Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-4939/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-4939/2022 01.09.2022 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsinin hakimi Mustafayev Etibar Mustafa oğlu, İddiaçı (MMC) Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə işə 01 sentyabr 2022-ci il tarixdə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 19 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 1271 manat əsas, 127 manat cərimə, 02 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 272,8 manat əsas, 27 manat cərimə, 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 697,2 manat əsas, 69 manat cərimə, 05 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 39,3 manat əsas, 3,7 manat cərimə, 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 51 manat əsas, 5 manat cərimə borcu olmaqla hər üç müqavilə üzrə ümumilikdə 2563 manat borc məbləğində pul vəsaitinin və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 45,63 manat məbləğində pulun cavabdehdən tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 19 yanvar 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 1673,4 manat olan “Aiwa TV” markalı televizoru 39 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği 24 ay ərzində aylıq 68,1 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış, vaxtında ödəniş etməməsi nəticəsində 1271 manat əsas, 127 manat cərimə borcu yaranmışdır. Həmçinin, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 496,8 manat olan “Xiaomi Redmi 9C” markalı mobil telefonu ilkin ödəniş etmədən məbləği 18 ay ərzində aylıq 27,6 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış, həmin müqavilə üzrə də vaxtında ödəniş etmədiyindən 272,8 manat əsas, 27 manat cərimə borcu yaranmışdır. Həmçinin, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 07 mart 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 853,2 manat olan Bosch Çaynik, Kombayn, Kenwood ətçəkəni ilkin ödəniş etmədən məbləği 18 ay ərzində aylıq 47,4 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış, həmin müqavilə üzrə də vaxtında ödəniş etmədiyindən 697,2 manat əsas, 69 manat cərimə borcu yaranmışdır. Həmçinin, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 05 oktyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 94,8 manat olan “BQ-3595” markalı telefonu ilkin ödəniş etmədən məbləği 12 ay ərzində aylıq 7,9 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış, vaxtında ödəniş etməməsi nəticəsində 39,3 manat əsas, 3,7 manat cərimə borcu yaranmışdır. Həmçinin, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 07 mart 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, sonuncu alğı-satqı qiyməti 73 manat olan Philips üz qırxanı 4 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği 3 ay ərzində aylıq 23 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almış, vaxtında ödəniş etməməsi nəticəsində 51 manat əsas, 5 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 859,39 manat təşkil etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş, iddia ərizəsi və əlavə olunmuş sənədlər göndərilsə də, iddiaya qarşı etiraz daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284.1, 284-5.3-cü maddələrinin tələblərini nəzərə alaraq hesab edirəm ki, təqdim olunmuş sənədlər əsasında işin həllinə dair qətnamə çıxarılması üçün əsaslar vardır. İddia ərizəsinə əlavə olunmuş: - 19 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh alqı-satqı qiyməti 1673,4 manat olan “Aiwa TV” markalı televizoru 39 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği 24 ay ərzində aylıq 68,1 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almışdır. - 02 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh sonuncu alqı-satqı qiyməti 496,8 manat olan “Xiaomi Redmi 9C” markalı mobil telefonu ilkin ödəniş etmədən məbləği 18 ay ərzində aylıq 27,6 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almışdır. - 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh alğı-satqı qiyməti 853,2 manat olan Bosch Çaynik, Kombayn, Kenwood ətçəkəni ilkin ödəniş etmədən məbləği 18 ay ərzində aylıq 47,4 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almışdır. - 05 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh alğı-satqı qiyməti 94,8 manat olan “BQ-3595” markalı telefonu ilkin ödəniş etmədən məbləği 12 ay ərzində aylıq 7,9 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almışdır. - - 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh alğı-satqı qiyməti 73 manat olan Philips üz qırxanı 4 manat ilkin ödəniş etməklə qalan məbləği 3 ay ərzində aylıq 23 manat ödəmək şərti ilə kreditlə almışdır. - 27 iyun 2022-ci il tarixli arayışdan görünür ki, Cavabdeh 19 yanvar 2021-ci il, 02 oktyabr 2020-ci il, 07 mart 2021-ci il, 05 oktyabr 2020-ci il və 07 mart 2021-ci il tarixli alğısatqı müqavilələri üzrə həmin tarixə ümumilikdə 2563 manat məbləğində əsas borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: - 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. - 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir. - 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilələrdə və həmin müqaviləyə əlavələrdə digər şərtlərlə yanaşı əşyaların qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri də nəzərdə tutulmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: - 427.3-ci maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. - 442.1 -ci maddəsinə uyğun olaraq, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. İşin faktiki hallarından görünür ki, Cavabdeh kredit müqavilələrə əsasən İddiaçı MMC qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəliklərə tam əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin məcəllənin 463.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu haqqında razılaşma əsas öhdəliyin formasından asılı olmayaraq yazılı formada bağlanılmalıdır. Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış hər üç müqavilədə borcun ödənilməsinin gecikdirildiyi təqdirdə cərimə haqqında yazılı razılaşmanın mövcudluğu öz əksini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, 19 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 127 manat məbləğində dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 89 manat, 02 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 27 manat dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 19 manat, 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 69 manat dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 48,8 manat, 05 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 3,7 manat dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 2,7 manat, 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 5 manat dəbbə pulunun məbləği azaldılaraq 3,5 manat, məbləğində müəyyən edilməlidir. Buna görə də hesab edirəm ki, iddia qismən təmin olunmalı, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəməyə ərizə verilərkən dövlət rüsumu kimi ödənilmiş məbləğin əvəzində 44,4 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 136-220, 284-5.3, 284-6.1, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddiaçı MMC-nin iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh 19 yanvar 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 1271 manat əsas, 89 manat cərimə, 02 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 272,8 manat əsas, 19 manat cərimə, 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 697,2 manat əsas, 48,8 manat cərimə, 05 oktyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 39,3 manat əsas, 2,7 manat cərimə, 07 mart 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 51 manat əsas, 3,5 manat cərimə borcu olmaqla hər üç müqavilə üzrə ümumilikdə 2494,3 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pul vəsaitinin əvəzi qismində 44,4 manat məbləğində pul Cavabdeh tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Etibar Mustafayev