Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(005)-605/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(005)-605/2021 19.03.2021 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Əmirxanova Kəmalə Fərman qızının sədrliyi, Məmmədova Nigar Ülfət qızının katibliyi, İddiaçı LPO İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı LPO İddiaçı ASC-nin ləğvedicisinin Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı LPO İddiaçı ASC-nin ləğvedicisi Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.2013-cü il tarixli 53070088 ssuda hesablı kredit kartının verilməsi və istifadəsi üzrə müqaviləyə əsasən Cavabdeh “İddiaçı" ASC tərəfindən 36 ay müddətinə 1000 manat məbləğində kredit xətti açılmışdır. xx.xx.2016-cı il tarixli əlavə sazişə əsasən kreditin qalıq məbləği 995,86 manat təşkil edir və müddəti xx.xx.2017-ci il tarixədək uzadılmışdır. Lakin borclu müqavilənin şərtlərini pozaraq borc öhdəliyini icra etməkdən imtina edir. xx.xx.2020ci il tarixinədək Cavabdeh ləğv prosesində olan “İddiaçı" ASC-yə 789,36 manat əsas, 1389,39 manat cərimə, 119,02 manat gecikdirilmiş vaxt üçün hesablanan faiz olmaqla, ümumilikdə 2297,77 manat məbləğində borcu vardır. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq cavabdeh borcu ödəməkdən imtina edir. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq, Cavabdeh ləğv prosesində olan "İddiaçı” ASC-nin xeyrinə 789,36 manat əsas, 1389,39 manat cərimə, gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz olmaqla 119,02 manat borc, ümumilikdə 2297,77 manat və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı LPO İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X5 məhkəmə iclasında iddia tələbini müdafiə etdi və təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdehə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə mülki işin sənədlərini araşdırıb hesab edir ki, iddia tələbi qismən əsaslıdır və aşağıdakı səbəblərə görə qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2013-cü il tarixli, 1435 saylı kredit müqaviləsindən müəyyən olunur ki, borcverən, 36 ay müddətinə qaytarmaq şərti ilə 1000 manat məbləğində kredit xətti açmağı, borcalan isə krediti qəbul etməyi, müqavilədə göstərilən müddətdə və qaydada krediti, kreditə görə hesablanacaq faizləri borcverə qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh müqavilə üzrə 789,36 manat əsas, 1389,39 manat cərimə, 119,02 manat gecikdirilmiş vaxt üçün hesablanmış 5 %-lik cərimə borcu, cəmi 2297,77 manat borcu vardır. İş materiallarında olan İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2013-cü il tarixli, 1435 saylı kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2016-cı il tarixli, 0667 saylı əlavə sazişdən müəyyən olunur ki, borcverən, 18 ay müddətinə qaytarmaq şərti ilə 1000 manat məbləğində yeniləşdirilıən kredit xətti 995,86 manat məbləğində kreditə çevrilmişdir. İş materiallarında olan ödəniş cədvəlindən müəyyən olur ki, aylıq ödəniş 67,9 manat, son ay üzrə isə 67,91 manat müəyyənləşdirilib. İş materiallarında olan İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanan xx.xx.2020-ci il tarixli bildirişdən müəyyən olunur ki, cavabdehə kredit müqavilələrindən irəli gələn öhdəliklərin 3 gün ərzində icra edilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 425.1.-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə görə isə borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verib hesab edir ki, cavabdehin kredit müqavilələrinə əsasən öhdəliklərini icra etməmələri səbəbindən kreditora 789,36 manat məbləğində əsas, 119,02 manat məbləğində gecikdirilmiş vaxt üçün hesablanmış 5%-lik cərimə borcu, hissəsində əsaslı olduğundan və maliyyə arayışı ilə öz təsdiqini tapdığından təmin edilməlidir. Cərimə borcuna gəldikdə isə məhkəmə 789,36 manat əsas borca nisbətdə 1389,39 manat cərimə borcunu tənasübsüz dərəcədə yüksək hesab edir və 50 manat məbləğində tutulması qənaətinə gəlir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyindən, məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmış və öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırmışdır. Şərh olunanlara əsasən Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ İddia təmin edilsin. Cavabdeh 789,36 manat məbləğində əsas, 50 manat məbləğində cərimə, 119,02 manat məbləğində gecikdirilmiş vaxt üçün hesablanmış 5%-lik cərimə borcu, cəmi 958,38 manat (doqquz yüz əlli səkkiz manat 38 qəpik) manat və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat LPO İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Kəmalə Əmirxanova