Bakı Şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(006)-6713/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(006)-6713/2021 11.11.2021 BAKI ŞƏHƏRİ NƏSİMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Xəlilov Ramin Adilxan oğlunun sədrliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı «borcun tutulması tələbi»nə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı «borcun tutulması tələbi»nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh 20 iyun 2019-cu il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən «FİNtrend» Bank Olmayan Kredit Təşkilatından illik 35 faizlə 36 ay müddətinə 930 AZN kredit götürmüşdür. «FİNtrend» Bank Olmayan Kredit Təşkilatı ilə "xxxx" İKB ASC arasında bağlanmış tələbetmə hüququnun güzəşt olunmasına dair 352 nömrəli 10 may 2018-ci il tarixli 004 nömrəli müqaviləyə əsasən 10 iyul 2019-cu il tarixli hüquqların ötürülməsi barədə sazişə əsasən Cavabdeh ilə «FİNtrend» Bank Olmayan Kredit Təşkilatı arasında bağlanmış kredit müqaviləsi üzrə borcun tələb etmək hüququ "xxxx" İKB ASC-yə ötürülmüşdür. Lakin borclu müqavilənin şərtlərini pozaraq, borc öhdəliyini icra etməkdən boyun qaçırır. 17 sentyabr 2021-ci il tarixinədək Cavabdeh banka 20 iyun 2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 441,79 AZN əsas borc, 32,90 AZN faiz borcu və 0,65 AZN cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 475,34 AZN borcu vardır. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Göstərilənlərə əsasən Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə 20 iyun 2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 441,79 AZN əsas borc, 32,90 AZN faiz borcu və 0,65 AZN cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 475,34 AZN borcun və 20 AZN ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsinə dair mülki işə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə tərəfindən Mülki-Prosessual qanunvericiliyə əsasən cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilsə də, Cavabdeh həmin ünvanda yaşamadığından, bildiriş ünvana çatdırılmadan məhkəməyə geri qaytarılmşdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Eyni Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinin tələblərinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarından görünür ki, «FİNtrend» Bank Olmayan Kredit Təşkilatı ilə X2 oğlu arasında bağlanmış 20 iyun 2019-cu il il tarixli, 110-0***-******* saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 36 ay müddətinə, illik 35 faiz dərəcəsi ilə 930 AZN məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan 10 may 2018-ci il tarixli tələbetmə hüququnun güzəşt olunmasına dair müqavilənin və bildirişin surətindən görünür ki, «FinTrend» Bank olmayan Kredit Təşkilatı tərəfindən kredit müqaviləsi üzrə borc alana qarşı bütün hüquqları "xxxx" İKB ASC-yə ötürülmüşdür. İşin materiallarında olan İddiaçı ASC tərəfindən verilmiş 17.09.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 20 iyun 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İddiaçı ASC-yə 441,79 AZN əsas borc, 32,90 AZN faiz borcu və 0,65 AZN cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 475,34 AZN borcu vardır. İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış 06.09.2021-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, cavabdehə müqavilə üzrə yaranmış borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, «FİNtrend» Bank olmayan Kredit Təşkilatı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 20 iyun 2019-cu il il tarixli, 110-0***-******* saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 36 ay müddətinə, illik 35 faiz dərəcəsi ilə 930 AZN məbləğində kredit verilmiş, sonradan həmin müqavilə üzrə kreditorun hüquqları "xxxx" İKB ASC-yə ötürülmüş, cavabdeh isə üzərinə düşən öhdəlikləri tam icra etməmiş və nəticədə onun banka 441,79 AZN əsas borc, 32,90 AZN faiz borcu və 0,65 AZN cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 475,34 AZN məbləğində borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Qeyd edilən Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Eyni Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Qeyd edilən Məcəllənin 449.1-ci maddəsinin tələbinə görə özgənin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda, məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. Eyni Məcəllənin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş cəmi 20 AZN məhkəmə xərci də cavabdehə aid edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh 441,79 AZN (dörd yüz qırx bir manat, yetmiş doqquz qəpik) əsas borc, 32,90 AZN (otuz iki manat, doxsan qəpik) faiz borcu və 0,65 AZN (sıfır manat, altmış beş qəpik) cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 475,34 AZN (dörd yüz yetmiş beş manat, otuz dörd qəpik) məbləğində borc və 20 AZN (iyirmi manat) ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsində qeyd edilir ki, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 441,79 AZN (dörd yüz qırx bir manat, yetmiş doqquz qəpik) əsas borc, 32,90 AZN (otuz iki manat, doxsan qəpik) faiz borcu və 0,65 AZN (sıfır manat, altmış beş qəpik) cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 475,34 AZN (dörd yüz yetmiş beş manat, otuz dörd qəpik) məbləğində borc və 20 AZN (iyirmi manat) ödənilmiş dövlət rüsumu alınaraq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə verilsin. Qətnamədən tərəflərə rəsmən təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Ramin Xəlilov