Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-5866/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-5866/2021 20.09.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəfərli Nilufər Arif qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Ənvərli Ənvər Niyazi oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung LED TV üçün 1688.4 (bir min altı yüz səksən səkkiz, qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 193 (bir yüz doxsan üç) manat dəbbə pulu, 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kod **********54948 Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 731.4 (yeddi yüz otuz bir, qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 472 (dördyüz yetmiş iki) manat dəbbə, ümumilikdə 3084.8 (üç min səksən dörd manat, səkkiz qəpik) manat borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 28.02.2020-ci il və 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Samsung LED TV və İMEİ kod **********54948 Samsung Galaxy A51 markalı telefon almış və nəticədə 3084.8 (üç min səksən dörd, səksən qəp) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1904.4 (min doqquz yüz dörd, qırx qəp) manat (18 ay x 105.8 manat + 0 manat ilkin ödəniş) Samsung LED TV üçün ümumilikdə, 1881.4 (min səkkiz yüz səksən bir, qırx qəp) manat olmaqla ondan, 1688.4 (min altı yüz səksən səkkiz, qırx qəp) manat ödənilməmiş hissə, 193 (yüz doxsan üç) manat dəbbə, 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 800.4 (səkkiz yüz, qırx qəp) manat (18 ayx 42.3 manat + 39 manat ilkin ödəniş) İMEİ kod **********54948 Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün ümumilikdə, 1203.4 (min iki yüz üç, qırx qəp) manat olmaqla ondan, 731.4 (yeddi yüz otuz bir, qırx qəp) manat ödənilməmiş hissə, 472 (dördyüz yetmiş iki) manat dəbbə; Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 285 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, aşağıda qeyd olunanlara əsasən hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. -Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 28.02.2020-ci il tarixli, 20132327 nömrəli müqaviləyə əsasən, Cavabdeh “Samsung LED” markalı televizor almışdır. -28.02.2020-ci il tarixli, 20132327 nömrəli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh “Samsung LED” markalı televizoru təhvil almışdır. -28.02.2020-ci il tarixli, 20132327 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə aylıq ödəniş 105.8 manat müəyyən edilmişdir. -"xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 28.03.2020-ci il tarixli 20207825 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh İMEİ kod **********54948 Samsung Galaxy A51 markalı telefon almışdır. -28.03.2020-ci il tarixli 20207825 saylı təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh İMEİ kod **********54948 Samsung Galaxy A51 markalı telefonu təhvil almışdır. - 28.03.2020-ci il tarixli 20207825 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə ödəniş 42.3 manat müəyyən edilmişdir. -İş materiallarına əlavə edilmiş 08.10.2020-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, сavabdeh 28.02.2020-ci il tarixli və 28.03.2020-ci il tarixli krediti müqavilələri üzrə qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi təqdirdə barəsində qanunamüvafiq tədbirlərin görülməsi barədə məlumatlandırılmışdır. - 23 iyun 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən 1688.4 (min altı yüz səksən səkkiz, qırx qəp) manat ödənilməmiş hissə, 193 (yüz doxsan üç) manat dəbbə, 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən 731.4 (yeddi yüz otuz bir, qırx qəp) manat ödənilməmiş hissə, 472 (dördyüz yetmiş iki) manat dəbbə, ümumilikdə 3084.8 (üç min səksən dörd manat səkkiz qəpik) manat borc hesablanmışdır. - İş materiallarına əlavə edilmiş qəbzin sürətindən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin, 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Belə ki, həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu sazişlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da sazişin şərtlərini pozmuşdur Məhkəmə iddiaçı tərəfindən hesablanan cərimələrin cavabdeh borcuna görə tənasübsüz surətdə yüksək hesablanması qənaətinə gələrək qeyd edir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidirlər. Əgər öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi hər iki tərəfin təqsiri üzündən baş vermişsə, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü müvafiq surətdə azaldır. Kreditor icra etməmək və ya lazımınca icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin miqdarının artmasına qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən kömək göstərdikdə və ya zərəri azaltmaq üçün ağlabatan tədbirlər görmədikdə də, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü azalda bilər. (MM-nin 458.1-ci mad.) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının xeyrinə cəriməyə görə cavabdehdən 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 30 (otuz) manat dəbbə pulu, 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 20 (iyirmi) manat dəbbə pulu tutulmalı, iddia tələbi cərimə ilə bağlı qalan hissədə təmin edilməməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1688.4 (bir min altı yüz səksən səkkiz manat, qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 30 (otuz) manat dəbbə pulu, 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 731.4 (yeddi yüz otuz bir manat, qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 20 (iyirmi) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 2469.8 (iki min dört yüz almış doqquz manat, səksən qəpik) manat borcun və tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edildiyindən iddia tələbinin dövlət rüsumunun ödənilməsi hissəsində də qismən təmin edilərək 20 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, qalan hissədə iddiaçıya aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 28.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1688.4 (bir min altı yüz səksən səkkiz manat, qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 30 (otuz) manat dəbbə pulu, 28.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 731.4 (yeddi yüz otuz bir manat, qırx qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 20 (iyirmi) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 2469.8 (iki min dört yüz almış doqquz manat, səksən qəpik) manat borcun və 20 (iyirmi) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Nilufər Cəfərli