Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-4578/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-4578/2022 08.08.2022 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ hakim Mustafayev Etibar Mustafa oğlunun sədrliyi, X4 oğlunun katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi X1 iştirakı ilə "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (MMC) Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə iddia ərizəsinə dair mülki işə 08 avqust 2022-ci il tarixdə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 17 oktyabr 2019-cu il tarixli, 00987873 saylı (birinci) müqaviləyə əsasən, cavabdeh dəyəri 360 manat olan “Hoffmann” markalı musiqi mərkəzini 12 ay ərzində aylıq 30 manat ödəmək şərti ilə, 12 noyabr 2019cu il tarixli, 01045475 saylı (ikinci) müqaviləyə əsasən dəyəri 84 manat olan “Elari Nanophone C” markalı telefonu 12 ay ərzində aylıq 7 manat ödəmək şərti ilə, 12 noyabr 2019-cu il tarixli, 01045450 saylı (üçüncü) müqaviləyə əsasən, dəyəri 720 manat olan “Samsung Galaxy A30S” markalı mobil telefonu 12 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği 1 ay ərzində aylıq 59 manat ödəmək şərti ilə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01095067 saylı (dördüncü) müqaviləyə əsasən, dəyəri 420 manat olan “Hoffmann Led” markalı televizoru 12 ay ərzində aylıq 35 manat ödəmək şərti ilə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01095092 saylı (beşinci) müqaviləyə əsasən, dəyəri 300 manat olan “Samsung Galaxy A10” markalı mobil telefonu 150 manat ilkin ödəniş etməklə, qalan məbləği 6 ay ərzində aylıq 25 manat ödəmək şərti ilə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01094966 saylı (altıncı) müqaviləyə əsasən, ümumi dəyəri 1680 manat olan 2 ədəd “Sony Playstation 4” konsolunu 560 manat ilkin ödəniş etməklə, qalan məbləği 2 ay ərzində aylıq 560 manat ödəmək şərti ilə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01095036 saylı (yeddinci) müqaviləyə əsasən, dəyəri 1788 manat olan “Samsung” markalı paltaryuyanı 12 ay ərzində aylıq 149 manat ödəmək şərti ilə, 17 dekabr 2019-cu il tarixli, 01134426 saylı (səkkizinci) müqaviləyə əsasən, ümumi dəyəri 3019,2 manat olan “Hoffmann Led” və “Samsung Led” markalı televizorları 12 ay ərzində aylıq 251,6 manat ödəmək şərti ilə kreditlə əldə etmiş, lakin kreditor qarşısında götürdüyü öhdəlikləri vaxtlı-vaxtında icra etmədiyindən iddiaçı tərəfindən məhkəməyə təqdim olunmuş maliyyə arayışına əsasən 1-ci müqavilə üzrə 176,6 manat əsas, 54 manat dəbbə; 2-ci müqavilə üzrə 43,4 manat əsas, 12,6 manat dəbbə; 3-cü müqavilə üzrə 294 manat əsas, 88,5 manat dəbbə; 4-cü müqavilə üzrə 369 manat əsas, 115,5 manat dəbbə; 5-ci müqavilə üzrə 92 manat əsas, 30 manat dəbbə; 6-cı müqavilə üzrə 544 manat əsas, 168 manat dəbbə; 7-ci müqavilə üzrə 1357,5 manat əsas, 402,3 manat dəbbə; 8-ci müqavilə üzrə 3011,2 manat əsas, 903,4 manat dəbbə borcu olmaqla, ümumilikdə 7662 manat borcu yaranmışdır. "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək yuxarıda göstərilən məbləğdə pul vəsaitinin, habelə iddia ərizəsinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi kimi 96,62 manat pulun cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia ərizəsində göstərilənləri təsdiq edərək iddianı müdafiə etdiyini bildirib təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməyin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən məhkəməyə gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci madəsinin tələblərinə görə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, işdə olan sənədləri tədqiq edib toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddianın qismən təmin edilməsinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. - 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir. - 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış hər müqavilədə və həmin müqavilələrə əlavədə digər şərtlərlə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri də nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. - 442.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. İşin faktiki halları ilə təsdiq olunur ki, Cavabdeh hər iki müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC-dən aldığı əşyaların dəyərini ödəməyi öhdəsinə götürsə də, öhdəliyi tam icra etməmişdir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, hər müqavilə üzrə yaranmış əsas borc Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 465.2-ci maddəsinə əsasən əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. - 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin məcəllənin 463.1 maddəsinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanılmalıdır. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrdə borcun ödənilməsinin gecikdirildiyi təqdirdə cərimənin ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Lakin məhkəmə birinci müqavilə üzrə 176,6 manat məbləğində əsas borca tənasübsüz olaraq 54 manat, ikinci müqavilə üzrə 43,4 manat məbləğində əsas borca 12,6 manat, üçüncü müqavilə üzrə 294 manat məbləğində əsas borca 88,5 manat, dördüncü müqavilə üzrə 369 manat məbləğində əsas borca 115,5 manat, beşinci müqavilə üzrə 92 manat məbləğində əsas borca 30 manat, altıncı müqavilə üzrə 544 manat məbləğində əsas borca 168 manat, yeddinci müqavilə üzrə 1357,5 manat məbləğində əsas borca 402,3 manat, səkkizinci müqavilə üzrə 3011,2 manat məbləğində əsas borca 903,4 manat məbləğində dəbbə pulunun hesablanmasını əsaslı hesab etmir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, birinci müqavilə üzrə hesbalanmış 54 manat dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 12 manat, ikinci müqavilə üzrə 12,6 manat dəbbə pulu azaldılaraq 3 manat, üçüncü müqavilə üzrə 88,5 manat dəbbə pulu azaldılaraq 20 manat, dördüncü müqavilə üzrə 115,5 manat dəbbə pulu azaldılaraq 25 manat, beçinci müqavilə üzrə 30 manat dəbbə pulu azaldılaraq 6 manat, altıncı müqavilə üzrə 168 manat dəbbə pulu azaldılaraq 38 manat, yeddinci müqavilə üzrə 402,3 manat dəbbə pulu azaldılaraq 95 manat, səkkizinci müqavilə üzrə 903,4 manat dəbbə pulu azaldılaraq 210 manat müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki - Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edildiyindən "xxxx" MMC-nin məhkəməyə iddia ərizəsi verərkən dövlət rüsumu kimi ödədiyi 96,62 manat məbləğində pul vəsaitinin 60 manat məbləğində hissəsi cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki - Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: "xxxx" MMC-nin iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh 17 oktyabr 2019-cu il tarixli, 00987873 saylı müqavilə üzrə 176,6 manat əsas, 12 manat dəbbə, 12 noyabr 2019-cu il tarixli, 01045475 saylı müqavilə üzrə 43,4 manat əsas, 3 manat dəbbə, 12 noyabr 2019-cu il tarixli, 01045450 saylı müqavilə üzrə 294 manat əsas, 20 manat dəbbə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01095067 saylı müqavilə üzrə 369 manat əsas, 25 manat dəbbə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01095092 saylı müqavilə üzrə 92 manat əsas, 6 manat dəbbə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01094966 saylı müqavilə üzrə 544 manat əsas, 38 manat dəbbə, 02 dekabr 2019-cu il tarixli, 01095036 saylı müqavilə üzrə 1357,5 manat əsas, 95 manat dəbbə, 17 dekabr 2019-cu il tarixli, 01134426 saylı müqavilə üzrə isə 3011,2 manat əsas, 210 manat dəbbə borcu olmaqla, ümumilikdə 6296,7 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 60 manat məbləğində pul Cavabdeh tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Etibar Mustafayev