Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qərar — İş №1(3-6)-499/2026

Azərbaycan̆Respublikası̆adından Qərar Bakı̆şəhəri İş̆№̆1(3-6)-499/2026 12.05.2026 BAKĬAPELLYASIYĂMƏHKƏMƏSI Hakimlər̆Qaraqurbanlı̆Ramin̆Afad̆oğlunun̆sədrliyi, İbrahimlĭİbrahim̆Adil̆oğlŭvə̆İbrahimov̆Anar̆Firdovsĭoğlundan̆ibarət̆tərkibdə, Məhkəmə̆iclas̆katibĭX2̆̆qızı, Dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Apellyasiya instansiya məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsĭüzrə̆şöbəsinin̆prokurorŭX3, Zərərçəkmiş̆şəxs̆zərərçəkmiş̆şəxs1̆Aftandil̆oğlu, Zərərçəkmiş̆şəxs̆İbrahimov̆Emin̆Sabir̆oğlunun̆nümayəndəsĭNümayəndə, Zərərçəkmiş̆şəxs̆zərərçəkmiş̆şəxs3, ̆̆̆̆̆̆̆̆̆Məhkum̆olunmuş̆şəxs̆Təqsirləndirilən̆şəxs̆İslam̆oğlŭvə MüdafiəçĭBakı̆şəhərĭ**̆saylı̆Vəkil̆bürosunun̆vəkilĭMüdafiəçĭiştirakı̆ilə ##.##.1978-ci il tarixdə Bakı şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, evli, ali təhsilli, fərdi əmək fəaliyyəti ilə məşğul olan, əvvəllər məhkum olunmamış, ünvan 1 ünvanda qeydiyyatda olan, barəsində “həbs” qətimkan tədbiri seçilməklə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətin Bakı İstintaq̆Təcridxanasındăsaxlanılan Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə məhkum olunmasına dair Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli hökmündən müdafiəçi Müdafiəçi, zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs1 Aftandi oğlu və zərərçəkmiş şəxs İbrahimov Emin Sabir oğlunun nümayəndəsi Nümayəndə tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasındăbaxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgənin əmlakını aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgənin külli miqdarda əmlakını ələ keçirməklə̆təkrarən̆dələduzluq̆etmişdir. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu «xxxx» Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Satınalmalar və təchizat şöbəsinin rəisi olaraq qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgənin əmlakını aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə ələ keçirmək məqsədi ilə həmin QSCnin satın alma şöbəsinə Şuşa şəhəri, Daşaltı kəndi, Xankəndi-Daşaltı yolunun kəsişməsində yerləşən 61-İ saylı yanacaq doldurma stansiyasının tikintisi ilə bağlı elan olunmuş ümumi dəyəri iki milyon altı yüz min manat olan (ƏDV-siz) tenderdə zərərçəkmiş şəxs1 Aftandil oğlunun vasitəçiliyi ilə iştirak edəcək «xxxx» MMC-ni 200.000 manat pul müqabilində qalib etdirəcəyi adı ilə vəd verib ##.##.2024-cü il tarixdə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu Hüseyn Cavid prospekti 6 ünvanında olan «Odunçu Baba» restoranın qarşısında 200.000 manat pulunu ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs1 200.000 manat külli miqdarda maddĭziyan̆vurmaqlădələduzluq̆etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən «xxxx» Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Satınalmalar və təchizat şöbəsinin rəisi olaraq qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgənin əmlakını aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə ələ keçirmək məqsədi ilə həmin QSC- nin elektrik mallarının alqı-satqısı müqaviləsi və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan «Qiymət razılaşma protokolu»nu zərərçəkmiş şəxs3 təqdim edib ƏDV daxil 3.05782310 (üç million, sıfır əlli yeddi min, səkkkiz yüz iyirmi üç manat, 10 qəpik) manatlıq elektrik mallarının alqısatqısı müqaviləsi ilə bağlı tenderdə onun təsisçi direktor olduğu «xxxx» MMC-ni qalib etdirəcəyi adı ilə vədverib ##.##.2025-ci il tarixdə Nizami rayonu, Babək prospekti 2269 ünvanında olan «xxxx» Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin inzibati binasının arxasında 25000 manat pulunu ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs3 25.000 manat xeyli miqdardămaddĭziyan̆vurmaqlădələduzluq̆etmişdir. Bundan başqa o, təkrarən «xxxx» Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Satınalmalar və təchizat şöbəsinin rəisi olaraq qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgənin əmlakını aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə ələ keçirmək məqsədi ilə həmin QSC- nin satın alma şöbəsinə Şuşa şəhəri, Daşaltı kəndi Xankəndi-Daşaltı yolunun kəsişməsində yerləşən 61-İ saylı yanacaq doldurma stansiyası, Cəbrayıl rayonu Şükürbəyli kəndində terminal tikintisi ilə bağlı elan olunmuş ayrılıqda müvafiq olaraq üç və səkkiz milyon manatlıq tenderdə İbrahimov Emin Sabir oğlunun vasitəçiliyi ilə iştirak edəcək «xxxx» MMC-ni 85.000 manat pul müqabilində qalib etdirəcəyi adı ilə vəd verib vahid qəsdlə əhatə olunan niyyətlə eyni ad və eyni ünvan olmaqla Bakı şəhəri, Xətai rayonu, S.Senyuşik küçəsi 81 ünvanında Emin İbrahimovdan ##.##.2025-ci il tarixdə 30.000 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 20.000 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 30.000 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 5.000 manat olmaqla cəmi 85.000 manat pulunu ələ keçirərək zərərçəkmiş şəxs Emin İbrahimovă85.000 manat küllĭmiqdardămaddĭziyan̆vurmaqlădələduzluq̆etmişdir. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək 06 il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməklə cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin ##.##.2025-ci il tarixdən hesablanması, Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu barəsində seçilmiş “həbs” qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması müəyyən edilmişdir. Hökmlə maddi sübut, mülki iddia və məhkəmə xərci məsələsi də həll edilmişdir. Həmin hökmdən narazı qalan məhkum edilmiş şəxsin müdafiəçisi apellyasiya şikayəti verərək, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli hökmünün ləğv edilməsini və Təqsirləndirilən şəxs İslam oğluna təyin edilmiş azadlıqdan məhrumetmə cəzasının̆şərtĭhesab̆olunmasını̆xahiş̆etmişdir. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli hökmündən zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs1 Aftandi oğlu və zərərçəkmiş şəxs İbrahimov Emin Sabir oğlunun nümayəndəsi Nümayəndə apellyasiya şikayətləri verərək Təqsirləndirilən şəxs İslam oğluna təyin̆edilmiş̆azadlıqdan̆məhrumetmə̆cəzasının̆ağırlaşdırılmasını̆xahiş̆etmişlər. Apellyasiya baxışı zamanı məhkəmə iclasında iştirak edən zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs1 Aftandil oğlu və zərərçəkmiş şəxs İbrahimov Emin Sabir oğlunun nümayəndəsi Nümayəndə hər biri ayrı ayrılıqda ərizə verərək məhkum olunmuş şəxs tərəfindən onlara dəymiş ziyanın ödənildiyini və ona qarşı heç bir şikayətlərinin olmamasını, apellyasiyăşikayətlərinĭisə̆gerĭgötürdüklərinĭbildirmişdirlər. Məhkəmə iclasında iştirak edən məhkum olunmuş şəxs və müdafiəçisi apellyasiya şikayətinĭmüdafiə̆edərək,̆şikayətin̆təmin̆edilməsinĭxahiş̆etmişdirlər. Məhkəmə iclasında iştirak edən dövlət ittihamçısı müdafiəçi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etmişdir. Zərərçəkmiş şəxslərin apellyasiya şikayətlərini geri götürməsinə dair ərizələri barədə qanunvericiliyə uyğun̆qərar̆qəbul̆edilməsinĭxahiş̆etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs3 apellyasiya şikayətinin̆təmin̆olunmasınăetiraz̆etmədiyinĭbildirdi. Məhkəmə kollegiyası müdafiəçi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin dəlillərini cinayət işinin materialları ilə əlaqəli surətdə, hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırıb, proses iştirakçılarının çıxışlarını dinləyərək hesab edir ki, aşağıda göstərilən əsaslara görə məhkum olunmuş şəxsin müdafiəçisi tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti üzrə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli hökmü dəyişdirilməli, həmin hökmlə Təqsirləndirilən şəxs İslam oğluna təyin edilmiş azadlıqdan məhrum etmə cəzası Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsinə əsasən şərti tətbiq edilməli, mülki iddia ilə bağlı müddəalar hökmdən xaric edilməli , hökm qalan hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Həmçinin zərərçəkmiş şəxslərin apellyasiya şikayətlərindən imtinaya dair ərizələri qəbul edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 397.1-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin, habelə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiq edilməsinin̆düzgünlüyünü̆yoxlayır. Həmin Məcəllənin 397.2-ci maddəsinin tələbinə görə, isə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallar apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yalnız apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiya protestinin hüdudlarında yoxlanılır. Birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən cinayət qanununa və bu Məcəllənin normalarına riayət edilməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiyăprotestinin̆dəlillərindən̆asılı̆olmayaraq̆yoxlanılır. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərini, eləcə də bu barədə məhkum və müdafiəçisinin məhkəmə çıxışlarında göstərdiklərini aşağıdakılara əsasən əsaslı hesab edir. Birinci instansiya məhkəməsi zamanı təqsirləndirilən şəxs qismində dindirilmiş Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu ifadəsində göstərmişdir ki, o, Aqil adlı şəxsi birgə işlədiyi şəxsin vasitəsilə tanımışdır. İş yoldaşı ona Aqilin onu axtardığını demişdir. Onlar iş yoldaşı ilə Ağ şəhərdə oturan zaman Aqil yanlarına gəlmişdir. Onunla görüşüb tenderdə iştirak etmək istədiyini bildirmişdir. Həmin tender yanacaqdoldurma tikintisi il bağlı tender idi. Əvvəllər də Aqil onlarla birgə tenderdə iştirak etmiş və udmuşdur. Həmin gün isə şəxs yanacaqdoldurma tikintisi ilə bağlı ödənişi ona etmişdir. Lakin ödənişdən sonra iki ay vaxt keçsə də, Aqil lazım olan bir çox sənədi gətirmədi. Hadisədən 7-8 ay sonra Aqil yenə gəlmiş və ona başqa tenderdə iştirak etmək istədiyini bildirmişdir. O, Aqildən 40.000 dollar pul istəmişdir. Aqil isə 20.000 dollar verə biləcəyini bildirmişdir. Tender alınmamış və o da Aqilə həm 20000 dolları, əlavə üstündə 12.000 manat pulu geri qaytarmışdır. İttiham aktında 34.000 manatın Aqilə qaytarıldığı yazılmışdır. Lakin o, Aqilə 46.000 manat qaytarmışdır. Eminlə bağlı epizod üzrə bildirmişdir ki, o, departament direktoru olmuşdur. Socarda işlədiyi müddətdə münasibətləri normal olmuşdur. İşdən çıxdıqdan sonra da onların normal münsasibətləri olmuşdur. Emin orada işlədiyi dövrdə tikinti işi ilə məşğul olduğunu bilirdi. “Socar”da işləyən zaman Eminə tender barədə məlumat vermişdir. Onlar rəsmi formada tender üçün sənədləri yığmışlar. Dekabr ayında artıq problemlər yaranmışdı. O, müavin təyin olunmuşdur. Eminin işi ilə bağlı hər şey hazır idi, lakin layihə uzadılmışdı. O da Eminə demişdir ki, həmin borc onun öhdəliyindədir. Əslində Emin üçün tenderlə bağlı hər şey hazır idi,̆lakin̆layihə̆uzanırdı.̆O,̆həmçinin,̆Nurəddinə̆dair̆ittihamı̆dăqəbul̆edir.. İş̆materillarından̆olan: - “Sübutların qiymətləndirilməsi haqqında” ##.##.2025-ci il tarixli qərardan görünür ki, zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs1 Aftandil oğlunun təqdim etmiş olduğu ##.##.2025-ci il tarixli iş və xidmətlərin göstərilməsi haqqında SP-TXM-****-**** nömrəli müqavilə, 3 ədəd audio səs yazısı olan CD disk, zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs1 Aftandil oğlunun təqdim etmiş olduğu 156.000 manata dair olan öhdəliyi ilə bağlı əlyazma, 2000 manat verdim, zərərçəkmiş şəxs1 2000 manatı aldım pulunun ödənməsi ilə bağlı əlyazma, zərərçəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs3 ##.##.2025-ci il tarixli “Elektrik mallarının Alqı-Satqı Müqaviləsi” haqqında SP-TAS-****-**** nömrəli müqavilə və ona əlavə olunmuş əlavə 1 ilə razılaşdırma elektrik mallarına dair siyahı, təhcizatın öncədən kvalifıkasiya formasına dair sənədlər, ##.##.2025-ci il tarixli Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun ondan almış olduğu 25.000 manatını geri qaytarlıması ilə bağlı 15000 azn ##.##.2025-ci il tarixli və qalan 10.000 azn məbləğini ##.##.2025-ci il tarixində geri qaytarmasını öhdəmə götürmə ilə bağlı əlyazma, zərərçəkmiş şəxs İbrahimov Emin Sabi oğlunun təqdim etmiş olduğu ##.##.2025-ci il tarixli iş və xidmətlərin göstərilməsi haqqında müqavilə, müqaviləyə əlavə olaraq etmiş olduğu baş fasadı görüntüsü, kompleksin işçi cizgilərinin cədvəli, texnoloji sxemdən YDM-nin görünüşü və zəruri olan digər rekvizitlər əks olunmuş qrafik sxemlər maddi sübut hesab olunmaqla cinayət̆işinin̆materiallarınăəlavə̆edilməsĭqərarăalınmışdır; - Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu tərəfindən verilmiş yazılı sənəddən görünür ki, o, həmin sənəddə Abbasov Zaurdan ümumilikdə 25000 AZN məbləğində tender məsələsinə görə pul götürdüyünü, bu məbləğin 15000 AZN hissəsini #.##.2025-ci il tarixdə, qalan 10000 AZN̆məbləğĭ##.##.2015-cĭil̆tarixdə̆gerĭqaytarmağı̆öhdəsinə̆götürdüyünü̆bildirmişdir; - “SOCAR PETROLİUM” QSC tərəfindən verilmiş ##.##.2025-ci il tarixli, **-*-**/*- ****/**** saylı məktubdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu ##.##.2022- ci il tarixli, *** nömrəli əmrə əsasən cəmiyyətdə işə qəbul edilmiş və öz ərizəsinə əsasən ##.##.2025ci il tarixdə əmək müqaviləsi ləğv edilmişdir. “xxxx” MMC ilə Cəmiyyət arasında SP-TAS- ****-****̆nömrəlĭelektrik̆mallarının̆alqı-satqısınădair̆hər̆hansı̆müqavilə̆bağlanmamışdır; - “SOCAR PETROLİUM” QSC tərəfindən verilmiş ##.##.2025-ci il tarixli, **-*-**/*- ****/**** saylı məktubdan görünür ki, Cəmiyyət ilə “xxxx” MMC arasında ##.##.2025-ci il tarixli müqavilə mövcud olmamış, eyni zamanda Şuşa şəhəri, Daşaltı kəndi, Xankəndi- Daşaltı yolunun kəsişməsində tikinti-təmirquraşdırma işləri ilə bağlı tender keçirilməmişdir. Cəmiyyətin̆kassasınămədaxil̆ilə̆bağlı̆hər̆hansı̆kəsir̆halları̆baş̆verməmişdir; - Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlu tərəfindən verilmiş yazılı sənəddən görünür ki, o, həmin sənəddə zərərçəkmiş şəxs1 Aftandil oğlundan 156000 AZN tikinti layihələrinin görülməsi üçün borc aldığını, həmin məbləği ##.##.2025-ci il tarixinə qədər tam bağlayacağını̆(aylıq̆10000̆AZN̆ödəmək̆şərti)̆göstərmişdir. Məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin mübahisələndirilən hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs İslam oğluna təyin olunmuş cəzanın şərti hesab olunması barədə apellyasiya baxışı zamanı məhkumun və müdafiəçisinin çıxışlarının dəlillərini əsaslı hesab edir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası CM-nin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” ##.##.2011-ci il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət-hüquqi normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayəthüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif Cinayət Məcəlləsində müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyətli olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi poroses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verilir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hallarının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının̆düzgün̆seçilməsinĭvə̆onun̆məzmununun̆izah̆edilməsinĭtələb̆edir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsində məhkəmə baxışı zamanı Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə elan olunmuş ittiham üzrə əməli Azərbaycan Respublikası CPM-nin 125,143-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq toplanmış, yoxlanılmış və qiymətləndirilmiş mötəbər sübutlarla: məhkumun ibtidai araşdırma zamanı verdiyi və müqayisəli şəkildə tədqiq edilmiş ifadələri ilə yanaşı, iş üzrə şahidlərin, zərərçəkmiş şəxslərin ifadələri, istintaq hərəkətlərinin və eləcə də işdə olan digər sənədlərlə kifayət qədər sübutăyetirilmişdir. Məhkəmə kollegiyası məhkuma təyin edilmiş cəza məsələsinə də münasibət bildirərək, cəza məsələsini müzakirə edərək hesab edir ki, apellyasiya icraatı zamanı digər zərərçəkmiş şəxslərə dəymiş ziyan tam ödənildiyindən və zərərçəkmiş şəxslər apellyasiya şikayətləri geri götürdüyündən, ona mübahisələndirilən hökmlə təyin edilmiş cəzanın şərti tətbiq̆edilməsinĭmümkün̆və̆cinayət̆işinin̆hazırkı̆vəziyyətinə̆uyğun̆hesab̆edir.̆ Azərbaycan Respublikası CM-nin 58.3-cü maddəsinə əsasən, cəza təyin edilərkən cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və̆onun̆ailəsinin̆həyat̆şəraitinə̆təsirĭnəzərə̆alınır. Həmin Məcəllənin 8-ci maddəsinə əsasən, cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə̆təqsirlĭbilinən̆şəxsin̆şəxsiyyətinə̆uyğun̆olmalıdır. Həmin Məcəllənin 41.2-ci maddəsinin tələblərinə görə, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi, həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlər törədilməsinin̆qarşısını̆almaq̆məqsədĭilə̆tətbiq̆edilir. “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun ##.##.2003-cü il tarixli, * saylı qərarında məhkəmələrə tövsiyyə edilmişdir ki, cəzaların tətbiqi məsələsi müzakirə edilərkən cəzanın növü və miqdarının seçilməsinin mühüm əhəmiyyəti vardır. Cəza birinci növbədə təqsirləndirilən̆şəxsin̆islah̆olunmasınăxidmət̆etməlidir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 139.0.5-ci maddəsinin tələbinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən̆halın̆mövcüdluğŭcinayət̆təqibĭüzrə̆sübut̆edilməlĭhallarăaid̆edilmişdir. Azərbaycan Respublikası CM-nin 59.2-ci maddəsinə əsasən cəza təyin edilərkən bu Məcəllənin 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da cəzanı yüngülləşdirən̆hal̆qismində̆nəzərə̆alınăbilər. Azərbaycan Respublikası CM-nin 70.1-ci maddəsinə əsasən islah işləri, hərbi xidmət üzrə məhdudlaşdırma, intizam xarakterli hərbi hissədə saxlama və ya müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza təyin edən məhkəmə, məhkumun cəza çəkmədən islah olunmasını mümkün sayırsa, həmin cəzanın şərti olaraq tətbiq edilməsi haqqında qərar çıxarăbilər. Azərbaycan Respublikası CM-nin 70.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə şərti məhkum etmə təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, məhkumun̆şəxsiyyətini,̆habelə̆cəzanı̆yüngülləşdirən̆və̆ağırlaşdıran̆halları̆nəzərə̆alır. Göründüyü kimi, Azərbaycan Respublikası CM-nin 70-ci maddəsinin tətbiq olunması üçün təqsirləndirilən şəxsin cəza çəkmədən islah olunmasının mümkünlüyü işin halları ilə təsdiq olunmalı, eləcə də tətbiq ediləcək şərti məhkum etmə törədilmiş cinayətin xarakterinə, ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, məhkumun şəxsiyyətinə, habelə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallara uyğun olmalı, eləcə də məhkumun cəza çəkmədən islah olunmasını mümkün̆sayılmalıdır. Azərbaycan Respublikası CM-nin 70.3-cü maddəsinə əsasən şərti məhkum etmə təyin edilərkən məhkəmə tərəfindən sınaq müddəti müəyyən olunur. Bu müddət ərzində məhkum öz davranışı ilə islah olunmasını sübut etməlidir. Sınaq müddəti altı aydan beş ilədək müddətə̆müəyyən̆edilir. Həmin Məcəllənin 70.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə şərti məhkum etmə təyin edərkən məhkumun üzərinə aşağıdakı vəzifələri qoya bilər: onun davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqanlara məlumat vermədən daimi yaşayış yerini, təhsil yerini, iş yerini dəyişməmək, müəyyən yerlərə getməmək, alkoqolizmdən, narkomaniyadan, toksikomaniyadan və ya zöhrəvi xəstəliklərdən müalicə kursu keçmək, ailəsinə maddi yardım göstərmək, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirmək və həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etmək. Məhkəmə məhkumun üzərinə onun islah olunmasına kömək̆edən̆digər̆vəzifələr̆də̆qoyăbilər. Məhkəmə kollegiyası Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun ilk dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasını, zərərçəkmiş şəxslərlə barışıq əldə etməsini, himayəsində azyaşlı uşaqlarının olmasını cəzasını yüngülləşdirən̆hallar kimi qiymətləndirir və cəzasını ağırlaşdıran halların olmamasını, ona təyin edilmiş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının şərti tətbiq edilməsinə mane olan hər hansı bir halın olmadığını və işin hallarının buna imkan verdiyini nəzərə alaraq, hökmün dəyişdirilərək ona əsas cəza olaraq təyin edilmiş azadlıqdan məhrumetmə cəzasının Azərbaycan Respublikası CM-nin 70-ci maddəsinə əsasən sınaq müddəti müəyyən olunmaqla şərti tətbiq edilməsini qanuni, əsaslı və ədalətli hesab edir. Məhkəmə kollegiyası sınaq müddətində həmçinin Azərbaycan Respublikası CM-nin 70.3 və 70.5-ci maddələrinə əsasən sınaq müddəti ərzində Paşayev Mübariz İman oğlunun üzərinə onun davranışına nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək və davranışı ilə islah olunduğunu sübut etmək vəzifələrinin qoyulmasını cəzanın̆məqsədlərin̆uyğun̆hesab̆edir.̆ Azərbaycan Respublikası CPM-nin 507.1-ci maddəsinə əsasən hökmün və ya məhkəmənin digər yekun qərarının icrası barədə hakimin göstərişi, bir qayda olaraq, məhkəmənin müvafiq hökmünün və ya qərarının qanuni qüvvəyə mindiyi andan təxirə salınmadan̆yerinə̆yetirilir. Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 181.1-ci maddəsinə əsasən sınaq̆müddətĭməhkəmənin̆hökmünün̆qanunĭqüvvəyə̆mindiyĭgündən̆hesablanır. Məhkəmə kollegiyası zərərçəkmiş şəxslərin apellyasiya şikayətindən imtinaya dair ərizələrini əsaslı hesab edərək qeyd edir ki, hazırki halda onların apellyasiya şikayətlərinə baxılmasınăxitam̆verilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası CPM-in 390.1-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılmamışdan əvvəl apellyasiya şikayətini və apellyasiya protestini verən şəxs onu geri götürmək, dəyişdirmək və ya ona əlavələr etmək hüququna malikdir. Həmin Məcəllənin 390.4-cü maddəsinə görə, bu Məcəllənin 390.5 və 390.6-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti vermiş şəxs apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmənin yekun qərarı çıxarılanadək̆öz̆şikayətinĭvə̆yăprotestinĭgerĭgötürmək̆hüququnămalikdir. Həmin Məcəllənin 391.11-ci maddəsinə görə, apellyasiya şikayətini və ya apellyasiya protestini vermiş şəxs öz apellyasiya tələblərindən imtina etdikdə və cinayət prosesinin digər iştirakçılarının apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti olmadığı halda, məhkəmə apellyasiya şikayətinə və ya apellyasiya protestinə baxılmasına xitam verilməsi haqqında qərar çıxarır. Apellyasiya şikayətinə və ya apellyasiya protestinə baxılmasına xitam verildiyi andan birinci instansiya məhkəməsinin hökm və ya digər yekun qərarı qanuni qüvvəyə minir. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun ##.##.2021-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, “cəza şərti olaraq tətbiq edilərkən nəzərə alınmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası CM-nin 70.1-ci maddəsi məhz təyin edilmiş cəzanın cəzanın şərti olaraq tətbiq edilməsini təsbit etdiyindən, təqsirləndirilən şəxsin hökm çıxarılanadək həbsdə, ev dustaqlığında olduğu müddətlər təyin edilən cəza müddətinə hesablanmamalı və qərar çəkilməlĭolan̆deyil,̆təyin̆olunmuş̆cəzanın̆şərtĭolaraq̆tətbiq̆edildiyinĭəks̆etdirməlidir.” Azərbaycan Respublikası CPM-nin 399.1.5-ci maddəsinə əsasən təyin edilmiş cəzanın cinayətin ağırlığna və məhkumun şəxsiyyətinə uyğun olmaması apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiya protestinin baxışının nəticəsi üzrə birinci instansiya məhkəməsinin hökm və yăqərarının̆dəyişdirilməsĭüçün̆əsasdır. Məhkəmə kollegiyası yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 397.1, 397.2, 398.1.4 və 407.2-ci maddələrini rəhbər tutaraq QƏRARA ALDI: Zərərçəkmiş şəxslərin apellyasiya şikayətindən imtinaya dair ərizələri təmin edilsin və zərərçəkmiş̆şəxslərin̆apellyasiyăşikayətlərinə̆baxılmasınăxitam̆verilsin. Məhkum Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun müdafiəçisi tərəfindən verilmiş apellyasiyăşikayətĭtəmin̆edilsin. Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə məhkum olunmasına dair Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı̆il̆tarixlĭhökmü̆dəyişdirilsin. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs İslam oğluna təyin olunmuş 06 (altı) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsinə əsasən 03 (üç) il sınaq müddətĭmüəyyən̆edilməklə̆şərtĭhesab̆edilsin. Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun davranışı üzərində nəzarət Bakı şəhəri Probasiya İdarəsĭtərəfindən̆həyatăkeçirilsin.̆ Sınaq müddəti ərzində Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun üzərinə onun davranışına nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək və davranışı̆ilə̆islah̆olunduğunŭsübut̆etmək̆vəzifələrĭqoyulsun. Sınaq̆müddətinin̆əvvəlĭqərarın̆qanunĭqüvvəyə̆mindiyĭgündən̆hesablansın. Təqsirləndirilən şəxs İslam oğlunun barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri ləğv edilsin̆və̆o,̆məhkəmə̆iclas̆zalındădərhal̆həbsdən̆azad̆edilsin. Hökmdən̆mülkĭiddiăilə̆bağlı̆müddəalar̆xaric̆edilsin. Hökm̆qalan̆hissələrdə̆dəyişdirilmədən̆saxlanılsın. Qərar̆elan̆edildiyĭandan̆dərhal̆sonrăqanunĭqüvvəyə̆minir. Qərardan Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 408-412-ci maddələrində göstərilən müddətlərdə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə kassasiya şikayətĭvə̆yăkassasiyăprotestĭverilə̆bilər.