqeləri bəzən müstəqil əhəmiyyət qazanır. Konstitusiya Məhkəməsinin hüquqi mövqelərinin qüvvəsi onun qərarlarının hüquqi qüvvəsinə bərabər olduğundan və ümumi xarakter daşıdığından, yalnız konstitusiya işinin predmetini təşkil etmiş hala deyil, hüququn mənbəyi kimi hüquq tətbiqetmə təcrübəsində rast gəlinən analoji hallara da şamil edilməlidir.”. Cinayət işinin materiallarından göründüyü kimi, Məhkum özünü vəzifəli şəxs, yəni Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Pensiya siyasəti və fərdi uçota nəzarət şöbəsinin səlahiyyətli əməkdaşı kimi təqdim edərək ona qarşı irəli sürülmüş ittihamda göstərilən şəxslərin etibarından sui-istifadə edərək və onları aldadaraq həmin şəxslərin müx təlif məbləğlərdə pul vəsaitlərini ələ keçirmək məqsədilə onlara verdikləri vədlər üzrə xeyirlərinə heç bir iş görməyib təkrarən etibardan sui-istifadə və aldatma yolu ilə həmin şəxslərin əmlaklarını dələduzluq yolu ilə ələ keçirsə də, faktiki olaraq hər hansı vəzifəli şəxsə pul və ya digər maddi nemət şəklində rüşvət verməmiş, rüşvət verməyə təhrik etmə hərəkətlərindən isə yalnız dələduzluğun üsulu kimi istifadə etmişdir. Odur ki, hazırki işdə də Məhkum törətdiyi (o cümlədən, tanışı, habelə Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında törətdiyi) dələduzluq əməllərində “rüşvət verməyə təhrik” əslində yalan olmaqla dələduzluq cinayətinin üsulu kimi çıxış etdiyindən, onun təqsirli bilindiyi CM-in 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4-cü maddələrinin dis pozisiyası ilə tam şəkildə əhatə olunur və əməlin əlavə olaraq cinayətlərin məcmusu qaydasında, həm də CM-in 32.4,312.2-ci maddələri ilə tövsif edilməsi üçün hüquqi əsas yaranmır. Bu səbəbdən CM-in 32.4,312.2-ci maddələri Məhkum əməllərinə artıq (hüquqi əsas olmadan) şamil edilmiş cinayət-hüquqi normalar olduğundan, şərh edilən hal əməlin hüquqi tövsifində yol verilmiş səhv kimi qiymətləndirilməli, bu hissədə kassasiya şikayəti əsaslı hesab edilib qismən təmin edilməli, CPM-in 416.1.15-ci maddəsində göstərilən əsasla mübahisələndirilən məhkəmə qərarları dəyişdirilməli, Məhkum CM-in 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinməsi və cəzalandırılması, Cinayət Məcəlləsinin 32.4,312.2-ci maddəsinə münasibətdə isə cinayətin qabaqcadan əlbir olan bir qrup halında törədilməsinin Cinayət Məcəlləsin in 61.1.3-cü maddəsinə əsasən cəzanı ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alınmasına, eləcə də ona cinayətlərin məcmusu qaydasında cəzanın təyin edilməsinə dair müddəalar birinci instansiya məhkəməsinin hökmündən və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin yekun qərarından xaric edilməlidir. Məhkum tətbiq edilən hüquqi mövqe eynilə digər məhkum – Təqsirləndirilən şəxs da aid olduğundan, yəni onun da dələduzluq əməlləri təqsirli bilindiyi CM-in 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4-cü maddələri ilə tam şəkildə əhatə olunmaqla, bu əməllərə həm də CM-in 32.4,312.2-ci maddələrinin şamil edilməsi üçün hüquqi əsaslar olmadığından, onun tərəfindən kassasiya şikayətinin verilməməsinə baxmayaraq, CPM-in 419.1-ci maddəsinə görə ona münasibətdə də qərarlar dəyişdirilməli, Təqsirləndirilən şəxs CM-in 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinməsi və cəzalandırılması, Cinayət Məcəlləsinin 32.4,312.2-ci maddəsinə münasibətdə isə cinayətin qabaqcadan əlbir olan bir qrup halında törədilməsinin Cinayət Məcəlləsinin 61.1.3-cü maddəsinə əsasən cəzanı ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alınmasına, eləcə də ona cinayətlərin məcmusu qaydasında cəzanın təyin edilməsinə dair müddəalar birinci instansiya məhkəməsinin hökmündən və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin yekun qərarından xaric edilməlidir. Qeyd olunanlardan irəli gələrək cəzaların müəyyən edilməsi, o cümlədən Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətində ona təyin edilmiş cəzanın çəkilməsinin təxirə salınmasını xahiş etməsi məsələsinə həmçinin ümumilikdə cəza təyininə dair məsələlərə qiymət verən kassasiya məhkəmə kollegiyası aşağıdakıla rı qeyd etməyi məqsədə müvafiq hesab edir. Kassasiya şikayətinin məhkum tərəfindən cəzanın çəkilməsinin təxirə salınması barədə dəlilinə münasibətdə kassasiya kollegiyası CM-in 79-cu maddəsinə əsasən onu qeyd edir ki, şəxsiyyət əleyhinə ağır və ya xüsusilə ağır cinayət törətməyə görə beş ildən çox müddətə azadlıqdan məhrum etməyə məhkum edilmiş şəxslər istisna olmaqla, məhkəmə məhkum edilmiş hamilə qadınlar və ya on dörd yaşına qədər uşağı olan qadınlar, habelə on dörd yaşına çatmamış uşağını təkbaşına böyüdən kişilər tərəfindən uşaq on dörd yaşına çatanadək cəzanın çəkilməsini təxirə sala bilər. Bu institutun təyinatı məhkum edilmiş şəxsə münasibətdə Cinayət Məcəlləsinin 9cu maddəsində nəzərdə tutulmuş humanizm prinsipinin realizə edilməsi ilə yanaşı, azyaşlı uşağın ailəsinin qorunub sa xlanması, öz valideyninin himayəsi, qayğısı ilə əhatə olunması, onun tərəfindən tərbiyə edilməsi, yəni uşağın hüquq və mənafelərinin təmin edilməsidir. Qeyd olunan məqsədlər, xüsusilə uşağın hüquqlarının təmin edilməsinə olan ictimai maraq Azərbaycan Respublikası CM-in 79.1-ci maddəsinin tətbiqi məsələsi müzakirə edilən təqsirkar şəxsin nə dərəcədə buna hazır olduğu, o cümlədən şəxsiyyəti, həyat şəraiti, uşağa münasibəti ətraflı araşdırılmalı, təqsirli bilindiyi cinayətin törədilmə halları da nəzərdən qaçırılmamalıdır. Cinayət və cinayət-prosessual qanunvericiliyi cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxslərin cəzanın təyin edilməsini istisna edən əsaslar olmadığı halda Azərbaycan Respublikası CM-in müvafiq normalarının, o cümlədən 8, 58.3-cü maddələrinin tələbləri gözlənilməklə cəzalandırı lmalı olmalarını təsbit edir (cinayət-mühakimə icraatının vəzifələrindən biri kimi göstərir). Bununla yanaşı, Cinayət Məcəlləsinin 79.1-ci maddəsində azyaşlı uşağı olan məhkumlara təyin olunmuş cəzaların uşağın 14 yaşına çatmasınadək təxirə salınması imkanının nəzərdə tutulması və Azərbaycan Respublikası CM-in 79.1-ci maddəsinin dispozisiyasına əsasən, imperativ xarakter daşımayıb, bu məsələ ilə bağlı məhkəmənin vəzifəsini deyil, məhz səlahiyyətini müəyyənləşdirməsi onu göstərir ki, sözügedən institut (cəzanın icrasının uşaq 14 yaşına çatanadək təxirə salınması) işin həqiqi hallarından törəyən bir zərurət kimi meydana gəldikdə tətbiq edilə bilər. Zərurət olmadıqda və yaxud zəruriliyin mövcudluğu lazımınca əsaslandırılmadıqda isə təqsirkar şəxsin ittiham hökmünün qüvvəyə minməsindən sonra c əzaya məruz qalmamasına bəraət qazandırmaq, Azərbaycan Respublikası CM-in 79.1-ci maddəsinin tətbiqinə dair məhkəmə qərarı əsaslı və inandırıcı məhkəmə aktı kimi qəbul etmək mümkün olmazdı. Yuxarıda qeyd edilən normaların tələblərindən çıxış edərək, işin materiallarından və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarında görünür ki, məhkəmələr məhkum edilmiş şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası törədilmiş cinayətin xarakterini və təhlükəlilik dərəcəsini nəzərə alaraq barəsində CM-in 79.1-ci maddəsini tətbiq etməyərək ona təyin edilmiş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının icrasını uşağının 14 yaşına çatmasınadək təxirə salmamasında haqlı olmuşlar. "Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il t arixli qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayət qanununun ədalət prinsipindən bəhs edən CM-in 8-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Azərbaycan Respublikası cinayət qanunvericiliyinin cəzanın anlayışı və məqsədini müəyyən edən 41-ci maddəsi və cinayət qanununun vəzifələri və prinsiplərinin müddəaları cinayətkarlıqla mübarizədə cinayət cəzasını əsas mübarizə vasitəsi kimi deyil, yardımçı rola malik olan bir tədbir kimi nəzərdə tutur. Ona görə də, cinayətkarlıqla mübarizədə əsas diqqət sosial-iqtisadi, siyasi və ideoloji təsir tədbirlərinə verilməli, həmin tədbirlər gözlənilən nəticəni vermədikdə yalnız bundan sonra son tədbir kimi cinayə t-hüquqi təsir tədbirləri tətbiq edilməlidir. Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsaslarını nəzərdə tutan Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 58-ci maddəsində də cinayət məsuliyyətinin ədalət prinsipinə uyğun olaraq göstərilir ki, “cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır”. Qeyd edilən normaların tələbləri baxımından çıxış edərək kassasiya məhkəmə kollegiyası məhkumlara təyin olunacaq (və ya üzərlərində saxlanacaq) cəza məsələsinə qiymət verərkən məhkəmələr tərəfindən müəyyən olunmuş bu məsələnin həllinə təsir edə biləcək bütün halları, o cümlədən törə tidlən cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, şəxsiyyətləri, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların olmasını, habelə təyin olunmuş cəzanın onların ailəsinə, həyat şəraitinə təsiri nəzərə alındığını qeyd edir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 416.1.15-cı maddəsinə görə məhkəmə törədilmiş əməlin tövsifində səhvə yol verdikdə kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını kassasiya qaydasında ləğv etmək və ya dəyişdirmək hüququna malikdir. Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.4-cü maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişdirmək haqqında qərar qəbul etməyə haqlıdır. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessua l Məcəlləsinin 416.1.15 və 419.10.4-cü maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası QƏRARA ALDİ: Məhkum tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 14 iyun 2022-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4, 310 və 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Məhkum və Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4 və 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Təqsirləndirilən şəxs barələrində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarı kassasiya şikayətinə əsasən dəyişdirilsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarından və onunla bağlı Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 14 iyun 2022-ci il tarixli hökmündən Məhkum və Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 32.4,312.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinmələrinə, Cinayət Məcəlləsinin 32.4,312.2-ci maddəsinə münasibətdə isə cinayətin qabaqcadan əlbir olan bir qrup halında törədilməsinin Cinayət Məcəlləsinin 61.1.3-cü maddəsinə əsasən cəzanı ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alınmasına, o cümlədən Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən cəzanın təyin edilməsinə dair müddəalar xaric edilsin. Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1 və 29,178.2.4-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək təyin edilmiş 3 (üç) il müddətinə a zadlıqdan məhrum etmə cəzasını, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 310-cu maddəsi ilə təqsirli bilinərək təyin edilmiş 2 (iki) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası ilə CM-in 66.3-cü maddəsinə əsasən, qismən toplamaq yolu ilə Məhkum qəti olaraq 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilsin. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 69.3-cü maddəsinə əsasən Məhkum tutulduğu 1 (bir) gün müddətinə bir günə bir gün hesabı ilə hesablanmaqla ona təyin olunmuş qəti cəzadan çıxılsın, üzərində 3 (üç) il 11 (on bir) ay 29 (iyirmi doqquz) gün azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılsın. Təqsirləndirilən şəxs üzərində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.4, 29,178.2.1, 29,178.2.4-cü maddələri ilə təqsirli bilinərək təyin edilmiş 3 ( üç) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılsın. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının 12 oktyabr 2022-ci il tarixli qərarı kassasiya şikayətinə əsasən qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın.
Məhkəmə qərarları › İş №1(102)-518/2024
Ali Məhkəmə Qərar — İş №1(102)-518/2024
20.02.2024 · Cinayət işi, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın materialları və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayət
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver