Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-4909/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-4909/2020 15.10.2020 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Səlimova Səadət Rəşid qızının sədrliyi Rəhimov Elçin Əhəd oğlunun katibliyi ilə İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsinin ləğv edilməsinə və borc tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsinin ləğv edilməsinə və borc tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X1 iddia ərizəsini müdafiə edərək izahatında göstərmişdir ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 №-li kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə illik 20% dərəcəsi ilə 5000 manat məbləğində kredit verilmişdir.Cavabdeh öz üzərinə götürdüyü kredit öhdəliklərini lazımınca icra etməmiş, kreditin hər ay bərabər hissələrlə ödənilməsi şərtini pozmuş, nəticədə iddia qaldırılan günə onun banka əsas borc üzrə 4687,49 manat, xx.xx.2020-ci il tarixə faiz borcu üzrə 494,29 manat, xx.xx.2020-ci il tarixə gecikdirilmiş əsas kredit borcuna görə hesablanmış dəbbə pulu üzrə 1,56 manat olmaqla cəmi 5183,34 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Kredit üzrə borc axırıncı dəfə xx.xx.2020-ci il tarixdə cəmi 186 manat məbləğində ödənilmişdir. Ona görə də tərəflər arasında bağlanan xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 №-li kredit müqaviləsinin ləğv edilməsinə, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 4687,49 manat, faiz borcu üzrə 494,29 manat, dəbbə pulu üzrə 1,56 manat olmaqla cəmi 5183,34 manat kredit borcunun və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manatın tutulmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iddia ərizəsini qəbul edərək izahatında göstərmişdir ki, İddiaçı ASC ilə bağladığı xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 №-li kredit müqaviləsinə əsasən bank ona illik 20% dərəcəsi ilə 5000 manat məbləğində kredit vermişdir. Maddi imkanı olmadığından borcunu vaxtında qaytara bilməmişdir. Ona görə də kredit müqaviləsinin ləğv edilməsinə, əsas borc üzrə 4687,49 manat, faiz borcu üzrə 494,29 manat, dəbbə pulu üzrə 1,56 manat olmaqla 5183,34 manat kredit borcunun və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun tutulmasına dair iddia tələbini qəbul edir, banka olan borcunu hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürür. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, məhkəməyə təqdim olunmuş sübutları tədqiq edib hesab edir ki, iddia ərizəsi təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Borcverən İddiaçı ASC borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S- 2351 saylı kredit müqaviləsindən müəyyən olunur ki, bank borcalana 36 ay müddətinə qaytarmaq, illik 20% ödəmək şərti ilə 5000 manat kredit verməyi öhdəsinə götürmüşdür. Kredit müqaviləsinin 2.10-cu bəndinə əsasən borcalan bu müqaviləyə 1 saylı əlavə ödəniş cədvəli üzrə ödənişləri vaxtında aparmadıqda hər gecikdirilən gün üçün kreditin əsas borcunun ödənilməmiş hissəsinə görə kredit üzrə bu müqavilənin 2.1-ci bəndində göstərilən faiz dərəcəsinin (20%) ikiqat həcmi məbləğində dəbbə pulu ödəməlidir. Kredit müqaviləsinin 3.1.5-ci bəndinə əsasən kreditorun bu müqavilədən irəli gələn öhdəliyin vaxtında və lazımi qaydada icra edilməməsi ilə nəticələnə bilən hallarda bu müqaviləyə vaxtından əvvəl birtərəfli qaydada xitam verə və verdiyi kreditin bu müddətə qədər hesablanmış faizi/dəbbə pulu ilə birlikdə vaxtından əvvəl qaytarılmasını borcalandan tələb etmək hüququ vardır. xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 saylı kredit müqaviləsinin ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, borcalan Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2022-ci il tarixədək olan dövr ərzində əsas borca görə 5000 manat, faiz borcuna görə 1691,59 manat olmaqla cəmi 6691,59 manat borcu hissə-hissə qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı ASC-nin Cavabdeh ünvanladığı xx.xx.2020-ci il tarixli və xx.xx.2020-ci il tarixli xəbərdarlıqlardan müəyyən olunur ki, bank borcluya kredit müqaviləsi üzrə borc ödənilmədiyi təqdirdə məhkəməyə müraciət ediləcəyi və kredit müqaviləsinə xitam verilərək kredit borcunun tam olaraq ödənilməsinin tələb olunacağı barədə xəbərdarlıq etmişdir. İddiaçı ASC-nin xx.xx.2020-ci il tarixli maliyyə arayışından müəyyən olunur ki, xx.xx.2019cu il tarixli 104-S-2351 saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh İddiaçı ASC-yə əsas borca görə 4687,49 manat, faiz borcuna görə 494,29 manat, cərimə borcuna görə 1,56 manat borcu vardır. Borclu kredit müqaviləsi üzrə sonuncu ödənişi xx.xx.2020-ci il tarixdə 186 manat olmaqla etmiş, ümumilikdə əsas borca görə 312,51 manat, faiz borcuna görə 251,49 manat ödəmiş etmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, müqavilənin dəyişdirilməsi və ləğv edilməsi, əgər Mülki Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür. Tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. Əgər tərəflər müqavilənin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmiş şəraitə uyğunlaşdırılması və ya ləğv edilməsi barədə razılığa gəlməsələr müqavilə maraqlı tərəfin tələbi ilə məhkəmə tərəfindən ləğv edilə bilər. (MM-nin 421.1.,421.2.,422.2.-ci mad.) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə əsasən, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə araşdırması zamanı tədqiq olunmuş sübutlarla Cavabdehnun xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 saylı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyini icra etməməsi nəticəsində İddiaçı ASC-yə əsas borca görə 4687,49 manat, faiz borcuna görə 494,29 manat, cərimə borcuna görə 1,56 manat borcunun yaranması öz təsdiqini tapdığından məhkəmə iddiaçının kredit müqaviləsinin ləğv edilməsinə, əsas borca görə 4687,49 manat, faiz borcuna görə 494,29 manat, cərimə borcuna görə 1,56 manat borcun cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmasına dair tələblərini əsaslı hesab edib iddia ərizəsi tam həcmdə təmin edir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyindən, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının ödədiyi dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmış və öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırmışdır. Şərh olunanlara əsasən, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ İddia ərizəsi təmin edilsin. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 saylı kredit müqaviləsi ləğv edilsin. Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli 104-S-2351 saylı kredit müqaviləsi üzrə əsas borca görə 4687,49 manat, faiz borcuna görə 494,29 manat, cərimə borcuna görə 1,56 manat, ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat olmaqla cəmi 5213,34 manat İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Səadət Səlimova