Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi Qərar — İş №1(3-9)-333/2026

Azərbaycan Respublikası adından Qərar Şirvan şəhəri İş № 1(3-9)-333/2026 23.07.2026 ŞIRVAN APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Hakimlər Əliyev Əli Abdulla oğlunun sədrliyi ilə, Bəhmənov Habil Xanoğlan oğlu və Həşimov Yaşar Xanoğlan oğlundan ibarət tərkibdə, Zeynallı Aslan İsmayıl oğlunun katibliyi, dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Apellyasiya instansiyası məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru Əsədov İlqar Həsən Ağa oğlu, məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs və onun müdafiəçisi - Şirvan Regional Vəkil Bürosunun vəkili X1 iştirakları ilə ## ### 1969-cu il tarixdə Saatlı şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, orta təhsilli, X3 Sistemlərinin İstismarı İdarəsində çilingər işləyən, məhkumluğu olmayan, ünvan 1 qeydiyyatda olmaqla həmin ünvanda yaşamış və barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilmiş, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra - CM) 234.2-ci maddəsi ilə məhkum olunmasına dair Saatlı Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmündən məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə kollegiyası MÜƏYYƏN E T D İ: Saatlı Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü ilə (sədrlik edən hakim İxtiyar Abuşov) Təqsirləndirilən şəxs CM-in 234.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək 3 (üç) il 10 (on) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzaçəkmə müddətinin əvvəlinin tutulduğu gündən, yəni ## ###### 2026-cı il tarixdən hesablanması, barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması və onun ərazi narkoloji dispanserində qeydiyyata alınması qərara alınmışdır. Hökmlə həmçinin maddi sübutlar və məhkəmə məsrəfləri məsələsi də həll edilmişdir. Hökmdən məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs apellyasiya şikayəti verərək Saatlı Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmünün dəyişdirilməsini və ona ittiham olunduğu maddənin sanksiyası daxilində daha yüngül cəza təyin edilməsini xahiş etmişdir. İŞİN HALLARI: Təqsirləndirilən şəxs Saatlı Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, *(*-***)- **/**** nömrəli hökmü ilə CM-in 234.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum edilmişdir. Hökmlə müəyyən edilmişdir ki, o, satış məqsədi ilə ümumi çəkisi 62,37 qram olan narkotik vasitə - qurudulmuş marixuananı qanunsuz olaraq əldə etmiş, həmin narkotik vasitənin 6,74 qramını ## ###### 2026-cı il tarixdə Saatlı rayonu, Bəylər kəndində tanışı şahid5 50 manat müqabilində qanunsuz olaraq satmışdır. Bundan başqa, ## ###### 2026-cı il tarixdə Saatlı şəhəri, M.Əliyev küçəsində idarə etdiyi “VAZ-210610” markalı, **-EJ-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobildə hərəkətdə olarkən satış məqsədi ilə saxlayıb daşıdığı 5,98 qram narkotik vasitə üzərində, 3,02 qram narkotik vasitə isə avtomobildə aşkar edilərək götürülmüşdür. Həmin gün Saatlı şəhəri, Səməd Vurğun küçəsi ev 9 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış evinin həyətyanı sahəsindəki köməkçi tikiliyə baxış keçirilən zaman usta ləvazimatlarının arasındakı işçi əlcəyinin içərisində 7 ədəd kibrit qutusunda ayrı-ayrı bükümlərdə ümumi çəkisi 46,63 qram olan narkotik vasitə - qurudulmuş marixuana aşkar edilərək götürülmüşdür. APELLYASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ: Məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, ona təyin edilmiş cəza həddindən artıq ağırdır. O, yaşının və şəxsiyyətinə dair məlumatların nəzərə alınaraq cəzasının daha yüngül cəza ilə əvəz edilməsini xahiş etmişdir. Hökmdən dövlət ittihamçısı apellyasiya protesti verməmişdir. Apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz verilməmişdir. PROSES İŞTİRAKÇILARININ ÇIXIŞLARI: Məhkəmə iclasında dövlət ittihamçısı Əsədov İlqar Həsən Ağa oğlu apellyasiya şikayətinin dəlilləri ilə razılaşmayaraq şikayətin təmin edilməməsini və birinci instansiya məhkəməsinin hökmünün dəyişdirilmədən saxlanılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs və onun müdafiəçisi Emil Quliyev ayrı-ayrılıqda apellyasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərək şikayətin təmin edilməsini, Təqsirləndirilən şəxs təyin olunmuş cəzanın şikayətdə göstərilən hallar nəzərə alınmaqla daha yüngül cəza ilə əvəz edilməsini xahiş etdilər. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - CPM) 397.1-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin, habelə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiq edilməsinin düzgünlüyünü yoxlayır. CPM-in 397.2-ci maddəsinə görə isə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallar apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yalnız apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiya protestinin hüdudlarında yoxlanılır, cinayət qanununa və cinayət-prosessual qanunun normalarına riayət edilməsi isə apellyasiya şikayətinin və ya protestinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılır. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edib, məhkum edilmiş şəxsin, onun müdafiəçisinin və dövlət ittihamçısının çıxışlarını dinləyib, iş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməlidir. Apellyasiya şikayətində əməlin tövsifi və sübutların mümkünlüyü mübahisələndirilməmişdir. Bununla belə, məhkəmə kollegiyası iş materiallarını yoxlayaraq hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsində tədqiq edilmiş sübutların məcmusuna əsasən Təqsirləndirilən şəxs CM-in 234.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli olması düzgün, qanuni və əsaslı olaraq müəyyən edilmişdir. Həmin nəticə CPM-in 125 və 143-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq toplanmış, yoxlanılmış və qiymətləndirilmiş sübutların qarşılıqlı təhlilinə əsaslanır. İş materiallarından görünür ki, məhkum edilmiş şəxsin saxlanılması, üzərinə və avtomobilinə baxış keçirilməsi, narkotik vasitənin aşkar edilərək götürülməsi, maddi sübutların müxtəlif bükümlərdə olması və ekspertiza rəyi ilə həmin maddənin qurudulmuş marixuana kimi müəyyən edilməsi bir-birini tamamlayan sübutlarla təsdiq olunur. Apellyasiya şikayətində bu sübutların mümkünlüyünü və ya mötəbərliyini şübhə altına alan konkret dəlil irəli sürülməmişdir. Bundan başqa, ibtidai araşdırma və birinci instansiya məhkəməsinin məhkəmə istintaqı zamanı iş üzrə hökmün ləğvinə və ya dəyişdirilməsinə səbəb ola biləcək mühüm cinayət-prosessual qanun pozuntusuna yol verilməsi, məhkəmənin gəldiyi nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmaması, iş üçün əhəmiyyətli olan halların sübuta yetirilməməsi və ya cinayət qanununun düzgün tətbiq edilməməsi iş materialları ilə müəyyən edilmir. Təqsirləndirilən şəxs barəsində təyin edilmiş cəza məsələsinə gəldikdə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi cəzanı fərdiləşdirərkən CM-in 8, 41.2 və 58.3-cü maddələrinin tələblərini, törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, məhkum edilmiş şəxsin şəxsiyyətini, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə təyin edilmiş cəzanın onun islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almışdır. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, CM-in 58.3-cü maddəsinə görə cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” ## #### 2003-cü il tarixli, * nömrəli qərarında izah edilmişdir ki, məhkəmələr hər bir konkret halda təqsirləndirilən şəxslərə cəza təyin edilməsinə fərdi yanaşmalı, cinayət qanununun vəzifələri və cəzanın məqsədindən bəhs edən CM-in 2 və 41-ci maddələrinin müddəalarının həyata keçirilməsini təmin etməlidirlər. CM-in 8ci maddəsində təsbit edilmiş ədalət prinsipinə görə cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi şəraitinə və təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Cinayətin ictimai təhlükəliliyinin xarakteri qəsdin obyektindən, təqsirin formasından və əməlin CM-in 15-ci maddəsi ilə hansı cinayətlər kateqoriyasına aid edilməsindən, ictimai təhlükəlilik dərəcəsi isə əməlin törədilmə hallarından asılı olaraq müəyyən edilir. Həmin Plenum qərarının hüquqi mövqeyinə görə cəza təyini formal yanaşma ilə deyil, hər bir konkret iş üzrə cinayətin xarakteri, ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti və cəzanın məqsədləri arasında ağlabatan mütənasibliyin təmin edilməsi yolu ilə aparılmalıdır. Bu baxımdan məhkəmə həm yüngülləşdirici, həm də ağırlaşdırıcı halları, habelə təqsirkarın şəxsiyyətinə dair məlumatları birlikdə qiymətləndirməlidir. CM-in 234.2-ci maddəsinə əsasən, satış məqsədi ilə qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri əldə etmə və ya saxlama, hazırlama, istehsal etmə, emal etmə, daşıma, göndərmə, yaxud qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri satma 3 (üç) ildən 7 (yeddi) ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Birinci instansiya məhkəməsi Təqsirləndirilən şəxs əməlini səmimi etiraf edib peşmançılıq çəkməsini CM-in 59.2-ci maddəsinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən hal kimi nəzərə almış, CM-in 61-ci maddəsinə əsasən isə cəzanı ağırlaşdıran hallar müəyyən etməmişdir. Bu baxımdan cəzanın növü və müddəti müəyyən edilərkən yalnız məhkum edilmiş şəxsin yaşı, ailə və səhhət vəziyyəti deyil, həm də cinayətin predmeti, qanunsuz dövriyyəyə cəlb edilmiş narkotik vasitənin miqdarı, əməlin satış məqsədi ilə törədilməsi və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin ictimai təhlükəliliyi birlikdə qiymətləndirilməlidir. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, CM-in 234.2-ci maddəsinin sanksiyasında yalnız azadlıqdan məhrum etmə cəzası nəzərdə tutulduğundan, məhkum edilmiş şəxsə həmin maddə üzrə başqa növ əsas cəzanın təyin edilməsi qanuni olaraq mümkün deyildir. Təyin edilmiş cəzanın müddəti isə sanksiyanın aşağı həddinə yaxın olmaqla işin halları, təqsirkarın şəxsiyyəti, yüngülləşdirici və ağırlaşdırıcı halların nisbəti, habelə cəzanın məqsədləri baxımından açıq-aşkar ağır hesab edilmir. Hazırkı iş üzrə Təqsirləndirilən şəxs əməlindən peşman olması birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən yüngülləşdirici hal kimi artıq nəzərə alınmışdır. Apellyasiya şikayətində isə cəzanın yüngülləşdirilməsi üçün birinci instansiya məhkəməsinin hökmü ilə nəzərə alınmış hallardan əlavə, hökmün dəyişdirilməsini zəruri edən yeni, sübutlarla təsdiq olunmuş və hüquqi əhəmiyyət daşıyan əsaslar göstərilməmişdir. Apellyasiya şikayətində Təqsirləndirilən şəxs yaşının çox olması göstərilsə də, bu halın cəzanın daha da yüngülləşdirilməsini zəruri edən dərəcədə mövcudluğu və iş üzrə cəzanın fərdiləşdirilməsinə həlledici təsiri məhkəməyə təqdim edilmiş sübutlarla əsaslandırılmamışdır. CPM-in 139.0.5 və 143-146-cı maddələrinin mənasına görə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar ehtimala və ümumi mülahizələrə deyil, məhkəmə icraatında toplanmış, yoxlanılmış və qiymətləndirilmiş sübutlara əsaslanmalıdır. Məhkəmə kollegiyası həmçinin nəzərə alır ki, birinci instansiya məhkəməsi cəza təyin edərkən CM-in 58.3-cü maddəsində göstərilən meyarları işin konkret halları ilə əlaqələndirmiş, yüngülləşdirici və ağırlaşdırıcı halları birlikdə qiymətləndirərək CM-in 234.2-ci maddəsinin sanksiyası həddində cəza təyin etmişdir. Təyin edilmiş cəza qanunda nəzərdə tutulmuş hədlər daxilindədir və işin hallarına münasibətdə açıq-aşkar ədalətsiz hesab edilə bilməz. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin cəza təyini ilə bağlı nəticəsinə yalnız o halda müdaxilə edə bilər ki, cəzanın fərdiləşdirilməsi zamanı cinayət qanununun tələblərinin pozulması, iş üçün əhəmiyyətli halların nəzərə alınmaması, yaxud təyin edilmiş cəzanın açıq-aşkar ədalətsizliyi müəyyən edilsin. Hazırkı iş üzrə belə hallar aşkar edilməmişdir. Beləliklə, birinci instansiya məhkəməsinin mübahisələndirilən hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs cəza təyin edilərkən cəza təyin etmənin ümumi prinsiplərinə və CM-in 8, 41.2, 58.3, 59 və 61-ci maddələrinin tələblərinə düzgün riayət olunmuş, onun şəxsiyyəti, törətdiyi cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi nəzərə alınmaqla, təqsirli bilindiyi cinayət qanunu maddəsinin sanksiyası hüdudlarında cəzanın məqsədlərini təmin edən cəza təyin edilmişdir. Apellyasiya baxışı zamanı həmin cəzanın müddətinin yüngülləşdirilməsi üçün əsaslar müəyyən edilməmişdir. CM-in 8-ci maddəsi tələb edir ki, “cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai-təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır”. Cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsaslarını təsbit edən Cinayət Məcəlləsinin 58.3-cü maddəsində də cinayət məsuliyyətinin ədalət prinsipinə uyğun olaraq göstərilir ki, “cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır”. Cəzanı yüngülləşdirən hallar dedikdə, Cinayət Məcəlləsinin 59-cu maddəsində sadalanan, eləcə də 59.1.1-59.1.14-cü maddələrdə birbaşa göstərilməyən, lakin məhkəmənin mülahizəsinə görə daha yüngül cəzanın təyin edilməsinə əsas verən başqa hallar nəzərdə tutulur (CM, maddə 59.2). Cəzanı ağırlaşdıran halların dairəsini isə Cinayət Məcəlləsinin 61.1ci maddəsi müəyyən edir. CPM-in 139.0.5-ci maddəsi cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları cinayət təqibi üzrə icraat zamanı sübutlara əsasən müəyyən edilməli olan məsələlərin sırasında göstərmişdir. Yəni, məhkəmə qərarlarında təqsirləndirilənin şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı ağırlaşdıran və yüngülləşdirən hallar barədə nəticələr də CPMin 143-cü maddəsinə uyğun olaraq toplanmış, 144-cü maddəsinə müvafiq qaydada yoxlanılmış və 145, 146-cı maddələrinin tələblərinə əməl olunmaqla qiymətləndirilmiş sübutlar vasitəsilə əsaslandırılmalı, əsası olmayan, yəni müvafiq sübutlardan irəli gəlməyən mülahizə xarakteri daşımamalıdır. Cəzanın məqsədini təsbit edən Cinayət Məcəlləsinin 41.2-ci maddəsinə əsasən cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. CPM-in 398.1.1-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiya protestinin baxışı nəticəsində apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişdirmədən, apellyasiya şikayətini və ya apellyasiya protestini isə təmin etmədən saxlamaq haqqında qərar qəbul etmək səlahiyyətinə malikdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Saatlı Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası CPM-nin 397-399, 404-405, 407 və 410-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏRARA A L D İ: Apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Saatlı Rayon Məhkəməsinin ## ### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar elan olunduğu andan qanuni qüvvəyə minir. Qərardan CPM-in 410-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə və qaydada Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasına kassasiya şikayəti və ya kassasiya protesti verilə bilər.