Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-3568/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-3568/2021 07.05.2021 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Səlimova Səadət Rəşid qızının sədrliyi ilə İddiaçı ABC Telecom MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ İddiaçı ABC Telecom MMC Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılır ki, Cavabdeh iddiaçı ABC Telecom MMC ilə bağladığı 08.11.2019-cu il tarixli, 24.11.2019-cu il tarixli və 31.12.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən Samsung Galaxy watch, Xiaomi Redmi airdots, İMEİ kodu **********91724 və İMEİ kodu **********01606 olan 2 ədəd X1 8 markalı telefon almış, öhdəliyini icra etmədiyindən 1621 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq 08.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 879 manat olan Samsung Galaxy watch və Xiaomi Redmi airdots üçün ümumilikdə 722 manat olmaqla 657 manat ödənilməmiş hissə, 65 manat cərimə, 24.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 530 manat İMEİ kodu **********91724 X1 8 markalı telefon üçün ümumilikdə 478 manat olmaqla 435 manat ödənilməmiş hissə, 43 manat cərimə, 31.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 549,60 manat İMEİ kodu **********01606 olan X1 8 markalı telefon üçün ümumilikdə 421 manat olmaqla 382,60 manat ödənilməmiş hissə, 38,40 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdeh iddiaçıya cəmi 484 manat ödəniş etmişdir. Ona görə də 08.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən əsas borca görə 657 manat, cəriməyə görə 65 manat, 24.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən əsas borca görə 435 manat, cəriməyə görə 43 manat, 31.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən əsas borca görə 382,60 manat, cəriməyə görə 38,40 manat olmaqla cəmi 1621 manat borcun və dövlət rüsumuna görə 30 manatın Cavabdeh ABC Telecom MMC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılması xahiş olunur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2.-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.4.-cü maddəsinə əsasən tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etmirsə, habelə iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti yaranırsa məhkəmə işə iddia icraatı qaydasında baxılması haqqında əsaslandırılmış qərardad çıxarır. Bu qərardaddan şikayət verilə bilməz. Məhkəmə tərəfindən Cavabdeh iddiaçının tələbinə dair bildiriş göndərilmiş, Cavabdeh tələbə qarşı etirazını məhkəməyə təqdim etməmişdir. Məhkəməyə təqdim olunmuş sübutları tədqiq edib, iş üzrə əlavə araşdırmaya zərurətin olmamasını nəzərə alaraq məhkəmə iddia ərizəsinin təmin edilməsi qənaətinə gəlir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinə əsasən hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. Alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. (MM-nin 567-ci mad.) Alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir. Alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və Mülki Məcəllədə və ya alqı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. (MM-nin 600.1., 600.5.-ci mad.) ABC Telecom MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 08.11.2019-cu il tarixli 01036153 saylı müqavilədən müəyyən olunur ki, Cavabdeh qiyməti 879 manat olan Samsung Galaxy watch, Xiaomi Redmi airdots və saat quraşdırma xidmətini 3 manat ilkin ödəniş etməklə, 12 ay müddətinə hissə-hissə ödəmək şərti ilə ABC Telecom MMC-dən almışdır. Müqaviləyə əlavənin 2-ci bəndindən müəyyən olunur ki, ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəməlidir. Müqaviləyə əlavənin 5-ci bəndindən müəyyən olunur ki, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini üç aydan artıq müddətə yerinə yetirmədikdə müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatını (200%) və 88 manat məbləğində cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirilməlidir. ABC Telecom MMC-nin 08.11.2019-cu il tarixli 01036153 saylı müqaviləyə əlavə olan ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, müqavilə üzrə ödənişlər alıcı tərəfindən 15.12.2019-cu il tarixdən 15.11.2020-ci il tarixə qədər olan dövr ərzində hər ay 73 manat olmaqla 12 ay müddətinə hissə-hissə ödənilməlidir. ABC Telecom MMC ilə Cavabdeh arasında tərtib olunmuş 08.11.2019-cu il tarixli təhvil-təslim aktından müəyyən olunur ki, Cavabdeh 01036153 nömrəli müqaviləyə əsasən 1 ədəd Samsung Galaxy watch, Xiaomi Redmi airdots və saat quraşdırma xidmətini tam qüsursuz halda təhvil almışdır. ABC Telecom MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 24.11.2019-cu il tarixli 01073808 saylı müqavilədən müəyyən olunur ki, Cavabdeh qiyməti 530 manat İMEİ kodu **********91724 olan X1 8 markalı telefonu 2 manat ilkin ödəniş etməklə, 12 ay müddətinə hissə-hissə ödəmək şərti ilə ABC Telecom MMC-dən almışdır. Müqaviləyə əlavənin 2-ci bəndindən müəyyən olunur ki, ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəməlidir. Müqaviləyə əlavənin 5-ci bəndindən müəyyən olunur ki, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini üç aydan artıq müddətə yerinə yetirmədikdə müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatını (200%) və 53 manat məbləğində cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirilməlidir. ABC Telecom MMC-nin 24.11.2019-cu il tarixli 01073808 saylı müqaviləyə əlavə olan ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, müqavilə üzrə ödənişlər alıcı tərəfindən 06.01.2020-ci il tarixdən 06.12.2020-ci il tarixə qədər olan dövr ərzində hər ay 44 manat olmaqla 12 ay müddətinə hissə-hissə ödənilməlidir. ABC Telecom MMC ilə Cavabdeh arasında tərtib olunmuş 24.11.2019-cu il tarixli təhvil-təslim aktından müəyyən olunur ki, Cavabdeh 00746684 nömrəli müqaviləyə əsasən 1 ədəd İMEİ kodu **********91724 olan X1 8 markalı telefonu tam qüsursuz halda təhvil almışdır. ABC Telecom MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 31.12.2019-cu il tarixli 01183340 saylı müqavilədən müəyyən olunur ki, Cavabdeh ümumi qiyməti 549,60 manat İMEİ kodu **********01606 olan X1 8 markalı telefonu, 1 illik yeni qızıl zəmanəti və telefon quraşdırma xidmətini 90 manat ilkin ödəniş etməklə, 6 ay müddətinə hissə-hissə ödəmək şərti ilə ABC Telecom MMC-dən almışdır. Müqaviləyə əlavənin 2-ci bəndindən müəyyən olunur ki, ödəniş cədvəli üzrə ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanarsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində müştəri mübahisəsiz olaraq penya ödəməlidir. Müqaviləyə əlavənin 5-ci bəndindən müəyyən olunur ki, müştəri ödəniş cədvəlinin tələblərini üç aydan artıq müddətə yerinə yetirmədikdə müqavilənin qiymətinin ödənilməmiş hissəsinin iki qatını (200%) və 55 manat məbləğində cərimənin ödənilməsi barədə tələbini dərhal və mübahisəsiz yerinə yetirilməlidir. ABC Telecom MMC-nin 31.12.2019-cu il tarixli 01183340 saylı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, müqavilə üzrə ödənişlər alıcı tərəfindən 05.02.2020-ci il tarixdən 05.07.2020-ci il tarixə qədər olan dövr ərzində hər ay 76,6 manat olmaqla 6 ay müddətinə hissə-hissə ödənilməlidir. ABC Telecom MMC ilə Cavabdeh arasında tərtib olunmuş 31.12.2019-cu il tarixli təhvil-təslim aktından müəyyən olunur ki, Cavabdeh 01183340 nömrəli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********01606 olan X1 8 markalı telefonu, 1 illik yeni qızıl zəmanəti və telefon quraşdırma xidmətini tam qüsursuz halda təhvil almışdır. ABC Telecom MMC-nin Cavabdeh ünvanladığı 15.02.2021-ci il tarixli xəbərdarlıqdan müəyyən olunur ki, satıcı alıcıya borc ödənilmədiyi təqdirdə məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdir. ABC Telecom MMC-nin 04.03.2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, borclu Cavabdeh 08.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə əsas borca görə 657 manat, cəriməyə görə 65 manat, 24.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə əsas borca görə 435 manat, cəriməyə görə 43 manat, 31.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə əsas borca görə 382,60 manat, cəriməyə görə 38,40 manat olmaqla cəmi 1621 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3.-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1.-ci maddəsinə əsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə araşdırması zamanı tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən olunmuşdur ki, cavabdeh iddiaçı ilə bağladığı müqavilələrdən irəli gələn öhdəliklərini icra etmədiyindən iddiaçıya 08.11.2019-cu il tarixli 01036153 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 657 manat cəriməyə görə 65 manat, 24.11.2019-cu il tarixli 01073808 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 435 manat cəriməyə görə 43 manat, 31.12.2019-cu il tarixli 01183340 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 382,60 manat cəriməyə görə 38,40 manat olmaqla cəmi 1621 manat borcu yaranmışdır. Ona görə məhkəmə iddiaçının tələblərini əsaslı hesab edib təmin edir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyindən, məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmış və öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırmışdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 284-6.1.-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ İddia ərizəsi təmin edilsin. Cavabdeh 08.11.2019-cu il tarixli 01036153 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 657 manat, cəriməyə görə 65 manat, 24.11.2019-cu il tarixli 01073808 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 435 manat, cəriməyə görə 43 manat, 31.12.2019-cu il tarixli 01183340 saylı müqavilə üzrə əsas borca görə 382,60 manat, cəriməyə görə 38,40 manat, ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat olmaqla cəmi 1651 manat ABC Telecom MMC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Səadət Səlimova