Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(002)-1773/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(002)-1773/2021 11.06.2021 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Fuad Ələsgər oğlunun sədrliyi, Əsədov Cavid Həbib oğlunun katibliyi ilə, iddiaçı «xxxx» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə iddia ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı «xxxx» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı borc tələbi barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh LİMA markalı dəhliz dolabı, Anhel markalı künc divan üçün 290 (iki yüz doxsan) manat ödənilməmiş əsas borc, 29 (iyirmi doqquz) manat cərimə, SAMSUNG markalı saat və qulaqlıq üçün 945,6 manat (doqquz yüz qırx beş manat altmış qəpik) ödənilməmiş əsas borc, 94,4 manat (doxsan dörd manat qırx qəpik) cərimə, İMEİ kodu **********74286 olan Samsung Galaxy A7 markalı telefon üçün 439 manat (dörd yüz otuz doqquz manat) ödənilməmiş əsas borc, 43 manat (qırx üç) manat cərimə, Samsung markalı soyuducu üçün 84 ödənilməmiş əsas borc, 8 manat cərimə, ümumilikdə 1933 manat borc və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, cəmi 1963 manat məbləğində pul vəsaitinin tutularaq iddiaçı «xxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh tərəf iddiaçı «xxxx» MMC ilə bağladığı 20.09.2018-ci il, 14.03.2020-ci il, 21.11.2018-ci il və 04.09.2018-ci il tarixli müqavilələrə əsasən LİMA markalı dəhliz dolabı, Anhel markalı künc divan, SAMSUNG markalı saat və qulaqlıq, Samsung Galaxy A7 markalı telefon, Samsung markalı soyuducu almış, nəticədə 1933 manat borcu yaranmışdır. Belə ki, cavabdeh müqavilə şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 2532 manat (24 ay x 105 manat + 12 manat ilkin ödəniş) olan LİMA markalı dəhliz dolabı, Anhel markalı künc divan, alqı-satı qiyməti 945,6 manat (12 ay x 78,8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan SAMSUNG markalı saat və qulaqlıq, alqı-satqı qiyməti 1225 manat (24 ay x 49 manat + 49 manat ilkin ödəniş) olan Samsung Galaxy A7 markalı telefon, alqı-satqı qiyməti 1550 manat (18 ay x 86 manat + 2 manat ilkin ödəniş) olan Samsung markalı soyuducu üçün ümumilikdə 1933 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.1 və 284-5.2-ci maddələrinə əsasən ona göndərilmiş rəsmi bildirişlə bağlı müəyyən edilmiş qaydada iddiaya qarşı hər hansı əsaslandırılmış yazılı etiraz bildirməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinə təqdim edilmiş sənədlər əsasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə, iş materiallarında olan sübutları tədqiq edərək belə qənaətə gəlir ki, aşağıdakı əsaslara görə iddia əsaslı hesab olunaraq təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 20.09.2018-ci il tarixli müqavilənin və ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, «xxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 20.09.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən «xxxx» MMC Cavabdeh 2532 manat dəyərində LİMA markalı dəhliz dolabı, Anhel markalı künc divanı ilkin ödəniş 12 manat olmaqla, 24 ay müddətinə hər ay 105 manat hissə-hissə ödəniş etmək şərtilə satmışdır. İş materiallarında olan 14.03.2020-ci il tarixli müqavilənin və ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, «xxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 14.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən «xxxx» MMC Cavabdeh 945,6 manat dəyərində SAMSUNG markalı saata və qulaqlığı ilkin ödəniş 0 manat olmaqla, 12 ay müddətinə hər ay 78,8 manat hissə-hissə ödəniş etmək şərtilə satmışdır. İş materiallarında olan 21.11.2018-ci il tarixli müqavilənin və ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, «xxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 21.11.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən «xxxx» MMC Cavabdeh 1225 manat dəyərində Samsung Galaxy A7 markalı telefonu ilkin ödəniş 49 manat olmaqla, 24 ay müddətinə hər ay 49 manat hissə-hissə ödəniş etmək şərtilə satmışdır. İş materiallarında olan 04.09.2018-ci il tarixli müqavilənin və ödəniş cədvəlinin surətindən görünür ki, «xxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 04.09.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən «xxxx» MMC Cavabdeh 1550 manat dəyərində Samsung markalı soyuducunu ilkin ödəniş 2 manat olmaqla, 18 ay müddətinə hər ay 86 manat hissə-hissə ödəniş etmək şərtilə satmışdır. İş materiallarında olan 26.04.2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, 20.09.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 290 manat məbləğində ödənilməmiş əsas borc, 29 manat cərimə olmaqla, cəmi 319 manat; 14.03.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 945,6 manat məbləğində ödənilməmiş əsas borc, 94,4 manat cərimə olmaqla, cəmi 1040 manat; 21.11.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 439 manat məbləğində ödənilməmiş əsas borc, 43 manat cərimə olmaqla, cəmi 482 manat, 04.09.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin 84 manat məbləğində ödənilməmiş əsas borc, 8 manat cərimə olmaqla, cəmi 92 manat, ümumilikdə 1933 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Məhkəmə iş üzrə sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək müəyyən edir ki, «xxxx» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 20.09.2018-ci il, 14.03.2020-ci il, 21.11.2018-ci il və 04.09.2018-ci il tarixli müqavilələr mahiyyət etibarilə əşyanın dəyərinin hissə-hissə ödənilməsini nəzərdə tutan nisyə alqı-satqı müqavilələridir. Ona görə də həmin müqavilələr barədə Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 600, 601-ci maddələri tətbiq olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə alınması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmək şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2 və 600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən, müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən, icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Sadalanan hüquq normalarının tələblərinə əsasən məhkəmə müəyyən edir ki, cavabdeh iddiaçı təşkilatdan müqavilələr üzrə aldığı əşyaların dəyərini hissə-hissə ödəmək və gecikməyə görə cərimə məbləğini ödəmək barədə öhdəliklərin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh müqavilə öhdəliklərini icra etməyərək, iddiaçı təşkilat qarşısında həmin pul öhdəliklərini icra etməmişdir. Buna görə də iddiaçı «xxxx» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin qalan borcu və gecikməyə görə cəriməni tələb etməsi tam əsaslıdır. Məhkəmə iddianın dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və sadalanan hüquq normalarının tələblərini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220, 284-1 - 284-6, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 20.09.2018-ci il, 14.03.2020-ci il, 21.11.2018-ci il və 04.09.2018-ci il tarixli müqavilələr üzrə 1758,6 manat ödənilməmiş əsas borc, 174,4 manat cərimə, ümumilikdə 1933 manat borc və 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 1963 (min doqquz yüz altmış üç) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı «xxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilsin, Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən : Fuad Hüseynov