Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(002)-2544/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(002)-2544/2021 31.08.2021 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədova Gülnar İnqilab qızı, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı alğı-satqı müqaviləsi üzrə borc tələbinə dair ərizəsinə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 19.05.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ Kodu **********53902 olan X1 8 markalı telefon üçün, 272 manat ödənilməmiş hissə, 27 manat cərimə borcu olmaqla, 16.01.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ Kodu **********65759 olan Huawei Y9 Prime markalı telefon, FUJİFİLM instax mini 9, X2 üçün,58 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat cərimə borcu olmaqla, 28.03.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə Lenovo Notebook, Mouse üçün 701 manat ödənilməmiş hissə, 70 manat cərimə borcu olmaqla, 02.02.2020-ci tarixli müqavilə üzrə İMEİ Kodu **********91855 olan X1 8T markalı telefon üçün 333 maant ödənilməmiş hissə, 33 manat cərimə olmaqla ümumilikdə 1499 manat borc, 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 1208 manat Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 19.05.2020-ci il, 16.01.2020-ci il, 28.03.2020-ci il və 02.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ Kodu **********53902 olan X1 8 markalı telefon , İMEİ Kodu **********65759 olan Huawei Y9 Prime markalı telefon, FUJİFİLM instax mini 9, X2 və Lenovo Notebook, Mouse, İMEİ Kodu **********91855 olan X1 8T markalı telefon almış və nəticədə 1499 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 19.05.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 515 manat İMEİ Kodu **********53902 olan X1 8 markalı telefon üçün ümumilikdə, 299 manat olmaqla ondan, 272 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 27 manat cərimə; 16.01.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 839.4 manat İMEİ Kodu **********65759 olan Huawei Y9 Prime markalı telefon, FUJİFİLM instax mini 9, X2 üçün ümumilikdə, 63 manat olmaqla ondan, 58 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 5 manat cərimə, cavabdeh İMEİ Kodu **********65759 olan Huawei Y9 Prime markalı telefonu 21.01.2020-ci il tarixinə qədər istifadə etdikdən sonra məhsul 642.6 manat qimətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 934.8 manat Lenovo Notebook, Mouse üçün ümumilikdə, 771 manat olmaqla ondan, 701 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 70 manat cərimə, 02.02.2020ci il tarixl müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 500.4 manat olan İMEİ Kodu **********91855 olan X1 8T markalı telefon üçün ümumilikdə,366 manat olmaqla ondan,333 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 33 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1425.6 manat təşkil edir. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Qeyd edilən halların nəzərə alınaraq, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, cavabdehə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini, habelə dəlillərini təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması hüququnun izah edilməsi barədə bildiriş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinə təqdim edilmiş sənədlər əsasında kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq, hesab edir ki, iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş 19.05.2020-ci il tarixli, 20289777 nömrəli müqaviləsinin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC (satıcı) ilə Cavabdeh (alıcı) arasında müqavilə bağlanmış və müqaviləyə əsasən satıcı İMEİ Kodu **********53902 olan X1 8 markalı telefonu alıcıya verməyi, alıcı isə onu qəbul edib, avadanlıqların dəyərini satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 19.05.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlinə əsasən, alıcı 9 ay müddətinə, aylıq 54.5 AZN məbləğində ödənişlər etməklə borc məbləğini qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş xəbərdarlıq vərəqəsinin surətindən görünür ki, alıcıya aldığı əşyanın müqavilə dəyərini tam şəkildə ödəməsi tələb olunmuş, ödəmədiyi təqdirdə isə məhkəməyə müraciət olunacağı bildirilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş 16.01.2020-ci il tarixli, 20041799 nömrəli müqaviləsinin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC (satıcı) ilə Cavabdeh (alıcı) arasında müqavilə bağlanmış və müqaviləyə əsasən satıcı İMEİ Kodu **********65759 olan Huawei Y9 Prime markalı telefon, FUJİFİLM instax mini 9, X2 məhsulunu alıcıya verməyi, alıcı isə onu qəbul edib, avadanlıqların dəyərini satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 16.01.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlinə əsasən, alıcı 6 ay müddətinə, aylıq 139.9 AZN məbləğində ödənişlər etməklə borc məbləğini qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 28.03.2020-ci il tarixli, 20206781 nömrəli müqaviləsinin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC (satıcı) ilə Cavabdeh (alıcı) arasında müqavilə bağlanmış və müqaviləyə əsasən satıcı Lenovo Notebook, Mouse məhsulunu alıcıya verməyi, alıcı isə onları qəbul edib, avadanlıqların dəyərini satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 28.03.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlinə əsasən, alıcı 12 ay müddətinə, aylıq 77.9 AZN məbləğində ödənişlər etməklə borc məbləğini qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 02.02.2020-ci il tarixli, 20075482 nömrəli müqaviləsinin surətindən görünür ki, "xxxx" MMC (satıcı) ilə Cavabdeh (alıcı) arasında müqavilə bağlanmış və müqaviləyə əsasən satıcı İMEİ Kodu **********91855 olan X1 8T markalı telefonu alıcıya verməyi, alıcı isə onu qəbul edib, avadanlıqların dəyərini satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 02.02.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlinə əsasən, alıcı 6 ay müddətinə, aylıq 83.4 AZN məbləğində ödənişlər etməklə borc məbləğini qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə olunmuş 10 iyun 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən Cavabdeh 19.05.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə alğı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca ödənilməmiş 272 manat və 27 manat cərimə olmaqla, 16.01.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə alğı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca ödənilməmiş 58 manat və 5 manat cərimə olmaqla, 28.03.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə alğı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca ödənilməmiş 701 manat və 70 manat cərimə olmaqla, 02.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə "xxxx" MMC-yə alğı-satqı müqaviləsi üzrə əsas borca ödənilməmiş 333 manat və 33 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1499 manat məbləğində ödənilməmiş borcu mövcuddur. Göründüyü kimi, tərəflər arasında nisyə alğı-satqı müqavilələrindən əmələ gələn öhdəlik hüquq münasibətləri yaranmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 427.4-cü maddəsinə əsasən ağlabatan müddətdə icra edilməmiş öhdəliyi, eləcə də icra müddəti tələbetmə anı ilə müəyyənləşdirilmiş öhdəliyi borclu kreditorun icra tələbini irəli sürdüyü gündən yeddi gün müddətində icra etməyə borcludur, bu şərtlə ki, bu Məcəllədən, öhdəliyin şərtlərindən, işgüzar adətlərdən və ya öhdəliyin mahiyyətindən icranı başqa müddətdə həyata keçirmək vəzifəsi irəli gəlməsin. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər Mülki Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Məhkəməyə təqdim olunmuş sənədlərlə müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında 19.05.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi bağlanılmış, həmin müqavilənin predmeti İMEİ Kodu **********53902 olan X1 8 markalı telefon çıxış etmişdir. Daha sonra İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında 16.01.2020-ci il tarixli alğı-satqı müqaviləsi bağlanılmış, həmin müqavilənin predmeti İMEİ Kodu **********65759 olan Huawei Y9 Prime markalı telefon, FUJİFİLM instax mini 9, X2 çıxış etmişdir. Daha sonra İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında 28.03.2020-ci üzrə il tarixli alğı-satqı müqaviləsi bağlanılmış, həmin müqavilənin predmeti Lenovo Notebook, Mouse çıxış etmişdir. Daha sonra İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında 02.02.2020-ci üzrə il tarixli alğı-satqı müqaviləsi bağlanılmış, həmin müqavilənin predmeti İMEİ Kodu **********91855 olan X1 8T markalı telefon çıxış etmişdir. Müqavilələrə əsasən iddiaçı qismində çıxış edən satıcı müqavilənin predmeti qismində avadanlığı cavabdehə təhvil verməyi, cavabdeh isə həmin müqavilələrə əsasən hər ay ödəniş cədvəli üzrə ödənişlər etməklə həmin məhsullarınn dəyərini ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Göründüyü kimi iddiaçı müqavilə üzrə öz öhdəliklərini icra edərək, müqavilələrin predmeti olan avadanlığı cavabdehə təhvil vermiş, cavabdeh isə müqavilə üzrə müəyyən olunmuş şərtlər daxilində avadanlıqları əldə etməsinə, həmin malların dəyərini hissə-hissə ödəməsinə dair öhdəlik götürməsinə baxmayaraq, həmin malın dəyərini ödəməkdən yayınmışdır. Hazırda cavabdeh alğısatqı müqaviləsi üzrə alınmış avadanlıq üçün müəyyən olunmuş ödəniş cədvəlinə uyğun ödəməli olduğu borc və müqaviləyə əsasən ona hesablanmış cərimə borcunu iddiaçıya ödəməkdən yayınmışdır. Ona görə də, iddiaçı belə bir tələb irəli sürməkdə haqlı olmuşdur. Həmçinin, məhkəmə iddia tələbinin borca görə hesablanmış cərimə borcunun məbləğinə münasibətdə hesab edir ki, tərəflər arasında qarşılıqlı razılıq əsasında bağlanılmış müqavilələrin şərtlərinə əsasən hesablanmış cərimə borcunun məbləği indiyədək ödənilməyən əsas borcun məbləğinə mütənasib olmaqla, ədalətli olmuşdur. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi cərimə borcunun tutulması hissəsində də təmin olunmalıdır. İddiaçı həmçinin məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmiş və həmin məbləği də cavabdehdən tutulmasını tələb edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Bu halda, məhkəmə hesab edir ki, mülki prosessual qanunvericiliyin tələbinə əsasən hazırkı iddianın qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçı tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Beləliklə, məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək, təqdim edilmiş sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyindən, habelə iddiaçının tələbi aşkar və əsaslandırılmış olduğundan hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh 19.05.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 272 manat əsas borc, 27 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 299 manat borc,16.01.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 58 manat əsas borc və 5 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 63 manat borc, 28.03.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 701 manat əsas borc, 70 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 771 manat borc, 02.02.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 333 manat əsas borc, 33 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 366 manat borc olmaqla, ümumilikdə 1499 manat məbləğində borc və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 119, 284-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 19.05.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 272 manat əsas borc, 27 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 299 manat borc,16.01.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 58 manat əsas borc və 5 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 63 manat borc, 28.03.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 701 manat əsas borc, 70 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 771 manat borc, 02.02.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə yaranmış 333 manat əsas borc, 33 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 366 manat borc olmaqla, ümumilikdə 1499 manat məbləğində borc və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamənin tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Gülnar Əhmədova