Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-5282/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-5282/2021 22.09.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəfərli Nilufər Arif qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Ənvərli Ənvər Niyazi oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qızına qarşı “pul” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh qızından 07.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən Samsung TV üçün 839.7 (səkkiz yüz otuz doqquz manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 268 (iki yüz altmış səkkiz) manat dəbbə pulu, 14.09.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********47041 olan X5 markalı telefon üçün 1787.7 (bir min yeddi yüz səksən yeddi manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 571 (beş yüz yetmiş bir) manat dəbbə pulu, ümumilikdə 3466.4 (üç min dörd yüz altmış altı manat, qırx qəpik) manat borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMCnin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə 07.01.2019-cu il, 14.09.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, əsasən Samsung TV və İMEİ Kodu **********47041 olan X5 markalı telefon almış və nəticədə 3466.4 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 07.01.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2813 manat (19 ay x 149 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung TV üçün ümumilikdə, 1107.7 manat olmaqla ondan, 839.7 manat ödənilməmiş hissə, 268 manat dəbbə, 14.09.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqısatqı qiyməti 3267 manat (12 ay x 272 manat + 3 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********47041 olan X5 markalı telefon üçün ümumilikdə, 2358.7 manat olmaqla ondan, 1787.7 (bir min yeddi yüz səksən yeddi manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 571 (beş yüz yetmiş bir) manat dəbbə pulu hesablanmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 3470.6 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş, bunun səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, aşağıda qeyd olunanlara əsasən hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. -Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC ilə Cavabdeh qızı arasında bağlanmış 07.01.2019-cu il tarixli 00460065 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh qızı Samsung markalı televizor almışdır. -07.01.2019-cu il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh qızı Samsung markalı televizoru təhvil almışdır. -07.01.2019-cu il tarixli 00460065 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə aylıq ödəniş 149 manat müəyyən edilmişdir. -"xxxx" MMC ilə Cavabdeh qızı arasında bağlanmış 14.09.2019-cu il tarixli 00912002 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh qızı İMEİ Kodu **********47041 olan X5 markalı telefon almışdır. -14.09.2019-cu il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh qızı İMEİ Kodu **********47041 olan X5 markalı telefonu təhvil almışdır. - 14.09.2019-cu il tarixli 00912002 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə ödəniş 272 manat müəyyən edilmişdir. -İş materiallarına əlave edilmiş xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, сavabdeh 07.01.2019-cu il tarixli və 14.09.2019-cu il tarixli krediti müqavilələri üzrə qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi təqdirdə barəsində qanunamüvafiq tədbirlərin görülməsi barədə məlumatlandırılmışdır. - 10 iyun 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 07.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 839.7 (səkkiz yüz otuz doqquz manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 268 (iki yüz altmış səkkiz) manat dəbbə pulu, 14.09.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 1787.7 (bir min yeddi yüz səksən yeddi manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 571 (beş yüz yetmiş bir) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 3466.4 (üç min dörd yüz altmış altı manat, qırx qəpik) manat borc hesablanmışdır. - İş materiallarına əlavə edilmiş qəbzin sürətindən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin, 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Belə ki, həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu sazişlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da sazişin şərtlərini pozmuşdur Məhkəmə iddiaçı tərəfindən hesablanan cərimələrin cavabdeh borcuna görə tənasübsüz surətdə yüksək hesablanması qənaətinə gələrək qeyd edir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidirlər. Əgər öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi hər iki tərəfin təqsiri üzündən baş vermişsə, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü müvafiq surətdə azaldır. Kreditor icra etməmək və ya lazımınca icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin miqdarının artmasına qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən kömək göstərdikdə və ya zərəri azaltmaq üçün ağlabatan tədbirlər görmədikdə də, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü azalda bilər. (MM-nin 458.1-ci mad.) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının xeyrinə cəriməyə görə cavabdehdən 07.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 20 (iyirmi) manat dəbbə pulu, 14.09.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 50 (əlli) manat dəbbə pulu tutulmalı, iddia tələbi cərimə ilə bağlı qalan hissədə təmin edilməməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh qızından 07.01.2019-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 839.7 (səkkiz yüz otuz doqquz manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 20 (iyirmi) manat dəbbə pulu, 14.09.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 1787.7 (bir min yeddi yüz səksən yeddi manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 2697.4 (iki min altı yüz doxsan yeddi manat, qırx qəpik) manat borc pul tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edildiyindən iddia tələbinin dövlət rüsumunun ödənilməsi hissəsində də qismən təmin edilərək 20 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, qalan hissədə iddiaçıya aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 07.01.2019-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 839.7 (səkkiz yüz otuz doqquz manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 20 (iyirmi) manat dəbbə pulu, 14.09.2019cu il tarixli müqaviləyə əsasən 1787.7 (bir min yeddi yüz səksən yeddi manat, yetmiş qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 2697.4 (iki min altı yüz doxsan yeddi manat, qırx qəpik) manat borcun və 20 (iyirmi) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Nilufər Cəfərli