Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qiyabi qətnamə — İş №2(005)-2469/2020

Azərbaycan Respublikası adından QİYABİ QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(005)-2469/2020 29.10.2020 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ədilova Solmaz İmran qızının sədrliyi, İmaməliyev Hüseyn Qeyrət oğlunun katibliyi, İddiaçı nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh X10-a qarşı “vurulmuş zərərin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə baxışı iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdeh X10-a qarşı “vurulmuş zərərin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 4579 ABŞ dolları maddi ziyanın və 30 manat rüsumun tutularaq ididaçıya verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Azərbaycan Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidmətinin xx.xx.2020-ci il tarixli ******* saylı iş icazəsi əsasında ünvan 1 ünvanda təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyət göstərən İddiaçındə müəllim vəzifəsində işləyən Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X2 bağlanmış əmək müqaviləsi üzrə götürdüyü öhtəliklərin icrasını lazımi qaydada yerinə yetirməmiş,daxili intizam qaydalarını kobud şəkildə pozaraq öhdəsində olan inventar və malmaterialları təhvil vermədən özbaşına işdən çıxaraq getmiş və ölkəni tərk etmişdir. Belə ki, X11 ölkədə Coronavirus xəstəliyinin yayılmasının qarşısının alınması üçün prollaktik və karantin tədbirlərin həyata keçirildiyi bir vaxtda, məktəbdə “ Elektron məktəb “ proqramı üzrə “online" formada tədrisin təşkilinə qeyri ciddi münasibət bəsləyərək, tədris prosesinin təşkilini təmin etməmişdir. Bunun nəticəsində keçən müddət ərzində məktəbdə tədris prosesinin təşkili, “online" formada tədrisin aparılmasında və şagirdlərin tədrisə cəlb olunmalarında müəyyən problemlər yaranmışdır. Yaradılmış təhvil təslim komissiyası tərəfindən aparılmış araşdırma zamanı müəyyən olunmuşdur ki, Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X8 öhdəsində olan inventar və malmaterialdan 4579 / dörd min beş yüz yetmiş doqquz / ABŞ dolları dəyərində çatışmamazlıq vardır. Bununla əlaqədar olaraq xx.xx.2020 il tarixli müvafiq qaydada akt tərtib edilmiş və komissiya üzvləri tərəfindən imzalanaraq təsdiq edilmişdir. Keçəri müddət ərzində dəfələrlə tələbedilməsinə baxmayaraq X11 öhdəsində olan əmlak və inventarların qaytarılmasını təmin etməmiş və bu haqda izahat verməmişdir. Bunun nəticəsində “BSB" X5 məktəbinə xeyli miqdarda ziyan dəymişdirOdur ki, işçi Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X11 tərəfindən müqavilə öhdəlikləri pozulmuş və icrası təmin edilməmişdir. Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X11 əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin icrasını təmin etməciyinə, daxili nizam intizam qaydalarını kobud şəkildə pozduğuna və əmək funksiyasını lazımi qaydada yerinə yetirmədiyinə görə onunla bağlanmış əmək müqaviləsinə xx.xx.2020-ci il tarixli 323a/M saylı əmrlə Azərbaycan Respublikası ƏM-nin 70-ci maddəsinin bəndinə əsasən xitam verilmişdir.Ona görə də Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X11 vurduğu zərərə görə 4579 / dörd min beş yüz yetmiş doqquz / ABŞ dolları maddi ziyanın alınaraq İddiaçı xeyrinə verilməsinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. İddiaçı nümayəndəsi X3iddia tələbini müdafiə edərək, iddia ərizəsi ilə eyni məzmunlu izahat verib, iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə cavabdeh lazımi qaydada xəbərdar edilməsi üçün məhkəmə bildirişləri göndərilmiş, lakin cavabdeh məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 147-ci maddəsinə əsasən cavabdehin faktiki olduğu yer məlum olmadıqda, məhkəmə cavabdehin məlum olan axırıncı yaşayış yeri üzrə yerli özünüidarə orqanının, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının və ya cavabdehin məlum olan axırıncı iş yeri üzrə müdiriyyətin məhkəmə bildirişini aldığını təsdiq edən qeyd yazılmış məhkəmə bildirişi məhkəməyə daxil olduqdan sonra işə baxmağa başlayır. Bu halda məhkəmə sənədləri rəsmi qaydada verilmiş hesab olunur. İddiaçı ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək iddiaya qiyabi icraat qaydasında baxılmasına etiraz etmədiyini bildirmişdir. Məhkəmə işdə cavabdehə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 147-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sənədlərinin rəsmən verilmiş hesab olunduğunu, iddiaçının işə qiyabi icraatda baxılmasına yazılı razılığının olmasını nəzərə alaraq işə qiyabi icraatda baxılması barədə qərardad qəbul etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, təqdim edilən sübutları tədqiq edib, sübutların məcmusunda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş: xx.xx.2020-ci il tarixli ******* nömrəli iş icazəsinin surətindən görünür ki, Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X10 İddiaçındə müəllim vəzifəsində işləmək üçün xx.xx.2021-ci il tarixə kimi icazə verilmişdir. xx.xx.2018-ci il tarixli əmək müqaviləsinin surətinə əsasən işçi X10 İddiaçındə ibtidai sinif müəllimi vəzifəsinə işə qəbul edilmişdir. xx.xx.2020-ci il tarixli akta əsasən BSB” X4 məktəbində müəllim vəzifəsində işləmiş Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X10 xx.xx.2020-ci il tarixdə məktəbə məlumat vermədən çıxıb getmiş və ölkəni tərk etmişdir. Yoxlama zamanı onun öhdəsində olan adları akta adları qeyd olunmuş çatışmayan mal-material, əmlak və inventar müəyyən olundu. Ümumi məbləğ 4579,12 ABŞ dolları təşkil edir. Beləliklə, məhkəmə baxışı zamanı müəyyən edilmişdir ki, Birləşmiş Krallıq vətəndaşı X10 İddiaçındə müəllim vəzifəsində işləmiş, xx.xx.2020-ci il tarixdə məktəbə məlumat vermədən çıxıb getmiş və ölkəni tərk etmişdir. Yoxlama zamanı onun öhdəsində olan adları aktda qeyd olunmuş çatışmayan mal-material, əmlak və inventar müəyyən olundu. Ümumi məbləğ 4579,12 ABŞ dolları təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 21.1-ci maddəsinə əsasən, zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakın zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. 1096.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). 1096.2-ci maddəsinə əsasən, delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. 1097.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətin və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfüzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlildir. 1097.3-cü maddəsinə əsasən, qanunla zərərvuranın təqsiri olmadıqda da (obyektiv surətdə hüquqa zidd əməl üçün) zərərin əvəzinin ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. 1111.2-ci maddəsinə əsasən əgər zərər binadan nəyinsə atılması və ya düşməsi, yaxud axıdılması nəticəsində vurulmuşdursa, məsuliyyəti müvafiq otağı tutan şəxs daşıyır, amma zərərin qarşıalınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin təqsiri üzündən baş verdiyi hallar istisna təşkil edir. Məhkəmə iddia ilə bağlı qeyd edir ki, mülki hüquq pozuntusu nəticəsində maddi məsuliyyətin yaranması və zərərin ödənilməsi üçün aşağıdakı hüquqi əsaslar müəyyən edilməlidir: zərərin mövcud olması, zərərin qanunsuz hərəkət və yaxud hərəkətsizlik nəticəsində vurulması, zərərlə qanunsuz hərəkət və yaxud hərəkətsizlik arasında səbəbli əlaqənin olması, zərər vuran şəxsin təqsirli olması. Göründüyü kimi, hazırda iddiaçıya cavabdeh tərəfindən maddi ziyanın vurulduğu, habelə cavabdehin qanunsuz hərəkətləri nəticəsində vurulduğu və bu hərəkətlərlə ziyanın arasındakı səbəbli əlaqənin mövcudluğu sübut olunur. Məhkəmə hesab edir ki, qanunvericiliyin tələbinə görə vurulmuş zərər cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxxx 2005-ci il tarixli 4 saylı Qərarının 10-cu bəndinə əsasən qətnamədə alınması və yaxud ödənilməsi müəyyən edilən məbləğlər Azərbaycan Respublikasının milli pul vahidi ilə ifadə olunmalıdır. Əgər iddia tələbi xarici valyuta ilə göstərilərsə alınan və ya ödənilən məbləğin qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsi ilə hesablanması göstərilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 439.1, 439.2 və 439.7-ci maddələrinin Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına uyğunluğunun yoxlanılması və həmin maddələrin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Qərarı xx xxx 2015-ci il tarixli qərarı ilə məhkəmə qərara alınmışdır ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 439.1-ci maddəsinin «pul öhdəliyi manatla ifadə edilməlidir» müddəası kredit (borc) müqavilələri üzrə pul öhdəliklərinin predmetini xarici valyuta da təşkil edə bildiyindən, həmin öhdəliklərdən irəli gələn münasibətlərə şamil olunmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 439.2-ci maddəsinə uyğun olaraq, kredit (borc) müqaviləsi üzrə əsas borc və faizlər kredit müqaviləsində şərtləşdirildiyi hallarda müqavilədə nəzərdə tutulan valyutada ödənilir. Müqavilədə belə şərt olmadıqda, borclu kredit üzrə əsas borcu və faizləri ödəniş yerində tətbiq olunan məzənnə əsasında manatla ödəmək hüququna malikdir. Bundan başqa məhkəmə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, hazırkı iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməli, yəni hazırkı iddianın qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçının tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Qeyd olunan Məcəllənin 217.4-cü maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 216-220, 227, 233-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. X7 4579 ABŞ dolları (ödəniş günü manata məzənnə ilə manatla) və 30 manat dövlət rüsumu İddiaçı xeyrinə tutulsun. Cavabdeh qiyabi qətnaməni aldıqdan sonra 10 (on) gün müddətində qiyabi qətnamənin ləğv edilməsi üçün Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinə ərizə verə bilər. Qiyabi qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qiyabi qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Solmaz Ədilova