Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-2328/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-2328/2021 21.04.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əsədova Tahirə Əlif qızının sədrliyi ilə, Məhkəmə iclas katibi X2, İddiaçının nümayəndəsi X1 iştirakları ilə İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək 08.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İmmergas Kombi üçün 1212 manat ödənilməmiş hissə, 363 manat dəbbə,1575 manatın alıcı Cavabdeh1 və zamin Cavabdeh2 müştərək qaydada,15.04.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********16923 olan Samsung Galaxy J6 markalı telefon üçün 245 manat ödənilməmiş hissə, 77 manat dəbbə, cəmi 322 manatın alıcı Cavabdeh1 və zamin Cavabdeh2 müştərək qaydada, 30.07.2019cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********43887 olan HOFFMANN T110 markalı telefon üçün 34 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 44 manatın Cavabdeh1, ümumilikdə 1941 manatın və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla alıcı Cavabdeh1 alınaraq “xxxx” MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh “xxxx” MMC ilə 08.01.2019-cu il, 15.04.2019-cu il və 30.07.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən İmmergas Kombi, İMEİ kodu **********16923 olan Samsung Galaxy J6 markalı telefon, İMEİ kodu **********43887 olan HOFFMANN T110 markalı telefon almış və nəticədə 1941 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh 08.01.2018-ci il tarixli müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 1818 manat (18 ay x 101 manat + 0 manat ilkin dəniş) olan kombi üçün ümumilikdə 1575 manat olmaqla, ondan 1212 manat ödənilməmiş hissə, 363 manat dəbbə, 15.04.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 516 manat (12 ay x 43 manat + 0 manat ilkin dəniş) olan İMEİ kodu **********16923 olan Samsung Galaxy J6 markalı telefon üçün ümumilikdə 322 manat olmaqla, ondan 245 manat ödənilməmiş hissə, 77 manat dəbbə, 30.07.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən alqı-satqı qiyməti 50 manat (2 ay x 17 manat + 16 manat ilkin dəniş) olan İMEİ kodu **********43887 olan HOFFMANN T110 markalı telefon üçün ümumilikdə 44 manat olmaqla, ondan 34 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə hesablanmışdır, Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 893 manat təşkil edir. Həmin müqavilənin təminatı olaraq 08.01.2019-cu il və 15.04.2019cu il tarixli zaminlik müqaviləsi bağlanmış, zamin Cavabdeh2 “xxxx” MMC-nin qarşısında alıcı Cavabdeh1 ilə birgə məsuliyyət daşıyır və borcludu. Ödəniş cədvəlinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Sonradan iddiaçı iddia ərizəsinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək 08.01.2019-cu il və 15.04.2019-cu il tarixli müqavilələr üzrə cavabdehlər Cavabdeh1 və və Cavabdeh2 müştərək qaydada ümumilikdə 1897 manat, 30.07.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 44 manat və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh1 alınaraq “xxxx” MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdehlər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımı qaydada xəbərdar edilməklə məhkəməyə çağırılmış, lakin cavabdehlər məhkəməyə gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri barədə məlumat verməmiş, işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə həmin maddənin tələblərini rəhbər tutaraq işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi X3 iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında görünür ki, xxxx” MMC ilə Cavabdeh1 arasında 08.01.2019-cu il, 15.04.2019-cu il və 30.07.2019-cu il tarixli müqavilələr bağlanmış, həmin müqavailələrə əsasən iddiaçı cavabdehə İmmergas Kombi, İMEİ kodu **********16923 olan Samsung Galaxy J6 markalı telefon, İMEİ kodu **********43887 olan HOFFMANN T110 markalı telefon satmış və ödəniş cədvəli tərtib olunmuşdur. İş materiallarında görünür ki, “xxxx” MMC ilə cavabdeh X6 arasında 08.01.2019-cu il və 15.04.2019-cu il tarixli zaminlik müqavilələri bağlanmışdır. Həmin müqavilələrə əsasən Cavabdeh2 əsas müqavilə üzrə Cavabdeh1 zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyini icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə “xxxx” MMC qarşısında onunla birgə məsuliyyət daşıyır. İş materiallarında olan 20.04.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh1 oğlunun “xxxx” MMC-yə aralarında bağlanmış 08.01.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 1212 manat əsas, 363 manat cərimə borcu, 15.04.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 245 manat əsas, 77 manat cərimə borcu, 30.07.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 34 manat əsas, 10 manat cərimə borcu vardır. İş materiallarında olan “xxxx” MMC tərəfindən cavabdehlərə ünvanlanmış 07.06.2020-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, cavabdehlər borc barədə xəbərdar edilmiş, borcun ödənilməsi onlardan tələb edilmiş və əks təqdirdə aidiyyəti üzrə Dövlət qurumuna müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. İş materiallarından cavabdehlər tərəfindən yaranmış borcun iddiaçıya ödənilməsi görünmür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehlərdir. İddia tələbindən görünür ki, iddiaçı 08.01.2019-cu il və 15.04.2019-cu il tarixli müqavilələrdən yaranmış borcu həm Cavabdeh1, həm də zamin X4 birgə tələb edir. Yuxarda qeyd olunan zaminlik müqaviləsindən görünür ki, zamin Cavabdeh2 “xxxx” MMC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış qeyd olunan müqavilədən irəli gələn öhdəlik üçün sonuncu ilə birgə məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 470.1-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Həmin Məcəllənin 472.1-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Həmin Məcəllənin 472.2-ci maddəsinə görə əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Beləliklə, iş materialları ilə təsdiq olunmuşdur ki, cavabdehlər iddiaçı ilə aralarında bağlanmış müqavilənin şərtlərini pozmuş, müqavilə ilə müəyyən olunmuş qaydada ödənişlər etməmiş, nəticədə borc yaranmış və bununla da cavabdehlər müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri tam yerinə yetirməmişlər. Məhkəmə işin araşdırılan hallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi əsas borcun tələb olunması hissəsində əsaslı olduğundan tam təmin edilməlidir. İddianın cərimənin tutulması hissəsinə gəldikdə isə məhkəmə həmin hissədə iddianın qismən təmin olunmasını əsaslı hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə gecikdirilmiş məbləğə görə hesablanmış cərimənin yüksək olmasını nəzərə alaraq hesab edir ki, cavabdehlərdən iddiaçı tərəfindən hesablanmış 450 manat cərimə məbləğinin 10 %-i həcmində, yəni 45 manat məbləğində cərimə pulu tutulmasını ağlabatan və ədalətli hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 360-cı maddəsinə əsasən apellyasiya şikayəti məhkəmə qətnaməsi rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində verilə bilər. Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, 08.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İmmergas Kombi üçün 1212 manat ödənilməmiş hissə, 15.04.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********16923 olan Samsung Galaxy J6 markalı telefon üçün 245 manat ödənilməmiş hissə, 43 manat dəbbə, cəmi 1500 manat cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada, 30.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********43887 olan HOFFMANN T110 markalı telefon üçün 34 manat ödənilməmiş hissə, 2 manat dəbbə pulu, 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 66 manat Cavabdeh1 alınaraq “xxxx” MMC-yə ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. 08.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İmmergas Kombi üçün 1212 manat ödənilməmiş hissə, 15.04.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********16923 olan Samsung Galaxy J6 markalı telefon üçün 245 manat ödənilməmiş hissə, 43 manat dəbbə, cəmi 1500 manat cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada, 30.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********43887 olan HOFFMANN T110 markalı telefon üçün 34 manat ödənilməmiş hissə, 2 manat dəbbə pulu, 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 66 manat Cavabdeh1 alınaraq “xxxx” MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Tahirə Əsədova