Şəki Apellyasiya Məhkəməsi Qərar — İş №1(107)-290/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şəki şəhəri İş № 1(107)-290/2021 13.10.2021 ŞƏKİ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ hakim Rəfiyev Rövşən Rafiq oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Hüseynov Elçin Şirin oğlu və Məlikov Vəzirxan İsgəndər oğlundan ibarət tərkibdə, Tağıyev Babək Vaqif oğlunun katibliyi, dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin prokuroru, ədliyyə müşaviri Vidadi Cabbarovun, Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu və onun müdafiəçisi Şəki Regional Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi3, məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs1 оğlu və onun müdafiəçisi Şəki Regional Vəkil Bürosunun vəkili X3 iştirakı ilə, Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə Təqsirləndirilən şəxs2 isə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.2-ci maddəsi ilə məhkum edilməsinə dair Şəki Rayon Məhkəməsinin 23 iyun 2021-ci il tarixli, 1(075)-46/2021 nömrəli hökmündən Təqsirləndirilən şəxs2 müdafiəçisi Müdafiəçi3 tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Şəki Rayon Məhkəməsinin (hakim E.Mehdiyev) 23 iyun 2021-ci il tarixli hökmü ilə, xx xxx 1997-ci il tarixdə Şəki şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, natamam orta təhsilli, fərdi əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan, məhkum olunmamış, ünvan 1 ünvanında pasport qeydiyyatında olmaqla ünvan 2nvar 2021-ci il tarixdə şübhəli şəxs qismində tutulmuş və 10 yanvar 2021-ci il tаrixdə bаrəsində pоlisin nəzаrəti аltınа vermə qətimkаn tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs1 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 1 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilməsi, Təqsirləndirilən şəxs1 08 yanvar 2021-cu il tarixdən 10 yanvar 2021-ci il tarixədək şübhəli şəxs qismində tutulub 3 (üç) gün həbsdə saxlanılmasının Azərbaycan Respublikası CM-nin 69.3-cü maddəsinə əsasən azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddətinə bir günə bir gün hesabı ilə hesablanmaqla ona təyin olunmuş azadlıqdan məhrumetmə cəzasından çıxılması, və onun üzərində qəti olaraq 11 (on bir) ay 27 (iyirmi yeddi) gün müddətində azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, Təqsirləndirilən şəxs1 barəsində seçilmiş polisin nəzarəti altına vermə qətimkan tədbirinin dəyişdirilərək həbs qətimkan tədbiri seçilməsi, dərhal məhkəmə zalından həbsə alınması, həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək qüvvəsində saxlanılması, cəzasının əvvəlinin həbsə alındığı tarixdən, yəni 23 iyun 2021-ci il tarixdən hesablanması, Təqsirləndirilən şəxs1 cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisələrində çəkməsi, Təqsirləndirilən şəxs1 ikinci qrup əlil olması nəzərə alınaraq ona narkomaniyadan məcburi müalicənin təyin edilməməsi, narkoloji kabinetdə qeydiyyatda alınması, xx xxxxxxxx 1967-ci il tarixdə Şəki şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, orta təhsilli, fərdi əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan, Şəki Rayon Məhkəməsinin 21 may 2018-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 1 il 11 ay 26 gün müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmiş, 06 avqust 2020-ci il tarixdə cəzasını çəkib qurtarmış, məhkumluğu ödənilməmiş, ünvan 3 ünvanda yaşayan, 08 yanvar 2021ci il tarixdə şübhəli şəxs qismində tutulmuş, Şəki Rayon Məhkəməsinin 10 yanvar 2021-ci il tarixli qərarı ilə barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs2 Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 3 (üç) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilməsi, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisələrində çəkməsi, cəzasının əvvəli şübhəli şəxs kimi tutulduğu 08 yanvar 2021-ci il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəsini alanadək dəyişdirilmədən saxlanması, Təqsirləndirilən şəxs2 ikinci qrup əlil olması nəzərə alınaraq ona narkomaniyadan məcburi müalicə təyin edilməməsi, onun narkoloji kabinetdə qeydiyyatda olmasının nəzərə alınması, iş üzrə maddi sübut olan, Şəki ŞRPŞ-də saxlanılan 0,154 qram çəkidə narkotik vasitə olan heroin və iş üzrə maddi sübut olan, Şəki ŞRPŞ-də saxlanılan 464,95 qram çəkidə narkotik vasitə olan qurudulmuş marixuana hökm qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra məhv edilməsi, iş üzrə 142 manat 46 qəpik ekspertiza xərci hökmün qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra Təqsirləndirilən şəxs2 və Təqsirləndirilən şəxs1 müştərək qaydada tutularaq Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsinə ödənilməsi, iş üzrə maddi ziyanın, mülki iddianın olmamasının nəzərə alınması müəyyən edilmişdir. İŞİN HALLARİ Təqsirləndirilən şəxs1 оğlu qəsdən sаtış məqsədi оlmаdаn qаnunsuz оlаrаq şəxsi istehlаk miqdаrındаn аrtıq miqdаrdа nаrkоtik vаsitə əldə etmə, sаxlаmа və dаşımа cinаyət əməlini törətmişdır. Belə ki, o, qəsdən, satış məqsədi olmadan, 04 yanvar 2021-ci il tаrixdə sааt 15 rаdələrində Şəki şəhəri, İzzət Həmidоv küçəsində yerləşən «Əşirlər» hаmаmının yаxınlığındа tаnışı Təqsirləndirilən şəxs2 оğlundаn 10 mаnаtа qаnunsuz olaraq şəxsi istehlаk miqаrındаn аrtıq miqdаrdа, təmiz çəkisi 0,204 qram olan nаrkоtik vаsitə herоin əldə edib dаşıyаrаq üzərində və qəsdən, satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq şəxsi istehlak miqdarından artıq miqdarda nаrkоtik vаsitə оlаn qurudulmuş marixuananı istintaqa məlum olmayan mənbədən əldə edib, daşıyаrаq yaşadığı Şəki şəhəri Salman Mümtaz küçəsi, ev 23 ünvanında sаxlаmış, 08 yanvar 2021-ci il tаrixdə dаxil оlmuş əməliyyаt məlumаtı əsаsındа Şəki Şəhər-Rayon Polis Şöbəsinin Cinayət Axtarış Bölməsinin əməkdаşlаrı tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-tədbirləri nəticəsində Rоfiq Əhmədоv həmin gün saat 14 radələrində Şəki şəhəri Salman Mümtaz küçəsindəki Şəki Məhkəmə Kopleksinin yaxınlığında saxlanılaraq Şəki şəhəri X7 prospekti, 1 saylı ünvanda yerləşən Şəki Şəhər-Rayon Polis Şöbəsinin inzibati binasına gətirilib şübhəli şəxs qismində tutulduqdаn sоnrа üzərinə şəxsi axtarış keçirilən zaman əynindəki göy rəngli cins şalvarın sağ yan cibindən 1 ədəd gümüşü bükümdə təmiz çəkisi 0,204 qram heroin, həmin tarixdə saat 19:40 radələrində yaşadığı ünvan 7 ünvandakı fərdi yaşayış evinin həyətyanı sahəsindəki yarımtikilidə olan rəfdə polietilen torbada təmiz çəkisi 465 qram olan çətənə (kannabis) bitkisindən kustar üsulla hazırlanmış nаrkоtik vаsitə qurudulmuş marixuana aşkar edilərək götürülmüşdür. Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu qəsdən, tаmаh niyyəti və sаtış məqsədilə qаnunsuz оlаrаq nаrkоtik vаsitə əldə etmə, sаxlаmа, dаşımа və sаtmа cinаyət əməlini törətmişdir. Belə ki, o, Şəki Rаyоn Məhkəməsinin 21 mаy 2018-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 1 (bir) il 11 (оn bir) аy 26 (iyirmi аltı) gün müddətinə аzаdlığın məhdudlаşdırılmаsı cəzasına məhkum edilməsinə, 06.08.2020-ci il tarixdə cəzasının bitməsinə, məhkumluğunun ödənilməməsinə və qanunla müvafiq qaydada götürülməməsinə baxmayaraq qəsdən, istintаqа məlum оlmаyаn mənbədən tаmаh niyyəti və sаtış məqsədilə qаnunsuz оlаrаq bir ədəd siqаretin gümüşü kаğızındа şəxsi istehlаk miqdаrındаn аrtıq miqdаrdа nаrkоtik vаsitə оlаn herоin əldə edib üzərində sаxlаyаrаq dаşıyıb və həmin nаrkоtik vаsitə оlаn herоinin 0,204 qramını 04 yanvar 2021-ci il tarixdə sааt 15 rаdələrində Şəki şəhəri, İzzət Həmidоv küçəsində yerləşən «Əşirlər» hаmаmının yаxınlığındа tаnışı Əhmədоv Rоfiq Tоfiq оğlunа 10 mаnаtа sаtmışdır. İş üzrə yuxarıda qeyd olunan məhkəmə aktı çıxarılmışdır. Hökmdən Təqsirləndirilən şəxs2 müdafiəçisi Müdafiəçi3 apelyasiya şikayəti verilmişdir Dövlət ittihamçısı tərəfindən apelyasiya protesti və apelyasiya şikayətinə qarşı etiraz verilməmişdir. APELYASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ Apelyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü qanunsuz və əsassızdır. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs2 ifadəsində narkotik istifadəçisi olduğunu və heç bir zaman satışla məşğul olmadığını bildirmişdir. Nə istintaq orqanı, nə də məhkəmə X5 ilə Təqsirləndirilən şəxs2 arasında əlaqənin olub-olmamasını araşdırmamışdır. Belə ki, təqsirləndirilən şəxs X5 narkotik vasitəni Şəki şəhəri Avtovağzal ərazisində “Əşirlər hamamı” deyilən yerdə görüşərək aldığını bildirmişdir. Hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 istifadə etdiyi mobil telefonun anten dairəsini müəyyən etməklə onun həqiqəti deyib-demədiyi müəyənləşdirmək mümkündür. Məhkəmə iclasnda şifahi vəsatət versə də X5 istifadə etdiyi mobil telefonun nömrəsini xatırlamadığını bildirmişdir. Göründüyü kimi, X5 təsir altında olmuş və bilərəkdən istifadə etdiyi nömrəni gizlətmişdir. Göründüyü kimi, Təqsirləndirilən şəxs2 təqsirliliyi şübhə altına düşür. Bütün şübhələr təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə həll olunmalıdır. Eyni zamanda X2 istifadəsində olan telefonuna baxış keçirilərək istifadə etdiyi nömrə müəyyənləşməli və anten dairəsi barədə müvafiq sorğu verilməlidir. Bundan sonra Təqsirləndirilən şəxs1 həqiqəti deyib-demədiyi müəyyənləşə bilər. Odur ki, Şəki Rayon Məhkəməsinin 23 iyun 2021-ci il tarixli, 1(075)- 46/2021 nömrəli hökmü ləğv edilməli və CM-in 234.2-ci maddəsinin dispozisiyasında nəzərdə tutulan əməlllər Təqsirləndirilən şəxs2 tərəfindən törədilmədiyi və onun belə cinayət törətməsi nə ibtidai istintaq, nə də birinci instansiya məhkəməsində sübuta yetirilmədiyi üçün ona bəraət verilməlidir. PROSES İŞTİRAKÇİLARİNİN DƏLİLLƏRİ Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu və onun müdafiəçisi Şəki Regional Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi3 apelyasiya şikayətinin dəlillərinə uyğun çıxış edərək, apelyasiya şikayətinin təmin edilməsini məhkəmə kollegiyasından xahiş etmişdir. Məhkəmə kollegiyasının iclasında çıxış edən dövlət ittihamçısı Vidadi Cabbarov apellyasiya şikayətinə etiraz edərək şikayətin təmin edilməməsini, Şəki Rayon Məhkəməsinin 23 iyun 2021-ci il tarixli, 1(075)-46/2021 nömrəli hökmünün isə dəyişdirilmədən saxlanılmasını məhkəmə kollegiyasından xahiş etmişdir. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra CPM) 397.1ci maddəsinə əsasən, apelyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin, habelə cinayət qanunun və Cinayət- Prosessual Məcəlləsinin normalarının tətbiq edilməsinin düzgünlüyünü yoxlayır. CPM-in 397.2-ci maddəsinə görə, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallar apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yalnız apelyasiya şikayətinin və ya apelyasiya protestinin hüdudlarında yoxlanılır. Birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən cinayət qanununa və Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin normalarına riayət edilməsi apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən apelyasiya şikayətinin və ya apelyasiya protestinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılır. Qeyd edilən prosessual normaların mənasına görə, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallar apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yalnız apelyasiya şikayətinin və ya apelyasiya protestinin hüdudlarında yoxlanılmalıdır. Başqa sözlə, işin faktiki halları yalnız apelyasiya tələbi ilə bağlı olan hissədə yəni apelyasiya tələbinin təsdiq və ya təkzib edilməsi zərurəti ilə əlaqədar yoxlanılır. Burada işin faktiki halları dedikdə, konkret cinayət əməli üzrə sübut edilməli olan və məhkəmənin hökmünün və ya başqa qərarının qəbul edilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən xüsusatların məcmusu başa düşülməlidir. Birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən cinayət qanununun və CPM-in normalarına riayət edilməsi apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən apelyasiya şikayətinin və ya apelyasiya protestinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılması o deməkdir ki, hökmün və ya qərarın qanuni və əsaslı olmasını yoxlayarkən apelyasiya instansiya məhkəməsi qanunla müəyyən edilmiş hüquqları həddində apelyasiya şikayəti və apelyasiya protestində göstərilib-göstərilməməsindən asılı olmayaraq, birinci instansiya məhkəməsinin tətbiq etdiyi cinayət və cinayət-prosessual hüquq normalarının, habelə bu normalarla bağlı olaraq başqa hüquq sahələrinə aid normaların düzgün tətbiq edilibedilməməsini yoxlamalıdır. Başqa sözlə, apelyasiya instansiyası məhkəməsi məhkəmə baxışı zamanı hüquq məsələsini hər bir halda və tam həcmdə yoxlamalıdır. Məhkəmə kollegiyası cinayət işinin materiallarını, apelyasiya şikayətinin dəlillərini qismən məhkəmə istintaqı aparmaqla araşdırıb, tərəflərin çıxışlarını dinləyib hesab edir ki, aşağıda göstərilən əsaslara görə apelyasiya şikayəti təmin edilməməli və Şəki Rayon Məhkəməsinin 23 iyun 2021-ci il tarixli, 1(075)-46/2021 nömrəli hökmü Təqsirləndirilən şəxs2 оğluna münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Belə ki, birinci instansiya məhkəməsində Təqsirləndirilən şəxs2 məhkəmə iclasında ona elan edilmiş ittiham üzrə özünü təqsirli bilməyərək ifadəsində göstərmişdir ki, o, 08 yanvar 2021-ci il tarixdə çörək almaq məqsədi ilə evdən çıxmışdır. Həmin vaxt üzərində 40 qəpik pulu olmuşdur. Bu zaman yanında bir avtomaşın dayanmış və onu həmin maşına əyləşdirib Şəki-şəhər rayon Polis Şöbəsinə gətirmişlər. Polis şöbəsində rəis müavininin otağında ona Rofiqə narkotik vasitə satmağını etiraf etməyini demişlər. Lakin o, Rofiqə narkotik vasitə satmadığını bildirmişdir. Sonra Rofiqi çağıraraq onun üzünə durğuzmuşlar. O, həmin gün axşamadək bunu etiraf etməsə də sonradan orada olan adını bilmədiyi polis əməkdaşları ona qarşı fiziki təzyiq göstərdiklərindən güya Rofiqə narkotik vasitə satması kimi ifadə vermişdir. O, təxminən 40 ildir ki, narkotik vasitə qəbul edir və narkotik vasitələrə meyilli şəxsdir. Lakin o, Rofiqə narkotik vasitə satmamışdır. Lakin o, bir dəfə narkotik vasitə istifadə edərkən Rofiq həmin yerə gəlmiş və onun narkotik vasitə istifadə etdiyini görmüşdür. Bundan başqa o, bir dəfə Rofiqin idarə etdiyi taksi avtomaşınına əyləşmiş, həmin maşından düşərkən Rofiq ondan narkotik vasitə istəmiş, lakin o, narkotik vasitənin olmadığını bildirmişdir. O, ona qarşı irəli sürülmüş ittihamda nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətmədiyindən barəsində qanuni hökm çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Birinci instansiya məhkəməsində şahid qismində dindirilmiş Şahid3 ifadəsində göstərmişdir ki, о, Şəki ŞRPŞ-nin NMQ-nun əməliyyаt müvəkkili vəzifəsində işləyir. Şəki şəhər sakini Təqsirləndirilən şəxs1 qanunsuz olaraq narkotik vasitə əldə edilməsi, daşınması və satışı ilə məşğul olmasına dair daxil olmuş məlumat əsasında Şəki şəhərrayon Polis Şöbəsinin CAB-ın əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat tədbirləri nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs1 08 yanvar 2021-ci il tarixdə Şəki şəhəri ərazisində saxlanılaraq Şəki ŞRPŞ-yə gətirilmiş və üzərinə keçirilmiş şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 üzərindən narkotik vasitəyə bənzər kütlə aşkar edilərək götürülmüşdür. Şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs1 həmin kütləni Şəki şəhər sakini olan Totu ləqəbli şəxsdən aldığını bildirmişdir. Totu ləqəbli şəxsin şəxsiyyətinin müəyyən edilərək Şəki ŞRPŞ-nin Təhqiqat Bölməsinə təqdim edilməsi üçün TB-nin təhqiqatçısı Anar Yəhyəyev tərəfindən Şəki ŞRPŞnin rəhbərliyinə müraciət edilmiş və həmin raportun icrası ona həvalə edilmişdir. Keçirilmiş tədbirlər nəticəsində Totu ləqəbli şəxsin Təqsirləndirilən şəxs2 olması və yaşadığı ünvanın yaxınlığında olması müəyyən edilmişdir. Həmin gün keçirilmiş əməliyyаt аxtаrış tədbirləri zаmаnı o və Şəki ŞRPŞ-nin CAB-ın əməliyyat müvəkkili Xəlilov X6 Cəfərovun yaşadığı Şəki şəhəri Sülh küçəsi ev 8/2 ünvanının yaxınlığında Təqsirləndirilən şəxs2 yаxınlаşıb xidməti vəsiqələrini göstərib pоlis əməkdаşı оlduqlarını bildirib, Təqsirləndirilən şəxs2 nаrkоtik vаsitə satışı ilə məşğul olmaqda şübhəli оlduğu üçün onlarla birlikdə pоlis şöbəsinə getməli оlduğunu demişlər. Təqsirləndirilən şəxs2 da etiraz etmədiyindən оnu pоlis şöbəsinə gətirib, Şəki ŞRPŞ-nin TB-nə təqdim etmiş və bu barədə raportla şöbə rəhbərliyinə mürаciət etmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 üstünə şəxsi axtarış keçirilməsi X4ə həvаlə edilmişdir. X4 öz xidməti iş оtаğındа Təqsirləndirilən şəxs2 Şəki rаyоnundа fəаliyyət göstərən vəkillərin siyаhısını təqdim etmiş, vəkil gəldikdən sonra videoçəkilişdən istifadə edilməklə Təqsirləndirilən şəxs2 üstünə şəxsi axtarış keçirilmişdir. Şəxsi axtarış zаmаnı əvvəlcə Təqsirləndirilən şəxs2 üstündəki əşyаlаrı könüllü təqdim etməsi təklif оlunmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs2 da üzərində olan qəpik pulları, siqaret qutusunu və açarları masanın üzərinə qoymuşdur. Təqsirləndirilən şəxs2 üzərindən digər bir əşya aşkar olunmamışdır. Həmçinin, şəxsi axtarış zamanı Təqsirləndirilən şəxs2 həqiqətən də Təqsirləndirilən şəxs1 10 manat müqabilində narkotik vasitə olan heroin satdığını, Təqsirləndirilən şəxs1 satdığı heroini özünün “Aska” ləqəbli şəxsdən aldığını bildirmişdir. Daha sonra Təqsirləndirilən şəxs2 üzərindən aşkar olunmuş əşyalar özünə qaytarılmışdır. Sonra bu barədə protokol tərtib edilmiş, ucadan oxunmuş, doğru olduğundan onu imzalarıyla təsdiq etmişlər. Həmçinin, saxlanıldığı zaman və sonradan Təqsirləndirilən şəxs2 qarşı heç bir fiziki və psixi təzyiq göstərilməmişdir. Şahid4 оğlu Şahid3 оğlunun verdiyi ifadə ilə eyni məzmunlu ifadə verərək məhkəmə iclasında onun göstərdiyi xüsusatları eyni ilə təsdiq etdi. İş materiallarında olan və məhkəmə kollegiyasının iclasında tədqiq edilən: Cinayət işinin birinci cild 73-74-cü vərəqələrində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, şübhəli şəxsin tutulması haqqında 08 yanvar 2021-ci il tarixli protokoldan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu 08 yanvar 2021-ci il tarixdə saat 23:10da Azərbaycan Respublikası CM-nin 234.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə şübhəli şəxs qismində tutulmuşdur. Cinayət işinin birinci cild 121-ci vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, 09 yanvar 2021-ci il tarixli, 05 nömrəli sərxoşluq hallarının bütün növlərinin təyini məqsədi ilə aparılan tibbi müayinəyə dair protokoldan görünür ki, qeyd olunan tarixdə Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu sidiyindən tibbi müayinə edilərkən onda opoidlərin qəbulu faktı aşkar edilmişdir. Cinayət işinin birinci cild 212-214-cü vərəqələrində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan Şəki Rayon Məhkəməsinn 10 yanvar 2021-ci il tarixli, 4(075)- 2/2021 saylı qərarından görünür ki, CM-nin 234.2-ci maddəsi ilə Təqsirləndirilən şəxs2 оğlunun barəsində əvvəli 08 yanvar 2021-ci il tarixdən hesablanmaqla 08 aprel 2021-ci il tarixədək həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir. Cinayət işinin birinci cild 234-cü vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, Şəki Rayon Psixatriya Xəstəxanası tərəfindən verilmiş 14 yanvar 2021-ci il tarixli, 030 nömrəli arayışdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 Şəki Rayon Psixatriya Xəstəxanasında dispanser müşahidəsində yoxdur. Cinayət işinin birinci cild 235-ci vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanası tərəfindən verilmiş 21 yanvar 2021-ci il tarixli, 99 nömrəli arayışdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu 24 iyun 2006-cı il tarixdən “Opoidlərin qəbulu nəticəli psixi və davranış pozuntuları” diaqnozu ilə Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının narkologiya kabinetində qeydiyyatdadır. Cinayət işinin ikinci cild 59-60-cı vərəqələrində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan təqsrləndirilən şəxsin ifadəsinin yerində yoxlanılması haqqında 06 mart 2021-ci il tarixli protokoldan və ona əlavə edilmiş fotoşəkillərdən görünür ki, təqsrləndirilən şəxs Təqsirləndirilən şəxs2 оğlu 02 yanvar 2021-ci il tarixdə “Aska” ləqəbli tanışından narkotik vasitə olan heroini aldığı və 04 yanvar 2021-ci il tarixdə Şəki şəhəri İ.Həmidov küçəsindəki Əşirlər hamamının qarşısında Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə olan heroini satdığı şəraiti könüllü olaraq təsvir etmişdir. Cinayət işinin ikinci cild 67-ci vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan Şəki şəhər İcra Hakimiyyəti Əşirlər məhəllə nümayəndəsi tərəfindən 09 mart 2021-ci il tarixdə verilmiş xasiyyətnamədən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 yaşayış yeri üzrə müsbət xarakterizə edilir. Cinayət işinin ikinci cild 68-ci vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan Şəki 19 saylı Zona Tibbi Sosial Ekspert Komissiyası tərəfindən 31 avqust 2010-cu il tarixdə verilmiş arayışdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 müddətsiz olaraq ikinci qrup əlillik müəyyən edilmişdir. Cinayət işinin ikinci cild 70-71-ci vərəqələrində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, Azərbaycan Respublikası DİN BƏSİİ tərəfindən 10 mart 2021-ci il tarixdə verilmiş tələbnamədən və cinayət işinin ikinci cild 73-76-cı vərəqələrində olan Şəki Rayon Məhkəməsinin 21 may 2018-ci il tarixli hökmündən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib 2 il müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmiş, 02 mart 2018-ci il tarixdən 04 mart 2018-ci il tarixədək tutulduğu 2 gün azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasının müddətinə bir günə iki gün hesabı ilə hesablanmaqla ona təyin edilmiş azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasından çıxılmış və üzərində qəti olaraq 1 il 11 ay 26 gün müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası saxlanılmış, 06 avqust 2020-ci il tarixdə cəza müddəti başa çatdığından qeydiyyatdan çıxarılmış, məhkumluğu ödənilməmişdir. Cinayət işinin ikinci cild 88-ci vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, məhkəmə narkoloji ekspertizasının 10 mart 2021-ci il tаrixli 228 nömrəli rəyindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 nаrkоtik vаsitələrdən istifadə edir. Narkotik vasitə olan heroindən sui-istifadə nəticəsində yaranmış narkomaniya xəstəliyindən əzаb çəkir. 2-ci qrup əlil olduğuna görə narkomaniya xəstəliyindən məcburi müalicə tətbiq edilə bilməz. Nаrkоmаniyа xəstəliyindən məcburi müаlicəyə ehtiyаcı var. Nаrkоlоji kаbinetdə qeydiyyаtа аlınmаsı məsləhət görülür. Cinayət işinin ikinci cild 89-91-ci vərəqəsində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, məhkəmə-psixiatrik ekspertizаnın 02 mart 2021-ci il tаrixli 116 nömrəli rəyindən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 hazırkı cinayət əməlini törədərkən öz əməlinin faktiki xarakterini və ictimai təhlükəliliyini dərk etmiş və hərəkətlərini idarə etmək qabiliyyətində olmuşdur, yəni, ANLAQLİ olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs2 əməli Azərbaycan Respublikası CM-nin 21.1-ci maddəsinin təsiri altına düşmür və onun halhazırda məcburi müalicə tədbirlərinə ehtiyyacı yoxdur. Təqsirləndirilən şəxs2 hal-hazırda da öz əməlinin faktiki xarakterini və ictimai təhlükəliliyini dərk etmək və hərəkətlərini idarə etmək iqtidarındadır. Cinayət işində olan məhkəmə istintaqında elan edilməklə tədqiq olunan, Şəki Rayon Prokurorluğunun müstəntiqi Nurlan Məmmədovun 18 iyun 2021-ci il tarixdə qəbul etdiyi cinayət işinin başlanılmasının rədd edilməsi barədə qərarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai istintaq zamanı Şəki ŞRPŞ-də saxlanılarkən onun fiziki təsirə məruz qalması və ona narkotik vasitə olan heroin qəbul etdirmələri ilə bağlı göstərmiş olduğu xüsusatlar öz təsdiqini tapmamışdır. Buna görə də toplanmış 101c-21 saylı material üzrə cinayət işinin başlanılmasının rədd edilməsi qərara alınmışdır. İbtidai istintaq zamanı toplanmış, birinci instansiya məhkəməsi və məhkəmə kollegiyasının iclasında tədqiq edilmiş sübutlardan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs2 ona qarşı irəli sürülən cinayət əməlini törətmişdir. Ona məhkum olunduğu CM-in 234.2-ci maddəsi ilə bəraət verilməsi üçün heç bir qanuni əsas yoxdur. Apelyasiya şikayətinin bütün dəlilləri əsassızdır. Belə ki, apellyasiya instansiyasında məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs1 оğlu birinci instansiya məhkəməsində verdiyi ifadəni müdafiə etmədiyini, Təqsirləndirilən şəxs2 narkotik vasitə almadığını bildirsə də, məhkəmə kollegiyasının, həmçinin dövlət ittihamçısının “niyə ibtidai istintaqda və birinci instansiya məhkəməsində sizə təzyiq edildiyini prokurorluğa, həmçinin vəkilinizə bildirməmisiz? Niyə apellyasiya şikayəti yazaraq birinci instansiya məhkəməsinin Təqsirləndirilən şəxs2 münasibətdə qanunsuz və əsassız qərar çıxartmasına etiraz etməmisiz? Niyə birinci instansiya məhkəməsində düzgün ifadə verməkdən qorxur, lakin apellyasiya məhkəməsində qorxmursuz?” kimi suallarına adekvat cavablar verə bilməmiş, ibtidai istindaqda və birinci instansiya məhkəməsində verdiyi ifadələrin deyil, apellyasiya instansiyasında verdiyi ifadənin mötəbər olduğunu əsaslandıra bilməmişdir. Bundan əlavə apellyasiya instansiyasında Təqsirləndirilən şəxs2 оğlunun müdafiəçisi Müdafiəçi3 Təqsirləndirilən şəxs1 istifadə etdiyi mobil telefonun anten dairəsini müəyyən etməklə onun həqiqəti deyib-demədiyi müəyənləşdirmək lazım olduğunu bildirsə də, təqsirləndirilən şəxs X5 istifadə etdiyi mobil telefonun nömrəsini xatırlamadığını bildirmişdir. Belə olduğu təqdirdə məhkəmə kollegiyası məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs1 оğlunun ifadəsinə tənqidi yanaşaraq qeyd edir ki, Təqsirləndirilən şəxs1 ifadəsi Təqsirləndirilən şəxs2 оğlunu müdafiə xarakterlidir və həqiqəti əks etdirmir. Həqiqətin müəyyən olunması üçün aparılmış məhkəmə araşdırması zamanı isə məlum olmuşdur ki, Təqsirləndirilən şəxs2 ibtidai istintaq dövründə verdiyi ifadələrində 04 yanvar 2021-ci il tarixdə sааt 15 rаdələrində Şəki şəhəri, İzzət Həmidоv küçəsində yerləşən Əşirlər hаmаmının yаxınlığındа tаnışı Əhmədоv Rоfiq Tоfiq оğlunа 10 mаnаtа bir büküm narkotik vasitə olan heroin satdığını göstərmişdir. Təqsirləndirilən şəxs1 isə həm birinci instansiya məhkəməsi istintaqında verdiyi ifadəsində, həm də ibtidai istintaq dövründə verdiyi ifadələrində 04 yanvar 2021-ci il tarixdə sааt 15 rаdələrində Şəki şəhəri, İzzət Həmidоv küçəsində yerləşən Əşirlər hаmаmının yаxınlığındа tаnışı Təqsirləndirilən şəxs2 10 mаnаtа bir büküm narkotik vasitə olan heroin aldığını bildirmişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 özünü ona qarşı Аzərbаycаn Respublikаsı CM-nin 234.2-ci mаddəsi ilə irəli sürülmüş ittiham üzrə təqsirli bilməyərək Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə satmadığını, polis əməkdaşları tərəfindən tutulduğu zaman fiziki təzyiqə məruz qaldığını, bu səbəbdən də ibtidai araşdırma dövründə Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə satması kimi etirafedici ifadə verdiyini bildirsə də, Şəki Rayon Prokurorluğunda araşdırma aparılarkən ibtidai araşdırma dövründə Təqsirləndirilən şəxs2 hər hansı bir təzyiq və təsirin göstərilməsi öz təsdiqini tapmamışdır. Əksinə tutulduğu dövrdə videoçəkilişdən istifadə edilməklə üzərində şəxsi axtarışın aparılmasını əks etdirən videogörüntülərə məhkəmə iclasında cinayət prosesinin iştirakçıları ilə birlikdə baxış keçirilərkən Təqsirləndirilən şəxs2 Təqsirləndirilən şəxs1 narkotik vasitə olan heroin satdığını bildirməsi və vəkilinin sualına cavab olaraq polis əməkdaşları tərəfindən heç bir təzyiqə məruz qalmadığını deməsi müəyyən edilmişdir. Bundan başqa iş materiallarında olan (cild 2, səhifə 56-58) üzləşdirmə protokolundan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs1 sözügedən narkotik vasitəni Təqsirləndirilən şəxs2 10 manata aldığını onun üzünə demişdir. Təqsirləndirilən şəxs2 isə Təqsirləndirilən şəxs1 dedikləri ilə razılaşdışığını və həqiqətən də həmin 1 büküm heroini Təqsirləndirilən şəxs1 10 manata satdığını etiraf etmişdir. Beləliklə məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 ona israr edilən cinayət əməlini törətməməsi barədə göstərdiyi xüsusatlar məhkəmə kollegiyasının iclasında tədqiq edilmiş sübutlarla öz təsdiqini tapmamışdır. Əksinə, Təqsirləndirilən şəxs2 ona qarşı irəli sürülən cinayət əməlini törətməsi özünün ibtidai istintaq zamanı verdiyi ifadələr, digər Təqsirləndirilən şəxs1, şahidlərin ifadələri, habelə işdə olan digər sübutlarla tam təsdiqini tapır. Bu sübutlar işin faktiki halları ilə tam üst-üstə düşməklə bir-birini tamamlayır. Sübutlar arasında heç bir uyğunsuzluq və ziddiyyət yaranmır. Təqsirləndirilən şəxsin apelyasiya şikayətində və məhkəmələrdə verdiyi ifadəsində göstərdiyi xüsusatların heç biri məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlarla təsdiqini tapmır. Bütün bunlar isə belə nəticəyə gəlməyə əsas verir ki, Təqsirləndirilən şəxs2 əməlində CM-in 234.2-ci maddəsinin tərkibi vardır, apelyasiya şikayətinin təmin edilib ona bəraət verilməsi üçün heç bir əsas yoxdur. Ona görə də apellyasiya şikayəti təmin edilə bilməz. CPM-in 42-ci (Bəraətin əsasları) maddəsinə əsasən, məhkəmə baxışı nəticəsində təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş cinayətin törədilməsində onun təqsirsizliyini təsdiq edən bəraət hökmü aşağıdakı hallarda çıxarılır: 42.1.1. cinayət hadisəsi olmadıqda; 42.1.2. əməldə cinayət tərkibi olmadıqda; 42.1.3. cinayətin törədilməsinə aidiyyəti olmadıqda; 42.1.4. təqsirliliyi sübuta yetirilmədikdə; 42.2. Bəraət hökmü aşağıdakı hallarda çıxarılır: 42.2.1. bu Məcəllənin 42.1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslara görə hadisənin baş verməməsi sübut olunduqda və ya baş vermiş hadisədə cinayət hadisəsi sübut olunmadıqda; 42.2.2. bu Məcəllənin 42.1.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslara görə təqsirləndirilən şəxsin əməlində cinayət tərkibi olmadıqda və ya əməlin cinayət olmasını aradan qaldıran hallar mövcud olduqda; 42.2.3. bu Məcəllənin 42.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslara görə şəxsin təqsirləndirildiyi cinayətin törədilməsinə aidiyyəti olmaması sübut edildikdə və ya onun həmin əmələ aidiyyəti sübut edilmədikdə; 42.2.4. bu Məcəllənin 42.1.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslara görə şəxsin təqsirliliyini təsdiq edən kifayət qədər sübutlar toplanılmadıqda və ya toplanmış sübutlar onun təqsirsizliyini təsdiq etdikdə. Azərbaycan Respublikasının cinayət-prosessual qanunvericiliyi cinayətin əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamağını, cinayəti törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmamağını, habelə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlləri törətməkdə şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət təqibinin və müdafiəsinin, hüquqi şəxs barəsində cinayət-hüquqi tədbirlərin tətbiq edilməsinin hüquqi prosedurlarını müəyyən edir (CPM-in 1.1-ci maddəsi). Məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessual qanunvericiliyin tələblərinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır (CPM-in 349.3-cü maddəsi). Məhkəmə hökmü Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin, Azərbaycan Respublikası cinayət və digər qanunların tələblərinə riayət edilməklə çıxarıldıqda qanuni hesab edilir (CPM-in 349.4-cü maddəsi). Məhkəmə hökmü o vaxt qanuni hesab edilə bilər ki, hökm həm forma, həm də məzmununa görə cinayət-prosessual qanunvericiliyinin, cinayət qanununun və Azərbaycan Respublikasının digər qanunvericilik aktlarının tələblərinə cavab vermiş olsun. Hökmdə öz əksini tapmalı olan istənilən məsələ yalnız qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq həll edilməlidir. Məhkəmənin gəldiyi nəticələr yalnız məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslandıqda, bu sübutlar ittihamın qiymətləndirilməsi üçün kifayət etdikdə, məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar onun tədqiq etdiyi sübutlara uyğun gəldikdə məhkəmə hökmü əsaslı hesab edilir (CPM-in 349.5-ci maddəsi). Yuxarıda göstərilən maddənin tələbinə əsasən, məhkəmə hökmünün əsaslı olmasının başlıca şərtlərindən biri ondan ibarətdir ki, məhkəmənin gəldiyi nəticələr yalnız məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanmalıdır. Məhkəmə hökmünün əsaslılığının şərtlərindən biri də, hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu isə o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır (CPM-in 28.5-ci maddəsi). CM-in 5.1-ci maddəsinə əsasən, əməlin cinayət sayılması və həmin əmələ görə cəza və digər cinayət hüquqi xarakterli tədbirlər yalnız bu Məcəllə ilə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 41.2-ci maddəsinə əsasən, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədilə tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 58.1-ci maddəsinə əsasən, cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə bu Məcəllənin ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissənin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, ibtidai araşdırma zamanı qanuni üsullarla toplanmış sübutlar məhkəmə iclasında tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmış, birinci instansiya məhkəməsi iş üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən bütün halları aydınlaşdıraraq, Soltan Həsənova israr olunan cinayəti törətməsi haqda işin faktiki hallarına uyğun olan nəticəyə gəlmişdir. Bundan başqa, ibtidai istintaq və birinci instansiya məhkəməsində icraat zamanı cinayət işi üzrə qanun pozuntusuna yol verilməsi, iş üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən halların aydınlaşdırılmaması və təqsirləndirilən şəxsin hüquqlarının hər hansı formada pozulması iş materialları ilə müəyyən edilməmişdir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası CPM-in 392.3-cü maddəsinə uyğun olaraq, apelyasiya tələbinin əsaslandırıldığı bütün dəlilləri tədqiq edib, apelyasiya şikayətinin təmin olunması üçün qanuni əsaslar tapmayaraq hesab edir ki, apelyasiya şikayəti təmin edilmədən, Şəki Rayon Məhkəməsinin 23 iyun 2021-ci il tarixli, 1(075)-46/2021 nömrəli hökmü Təqsirləndirilən şəxs2 оğluna münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. CPM-in 398.1.1-ci maddəsinə əsasən, apelyasiya şikayətinin və ya apelyasiya protestinin baxışı nəticəsində apelyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişdirmədən, apelyasiya şikayətini və ya apelyasiya protestini isə təmin etmədən saxlanılması haqqında qərar qəbul etməyə haqlıdır. NƏTİCƏVİ HİSSƏ Məhkəmə kollegiyası şərh edilənlərə əsasən və CPM-in 394, 397-399, 405, və 407-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİ: Apelyasiya şikayəti təmin edilməsin. Şəki Rayon Məhkəməsinin 23 iyun 2021-ci il tarixli, 1(075)-46/2021 nömrəli hökmü Təqsirləndirilən şəxs2 оğluna münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar elan olunduğu andan qanuni qüvvəyə minir. Qərardan CPM-in 410-cu maddəsində müəyyən olunmuş müddətdə Şəki Apelyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti və kassasiya protesti verilə bilər.