Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(003)-546/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(003)-546/2021 12.03.2021 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tağıyev Zaur Müzəffər oğlunun sədrliyi, Mustafayev Ceyhun Mustafa oölunun katibliyi, İddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın iştirakı ilə İddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğluna qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğluna qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Xəzər Rayon Məhkəməsinin 15 noyabr 2013-cü il tarixli, 2(003)-1793/2013 saylı qətnaməsi ilə tutulması müəyyən edilmiş alimentin miqdarı dəyişdirilməsi və Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan 22 fevral 2012-ci 1 təvəllüdlü Əkbərov Ulvi Vüsal oğlunun saxlanması üçün hər ay 170 (bir yüz yetmiş) manat sabit pul məbləğində alimentin tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)- 1791/2013 saylı, 15.11.2013-cü il tarixli qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilərək, iddiaçı Əkbərova Uliviya Tahırovna ilə Əkbərov Vüsal Urşan oğlu arasında Bakı şəhəri Sabunçu rayonu Qeydiyyat Şöbəsində 09.04.2011-ci il tarixli, 376 saylı akt qeydi ilə bağlanmış nikah qeydiyyatı pozulmuş hesab edilmiş, 22.02.2012-ci il təvəllüdlü Əkbərov Ülvi Vüsal oğlu anası Əkbərova Uliviya Tahirovnanın yanında saxlanılması, Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan 03.07.2013-cü il tarixdən başlayaraq Əkbərova Uliviya Tahirovnanın xeyrinə 22.02.2012-ci il təvəllüdlü Əkbərov Ülvi Vüsal oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay 93 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması qət edilmişdir. Uşaq dünyaya gəldiyi gündən bu günə qədər çətin də olsa uşağın bütün maddi ehtiyacları onun üzərinə düşüb. Hazırda uşağın saxlanmasında çətinlik çəkir, cavabdeh isə uşaqla maraqlanmır və onun saxlanması üçün ona köməklik göstərmir, baxmayaraq ki artıq qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi vardır. Məhkəmə iclasında iddiaçı iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Cavabdehə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını nəzərdən keçirib, hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. İş materiallarında olan Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 15.11.2013-cü tarixli 2(003)-1791/2013 saylı qətnaməsinin surətindən görünür ki, iddiaçı Əkbərova Uliviya Tahırovna ilə Əkbərov Vüsal Urşan oğlu arasında Bakı şəhəri Sabunçu rayonu Qeydiyyat Şöbəsində 09.04.2011-ci il tarixli, 376 saylı akt qeydi ilə bağlanmış nikah qeydiyyatı pozulması, 22.02.2012-ci il təvəllüdlü Əkbərov Ülvi Vüsal oğlu anası Əkbərova Uliviya Tahirovnanın yanında saxlanılması, Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan 03.07.2013-cü il tarixdən başlayaraq Əkbərova Uliviya Tahirovnanın xeyrinə 22.02.2012-ci il təvəllüdlü Əkbərov Ülvi Vüsal oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay 93 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması qət edilmişdir. Beləliklə, hazırki iddia tələbi əvvəllər məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş alimentin miqdarının dəyişdirilməsinə (artırılmasına) dairdir. Alimentin miqdarının dəyişdirilməsinin həlli qaydası Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsi ilə tənzimlənir. Həmin maddəyə görə aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər və ya aliment ödəməli olan şəxsi tərəflərin diqqətəlayiq başqa maraqlarını da nəzərə almaqla aliment ödəməkdən azad edə bilər. Beləliklə, qanunverici prinsip etibarı ilə məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra onun miqdarının dəyişdirilməsinin (artırılmasını və ya azaldılması) və ya aliment ödəməkdən ümumiyyətlə azad edilmənin mümkünlüyünü nəzərdə tutur. Lakin bunun ən əsas şərti məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olduğunun sübuta yetirilməsidir. Hazırki mübahisə üzrə iddiaçı müəyyən olunmuş alimentin miqdarının artırılmasını əvvəllər müəyyən olunmuş aliment məbləğinin uşağın saxlanılmasının təminatı üçün kifayət etmədiyinə əsaslanmaqla tələb edir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı alimentin miqdarının artırılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Belə ki, onun aldığı aliment məbləğinin müəyyən olunduğu tarixdən bugünədək həyat standartları və istehlak qiymətləri və.s dəyişmişdir. Həmçinin, uşaq böyümkdə davam etməklə onun müvafiq olaraq tələbatları da artmışdır. Bütün bunlar iddiaçının maddi vəziyyətində yaranmış dəyişiklik kimi qəbul edilməlidir. Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, “Azərbaycan Respublikasında 2020-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa görə 2020-ci il üçün yaşayış minimumu uşaqlar üçün 170 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. “Uşaq hüquqları haqqında” Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən isə uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Beləliklə, qanunvericiliyin sadalanan müddəaları alimentin məbləğinin müəyyənləşdirilməsi zamanı əsas meyar kimi uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanmasını müəyyən etmişdir. Lakin bu zaman tərəflərin maddi və ailə vəziyyətləri, eləcə də hər bir konkret hal üzrə müəyyən olunmuş digər diqqətəlayiq hallar da nəzərə alınmalıdır. Ölkə üzrə uşaqlar üçün müəyyən olunmuş yaşayış minimumu isə özlüyündə müəyyən meyar kimi çıxış etsə də, minimum təminat səviyyəsini nəzərdə tutur. Qeyd edilənləri nəzərə almaqla məhkəmə hesab edir ki, Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 15.11.2013-cü tarixli 2(003)-1791/2013 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş aliment məbləği göstərilən halların məcmusu, eləcə də dəyişən şərait və istehlak qiymətlərinin mövcud vəziyyəti, uşağın böyüdükcə artan tələbatları nəzərə alınmaqla 170 manatadək artırılmalıdır. Alimentin tutulma müddəti ilə bağlı məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi əsasında aliment tutulduğundan, alimentin tutulma müddəti Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi tarixdən, yəni mövcud iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi vaxtdan deyil, mövcud məhkəmə qətnaməsinin qanuni qüvvəsini aldığı vaxtdan başlanmalıdır. Bundan başqa, “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərindən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” Ali Məhkəmənin Plenumunun 28 mart 2016-cı il tarixli 8-2 №-li Qərarının 8.14-cü bəndində də qeyd olunmuşdur ki, məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarı dəyişdirilərkən (artırılarkən və ya azaldılarkən) və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilərkən bu barədə məhkəmə qətnaməsinin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən miqdarı dəyişdirilmiş alimentin tutulması hesablanır və ya şəxs alimenti ödəməkdən azad edilir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməklə Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 15.11.2013-cü tarixli 2(003)-1791/2013 saylı qətnaməsi əsasında cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan iddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın xeyrinə tutulan alimentin miqdarı artırılaraq hazırkı qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən başlayaraq 22.02.2012-ci il təvəllüdlü Əkbərov Ülvi Vüsal oğlunun yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan iddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın xeyrinə hər ay 170 manat sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. «Dövlət rüsumu haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.2-ci maddəsinin tələbinə görə, iddia qiyməti 500 manatdan çox olduqda, 30 manat dövlət rüsumu ödənilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.3-cü maddəsinin tələbinə görə iddianın qiyməti aliment alınması haqqındakı iddialarda bir il ərzində ödəmənin məcmusu ilə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 124.1-ci maddəsinə əsasən, işə baxılması ilə əlaqədar məhkəmənin çəkdiyi xərclər və iddiaçının ödəməkdən azad edildiyi dövlət rüsumu, iddia tələblərinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət mədaxilinə cavabdehdən alınır. Məhkəmə cavabdehdən dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, hazırki iddia tələbi üzrə əvvəki qətnamə ilə müəyyən edilmiş alimentin miqdarı 77 manat miqdarında artırıldığından və həmin məbləğlə bir il ərzində ödəmənin məcmusu 946 manat (77x12=946) müəyyən edildilməklə iddianın qiyməti 500 manatdan çox olduduğundan cavabdehdən dövlət mədaxilinə 30 manat məbləğində dövlət rüsumu alınmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 15.11.2013-cü tarixli 2(003)-1791/2013 saylı qətnaməsi əsasında cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan iddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın xeyrinə tutulan alimentin miqdarı artırılsın. Hazırkı qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən başlayaraq 22.02.2012-ci il təvəllüdlü Əkbərov Ülvi Vüsal oğlunun yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan iddiaçı Həsənova Üliviya Tahirovnanın xeyrinə hər ay 170 (bir yüz yetmiş) manat sabit pul məbləğində aliment tutulsun. Cavabdeh Əkbərov Vüsal Urşan oğlundan 30 (otuz) manat dövlət rüsumu alınaraq Azərbaycan Respublikasının Dövlət Büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Zaur Tağıyev