Naxçıvan MR Şərur Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №1(110)-5/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Şərur şəhəri İş № 1(110)-5/2025 07.03.2025 NAXÇIVAN MR ŞƏRUR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Mehdi Ədalət oğlunun sədrliyi, Ceyranova Aytac Ramiz qızının katibliyi ilə, xüsusi ittiham qaydasında şikayət vermiş şəxs və digər xüsusi ittiham qaydasında şikayət vermiş şəxs X2 nümayəndəsi X9, barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilən şəxslər X6 və X3 iştirakı ilə, X6 və X3 Azərbaycan Respublikası Cinayət Мəcəlləsinin 148-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair xüsusi ittiham qaydasında şikayətə açıq məhkəmə hazırlıq iclasında baxaraq müəyyən etdi: X9 və X4 xüsusi ittiham qaydasında şikayət ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək X6 və X3 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 148-ci maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması və cəzalandırılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. X4 və X9 xüsusi ittiham qaydasında şikayət ərizəsində Bənövşənin 2007-ci ildə Türkiyə Respublikasnda Dünyamalıyev Vüsal ilə evləndiklərini, 3 uşaqlarının doğulduğunu, Vüsalın 2021-ci ildə vəfat etdiyini, uşaqları ilə birlikdə Bənövşənin Türkiyədə yaşamağa davam etdiyini, qaynı Nicatının onu əxlaqsızlıqla şərləməyə başladığını, onu öldürməklə hədələdiyini, bu müddət ərzində qayınları X6 və X3 votsapdan ona səslər ataraq onu və ailə üzvlərini nalayiq ifadələr təhqir etdiyini, öldürməklə hədələdiyini, ona görə də məcbur qalıb Oğlanqala kəndində yaşayan valideynlərinin yanına qayıtdığını, bura qayıtdıqdan sonra qayınları onu əxlaqsızlıqla ittiham etməyə, onu ailə üzvlərini, valideynlərinin haqqında insan ləyaqətini alçaldacaq nalayiq ifadələrlə təhqir etməyə, həm kənd sakinləri, həm də qohumlar arasında nüfuzdan salmağa, onu öldürməklə hədələrinə davam etdirdiklərini, onların ünvanına insan ləyaqətini alçaldacaq nalayiq ifadələrin işlətməsini, səs yazılarını paylaşaraq kənddə el arasında nüfuzlarına xələl gətirməklə şərəf və ləyaqətini alçaldıqlarını bildirmişdir. Buna görə də xüsusi ittiham qaydasında şikayətlə məhkəməyə müraciət etmişdirlər. Məhkəmə hazırlıq iclasında iştirak edən X9 şikayətində göstərilənlərlə eyni məzmunlu izahat verərək şikayətini müdafiə etmişdir. Məhkəmə hazırlıq iclasında iştirak edən X7 şikayəti qəbul etməyərək izahatında Babayev Məhəmmədəlini təhqir etmədiklərini, onun qızı ilə qardaşının evli olduğunu, qardaşının vəfat etdiyini, Bənövşənin isə Türkiyədə yaşadığını, onun başqası ilə evlənmək istədiyini, Bənövşənin hərəkətinin onlara xoş gəlmədiyindən ona votsap üzərində mesajlar göndərdiklərini, qarşlıqlı nalayiq ifadələrin işlətdiklərini, bundan əlavə olaraq ictimai yerdə onların haqqında heç nə demədiklərini bildirərək şikayətin icraata qəbulundan imtina edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə hazırlıq iclasında iştirak edən X1 Qiyamət Xudayar oğlu ilə eyni məzmunlu izahat verərək şikayəti qəbul etmədiklərini bildirmişlər. Məhkəmənin əsaslandırması: Məhkəmə xüsusi ittiham qaydasında şikayət ərizəsini nəzərdən keçirərək bu qənaətə gəlir ki, X9 və X2 xüsusi ittiham qaydasında verdiyi şikayətin məzmunu Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə tərtib edilməmişdir və iş üzrə barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilən şəxslərin əməlində Azərbaycan Respublikası Cinayət məcəlləsinin 148-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayətin əlamətləri yoxdur. Azərbaycan Respublikası CM-nin 148-ci maddəsinə əsasən təhqir, yəni kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə və ya kütləvi informasiya vasitəsində şəxsiyyətin şərəf və ləyaqətini nalayiq formada qəsdən alçaltma başa düşülür. «Xüsusi ittiham qaydasında şikayətlərə dair işlərə baxılması üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 21 fevral 2015-ci il tarixli, 3 saylı Qərarının 5-ci bəndində məhkəmələrə izah edilir ki, qeyd edilsin ki, böhtan və təhqir xarakterli məlumatlar mətbuatda dərc edilməklə, radio və televiziya verilişlərində səsləndirilməklə, elektron vasitələrlə yayınlanmaqla, kinoxronikal proqramlarda nümayiş etdirilməklə, əsərlərdə təsvir edilməklə, yığıncaq və toplantılarda deyilməklə, məktub, ərizə və şikayətlərdə göstərilməklə, idarə, müəssisə və təşkilatlardan çıxan sənədlərdə əks etdirilməklə və sair üsullarla yayıla bilər. Lakin, CM-nin 147 və 148-ci maddələrinin mənasına görə, şəxs böhtana, yəni yalan olduğunu bilə-bilə hər hansı şəxsin şərəf və ləyaqətini ləkələyən və ya onu nüfuzdan salan məlumatları yaymaya və təhqirə, yəni şəxsiyyətin şərəf və ləyaqətini nalayiq formada qəsdən alçaltmaya görə o halda cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə bilər ki, təhqir və böhtan xarakterli məlumatlar onun tərəfindən kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, kütləvi informasiya vasitəsində və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında yayılmış olsun. Kütləvi çıxış dedikdə, hər hansı şəxsin şərəf və ləyaqətini alçaldan və ya onu nüfuzdan salan məlumatları ən azı iki nəfər kənar şəxsin görə, eşidə və ya qavraya biləcəyi formada ifadə etmə başa düşülür. Kütləvi nümayiş etdirilən əsər dedikdə, ən azı iki nəfər kənar şəxsin görə və ya qavraya biləcəyi şəraitdə nümayiş etdirilən əsərlər (fotoşəkillər, rəsm əsərləri, kinematoqrafıya əsərləri, reklam və sair) başa düşülür. Kütləvi informasiya vasitəsi və kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatı dedikdə, dövri mətbu nəşrlər, teleradio proqramları, kinoxronika proqramları, sosial internet şəbəkələri, dövri mətbuatın və teleradio kanallarının internet saytları və digər yayım formaları başa düşülür. Böhtan və təhqir xarakterli məlumatların müxtəlif orqan və təşkilatlara ünvanlanmış ərizə və şikayətlərdə əks olunması və ya ona aid olan şəxsə təklikdə bildirilməsi həmin məlumatların kütləvi çıxış şəklində yayılması sayılmır və belə hallarda onları yaymış (bildirmiş) şəxsin hərəkətlərinin cinayət kimi qiymətləndirilməsi istisna edilir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 302.1.6-cı maddəsinə əsasən cinayət hadisəsi və ya barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş əməldə cinayət əlamətləri olmadıqda məhkəmə xüsusi ittiham qaydasında şikayət üzrə məhkəmənin hazırlıq iclasının nəticələri əsasında məhkəmə baxışının keçirilməsindən imtina edir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 302.2.3-cü maddəsinə əsasən həmin Məcəllənin 302.1.2-302.1.4, 302.1.6-302.1.8-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda məhkəmə xüsusi ittiham qaydasında şikayətin öz icraatına qəbul edilməsindən imtina edilməsi barədə qərar qəbul edir. Göründüyü kimi barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayətdə göstərilənlərdə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 148-ci maddəsinin dispozisiyasında nəzərdə tutulmuş cinayətin əlamətləri yoxdur. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 302.1.6-cı maddəsinə əsasən xüsusi ittiham qaydasında şikayətin məhkəmə icraatına qəbul edilməsindən imtina etməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 299, 300, 301, 302.1.6, 302.2.3, 381-384-cü maddələrini maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qərara aldı: X6 və X3 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 148-ci maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi barədə X9 və X2 xüsusi ittiham qaydasında şikayətinin məhkəmənin icraatına qəbul edilməsindən imtina edilsin. Qərardan elan olunduğu andan 20 gün müddətində Şərur Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Mehdi Əliyev