Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(004)-1581/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(004)-1581/2022 31.03.2022 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Ayaz Süleyman oğlunun sədrliyi, Məmmədova Ayşən Müşfiq qızının katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı “borc tələbinə dair” iddia ərizəsi üzrə mülki işə Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəmə binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh Kamal oğlun aqarşı “Borc tələbinə dair” iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 11.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 13.000 (on üç min) ABŞ dolları və 13.08.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 12.000 (on iki min) ABŞ dolları ümumilikdə 25.000 (iyirmi beş min) ABŞ dolları (Azərbaycan Respublikası günün məzənnəsinə uyğun olaraq) məbləğidə pulun və ödənilmiş 218 (iki yüz on səkkiz) manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə 11.03.2021-ci il tarixdə 14 saylı Notariat Kontorunda müqavilə bağlayaraq, 13.000 (on üç min) ABŞ dollarını 15.03.2021-ci il tarixdə qaytarmağını üzərinə öhdəlik kimi götürmüşdü. Lakin cavabdeh hazırki vaxtadək üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirmir. Həmçinin Cavabdeh onunla 13.08.2021-ci il tarixdə 14 saylı Notariat Kontorunda borc müqaviləsi bağlayaraq, 12.000 (on iki min) ABŞ dolları məbləğində pulu ondan alaraq həmin məbləğin 25.08.2021-ci il tarixində qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdü. Lakin cavabdeh hər iki müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəliyi icra etməmişdir. İddiaçı Musaməddin oğlu 27.03.2022-ci il tarixli ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, məhkəmə iclasında üzürlü səbəbdən iştirak edə bilməyəcəyini, iddia tələbini müdafiə edərək təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilən cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq, məhkəmə baxışı zamanı tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 13.08.2020-ci il tarixdə 14 saylı Notariat Kontorunda bağlanılmış Kredit müqaviləsinə əsasən borc alana 25.08.2020-ci il tarixinədək qaytarılması şərtilə 20400 manat (iyirmi min dörd yüz manat) günün məzənnəsinə uyğun dollar ekvivalenti ilə 12.000 (on iki min) ABŞ dolları məbləğində borc pul verilmişdir. İş materiallarında olan 11.03.2021-ci il tarixdə 14 saylı Notariat Kontorunda bağlanılmış Kredit müqaviləsinə əsasən borc alana 15.03.2021-ci il tarixinədək qaytarılması şərtilə 22100 manat (iyirmi iki min yüz manat) günün məzənnəsinə uyğun dollar ekvivalenti ilə 13.000 (on üç min) ABŞ dolları məbləğində borc pul verilmişdir. İş materiallarında olan 01.12.2021-ci il tarixli Xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, Cavabdeh 13.08.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə öhdəliyin cavabdeh tərəfindən 10.12.2021ci il tarixə kimi yerinə yetirilməsini bildirmişdir. İş materiallarında olan 27.12.2021-ci il tarixli Xəbərdarlıq məktubuindan görünür ki, Cavabdeh götürdüyü öhdəliyi 05 yanvar 2021-ci il tarixə kimi yerinə yetirilməsi bildirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Həmçinin, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 30.07.2008-ci il tarixli “M.Bağırovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 04 may 2007-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Qərarında göstərilmişdir ki, subyektiv hüquq üç elementin məcmusu kimi qiymətləndirilə bilər: öz hərəkətlərinə hüquqi ixtiyar; başqa (borclu) şəxslərdən tələb etmək hüququ; müdafiə hüququ. Subyektiv hüququn ikinci və üçüncü elementləri birinci elementin mövcudluğu ilə bağlıdır. Birinci element isə bəzən yalnız qanunla müəyyən olunmuş qaydaya riayət edilməklə yaranır. Belə qaydalara riayət edilmədən subyektiv hüququn digər elementlərinin, yəni başqa şəxslərdən tələb etmək hüququnun və müdafiə hüququnun yaranmasından, eləcə də həyata keçirilməsindən söhbət gedə bilməz.” X1 Məhkəməsi izah etmişdir ki, mülki prosessual qanunvericilikdə də çəkişmə prinsipinin mövcudluğu hər bir tərəfə öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etmək vəzifəsini qoyur. Sübutetmə vəzifəsinin tərəflər arasında bölüşdürülməsinin ümumi qaydalarını Mülki Prosessual Məcəllənin 77.1 -ci maddəsi müəyyən edir. Bu qaydalar onu ifadə edir ki, işdə iştirak edən hər bir şəxs istinad etdiyi halların mövcudluğunu və doğruluğunu yalnız özü sübut etməlidir və heç kəs, o cümlədən məhkəmə onu bu vəzifədən azad edə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə isə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 218.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq o, iddia tələblərinin hədlərindən kənara çıxmadan işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarmalıdır. Həmin Məcəllənin 220.5-ci maddəsinə əsasən qətnamənin nəticə hissəsində iddianın tam və ya qismən təmin edilməsi və ya rədd edilməsi haqqında məhkəmənin hansı nəticəyə gəldiyi, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, qətnamədən şikayət vermə müddəti və qaydası göstərilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2, 77.1, 88, 216-220, və Mülki Məcəllənin 739-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin Cavabdeh 25.000 (iyirmi beş min) ABŞ dolları məbləğində pul (ödəniş günü Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının rəsmi məzənnəsinə uyğun olaraq manatla) tutularaq, İddiaçı ödənilsin İddia tələbi təmin edildiyi üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 218 (iki yüz on səkkiz) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq İddiaçı ödənilsin. Qətnamədən tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Ayaz Məmmədov