Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(006)-2394/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(006)-2394/2021 19.04.2021 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abidova Günay Çingiz qızının sədrliyi, X3 qızının katibliyi, İddiaçı “xxxx” KB ASC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” KB ASC-nin Cavabdeh qarşı “kreditin, kredit faizlərinin və cərimənin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı “xxxx” KB ASC Cavabdeh qarşı “kreditin, kredit faizlərinin və cərimənin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 299.997,13 (iki yüz doxsan doqquz min doqquz yüz doxsan yeddi Avro, on üç sent) Avro əsas, 52.739,83 (əlli iki min yeddi yüz otuz doqquz Avro səksən üç sent) Avro faiz, 7.375,15 (yeddi min üç yüz yetmiş beş Avro on beş sent) Avro cərimə, cəmi 360.112,11 (üç yüz altmış min yüz on iki Avro on bir sent) Avro borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində vəsaitin tutularaq iddiaçı “xxxx” KB ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, «xxxx» KB ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsinə əsasən borcluya istehlak məqsədləri üçün 12 ay müddətinə, xx.xx.2017-ci il tarixinədək, illik 9% ödəmək şərtilə 300.000 (üç yüz min) Avro məbləğində kredit verilmişdir. Cavabdeh kredit xətti müqaviləsinə görə üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirməmiş və yetirməkdən imtina etməkdədir. Belə ki, Cavabdeh müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq kreditin və kredit faizinin ödənilməsinə dair öhdəliyini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmiş, nəticədə xx.xx.2021-ci il tarixli maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə banka 299.997,13 Avro əsas, 52.739,83 Avro faiz, 7.375,15 Avro cərimə, cəmi 360.112,11 Avro məbləğində borcu yaranmışdır. İddiaçı “xxxx” KB ASC iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə təqdim edərək, Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 299.997,13 (iki yüz doxsan doqquz min doqquz yüz doxsan yeddi Avro, on üç sent) Avro əsas, 37.530,44 (otuz yeddi min beş yüz otuz Avro qırx dörd sent) Avro faiz, cəmi 337.527,57 (üç yüz otuz yeddi min beş yüz iyirmi yeddi Avro əlli yeddi sent) Avro borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində vəsaitin tutularaq iddiaçı “xxxx” KB ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilsə də, Cavabdeh məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə Cavabdeh iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. Mülki işin materiallarında olan xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsindən müəyyən edilir ki, “xxxx” KB ASC tərəfindən borclu Cavabdeh üçün açılan kredit xəttinin ümumi məbləği 300.000 (üç yüz min) Avro təşkil edir və kredit xətti kreditdən istifadəyə görə illik 9 (doqquz) % ödənilməsi şərti ilə 12 (on iki) ay müddətinə, xx.xx.2017-ci il tarixinədək açılır. Kredit istehlak məqsədləri üçün verilmişdir. Mülki işin materiallarında olan “06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsinə dəyişikliklər edilməsi haqqında” xx.xx.2017-ci il tarixli Sazişdən müəyyən edilir ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsində göstərilən bitmə tarixi 12 (on iki) ay uzadılaraq xx.xx.2018-ci il, həmin kredit xətti müqaviləsində göstərilən faiz dərəcəsi azaldılaraq 8 (səkkiz) % müəyyən edilmişdir. Mülki işin materiallarında olan “müqaviləyə dəyişikliklər edilməsi haqqında” xx.xx.2018-ci il tarixli Sazişdən müəyyən edilir ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı xətti müqaviləsində göstərilən bitmə tarixi uzadılaraq xx.xx.2020-ci il müəyyən edilsin. Mülki işin materiallarında olan arayışdan görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə “xxxx” KB ASC-yə xx.xx.2021-ci il tarixinə 299.997,13 (iki yüz doxsan doqquz min doqquz yüz doxsan yeddi Avro, on üç sent) Avro əsas, 52.739,83 (əlli iki min yeddi yüz otuz doqquz Avro səksən üç sent) Avro faiz, 7.375,15 (yeddi min üç yüz yetmiş beş Avro on beş sent) Avro cərimə, cəmi 360.112,11 (üç yüz altmış min yüz on iki Avro on bir sent) Avro borcu vardır. Sonradan iddiaçı “xxxx” KB ASC tərəfindən təqdim edilmiş arayışdan görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə “xxxx” KB ASC-yə xx.xx.2020-ci il tarixinə 299.997,13 (iki yüz doxsan doqquz min doqquz yüz doxsan yeddi Avro, on üç sent) Avro əsas, 37.530,44 (otuz yeddi min beş yüz otuz Avro qırx dörd sent) Avro faiz, cəmi 337.527,57 (üç yüz otuz yeddi min beş yüz iyirmi yeddi Avro əlli yeddi sent) Avro borcu vardır. Məhkəmə baxışı ilə məlum olmuşdur ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsinə əsasən «xxxx» KB ASC tərəfindən Cavabdeh istehlak məqsədləri üçün 12 ay müddətinə, xx.xx.2017-ci il tarixinədək, illik 9% ödəmək şərtilə 300.000 (üç yüz min) Avro məbləğində kredit verilmişdir. “06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsinə dəyişikliklər edilməsi haqqında” xx.xx.2017-ci il tarixli Sazişə əsasən xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsində göstərilən bitmə tarixi 12 (on iki) ay uzadılaraq xx.xx.2018-ci il, həmin kredit xətti müqaviləsində göstərilən faiz dərəcəsi azaldılaraq 8 (səkkiz) %, “Müqaviləyə dəyişikliklər edilməsi haqqında” xx.xx.2018-ci il tarixli Sazişə əsasən tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı xətti müqaviləsində göstərilən bitmə tarixi uzadılaraq xx.xx.2020-ci il müəyyən edilmişdir. Bank, kredit xətti müqaviləsi üzrə öhdəliyini icra edərək, 300.000 (üç yüz min) Avro məbləğində krediti Cavabdeh istifadəsinə vermiş və tərəflər arasında borcun qaytarılması ödəniş qrafiki üzrə razılaşdırılmışdır. Buna baxmayaraq cavabdeh borcu qrafik üzrə qaytarmamış, kreditin və kredit faizinin ödənilməsinə dair öhdəliyini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. İddiaçı, borcun ödənilməsi, əks halda məhkəməyə müraciət ediləcəyi haqqında cavabdehə xəbərdarlıq etmişdir. Qeyd edilənlər işdə olan, xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsindən, “06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsinə dəyişikliklər edilməsi haqqında” xx.xx.2017-ci il tarixli və “müqaviləyə dəyişikliklər edilməsi haqqında” xx.xx.2018-ci il tarixli Sazişləri, ödəniş cədvəlləri, hesabdan çıxarış, maliyyə arayışı və digər sənədlərlə təsdiqlənir. Məhkəmə, tələbin hüquqi əsaslarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddiaçı cavabdehə qarşı əsas və faiz borcunun tam tutulmasını tələb etməkdə haqlıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125-ci maddəsinin Vİİ-ci bəndinə əsasən məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra – Mülki Prosessual Məcəllənin) 4.1-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra Mülki Məcəllənin) 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Mülki Məcəllənin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Mülki Məcəllənin 445-ci maddəsinin tələbinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Mülki Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Mülki Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Mülki Məcəllənin 741-ci maddəsinə əsasən əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir. Məhkəmə qeyd edir ki, mülki qanunvericiliyin normaları baxımından Cavabdeh hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, cavabdeh kredit müqaviləsi (sazişlər) ilə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilə və sazişlərlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməyərək, bununla da müqavilənin (sazişlərin) şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də o, onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, öz öhdəliyinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşımalı, kredit müqaviləsi (sazişlər) üzrə yaranmış borcu iddiaçıya ödəməlidir. Məhkəmə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsindən (sazişlərdən) irəli gələn öhdəliklərini vaxtında və lazımi qaydada icra etmədiyi üçün 299.997,13 (iki yüz doxsan doqquz min doqquz yüz doxsan yeddi Avro, on üç sent) Avro əsas, 37.530,44 (otuz yeddi min beş yüz otuz Avro qırx dörd sent) Avro faiz, cəmi 337.527,57 (üç yüz otuz yeddi min beş yüz iyirmi yeddi Avro əlli yeddi sent) Avro «xxxx» KB ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır (tutulduğu anda Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən manatın Avroya münasibətdə müəyyən edilmiş məzənnəsi nəzərə alınmaqla manat hesabı ilə). Bundan başqa Mülki Prosessual Məcəllənin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edildiyindən Cavabdeh iddia qaldırılması üçün ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu iddiaçı «xxxx» KB ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Müki Prosessual Məcəllənin 9.1, 9.3, 14.2, 88, 217.1, 218.1, 218.3 və 220.4-cü maddələrinə görə hər hansı mübahisənin qanuni və əsaslı həlli üçün məhkəmə baxışı zamanı məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq qiymət verməlidir. Məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən etməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 233-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2016-cı il tarixli 06B/15 saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 299.997,13 (iki yüz doxsan doqquz min doqquz yüz doxsan yeddi Avro, on üç sent) Avro əsas, 37.530,44 (otuz yeddi min beş yüz otuz Avro qırx dörd sent) Avro faiz, cəmi 337.527,57 (üç yüz otuz yeddi min beş yüz iyirmi yeddi Avro əlli yeddi sent) Avro (tutulduğu anda Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən manatın Avroya münasibətdə müəyyən edilmiş məzənnəsi nəzərə alınmaqla manat hesabı ilə) və iddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı «xxxx» KB ASC-yə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Günay Abidova