Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(001)-5458/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(001)-5458/2024 17.10.2024 BAKI ŞƏHƏRİ BİNƏQƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qoşqarlı Rəşad Nizami oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Sadiqov Daməd Əli oğlunun katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyənetdi: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, İmei kod **********29734 SAMSUNG GALAXY S22 markalı telefon üçün 2298,96 manat ödənilməmiş hissə, 495,04 manat dəbbə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 3672 kodlu mətbəx mebeli, 3673 kodlu mətbəx mebeli üçün 2077,56 manat ödənilməmiş hissə, 425,44 manat dəbbə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, 4 ədəd STUL – MİDİLLİ, M327 – METBEX – MASA üçün 714,45 manat ödənilməmiş hissə, 136,55 manat dəbbə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, MİKRODALĞALİ SOBA LG üçün 266,72 manat ödənilməmiş hissə, 57,28 manat dəbbə; xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləyə əsasən, PLİTƏ HOFFMANN, ASPİRATOR HOFFMANN üçün 246,57 manat ödənilməmiş hissə, 72,43 manat dəbbə, ümumilikdə 6791 manat borc, 87,91 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ilə, "xxxx" MMC arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, İmei kod **********29734 SAMSUNG GALAXY S22 markalı telefon, 3672 kodlu mətbəx mebeli, 3673 kodlu mətbəx mebeli, 4 ədəd STUL – MİDİLLİ, M327 – METBEX – MASA, MİKRODALĞALİ SOBA LG, PLİTƏ HOFFMANN, ASPİRATOR HOFFMANN almış və nəticədə 6791 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2298,96 manat (18 ay x 127,72 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İmei kod **********29734 SAMSUNG GALAXY S22 markalı telefon üçün ümumilikdə, 2794 manat olmaqla ondan, 2298,96 manat ödənilməmiş hissə, 495,04 manat dəbbə; cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2626,56 manat (24 ay x 109,44 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan 3672 kodlu mətbəx mebeli, 3673 kodlu mətbəx mebeli üçün ümumilikdə, 2503 manat olmaqla ondan, 2077,56 manat ödənilməmiş hissə, 425,44 manat dəbbə; cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 857,52 manat (24 ay x 35,73 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan 4 ədəd STUL – MİDİLLİ, M327 – METBEX – MASA üçün ümumilikdə, 851 manat olmaqla ondan, 714,45 manat ödənilməmiş hissə, 136,55 manat dəbbə; cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 300,06 manat (18 ay x 16,67 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan MİKRODALĞALİ SOBA LG üçün ümumilikdə 324 manat olmaqla ondan, 266,72 manat ödənilməmiş hissə, 57,28 manat dəbbə; cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2023-cü il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 411 manat (15 ay x 27,4 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan PLİTƏ HOFFMANN, ASPİRATOR HOFFMANN üçün ümumilikdə 319 manat olmaqla ondan, 246,57 manat ödənilməmiş hissə, 72,43 manat dəbbə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 889,84 manat təşkil edir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, cavabdeh əldə etdiyi məhsulu tam və qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Cavabdehlə aralarında olan telefon danışığı, həmçinin göndərdikləri xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubunda mübahisənin məhkəmədən kənar həll olunması, onun üzərinə düşən öhdəlikləri lazımınca icra etməli olduğunu rəsmi qaydada bildirsələr də qarşı tərəf müqavilə ilə təsbit olunmuş öhdəlikləri icra etməmişdir. Tələbinin əsaslığı və əmlakın dəyərini sübut edən sənədlər: tərəflər arasında bağlanılmış Müqavilə, onun əlavəsi, bildirişi, əşyaların təhvil-təslim aktı və ödəniş cədvəlindən ibarətdir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən, ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində “Müştəri” mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Ödəniş cədvəlinin 3-cü bəndinə əsasən, Ödəniş edilən zaman hesablanmış penya aşkarlanırsa, Müştərinin ödədiyi məbləğin 50%-nə qədər hissəsi penya ödənilməsinə yönəldilə bilər. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi iddianı müdafiə edərək, təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdeh məhkəməyə gəlməmiş və bunun səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının cavabdehin iştirakı olmadan keçirilməsini mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073952 saylı müqavilədən və müqaviləyə əlavədən görünür ki, ümumi qiyməti 2298,91 manat olan məhsul sonuncunun istifadəsinə verilmiş, müqavilədə alınan məhsulun dəyərinin 18 ay ərzində hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 04083812 saylı müqavilədən və müqaviləyə əlavədən görünür ki, ümumi qiyməti 2626,56 manat olan məhsul sonuncunun istifadəsinə verilmiş, müqavilədə alınan məhsulun dəyərinin 24 ay ərzində hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073402 saylı müqavilədən və müqaviləyə əlavədən görünür ki, ümumi qiyməti 857,52 manat olan məhsul sonuncunun istifadəsinə verilmiş, müqavilədə alınan məhsulun dəyərinin 24 ay ərzində hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 02974500 saylı müqavilədən və müqaviləyə əlavədən görünür ki, ümumi qiyməti 300,02 manat olan məhsul sonuncunun istifadəsinə verilmiş, müqavilədə alınan məhsulun dəyərinin 18 ay ərzində hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 09532818 saylı müqavilədən və müqaviləyə əlavədən görünür ki, ümumi qiyməti 411 manat olan məhsul sonuncunun istifadəsinə verilmiş, müqavilədə alınan məhsulun dəyərinin 15 ay ərzində hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur. xx.xx.2024-cü il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Cavabdeh İddiaçı MMC-yə olan borcunu 3 iş günü ərzində icra etməməsi təqdirdə aidiyyəti üzrə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə xəbərdar edilmişdir. "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli “maliyyə və ödəniş cədvəli”ndən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcu 2298,96 manat, cərimə borcu 495,04 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcu 2077,56 manat, cərimə borcu 425,44 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcu 714,45 manat, cərimə borcu 136,55 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcu 266,72 manat, cərimə borcu 57,28 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli müqavilə üzrə əsas borcu 246,57 manat, cərimə borcu 72,43 manat olmaqla, cəmi 6791 manat məbləğində borcu var. xx.xx.2024-cü il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəmədə iddianın qaldırılması üçün 87,91 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirilməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqısatqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. İş materiallarından müəyyən edilir ki, tərəflər arasında qanunvericilklə nəzərdə tutulmuş qaydada nisyə-alqı satqı müqavilələri bağlanılmış, iddiaçı müqavilələr üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirsə də, cavabdeh müqavilələrin şərtlərinə əməl etməmişdir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, o, öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşıyaraq, müqavilələr üzrə yaranmış əsas borcunu iddiaçıya ödəməlidir. Həmçinin məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında bağlanmış müqavilələr üzrə dəbbə müəyyən edilərkən tənasüblük qorunmamışdır. Ona görə də məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, iddiaçı tərəfindən müqavilələr üzrə hesablanmış cərimə məbləği azaldılmalı, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073952 saylı müqavilə üzrə cərimə məbləği 49 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli, 04083812 saylı müqavilə üzrə cərimə məbləği 12 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073402 saylı müqavilə üzrə cərimə məbləği 14 manat, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02974500 saylı müqavilə üzrə cərimə məbləği 6 manat və xx.xx.2023-cü il tarixli, 09532818 saylı müqavilə üzrə cərimə məbləği 7 manat müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda, tam, hərtərəfli və obyektiv hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073952 saylı müqavilə üzrə 2298,96 manat əsas borc, 49 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 04083812 saylı müqavilə üzrə 2077,56 manat əsas borc, 42 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073402 saylı müqavilə üzrə 714,45 manat əsas borc, 14 manat məbləğində cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02974500 saylı müqavilə üzrə 266,72 manat əsas borc, 6 manat məbləğində cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 09532818 saylı müqavilə üzrə 246,57 manat əsas borc, 7 manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 5722,26 manat məbləğində borc "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə tutulmalı, iddia qalan hissədə rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə iddianın məhkəmə xərclərinin tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunduğundan iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumunun 80 manatı cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qətetdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073952 saylı müqavilə üzrə 2298,96 manat əsas borc, 49 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 04083812 saylı müqavilə üzrə 2077,56 manat əsas borc, 42 manat cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02073402 saylı müqavilə üzrə 714,45 manat əsas borc, 14 manat məbləğində cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 02974500 saylı müqavilə üzrə 266,72 manat əsas borc, 6 manat məbləğində cərimə, xx.xx.2023-cü il tarixli, 09532818 saylı müqavilə üzrə 246,57 manat əsas borc, 7 manat məbləğində cərimə olmaqla, cəmi 5722,26 (beş min yeddi yüz iyirmi iki manat, iyirmi altı qəpik) manat məbləğində borc və 80 (səksən) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı Şəhəri Binəqədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) verilə bilər. Sədrlik edən: Rəşad Qoşqarlı