Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(002)-3153/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(002)-3153/2023 30.10.2023 BAKI ŞƏHƏRİ QARADAĞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədov Kamran Bağır oğlunun sədrliyi, İmanov Tural Arif oğlunun katibliyi, İddiaçı, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ : İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, xx.xx.2012-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2015-ci il təvüllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün müəyyən edilmiş alimentin miqdarının artırılaraq Cavabdeh hər ay, hər uşağa görə 250 manat olmaqla, cəm iki uşağa görə 500 manat sabit pul məbləğində alimentin tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə xx.xx.2011-ci il tarixdə rəsmi nikaha daxil olmuşlar. Birgə nikahdan 25 iyul 2012-ci il təvəllüdlü X4 və 17 aprel 2015-ci il təvəllüdlü X2 adlı övladları doğulmuşdur. Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin 16 may 2021-ci il tarixli, 2(002)-1444/2021 nömrəli qətnaməsi ilə cavabdehlə aralarında olan nikahın pozulması, birgə nikahdan olan övladlarının onun yanında qalması, övladlarının saxlanılması üçün Cavabdeh hər ay 150 manat sabit pul məbləğində alimentin onun xeyrinə tutulması qət edilmişdir. Hazırda övladları onunla birgə yaşayır. Cavabdehdən məhkəmə qətnaməsi ilə tutulan alimentin məbləği az olduğundan, övladlarının ehtiyaclarını təkbaşına ödəməkdə çətinlik çəkir. Uşaqlar böyüdükcə onların tələbatları da artır. Hər ay uşaqların saxlanılmasına 700 manatdan artıq pul xərcləyir. Hesab edir ki, Cavabdeh birgə nikahdan olan övladlarının saxlanılması üçün məhkəmə tərəfindən tutulması qət edilmiş aliment məbləği artırılaraq hər ay hər uşaq üçün 250 manat müəyyən edilməlidir. İddiaçı məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Cavabdeh iddianı qəbul etmədi və izahatında bildirdi ki, hal-haqırda onun rəsmi iş yeri yoxdur, əvvəlki aliment məbləğini də çox çətinliklə ödəyir. Ona görə də iddianın təmin edilməməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi aşağıdakılara əsasən qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan Bakı 6 saylı Mediasiya Təşkilatı tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, MŞB/6/2023-0151 nömrəli “İlkin medeiasiya sessiyasında sonra prosesin davam etdirilə bilməməsi barədə” arayışdan görünür ki, İddiaçı Şıxmurad qızı və Cavabdeh məcburi mediasiya mərhələsindən keçmiş və 50 manat məbləğində mediasiya xərci ödəmişdir. Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 2(002)-1444/2021 saylı qətnaməsi ilə İddiaçı Şıxmurad qızının Cavabdeh qarşı nikahın pozulması, uşaqların ananın yanında qalması və aliment tələbinə dair iddiası təmin edilərək, Qaradağ Rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən İddiaçı Şıxmurad qızı ilə Cavabdeh arasında 22 yanvar 2011ci il tarixdə 55 saylı akt qeydi ilə icra edilmiş nikahın pozulması, birgə nikahdan olan 25 iyul 2012-ci il təvəllüdlü X3 və 17 aprel 2015-ci il təvəllüdlü X1 İddiaçı Şıxmurad qızının yanında qalması, həmin uşaqların yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün xx.xx.2021-ci il tarixdən başlayaraq, Cavabdeh hər ay hər bir uşağa görə 150 manat olmaqla, ümumilikdə iki uşağa görə 300 manat sabit pul məbləğində alimentin tutularaq, İddiaçı Şıxmurad qızına ödənilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 82.3-cü maddəsinə əsasən bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosedsində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir. Tərəflərin birgə nikahda olmaları, onların bu nikahdan iki övladının doğulması, tərəflərin ailə münasibətləri baş tutmadığından məhkəmə qətnaməsinə əsasən ayrılmaları və uşaqların saxlanılması üçün cavabdehdən iddiaçının xeyrinə alimentin tutulmasına dair hallar aşkar olmaqla, həmin faktların yenidən mübahisəlndirilməsinə və dsübut edilməsinə yol verilmir. Məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin (bundan sonra – Ailə Məcəlləsi) 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də AM-nin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər və ya aliment ödəməli olan şəxsi tərəflərin diqqətəlayiq başqa maraqlarını da nəzərə almaqla aliment ödəməkdən azad edə bilər. “Azərbaycan Respublikasında 2023-cü il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən 2023-cü il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 220 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, ölkə üzrə yaşayış minimumunun uşaqlar üçün 220 manat olduğu halda, cavabdehin hazırda ödədiyi aliment günbəgün böyüyən və tələbatları daim artan uşaqların məqbul səviyyədə saxlanılması üçün kifayət deyildir. Uşaqların sağlam böyüməsinə, normal qidalanmasına, geyim və sair tələbatlarının ödənilməsinə imkan vermir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Respublikada qəbul olunmuş minimum əmək haqqı və sosial təminatlarla bağlı digər meyyarlar nəzərə alınmaqla, iddia qismən təmin edilməli, xx.xx.2012-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2015-ci il təvüllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 2(002)-1444/2021 saylı qətnaməsi ilə tutulan alimentin miqdarı dəyişdirilərək, həmin uşaqların yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün Cavabdeh İddiaçı xeyrinə hər ay hər bir uşağa görə 200 manat, iki uşağa görə 400 manat sabit pul məbləğində aliment və ödənilmiş 50 manat məbləğində mediasiya xərcinin 25 manatı cavabdehə aid edilərək ondan iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. İddia qalan hissədə təmin edilə bilməz. Belə ki, iddaçı cavabdehin daha artıq gəlirə malik olması barədə sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Məhkəmə həmçinin hesab edir ki, alimentlə bağlı iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq 68 manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq, dövlət büdcəsinə köçürülməlidir. “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 28 mart 2016cı il tarixli, № 8-2/2016 saylı Qərarına əsasən, məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarı dəyişdirilərkən (artırılarkən və ya azaldılarkən) və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilərkən bu barədə məhkəmə qətnaməsinin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən miqdarı dəyişdirilmiş alimentin tutulması hesablanır və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının tələbi müəyyən olunmuş alimentin miqdarının dəyişdirilməsi (artırılması) ilə bağlı olduğundan, dəyişdirilmiş məbləğdə aliment qətnamə qanuni qüvvəsini aldığı vaxtdan hesablanmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 112.1.3-cü, 119.2-ci, 216-220-ci, 358-ci və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. xx.xx.2012-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2015-ci il təvüllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 2(002)-1444/2021 saylı qətnaməsi ilə tutulan alimentin miqdarı dəyişdirilərək, həmin uşaqların yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün Cavabdeh İddiaçı xeyrinə hər ay hər bir uşağa görə 200 manat, iki uşağa görə 400 manat sabit pul məbləğində aliment və ödənilmiş 50 manat məbləğində mediasiya xərcinin 25 manatı tutulsun. Alimentin tutulmasının əvvəli bu qətnamənin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən hesablanması aparılsın. İş üzrə ödənilməli olan 68 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməklə, Cavabdeh alınaraq, dövlət büdcəsinə köçürülsün. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətinə Bakı şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Kamran Əsədov