Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(008)-7292/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(008)-7292/2021 22.11.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SABUNÇU RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Cəfərli Nilufər Arif qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Ənvərli Ənvər Niyazi oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İphone 11 markalı telefon üçün 4263.6 (dörd min iki yüz altmış üç manat, altmış qəpik)manat ödənilməmiş hissə, 1065 (min altmış beş) manat dəbbə, 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kod **********09147 olan Xiaomi Mİ 10 markalı telefon üçün 1912.8 (min doqquz yüz on iki manat, səksən qəpik) manat ödənilmiş hissə, 572.4 (beş yüz yetmiş iki manat, qırx qəpik) manat dəbbə, ümumilikdə 7813.8 manat borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC ilə 29.09.2020-ci il və 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İphone 11 markalı telefon və Xiaomi Mİ 10 markalı telefon almış və nəticədə 7813.8 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 29.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 4263.6 manat (12 ay x 355.3 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İphone 11 markalı telefon üçün ümumilikdə, 5328.6 manat olmaqla ondan, 4263.6 (dörd min iki yüz altmış üç manat, altmış qəpik)manat ödənilməmiş hissə, 1065 (min altmış beş) manat dəbbə 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1912.8 manat (6 ay x 318.8 manat +0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kod **********09147 olan Xiaomi Mİ 10 markalı telefon üçün ümumilikdə, 2485.2 manat olmaqla ondan, 1912.8 (min doqquz yüz on iki manat, səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 572.4 (beş yüz yetmiş iki manat, qırx qəpik) manat dəbbə; Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 0 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia tələbini müdafiə edib, iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin olunması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməmələrinin səbəbləri barəsində məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə həmin cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, aşağıda qeyd olunanlara əsasən hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. -Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 29.09.2020-ci il tarixli 21214610 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh “İphone 11 Pro Max ” markalı telefon almışdır. -29.09.2020-ci il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh “İphone 11 Pro Max ” markalı telefonu təhvil almışdır. -29.09.2020-ci il tarixli 21214610 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə aylıq ödəniş 355.3 manat müəyyən edilmişdir. -"xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 01.09.2020-ci il tarixli 21132621 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh İMEİ kod **********09147 olan Xiaomi Mİ 10 markalı telefon almışdır. -01.09.2020-ci il tarixli təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh İMEİ kod **********09147 olan Xiaomi Mİ 10 markalı telefonu təhvil almışdır. - 01.09.2020-ci il tarixli 21132621 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əlavə olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, müqavilə üzrə ödəniş 318.8 manat müəyyən edilmişdir. -İş materiallarına əlavə edilmiş xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, сavabdeh 29.09.2020-ci il tarixli 21214610 saylı və 01.09.2020-ci il tarixli 21132621 saylı alqı-satqı müqavilələri üzrə qanunla müəyyən edilmiş müddət ərzində öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi təqdirdə barəsində qanunamüvafiq tədbirlərin görülməsi barədə məlumatlandırılmışdır. - 02 sentyabr 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, İphone 11 markalı telefon üçün 4263.6 (dörd min iki yüz altmış üç manat, altmış qəpik)manat ödənilməmiş hissə, 1065 (min altmış beş) manat dəbbə, 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kod **********09147 olan Xiaomi Mİ 10 markalı telefon üçün 1912.8 (min doqquz yüz on iki manat, səksən qəpik) manat ödənilmiş hissə, 572.4 (beş yüz yetmiş iki manat, qırx qəpik) manat dəbbə, ümumilikdə 7813.8 (yeddi min səkkiz yüz on üç manat, səksən qəpik) manat borc hesablanmışdır. - İş materiallarına əlavə edilmiş qəbzin sürətindən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırılması üçün 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisəyə nisyə alqı-satqı müqaviləsinin müddəaları tətbiq edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 601-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin, 601.2-ci maddəsində göstərilmişdir ki, hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə həmin Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir. Belə ki, həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Göründüyü kimi, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu sazişlə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməmişdir. Bununla da sazişin şərtlərini pozmuşdur Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə görə, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödəniməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Məhkəmə iddiaçı tərəfindən hesablanan cərimələrin cavabdeh borcuna görə tənasübsüz surətdə yüksək hesablanması qənaətinə gələrək qeyd edir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidirlər. Əgər öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi hər iki tərəfin təqsiri üzündən baş vermişsə, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü müvafiq surətdə azaldır. Kreditor icra etməmək və ya lazımınca icra etməmək nəticəsində dəyən zərərin miqdarının artmasına qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən kömək göstərdikdə və ya zərəri azaltmaq üçün ağlabatan tədbirlər görmədikdə də, məhkəmə borclunun məsuliyyətinin ölçüsünü azalda bilər. (MM-nin 458.1-ci mad.) Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının xeyrinə cəriməyə görə cavabdehdən 01.09.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən 50 (əlli) manat dəbbə pulu, 29.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 100 (yüz) manat dəbbə pulu tutulmalı, iddia tələbi cərimə ilə bağlı qalan hissədə təmin edilməməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh oğlundan 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 4263.6 (dörd min iki yüz altmış üç manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 100 (bir yüz) manat dəbbə pulu, 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1912.8 (bir min doqquz yüz on iki manat, səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 6326.4 (altı min üç yüz iyirmi altı manat, qırx qəpik) manat borcu pul tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbinin dövlət rüsumunun ödənilməsi hissəsində də təmin edilərək 30 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh oğlundan 29.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 4263.6 (dörd min iki yüz altmış üç manat, altmış qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 100 (bir yüz) manat dəbbə pulu, 01.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 1912.8 (bir min doqquz yüz on iki manat, səksən qəpik) manat ödənilməmiş hissə, 50 (əlli) manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 6326.4 (altı min üç yüz iyirmi altı manat, qırx qəpik) manat borcun və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Nilufər Cəfərli