Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(006)-2151/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(006)-2151/2023 25.08.2023 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Xəlilov Ramin Adilxan oğlunun sədrliyi, Cəfərova Gülhanə Coşqun qızının katibliyi, İddiaçı Cəbı̇ yev Bəhruz Vəzı̇ r oğlunun iştirakı ilə İddiaçı Cəbı̇ yev Bəhruz Vəzı̇ r oğlunun "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və X1 mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxslər qismində cəlb edilməklə cavabdehlər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyəti və Şahbazov Əlı̇ hüseyn Taryel oğluna qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cəbı̇ yev Bəhruz Vəzı̇ r oğlu "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və X1 mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxslər qismində cəlb edilməklə cavabdehlər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyəti və Şahbazov Əlı̇ hüseyn Taryel oğluna qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçı Cəbı̇ yev Bəhruz Vəzı̇ r oğlu iddia tələbini müdafiə edərək bildirmişdir ki, onunla Cavabdeh1 MMC arasında bağlanmış 15 may 2021-ci il tarixli nəqliyyat vasitəsinin icarəsi müqaviləsi və razılaşmaya əsasən ikinci tərəf ona “RENAULT LOGAN” markalı, **-PS-*** dövlət qeydiyyat nömrəli avtomobil icarəyə və Cavabdeh2 MMC isə ona avtomobili idarə etmək üçün etibarnamə vermişdir. Həmin müqavilə 15 may 2024-cü il müddətinə qədər bağlanılmışıdır. Bunun müqabilində o, 620 manat depozit qoymuş və 18 ay müddətində hər ay 800 manat, yəni gündəlik olaraq 27 manat pul ödəmişdir. Lakin 12 oktyabr 2022-ci il tarixində qeyd edilən avtomobili idarə edərkən digər Cavabdeh3 idarə etdiyi avtomobil onun avtomobilinə çırpılmış və avtomobili yararsız vəziyyətə düşmüşdür. Həmin vaxt idarə etdiyi avtomobil kasko sığortalı idi. Bundan sonra özünü Cavabdeh1 MMC-nin direktoru olaraq tanıdan Nurlan adlı şəxs ona yeni maşın veriləcəyinə söz vermişdir. Lakin bundan uzun müddət keçsə də, ona heç bir maşın verilməmişdir. Qeyd edilənlərə əsasən iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə cavabdehlər və mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxslər müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələrinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə mülki işə digər tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, mülki iş aidiyyəti üzrə baxılması üçün Bakı Kommersiya Məhkəməsinə göndərilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 24.2-ci maddəsinə əsasən mübahisənin ümumi məhkəməyə və ya kommersiya məhkəməsinə aidiyyəti işdə iştirak edən şəxslərin subyektiv tərkibi, mübahisənin predmeti və hüquq münasibətlərinin xarakteri nəzərə alınmaqla, bu Məcəlləyə müvafiq olaraq müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 25-ci maddəsinin tələblərinə görə sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olmayan mübahisələrə dair işlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında ümumi məhkəmələr baxır. Ümumi məhkəmələr bu Məcəllənin 26.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, bu Məcəllənin 305-ci maddəsində göstərilən xüsusi icraat işlərinə və qanunla onların səlahiyyətlərinə aid edilən digər işlərə də baxırlar. Bu Məcəllənin 26-cı maddəsinə əsasən sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olan mübahisələrə (kommersiya mübahisələrinə) dair işlərə mülki məhkəmə icraatı qaydasında kommersiya məhkəmələri baxır. Kommersiya məhkəmələri bu Məcəllənin 40-5-ci fəslində nəzərdə tutulmuş işlərə, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar olduqda bu Məcəllənin 35-ci və 40-2-ci fəsillərində nəzərdə tutulmuş işlərə və qanunla onların səlahiyyətlərinə aid edilən digər işlərə də baxırlar. Qeyd edilən maddələrin məzmunundan göründüyü kimi, işə baxan məhkəmə aidiyyətlə bağlı məsələni həll edərkən mübahisənin predmeti (iddia ərizəsində və ya ərizədə qoyulan tələbin xarakteri) və hüquq münasibətlərinin xarakterini (mübahisənin hansı hüquq münasibətindən yaranması, məsələn, mülki, ailə, iqtisad və.s) nəzərə almalıdır. Qanunverici məhkəmə aidiyyətini yeni qaydada müəyyən edən zaman, həm də mübahisənin subyekt tərkibinin sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə bağlı olmasını tələb edir. Belə ki, ümumi məhkəmələr MPM-nin 25.2-ci maddəsində göstərilən işlərlə yanaşı, sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar olmayan mübahisələrə, kommersiya məhkəmələri MPM-nin 26.2-ci maddəsində göstərilən işlərlə yanaşı (bəzi hallarda mübahisə tərəflərinin subyekt tərkibindən asılı olmayaraq) sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi ilə bağlı mübahisələrə baxır. Məhkəmə qeyd edir ki, tərəflər arasındakı mübahisənin predmetini kommersiya məqsədi daşıyan icarə müqaviləsinin bağlanılması təşkil edir ki, həmin məsələyə kommersiya məhkəməsində baxılmalıdır. Məhkəmə həmçinin qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, iddiaçının ********** VÖEN hesabı mövcud olmuş, müqavilənin əsasını onun taksi fəaliyyətinin həyata keçirilməsi təşkil etmiş, iddiada qeyd edilən maddi ziyan isə onun sırf kommersiya qazanclarında məhrum olduğu məbləğ kimi müəyyən edilmişdir (iddia ərizəsində qeyd edilən 12 oktyabr 2022-ci il tarixdən avtomobildən istifadə edə bilmədiyi üçün yaranmış ziyan) . Mülki Prosessual Məcəllənin 31.1-ci maddəsinə əsasən aidiyyət qaydalarının pozulmasına yol verilmir. Həmin Məcəllənin 32.3-32.4-cü maddələrinə əsasən hakimin özü də mübahisənin məhkəməyə aidiyyəti olmamasını aşkara çıxara bilər. Aidiyyət haqqında məsələ qalxdıqda, hakim işin aidiyyəti üzrə göndərilməsi və ya aidiyyət haqqında ərizənin rədd edilməsi barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. Yuxarıda qeyd edilənlər əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı Cəbı̇ yev Bəhruz Vəzı̇ r oğlunun "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və X1 mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxslər qismində cəlb edilməklə cavabdehlər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyəti və Şahbazov Əlı̇ hüseyn Taryel oğluna qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair işə ümumi yurisdiksiyalı məhkəmədə baxılmalı olmadığından mülki iş baxılması üçün aidiyyəti üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinə göndərilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 26 və 263-264-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı Cəbı̇ yev Bəhruz Vəzı̇ r oğlunun "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və X1 mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxslər qismində cəlb edilməklə cavabdehlər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti, "xxxx" Məhdud Məsulı̇ yyətli Cəmı̇ yyəti və Şahbazov Əlı̇ hüseyn Taryel oğluna qarşı "maddi ziyanın ödənilməsi" tələbinə dair iddia ərizəsi ilə bağlı mülki iş aidiyyəti üzrə baxılması üçün Bakı Kommersiya Məhkəməsinə göndərilsin. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra tərəflər 10 (on) gün müddətində kassasiya şikayəti verə bilərlər. Hakim: Ramin Xəlilov