Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-1030/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-1030/2022 13.01.2022 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin hakimi Cəfərli Nilufər Arif qızı, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair mülki işə kiçik iddia üzrə (sadələşdirilmiş icraat üzrə) icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı «pul» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, 04.01.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung markalı soyuducu, paltaryuyan və Gorenje markalı plitə üçün 1622 (bir min altı yüz iyirmi iki) manat ödənilməmiş hissə, 162 (bir yüz altmış iki) manat cərimə borcu, 04.10.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən Samsung markalı televizor və paltaryuyan üçün 1394 (bir min üç yüz doxsan dörd) manat ödənilməmiş hissə, 139 (bir yüz otuz doqquz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3317 (üç min üç yüz on yeddi) manat məbləğində pul və 53.17 (əlli üç manat, on yeddi qəpik) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq tərəf olduqları mülki işə, iddianın məbləği beş min manatdan az olduğundan sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılacağı barədə cavabdehə iddia ərizəsinin və ona əlavə edilmiş sənədlərin surəti əlavə edilməklə rəsmi bildirişlər göndərilmişdir. Ona iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazı olduğu halda, öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri 10 (on) iş günü müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinə təqdim etməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 138-139-cu maddələrinin tələblərinə əsasən MPM-in 47-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş prossesual hüquq və vəzifələri izah edilmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə iş materiallarında olan sənədləri nəzərdən keçirib, sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 04.01.2018-ci il tarixli müqavilənin surətindən müəyyən olunur ki, Cavabdeh Samsung markalı soyuducu, paltaryuyan və Gorenje markalı plitə almış, onun dəyərini ödəməyi barədə üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan 04.01.2018-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh Samsung markalı soyuducu, paltaryuyan və Gorenje markalı plitə təhvil almışdır. İş materiallarında olan 04.01.2018-ci il tarixli müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Samsung markalı soyuducu, paltaryuyan və Gorenje markalı plitə üçün aylıq ödəniş məbləği 127 manat təşkil edir. İş materiallarında olan 04.10.2017-ci il tarixli müqavilənin surətindən müəyyən olunur ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən Samsung markalı televizor və paltaryuyan almış, onun dəyərini ödəməyi barədə üzərinə öhdəlik götürmüşdür. İş materiallarında olan 04.10.2017-ci il tarixli əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh Samsung markalı televizor və paltaryuyanı təhvil almışdır. İş materiallarında olan 04.10.2017-ci il tarixli müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Samsung markalı televizor və paltaryuyan üçün aylıq ödəniş məbləği 255 manat təşkil edir. İş materiallarında olan "xxxx" MMC-dən tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış 12.09.2018-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərin icrasını gecikdirdiyindən, yəni “ödəniş cədvəlində nəzərdə tutulan vaxt və qaydaya əməl etmədiyindən əşyanın tam dəyərini və gecikmə günlərinə müvafiq olaraq hesablanmış penya məbləğini qısa bir zamanda ödəməyəcəyi təqdirdə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosesual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə əsasən aidiyyatı üzrə dövlət qurumuna müraciət olunacağı barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan 23 noyabr 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 04.01.2018-ciil tarixli müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən alqı-satqı qiyməti 2886 manat olan Samsung markalı soyuducu, paltaryuyan və Gorenje markalı plitə üçün əsas borc 1622 (bir min altı yüz iyirmi iki) manat ödənilməmiş hissə, 162 (bir yüz altmış iki) manat cərimə və 04.10.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən isə, alış-satqı qiyməti 3254 manat olan Samsung markalı televizor və paltaryuyan üçün 1394 (bir min üç yüz doxsan dörd) manat ödənilməmiş hissə, 139 (bir yüz otuz doqquz) manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 3317 (üç min üç yüz on yeddi) manat məbləğində borcu müəyyən edilir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqısatqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin, 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Belə ki, həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata kecirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər; Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Göründüyü kimi, Cavabdeh 04.01.2018-ci il tarixli və 04.10.2017-ci il tarixli müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu sazişlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da sazişin şərtlərini pozmuşdur. Məhkəmə sübutlara məcmu halında qiymət verərək belə qənaətə gəlir ki, sadələşdirilmiş icraat üzrə iddia təmin edilməli, Cavabdeh 04.01.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1622 (bir min altı yüz iyirmi iki) manat ödənilməmiş hissə, 162 (bir yüz altmış iki) manat cərimə borcu, 04.10.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən 1394 (bir min üç yüz doxsan dörd) manat ödənilməmiş hissə, 139 (bir yüz otuz doqquz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3317 (üç min üç yüz on yeddi) manat məbləğində pul və 53.17 (əlli üç manat, on yeddi qəpik) manat dövlət rüsumu "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 284-5, 284- 6, 357, 358, 360, 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D i: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 04.01.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1622 (bir min altı yüz iyirmi iki) manat ödənilməmiş hissə, 162 (bir yüz altmış iki) manat cərimə borcu, 04.10.2017-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən 1394 (bir min üç yüz doxsan dörd) manat ödənilməmiş hissə, 139 (bir yüz otuz doqquz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 3317 (üç min üç yüz on yeddi) manat məbləğində pul və 53.17 (əlli üç manat, on yeddi qəpik) manat dövlət rüsumu "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada alındığı gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apelyasiya şikayəti verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Nilufər Cəfərli