Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-5839/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-5839/2021 20.09.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəfərli Nilufər Arif qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Ənvərli Ənvər Niyazi oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh oğluna qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 25.01.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung LED TV üçün 1730.2 (bir min yeddi yüz otuz manat, iyirmi qəp) manat ödənilməmiş hissə, 459 (dörd yüz əlli doqquz) manat dəbbə pulu, 19.01.2019-cıı il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kod **********50424 Samsung J2 markalı telefon və 4D Glass Full aksesuar üçün 97.6 (doxsan yeddi, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə,29 (iyirmi doqquz) manat dəbbə, ümumilikdə 2315.8 (iki min üç yüz on beş manat, səkkiz qəpik) manat borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh oğlunun "xxxx" MMC ilə 25.01.2020-ci il və 19.01.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung LED TV, İMEİ kod **********50424 Samsung J2 markalı telefon və 4D Glass Full aksesuar almış və nəticədə 2315.8 (iki min üç yüz on beş manat, səksən qəpik) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 25.01.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1852.2 (bir min səkkiz yüz əlli iki manat, iyirmi qəpik) manat (18 ay x 102.9 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung LED TV üçün ümumilikdə, 2189.2 (iki min bir yüz səksən doqquz manat, iyirmi qəpik) manat olmaqla ondan, 1730.2 (bir min yeddi yüz otuz manat, iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 459 (dördyüz əlli doqquz) manat dəbbə; Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 19.01.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 432 (dördyüz otuz iki) manat (18 ay x 24 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kod **********50424 Samsung J2 markalı telefon və 4D Glass Full aksesuar üçün ümumilikdə, 126.6 (yüz iyirmi altı, altmış qəp) manat olmaqla ondan, 97.6 (doxsan yeddi, altmış qəp) manat ödənilməmiş hissə, 29 (iyirmi doqquz) manat dəbbə; cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 456.4 (dörd yüz əlli altı manat, qırx qəpik) manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə həmin cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, aşağıda qeyd olunanlara əsasən hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. -Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC ilə Cavabdeh oğlu arasında bağlanmış 19.01.2019-cu il tarixli 00476962 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh oğlu İMEİ kod **********50424 Samsung J2 markalı telefon və 4D Glass Full aksesuar almışdır. -19.01.2019-cu il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, İMEİ kod **********50424 “Samsung J2” markalı telefon və 4D Glass Full aksesuar təhvil almışdır. -19.01.2019-cu il tarixli 00476962 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə aylıq ödəniş 24 manat müəyyən edilmişdir. -"xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 25.01.2020-ci il tarixli 20058376 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh “Samsung LED” markalı televizor almışdır. -25.01.2020-ci il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh “Samsung LED” markalı televizor təhvil almışdır. - 25.01.2020-ci il tarixli 20058376 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə ödəniş 102 manat müəyyən edilmişdir. -İş materiallarına əlavə edilmiş 13.08.2020-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, сavabdeh 19.01.2019-cu il tarixli və 25.01.2020-ci il tarixli krediti müqavilələri üzrə qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi təqdirdə barəsində qanunamüvafiq tədbirlərin görülməsi barədə məlumatlandırılmışdır. - 18 iyun 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 25.01.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, 1730.2 (bir min yeddi yüz otuz, iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 459 (dörd yüz əlli doqquz) manat dəbbə, 19.01.2019-cıı il tarixli müqaviləsinə əsasən 97.6 (doxsan yeddi, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 29 (iyirmi doqquz) manat dəbbə, ümumilikdə 2315.8 (iki min üç yüz on beş manat səkkiz qəpik) manat borc hesablanmışdır. - İş materiallarına əlavə edilmiş qəbzin sürətindən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin, 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Belə ki, həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu sazişlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da sazişin şərtlərini pozmuşdur. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Məhkəmə iddiaçı tərəfindən hesablanan cərimələrin cavabdeh borcuna görə tənasübsüz surətdə yüksək hesablanması qənaətinə gələrək qeyd edir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidirlər. Əgər öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi hər iki tərəfin təqsiri üzündən baş vermişsə, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü müvafiq surətdə azaldır. Kreditor icra etməmək və ya lazımınca icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin miqdarının artmasına qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən kömək göstərdikdə və ya zərəri azaltmaq üçün ağlabatan tədbirlər görmədikdə də, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü azalda bilər. (MM-nin 458.1-ci mad.) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının xeyrinə cəriməyə görə cavabdehdən 19.01.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 5 (beş) manat dəbbə pulu, 25.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 50 (əlli) manat dəbbə pulu tutulmalı, iddia tələbi cərimə ilə bağlı qalan hissədə təmin edilməməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 25.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1730.2 (bir min yeddi yüz otuz manat, iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu, 19.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 97.6 (doxsan yeddi manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 5 (beş) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 1882.8 (bir min səkkiz yüz səksən iki manat, səksən qəpik ) manat borcun tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edildiyindən iddia tələbinin dövlət rüsumunun ödənilməsi hissəsində də qismən təmin edilərək 20 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, qalan hissədə iddiaçıya aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 25.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1730.2 (bir min yeddi yüz otuz manat, iyirmi qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu, 19.01.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 97.6 (doxsan yeddi manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 5 (beş) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 1882.8 (bir min səkkiz yüz səksən iki manat, səksən qəpik ) manat borcun və 20 (iyirmi) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Nilufər Cəfərli