Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(002)-1567/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(002)-1567/2021 01.06.2021 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədov Kamran Bağır oğlunun sədrliyi, İmanov Tural Arif oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏ N ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, 16.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********85951 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefon üçün 150.6 manat ödənilməmiş hissə, 15.4 manat cərimə, 16.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********80534 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün 317 manat ödənilməmiş hissə, 31 manat cərimə, 05.05.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən LG LED TV, Sonorous Surefix üçün 578.2 manat ödənilməmiş hissə, 57.8 manat cərimə, 27.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ kodu **********76898 olan Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 343.2 manat ödənilməmiş hissə, 34.8 manat cərimə, ümumilikdə 1528 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq İddiaçınə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh İddiaçı MMC ilə 16.01.2020-ci il, 16.09.2020-ci il, 05.05.2020-ci il və 27.03.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ kodu **********85951 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefon, İMEİ kodu **********0534 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon LG LED TV, Sonorus Surefix, İMEİ kodu **********76898 olan Samsung Galaxy A51 markalı telefon almış, nəticədə 1528 manat məbləğində borc yaranmışdır. 16.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 453.6 manat (12 ay X 37.8 manat+0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********85951 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefon üçün ümumilikdə, 166 manat olmaqla, ondan 150.6 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 15.4 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. 16.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 648 manat (12 X 54 manat + 0 ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********0534 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün ümumilikdə 348 manat olmaqla, ondan 317 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 31 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. 05.05.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alğı-satqı qiyməti 748.2 manat (12 X 58 manat + 52.2 manat ilkin ödəniş) LG LED TV, Sonorous Surefix üçün ümumilikdə 636 manat olmaqla, ondan 578.2 manat ödənilməmiş hissə, 57.8 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 27.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 730.2 manat (6 ay X 102 manat + 117 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********76898 olan Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün ümumilikdə 378 manat olmaqla, ondan 343.2 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 34.8 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1191 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faizi həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5.1 və 284-5.2-ci maddələrinə əsasən ona göndərilmiş rəsmi bildirişlə bağlı müəyyən edilmiş qaydada iddiaya qarşı hər hansı əsaslandırılmış yazılı etiraz bildirməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinə təqdim edilmiş sənədlər əsasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iş materiallarında olan sübutları tədqiq edərək belə qənaətə gəlir ki, aşağıdakı əsaslara görə iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 16.01.2020-ci il tarixli, 20041612 №-li alğı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 16.01.2020-ci il tarixli, 20041612 №-li müqaviləyə əsasən İddiaçı MMC Cavabdeh hissə-hissə ödəniş etmək şərti ilə, Xiaomi Redmi 8 markalı telefon; 16.09.2019-cu il tarixli, 00917734 №-li alğı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 16.09.2019-cu il tarixli, 00917734 №-li müqaviləyə əsasən "xxxx" MMC Cavabdeh hissə-hissə ödəniş etmək şərti ilə, Samsung Galaxy A50 markalı telefon; 05.05.2020-ci il tarixli, 20261389 №-li alğı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 05.05.2020-ci il tarixli, 20261389 №-li müqaviləyə əsasən İddiaçı MMC Cavabdeh hissə-hissə ödəniş etmək şərti ilə, LG LED TV, Sonorous Surefix; 27.03.2020-ci il tarixli, 20205597 №-li alğı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 27.03.2020-ci il tarixli, 20205597 №-li müqaviləyə əsasən İddiaçı MMC Cavabdeh hissə-hissə ödəniş etmək şərti ilə, Samsung Galaxy A51 markalı telefon hissəhissə ödəniş etmək şərti ilə satmışdır. İş materiallarında olan maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, 19.04.2021-ci il tarixli alğısatqı müqaviləsinə əsasən Xiaomi Redmi 8 markalı telefon üçün 150.6 manat məbləğində ödənilməmiş hissə, 15.4 manat cərimə, Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün 317 manat məbləğində ödənilməmiş hissə, 31 manat cərimə, LG LED TV, Sonorous Surefix üçün 578.2 manat məbləğində ödənilməmiş hissə, 57.8 manat cərimə, Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 343.2 manat məbləğində ödənilməmiş hissə, 34.8 manat cərimə, ümumilikdə 1389 manat əsas, 139 manat cərimə məbləğində borcu vardır. Məhkəmə iş üzrə sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 16.01.2020-ci il tarixli, 16.09.2019-cu il tarixli, 05.05.2020-ci il tarixli, 27.03.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqavilələri mahiyyət etibarilə əşyanın dəyərinin hissəhissə ödənilməsini nəzərdə tutan nisyə alğı-satqı müqavilələridir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə alınması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmək şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2 və 600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən, müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Sadalanan hüquq normalarının tələblərinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh iddiaçıdan müqavilə üzrə aldığı əşyanın dəyərini hissə-hissə ödəmək öhdəliyinin daşıyıcısı olmuş, lakin iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini icra etməmişdir. Buna görə də, iddiaçı "xxxx" MMCnin əşyanın dəyərindən ödənilməmiş məbləği tələb etməsi əsaslıdır. Bundan əlavə, ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1 faizi həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Buna görə də, İddiaçı MMC-nin müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə penyanın tutulmasını tələb etməsi əsaslıdır. Məhkəmə iddianın dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də, məhkəmədə iddia qaldırılması ilə bağlı ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu Cavabdeh qızından tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan hüquq normalarının tələblərini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-480, 284-1 - 284-6, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 16.01.2020-ci tarixli müqaviləyə əsasən 150.6 manat ödənilməmiş hissə, 15.4 manat cərimə borcu, 16.09.2019-cu tarixli müqaviləyə əsasən 317 manat ödənilməmiş hissə, 31 manat cərimə borcu, 05.05.2020-ci tarixli müqaviləyə əsasən 578.2 manat ödənilməmiş hissə, 57.8 manat cərimə borcu, 27.03.2020-ci tarixli müqaviləyə əsasən 343.2 manat ödənilməmiş hissə, 34.8 manat cərimə borcu, ümumilikdə 1528 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 1558 manat pul vəsaiti tutularaq, iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim:Kamran Əsədov