Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi Qərar — İş №1(3-9)-355/2026

Azərbaycan Respublikası adından Qərar Şirvan şəhəri İş № 1(3-9)-355/2026 30.07.2026 ŞIRVAN APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Hakimlər Əliyev Əli Abdulla oğlunun sədrliyi ilə, hakimlər Bəhmənov Habil Xanoğlan oğlu və Həşimov Yaşar Xanoğlan oğlundan ibarət tərkibdə, Zeynallı Aslan İsmayıl oğlunun katibliyi, dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin apellyasiya instansiyası məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru Əsədov İlqar Həsən Ağa oğlunun, məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs və onun müdafiəçisi - Şirvan Regional Vəkil Bürosunun vəkili Rəhimov Elçin İnqilab oğlunun iştirakları ilə ## ###### 1987-ci ildə Türkmənistan Respublikası, Krasnovodsk şəhərində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, orta təhsilli, evli, işləməyən, məhkumluğu olmayan, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla həmin ünvanda yaşamış və barəsində “həbs” qətimkan tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra – CMin) 234.1-ci maddəsi ilə məhkum olunmasına dair Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmündən məhkum Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN E T D İ: Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü ilə (sədrlik edən hakim Şəfiqə Meybullayeva) Təqsirləndirilən şəxs CM-in 234.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək 01 (bir) il 04 (dörd) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilməsi, CM-in 69.3-cü maddəsinə əsasən Təqsirləndirilən şəxs ## #### 2026-cı il tarixdən ## #### 2026-cı il tarixədək şübhəli şəxs qismində saxlanıldığı 02 (iki) gün müddət ona təyin edilmiş cəzadan çıxılmaqla Təqsirləndirilən şəxs üzərində qəti olaraq 01 (bir) il 03 (üç) ay 28 (iyirmi səkkiz) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının saxlanılması, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzasının əvvəlinin ## #### 2026-cı il tarixdən hesablanması, Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş “polisin nəzarəti altına vermə” qətimkan tədbirinin “həbs” qətimkan tədbirinə dəyişdirilməsi, onun məhkəmə iclas zalından həbsə alınması və hökm qanuni qüvvəyə minənədək qətimkan tədbirinin dəyişdirilmədən saxlanılması, Təqsirləndirilən şəxs CM-in 93.1.2-ci maddəsinə əsasən narkomaniyadan məcburi müalicə təyin olunması və onun ərazi narkoloji kabinetində qeydiyyata alınması qərara alınmışdır. Hökmlə həmçinin, maddi sübutlar və məhkəmə məsrəfləri məsələsi də həll edilmişdir. Hökmdən məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs apellyasiya şikayəti verərək, Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmünün dəyişdirilərək, ailə vəziyyətini nəzərə alıb köməklik göstərilməsini xahiş etmişdir. İŞİN HALLARI: Təqsirləndirilən şəxs Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)- **/**** nömrəli hökmünə əsasən CM-in 234.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək məhkum edilmişdir. Hökmə əsasən, o, xeyli miqdarda 6,95 qram çəkidə narkotik vasitə olan qurudulmuş marixuananı satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq əldə edib üzərində saxlamaqla daşımış, ## #### 2026-cı il tarixdə, saat 00:16 radələrində Astara RPŞ-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri zamanı Astara şəhəri, Heydər Əliyev prospektində piyada hərəkətdə olan zaman saxlanılıb üstü yoxlanılarkən 01 ədəd ağ rəngli kağızda qablaşdırılan 01 ədəd şəffaf sellofan bükümdə, təmiz çəkisi 6,95 qram narkotik vasitə olan qurudulmuş marixuana əynində olan qara rəngli gödəkçənin sol yan cibindən aşkar edilərək götürülmüşdür. APELLYASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ: Məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü ilə ona 01 (bir) il 03 (üç) ay 28 (iyirmi səkkiz) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmişdir. O, ailə vəziyyətinin nəzərə alınmasını və cəzanın yüngülləşdirilməsini xahiş etmişdir. Hökmdən dövlət ittihamçısı apellyasiya protesti verməmişdir. Apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz verilməmişdir. PROSES İŞTİRAKÇILARININ ÇIXIŞLARI: Məhkəmə iclasında dövlət ittihamçısı Əsədov İlqar Həsən Ağa oğlu apellyasiya şikayətinin dəlilləri ilə razılaşmayıb, apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, birinci instansiya məhkəməsinin hökmünün dəyişdirilmədən saxlanılması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında məhkum edilmiş şəxs Təqsirləndirilən şəxs və onun müdafiəçisi Elçin Rəhimov hər biri ayrı-ayrılıqda apellyasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edib, apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini, himayəsində 2 azyaşlı uşağın olması nəzərə alınmaqla Təqsirləndirilən şəxsa təyin olunmuş cəzanın şikayətdə göstərilən hallar nəzərə alınmaqla daha yüngül cəza ilə əvəz edilməsini xahiş etdilər. HÜQUQİ MƏSƏLƏLƏR: Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - CPM) 397.1 və 397.2-ci maddələrinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən işin faktiki hallarının müəyyən edilməsinin, habelə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiq edilməsinin düzgünlüyünü yoxlayır. Birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş faktiki hallar apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yalnız apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiya protestinin hüdudlarında yoxlanılır; cinayət qanununa və cinayət-prosessual qanunun normalarına riayət edilməsi isə apellyasiya şikayətinin və ya protestinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılır. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edib proses iştirakçılarının çıxışlarını dinləyərək, iş materiallarını apellyasiya şikayətinin hüdudlarında və qanunun tətbiqinin düzgünlüyü baxımından yoxlayaraq hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməlidir. Apellyasiya şikayətində əməlin tövsifi mübahisələndirilməsə də, məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsinin bu hissədə gəldiyi nəticə ilə razılaşır. İş üzrə toplanmış, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş və CPM-in 125, 143-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun qiymətləndirilmiş sübutların məcmusu Təqsirləndirilən şəxs satış məqsədi olmadan xeyli miqdarda narkotik vasitəni qanunsuz əldə edib saxlaması və daşıması barədə nəticəni təsdiq edir. İş materiallarından görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs əməliyyat-axtarış tədbiri zamanı saxlanılmış, üzərinə baxış fasiləsiz videoçəkilişlə aparılmış, narkotik vasitə olan qurudulmuş marixuana onun əynindəki qara rəngli gödəkçənin sol yan cibindən aşkar edilərək götürülmüş, ekspert rəyi ilə həmin maddənin narkotik vasitə olması və təmiz çəkisinin 6,95 qram təşkil etməsi müəyyən edilmişdir. Bu sübutlar məzmun etibarilə bir-birini tamamlayır və onların mümkünlüyünü, mötəbərliyini və aidiyyətini şübhə altına alan konkret hal apellyasiya baxışında müəyyən edilməmişdir. İbtidai araşdırma və birinci instansiya məhkəməsində aparılmış məhkəmə baxışı zamanı işin düzgün həllinə təsir edə biləcək mühüm cinayət-prosessual qanun pozuntusuna yol verilməsi, məhkəmənin nəticələrinin işin faktiki hallarına uyğun olmaması, iş üçün əhəmiyyətli halların sübuta yetirilməməsi və ya cinayət qanununun düzgün tətbiq edilməməsi iş materialları ilə müəyyən olunmur. Təqsirləndirilən şəxs təyin edilmiş cəza məsələsinə gəldikdə, məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, cəza təyin edilərkən CM-in 8, 41.2 və 58.3-cü maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin edilmiş cəzanın şəxsin islah olunmasına və ailəsinin həyat şəraitinə təsiri birlikdə qiymətləndirilməlidir. Birinci instansiya məhkəməsi bu meyarları formal şəkildə sadalamaqla kifayətlənməmiş, Təqsirləndirilən şəxs şəxsiyyətini, əvvəllər məhkum olunmasını, törədilmiş əməlin predmetini, narkotik vasitənin miqdarını və işin digər hallarını nəzərə alaraq CM-in 234.1-ci maddəsinin sanksiyası daxilində azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” ## #### 2003-cü il tarixli, * saylı qərarında izah edilmişdir ki, cəza təyin edilərkən hər bir konkret iş üzrə fərdi yanaşma təmin edilməli, CM-in 8ci maddəsində nəzərdə tutulan ədalət prinsipi, CM-in 41-ci maddəsində göstərilən cəzanın məqsədləri və CM-in 58-ci maddəsində təsbit edilən cəzanın təyin edilməsinin ümumi əsasları nəzərə alınmalıdır. Həmin hüquqi mövqeyə görə cəza cinayətin xarakterinə, ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, törədilmə hallarına və təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Bu hüquqi mövqedən çıxış etməklə məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cəzanın yüngülləşdirilməsi barədə dəlillər yalnız ümumi ailə vəziyyəti barədə müraciət formasında deyil, konkret sübutlarla təsdiq edilmiş və hökmün dəyişdirilməsini zəruri edən hallar kimi qiymətləndirilməlidir. Hazırkı iş üzrə belə yeni və həlledici hallar müəyyən edilməmişdir. CM-in 234.1-ci maddəsinə əsasən satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri xeyli miqdarda əldə etmə, saxlama, hazırlama, emal etmə, daşıma bir ildən üç ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Birinci instansiya məhkəməsi Təqsirləndirilən şəxs himayəsində azyaşlı uşaqlarının olmasını CM-in 59.1.4-cü maddəsinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən hal kimi nəzərə almış, CMin 61-ci maddəsinə əsasən isə cəzanı ağırlaşdıran hal müəyyən etməmişdir. Bununla belə, cəzanın növü və müddəti müəyyən edilərkən yalnız ailə vəziyyəti deyil, həm də cinayətin predmeti, qanunsuz dövriyyəyə cəlb edilmiş narkotik vasitənin miqdarı, əməlin törədilmə şəraiti və şəxsin əvvəlki məhkumluğu birlikdə qiymətləndirilməlidir. CM-in 234.1-ci maddəsinin sanksiyasında azadlığın məhdudlaşdırılması alternativ cəza növü kimi nəzərdə tutulsa da, bu hal hər bir iş üzrə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının mütləq daha yüngül cəza ilə əvəz edilməsini şərtləndirmir. Cəzanın növü konkret işin halları, təqsirkarın şəxsiyyəti, yüngülləşdirici və ağırlaşdırıcı halların nisbəti, habelə cəzanın məqsədlərinin təmin olunması baxımından müəyyən edilir. Hazırkı iş üzrə Təqsirləndirilən şəxs himayəsində azyaşlı uşaqlarının olması birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən artıq yüngülləşdirici hal kimi nəzərə alınmışdır. Apellyasiya şikayətində isə həmin haldan əlavə, cəzanın növünün dəyişdirilməsini və ya müddətinin yüngülləşdirilməsini zəruri edən yeni, sübutlarla təsdiq olunmuş və hüquqi əhəmiyyət daşıyan əsaslar göstərilməmişdir. Apellyasiya şikayətində Təqsirləndirilən şəxs ailə vəziyyətinə istinad edilsə də, bu halların cəzanın növünün dəyişdirilməsini zəruri edən dərəcədə mövcudluğu və cəzanın fərdiləşdirilməsinə həlledici təsiri məhkəməyə təqdim edilmiş sübutlarla əsaslandırılmamışdır. CPM-in 139.0.5 və 143-146-cı maddələrinin mənasına görə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar ehtimala və ümumi mülahizələrə deyil, məhkəmə icraatında toplanmış, yoxlanılmış və qiymətləndirilmiş sübutlara əsaslanmalıdır. Məhkəmə kollegiyası nəzərə alır ki, təyin edilmiş 01 (bir) il 04 (dörd) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası CM-in 234.1-ci maddəsinin sanksiyası həddindədir, sanksiyanın yuxarı həddinə yaxın deyil və işin konkret hallarına münasibətdə açıq-aşkar ədalətsiz hesab edilə bilməz. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin cəza təyini ilə bağlı nəticəsinə yalnız cəzanın fərdiləşdirilməsi zamanı cinayət qanununun tələblərinin pozulması, əhəmiyyətli halların nəzərə alınmaması və ya təyin edilmiş cəzanın açıq-aşkar ədalətsizliyi müəyyən edildiyi halda müdaxilə edə bilər. Hazırkı iş üzrə belə hallar aşkar edilməmişdir. Beləliklə, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü ilə Təqsirləndirilən şəxs cəza təyin edilərkən cəza təyin etmənin ümumi prinsiplərinə, habelə CM-in 8, 41.2, 58.3, 59 və 61-ci maddələrinin tələblərinə düzgün riayət olunmuş, onun şəxsiyyətinə, törətdiyi cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə uyğun olaraq, təqsirli bilindiyi cinayət qanunu maddəsinin sanksiyası hüdudlarında cəzanın məqsədlərini təmin edən cəza təyin edilmişdir. Apellyasiya baxışı zamanı həmin cəzanın müddətinin yüngülləşdirilməsi və ya növünün dəyişdirilməsi üçün əsaslar müəyyən edilməmişdir. CPM-in 398.1.1-ci maddəsinə əsasən apellyasiya şikayətinin və ya apellyasiya protestinin baxışı nəticəsində apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişdirmədən, apellyasiya şikayətini və ya apellyasiya protestini isə təmin etmədən saxlamaq haqqında qərar qəbul etmək səlahiyyətinə malikdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası belə nəticəyə gəlir ki, verilmiş apellyasiya şikayəti təmin olunmamalı, Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 397-399, 404-405, 407 və 410-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası QƏRARA A L D İ: Apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Astara Rayon Məhkəməsinin ## #### 2026-cı il tarixli, *(*-***)-**/**** nömrəli hökmü təqsirləndirilən şəxs Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar elan olunduğu andan qanuni qüvvəyə minir. Qərardan CPM-in 410-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş müddətdə və qaydada Şirvan Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasına kassasiya şikayəti və ya kassasiya protesti verilə bilər.