Azərbaycan Respublikası adından Qərardad Bakı şəhəri İş № 10(1-8)-175/2026 26.08.2026 ALI MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının Türkiyə Respublikasının Iğdır Ailə Məhkəməsinin 2020-ci il ## ######## tarixli qərarının Azərbaycan Respublikası ərazisində tanınması barədə QƏRARDADI (Açar sözlər: xarici dövlətlərin məhkəmə qətnamələrinin Azərbaycan Respublikasında tanınması) Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyası hakimlər X1 (məruzəçi), Həsənov Vüqar Təvəkgül oğlu və Şamayev Elşad Yaquboviçdən ibarət tərkibdə, Türkiyə Respublikasının Iğdır Ailə Məhkəməsinin 2020-ci il ## ######## tarixli 2020/354 (əsas ****/***) nömrəli qərarının Azərbaycan Respublikasının ərazisində tanınması barədə barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs2 ərizəsi Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin inzibati binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ:
1. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Beynəlxalq Əməkdaşlıq Baş İdarəsinin # #### 2026-cı il tarixli məktubu ilə, Türkiyə Respublikasının Iğdır Ailə Məhkəməsinin 2020-ci il ## ######## tarixli 2020/354 (əsas ****/***) nömrəli qərarının Azərbaycan Respublikasının ərazisində tanınması barədə barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs2 vəsatəti daxil olmuşdur.
2. Vəsatət verən barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs2, vəsatətində bildirmişdir ki, 2020-ci il ## ######## tarixli qərarla nikahı pozulmuşdur. Qərar qanuni qüvvəyə minmişdir. Nikahın pozulmasının Azərbaycan Respublikasında qeydə alınması üçün həmin qərarın səlahiyyətli məhkəmə tərəfindən tanınması tələb olunur.Göstərilənləri nəzərə alaraq qərarının Azərbaycam Respublikası ərazisində tanınmasına dair qərar şıxarılmasını xahiş edir.
3. Məhkəmə kollegiyası vəsatətin dəlillərini və əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, vəsatət əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir.
4. Belə ki, Türkiyə Respublikasının Iğdır Ailə Məhkəməsinin 2020-ci il ## ######## tarixli qərarı ilə barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs2 ilə barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs1 arasındakı nikah pozulmuş və digər məsələlər həll edilmişdir.Qərar ## ####### 2020-ci il tyarixində qanuni qüvvəyə minmişdir.
5. Ərizəçinin xarici dövlətin qətnaməsinin tanınması tələbinin hüquqi əsaslarını təşkil edən Azərbaycan Respublikası MPM-in 462-ci maddəsinə əsasən xarici dövlətlərin məhkəmələrinin qətnamələri Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə, hüquq qaydasına zidd deyildirsə və qarşılıqlı təminatlandırılmışdırsa, Azərbaycan Respublikasında icra edilə və tanına bilər.
6. Həmin Məcəllənin 463-cü maddəsinə əsasən xarici dövlətlərin məhkəmələrinin qətnamələri dedikdə, mülki işlər və kommersiya mübahisələri üzrə qətnamələr, cinayət işləri üzrə hökmlərin cinayət nəticəsində vurulmuş ziyanın ödənilməsi barədə hissələri, habelə xarici dövlətlərin digər aktları başa düşülür.
7. Həmin Məcəllənin 464-cü maddəsinə əsasən xarici dövlətlərin məhkəmələrinin qətnamələrinin tanınması və məcburi qaydada icra olunması barədə ərizələrə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi baxır.
8. Həmin Məcəllənin 469-cu maddəsinə əsasən xarici dövlətin məcburi icra olunması tələb edilməyən məhkəmə qətnamələri, maraqlı şəxs tərəfindən buna qarşı etiraz daxil olmamışsa, hər hansı sonrakı icraat olmadan tanınır.
9. Həmin Məcəllənin 470.1-ci maddəsinə əsasən əgər xarici dövlətin məhkəmə qətnaməsi ilə nikah pozulmuşsa, etibarlı və yaxud etibarsız hesab edilmişsə, bu qətnamənin icra edilməsi üçün onun Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi tərəfindən tanınması tələb olunur. Bu halda tanınma xarici dövlətin qarşılıqlı təminatından asılı deyildir.
10. Müvafiq məhkəmə aktının tanınmasının rədd edilməsi üçün Azərbaycan Rrespublikasının MPM-in 465-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar müəyyən edilmir.
11. “Davud Bağırovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının # ####### 2017-ci il tarixli Qərardadının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ## #### 2018-ci il tarixli Qərarında Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu göstərmişdir ki, mülki prosessual qanunvericiliyin və Beynəlxalq Müqavilənin tələblərinə əsasən, xarici dövlətin məhkəmə qərarı Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyası tərəfindən tanınarkən həmin qərarın Azərbaycan Respublikasının qüvvədə olan hər hansı qanununa və ya onun konstitusion qaydalarına, suverenliyi, təhlükəsizliyi və ya ictimai asayiş prinsiplərinə uyğun olub-olmaması yoxlanılmalıdır.Məhkəmələr xarici ölkələrin məhkəmə qərarlarının tanınması daxil olmaqla hər hansı məsələyə baxarkən nəzərə almalıdırlar ki, hüquqi müəyyənlik prinsipi digər tələblərlə yanaşı, ən ümumi mənada mövcud hüquqi vəziyyətə aid aydınlığı və müəyyənliyi nəzərdə tutur. Bu baxımdan, məhkəmələr tərəfindən qəbul olunmuş qərarlarda həll olunan işə aid bütün zəruri məsələlərə aydınlıq gətirilməli, ziddiyyətli məqamlar aradan qaldırılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının adından çıxarılan məhkəmə aktlarında işin ədalətli həllini şübhə altına alan, ziddiyyətlər yaradan və mübahisə üzrə iştirakçıların konstitusiya məhkəmə müdafiəsi hüququna təsir göstərən müddəalar olmamalıdır (N.Babayevin şikayəti üzrə 2011-ci il ## ###### tarixli Qərarı).
12. MPM-in istinad edilən müddəalarından, habelə Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun nümayiş etdirdiyi hüquqi mövqedən göründüyü kimi tanınması tələb olunan qərar Azərbaycan Respublikası qanunlarına və ya onun konstitusion qaydalarına, suverenliyi, təhlükəsizliyi və ya ictimai asayiş prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil etmirsə, onun tanınmasına yol verilir.
13. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Türkiyə Respublikasının Iğdır Ailə Məhkəməsinin 2020-ci il ## ######## tarixli qərarı Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə və hüquq qaydasına zidd olmadığı üçün vəsatət təmin edilməli, həmin qərar nikahın pozulması hissəsində Azərbaycan Respublikasının ərazisində tanınmalıdır.
14. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 459, 465, 469-473-cü maddələrini rəhbər tutub məhkəmə kollegiyası
qərara aldı:
Vəsatət təmin edilsin. Türkiyə Respublikasının Iğdır Ailə Məhkəməsinin 2020-ci il ## ######## tarixli qərarı barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs2 ilə barəsində məhkəmə tapşırığı verilən şəxs1 arasındakı nikahın pozulması hissəsində Azərbaycan Respublikasının ərazisində tanınsın. Qərardad qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.