Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(003)-2814/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(003)-2814/2021 17.07.2021 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Emin İlham oğlu, iddiaçı BOKT "xxxx" QSC-nin Cavabdeh qızına qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında “pul” tələbinə dair ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, müəyyən e t d i: İddiaçı BOKT "xxxx" QSC-nin Cavabdeh qızına qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdrilmiş icraat qaydasında “pul” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, iddiaçı BOKT "xxxx" QSC ilə cavabdeh arasında bağlanmış 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 12 ay müddətinə 262,0 manat və 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043- EMB-0984-19 kredit müqaviləsinə əsasən 12 ay müddətinə 1393,0 manat cavabdehə istehlak məqsədləri üçün kredit verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 2.1.1-ci maddəsinə əsasən “Borclanan” müqaviləyə və onun əlavələrinə uyğun olaraq ödəmədikdə və ya vaxtında ödəmədikdə “Borcveren” kreditin vaxtınnan əvvəl və tam şəkildə ödənilməsini tələb edə bilər. Həmin müqavilənin 2.4.5-ci maddəsinə əsasən kredit məbləğinin qaytarılması müqaviləyə uyğun olaraq aparılmadıqda və ya ödənilmədikdə “Borclanan” özünün şəxsi əmlakı hesabına ödənilməsini təmin etməlidir. Lakin cavabdeh müqavilənin şərtini pozaraq dövri olaraq ödəməli olduğu kreditinin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımı qaydada icra etməmişdir. Nəticədə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə 01 iyun 2021-ci il tarixinə BOKT "xxxx" QSC–yə 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 110,0 manat əsas borc, 13,4 manat faiz borcu, 16,5 manat cərimə; 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043- EMB-0984-19 kredit müqaviləsinə əsasən 574,0 əsas borc, 0,0 manat faiz, 0,0 manat cərimə olmaqla, cəmi 713,9 manat borcu yaranmışdır. Tərəflər arasında yaranmış mübahisənin məhkəmədən kənar qaydada həll edilməsi barədə danışıqlar aparılmış, cavabdehə 24 noyabr 2020-ci il tarixli 12910/20 saylı və 24 noyabr 2020-ci il tarixli 12909/20 saylı xəbərdarlıq məktubları göndərilmiş lakin bu danışıqlar (pretenziya qaydasında həll olunma) heç bir fayda verməmiş və kreditor BOKT "xxxx" QSC öz tələbinin məhkəmə yolu ilə həll edilməsi üçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüququndan istifadə etmək qərarına gəlmişdir. Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alaraq Cavabdeh qızından iddiaçı BOKT "xxxx" QSC-nin xeyrinə 684,0 manat əsas borc, 13,4 manat faiz və 16,5 manat cərimə olmaqla 713,9 manat borcu və ödənilmiş 30,40 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, hazırki iş üzrə cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilmişdir. Lakin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müddətdə cavabdeh tərəfindən məhkəməyə iddiaçının tələbinə dair etiraz daxil olmamışdır. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə, ərizəni və işə əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirib belə hesab edir ki, kiçik mübahisələr üzrə iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan BOKT "xxxx" QSC ilə Cavabdeh qızı arasında bağlanmış 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən borcluya 12 ay müddətinə illik 32% ödəmək şərtilə 262,0 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 05 noyabr 2019-cu il tarixdən 05 oktyabr 2020-ci il tarixədək BOKT "xxxx" QSC-yə hər ay 26,0 manat (sonuncu ay 23,36 manat) ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 01 iyun 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh qızının banka 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 110,0 manat əsas borc, 13,4 manat faiz borcu və 16,5 manat cərimə borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan BOKT "xxxx" QSC tərəfindən Cavabdeh qızına ünvanlanmış 12910/20 saylı bildirişdən görünür ki, cavabdehə borc barədə xəbərdar edilmiş və borcun ödənilməsi tələb olunmuş, əks təqdirdə 5 iş günü müddətində borc məbləğinin borcludan tutulması üçün məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. iş materiallarında olan BOKT "xxxx" QSC ilə Cavabdeh qızı arasında bağlanmış 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0984-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən borcluya 12 ay müddətinə 1393,0 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0984-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 05 noyabr 2019-cu il tarixdən 05 oktyabr 2020-ci il tarixədək BOKT "xxxx" QSC-yə hər ay 116,0 manat (sonuncu ay 117,0 manat) ödəməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 01 iyun 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh qızının banka 05 oktyabr 2019-cu il tarixli 043-EMB-0984-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 574,0 manat əsas borc, 0,0 manat faiz borcu və 0,0 manat cərimə borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan BOKT "xxxx" QSC tərəfindən Cavabdeh qızına ünvanlanmış 12909/20 saylı bildirişdən görünür ki, cavabdehə borc barədə xəbərdar edilmiş və borcun ödənilməsi tələb olunmuş, əks təqdirdə 5 iş günü müddətində borc məbləğinin borcludan tutulması üçün məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş şəxsiyyət vəsiqəsinin sürətindən görnür ki, Cavabdeh ünvan 1 ünvanında qeydiyyatdadır. İş materiallarına əlavə olunmuş qəbzdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən 30,0 manat dövlət rüsumu və 0,40 manat xidmət haqqı ödənilmişdir. Tədqiq edilmiş iş materialları ilə müəyyən edildi ki, Cavabdeh qızı ilə BOKT "xxxx" QSC arasında bağlanmış 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 12 ay müddətinə, illik 32 faiz ödəmək şərti ilə 262,0 manat və 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043-EMB-0984-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən isə 12 ay müddətinə, 1393,0 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş üzrə iddiaçı BOKT "xxxx" QSC qeyd olunan müqavilələrə əsasən üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirmiş, lakin iş üzrə cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilənin və mülki qanunvericiliyin şərtlərini pozmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Həmin Məcəllənin 385-ci maddəsinə əsasən, Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 428.4-cü maddəsinin tələbindən görünür ki, öhdəliyin icrası üçün borclunun xeyrinə hər hansı müddət təyin edildikdə, əgər borclu ödəniş qabiliyyətini itirərsə və ya şərtləşdirilmiş təminatı azaldarsa, yaxud ümumiyyətlə, belə təminat verilə bilməzsə, kreditor dərhal icranı tələb edə bilər. Beləliklə, işin müəyyən edilən hallarına əsasən cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərini lazımınca yerinə yetirməmiş, nəticədə isə iddiaçı müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olmuşdur. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.1-ci madəsinə əsasən, məhkəməyə verilən iddia ərizələrindən iddia qiyməti 500 manatdan çox olduqda 30,0 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin qeyd olunan maddəsinin tələbini nəzərə alaraq hesab edir ki, 30 manat məbləğində dövlət rüsumu və 0,40 manat xidmət haqqı cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Beləliklə, məhkəmə, yuxarıda göstərilənləri ümumiləşdirərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, iddiaçı BOKT "xxxx" QSC-nin xeyrinə Cavabdeh 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 110,0 manat əsas borc, 13,40 manat faiz borcu, 16,50 manat cərimə borcu, 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043-EMB-0984- 19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 574,0 manat əsas borc, ödənilmiş 30,0 manat dövlət rüsumu və 0,40 manat xidmət haqqı olmaqla, cəmi 744,30 manat məbləğində pul vəsaiti tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia tələbi təmin edilsin. İddiaçı BOKT "xxxx" QSC-nin xeyrinə Cavabdeh qızından 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043-EMB-0983-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 110,0 manat əsas borc, 13,40 manat faiz borcu, 16,50 manat cərimə borcu, 05 oktyabr 2019-cu il tarixli, 043-EMB-0984- 19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 574,0 manat əsas borc, ödənilmiş 30,0 manat dövlət rüsumu və 0,40 manat xidmət haqqı olmaqla, cəmi 744,30 (yeddi yüz qırx dörd manat, otuz qəpik) manat məbləğində pul vəsaiti tutulsun. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Emin Məmmədli