Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(006)-3667/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(006)-3667/2021 14.06.2021 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Xəlilov Ramin Adilxan oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı «borcun tutulması tələbi»nə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı «borcun tutulması tələbi»nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Sahil filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik 21% (iyirmi bir) faiz dərəcəsi olmaqla 12 (on iki) ay müddətinə 1348 (bir min üç yüz qırx səkkiz) manat məbləğində cavabdehə kredit verilmişdir. (kredit müqaviləsinin 2.1, 2.3, 2.4 bəndləri). 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə borc alan Cavabdeh kredit üzrə hesablanmış dəbbə pulunu (cərimə, peniya), faizləri və əsas borc məbləğini tam və vaxtında ödəməyi öhdəsinə götürsə də, kreditin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımı qaydada icra etməmişdir. Bu barədə dəfələrlə yazılı və şifahi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq cavabdeh öhdəliyinin icra edilməsindən qərəzli olaraq yayınmışdır. Tərəflər arasında 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsinə görə, cavabdeh kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi hesab olunan ödəniş cədvəli əsasında hər ayın 29-dan gec olmayaraq hər ay 125,52 (bir min bir yüz beş manat 52 qəpik) manat ödəniş etməli olduğu halda öhdəliklərini vaxtı-vaxtında və lazımı qaydada icra etməmişdir. Təqdim olunan maliyyə arayışına əsasən Cavabdeh 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsi üzrə borcunun məbləği əsas borcuna görə 272,49 AZN (iki yüz yetmiş iki manat 49 qəpik), faiz borcuna görə 37,84 AZN (otuz yeddi manat 84 qəpik) manat, dəbbə borcuna görə 269,6 AZN (iki yüz altmış doqquz manat 60 qəpik) borcun cəmi məbləği 579,93 AZN (beş yüz yetmiş doqquz manat 93 qəpik) təşkil edir. Göstərilənlərə əsasən İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsi üzrə Banka əsas borcuna görə 272,49 AZN (iki yüz yetmiş iki manat, qırx doqquz qəpik), faiz borcuna görə 37,84 AZN (otuz yeddi manat, səksən dörd qəpik), dəbbə borcuna görə 269,6 AZN (iki yüz altmış doqquz manat, altmış qəpik), cəmi 579,93 AZN (beş yüz yetmiş doqquz manat, doxsan üç qəpik) məbləğində pulun və 30 AZN (otuz manat) dövlət rüsumunun İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə tutulmasına dair qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsinə dair mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə tərəfindən Mülki-Prosessual qanunvericiliyə əsasən cavabdehə göndərilmiş bildiriş onun tərəfindən 05.05.2021-ci il tarixdə qəbul edilsə də, məhkəməyə iddia ilə bağlı etiraz ərizəsi daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Eyni Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinin tələblərinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarından görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh istehlak məqsədilə 12 ay müddətinə, illik 21 faiz dərəcəsi ilə, 1348 (bir min üç yüz qırx səkkiz) AZN məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan İddiaçı ASC tərəfindən verilmiş 16.04.2021-ci il tarixli maliyyə arayışına əsasən, Cavabdeh 30.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İddiaçı ASC-yə 272,49 AZN (iki yüz yetmiş iki manat, qırx doqquz qəpik) əsas borc, faiz borcuna görə 37,84 AZN (otuz yeddi manat, səksən dörd qəpik), dəbbə borcuna görə 269,6 AZN (iki yüz altmış doqquz manat, altmış iki qəpik), cəmi 579,93 AZN (beş yüz yetmiş doqquz manat, doxsan üç qəpik) borcu vardır. İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış 01.04.2021-ci il tarixli bildirişə əsasən, cavabdeh müqavilə üzrə yaranmış borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 30 yanvar 2020-ci il tarixli, SHNPU-674 saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 12 ay müddətinə, illik 21 faiz dərəcəsi ilə 1348 AZN məbləğində kredit verilmiş, cavabdeh isə üzərinə düşən öhdəlikləri tam icra etməmiş və nəticədə onun banka əsas borcuna görə 272,49 AZN (iki yüz yetmiş iki manat, qırx doqquz qəpik), faiz borcuna görə 37,84 AZN (otuz yeddi manat, səksən dörd qəpik), dəbbə borcuna görə isə 269,6 AZN (iki yüz altmış doqquz manat, altmış qəpik), cəmi 579,93 (beş yüz yetmiş doqquz manat, doxsan üç qəpik) məbləğində borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Eyni Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Qeyd olunan Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Eyni Məcəllənin 449.1-ci maddəsinin tələbinə görə özgənin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda, məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Azərbaycan Respublikasının MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutulmalıdır. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh əsas borcuna görə 272,49 AZN (iki yüz yetmiş iki manat, qırx doqquz qəpik), faiz borcuna görə 37,84 AZN (otuz yeddi manat, səksən dörd qəpik), dəbbə borcuna görə isə 269,6 AZN (iki yüz altmış doqquz manat, altmış qəpik), cəmi 579,93 AZN (beş yüz yetmiş doqquz manat, doxsan üç qəpik) məbləğində pul alınaraq İddiaçı ASC-yə verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsində qeyd edilir ki, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh əsas borcuna görə 272,49 AZN (iki yüz yetmiş iki manat, qırx doqquz qəpik), faiz borcuna görə 37,84 AZN (otuz yeddi manat, səksən dörd qəpik), dəbbə borcuna görə isə 269,6 AZN (iki yüz altmış doqquz manat, altmış qəpik), cəmi 579,93 AZN (beş yüz yetmiş doqquz manat, doxsan üç qəpik) məbləğində pul alınaraq İddiaçı ASC-yə verilsin. Qətnamədən tərəflərə rəsmən təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Ramin Xəlilov