Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-1081/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-1081/2021 21.04.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhər Suraxanı rayon məhkəməsinin hakimi Qasımov Anar Adil oğlunun sədrliyi, Maqmudov İsa Sabir oğlunun katibliyi ilə, İddiaçının nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, iddiaçı “xxxx” Kommersiya Bankı ASC Cavabdeh qarşı kredit borcunun qaytarılması tələbi barədə iddia ərizəsinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ : İddiaçı “xxxx” Kommersiya Bankı ASC Cavabdeh qarşı kredit borcunun qaytarılması tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh iddiaçı “xxxx” KB ASC-nin xeyrinə 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz cəmi 286,27AZN və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 20 AZN məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi X2 məhkəmə iclasında idia tələbinin həcmini artıraraq Cavabdeh iddiaçı “xxxx” KB ASC-nin xeyrinə 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz cəmi 286,27AZN və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 20 AZN məbləğində vəsaitin tutulması və bu tələbin onun digər əmlakına yönəldilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi X2 izahatında göstərdi ki, «xxxx» KB ASC ilə Cavabdeh oğlu arasında bağlanmış 01.11.2014-cü il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə istehlak məqsədləri üçün 84 ay müddətinə illik 27% ödəmək şərtilə 300 AZN məbləğində kredit verilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin 1.1 -ci maddəsinə görə bu müqaviləyə görə borcverən yuxarıda qeyd olunan məbləğdə və faizlə krediti borcalanm mülkiyyətinə verir və borcalan isə həmin kreditdən məqsədli təyinatına uyğun istifadə etməyi və müəyyən olumuş müddətdə onu faizi ilə birlikdə borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürüb. Lakin cavabdeh Müqavilənin bu şərtini pozaraq dövri olaraq ödəməli olduğu kreditinin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Nəticədə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə 28.11.2020-ci il tarixinə «xxxx» KB ASC-yə 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz cəmi 286,27AZN borcu yaranmışdır. Cavabdeh iddiaçı “xxxx” KB ASC-nin xeyrinə 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz cəmi 286,27AZN və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 20 AZN məbləğində vəsaitin tutulması və əlavə borcu Cavabdeh əmlakına yönəldilməsi barədə qətnamə qəbul etməyinizi xahiş edir. Cavabdeh məhkəmə iclaslarının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən, məhkəməyə gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə, mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdırıb, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 01.11.2014-cu il tarixli Kredit Müqaviləsindən görünür ki, borc verən “xxxx” Kommersiya Bankı ASC tərəfindən borc alan Cavabdeh oğluna istehlak məqsədləri üçün 84 ay müddətinə illik 27% ödəmək şərtilə 300 AZN məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarından görünür ki, Cavabdeh 01.11.2014-cu il tarixli Kredit Müqaviləsi üzrə Banka olan borcunun müvafiq cədvəl qrafikinə əsasən müəyyən olunmuş vaxtlarda ödənilməsi nəzərdə tutulmuşdur və həmin Ödəniş cədvəlini Cavabdeh imza etmişdir. Həmin Ödəniş cədvəlinə əsasən ödənişin son tarixi 03.12.2022-ci il müəyyən olunmuşdur. İş materiallarında olan maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 28 noyabr 2020-ci il tarixə “xxxx” Kommersiya Bankı ASC-yə 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz borcu olmaqla cəmi 286,27AZN borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Beləliklə də, borcalan Cavabdeh oğlu 01.11.2014-cu il tarixli Kredit müqaviləsi ilə götürdüyü öhdəlikləri pozmuş və borcverən “xxxx” Kommersiya Bankı ASC-nə ödənilməli olan əsas borcu və əsas borca görə hesablanmış faizləri müvafiq qaydada ödəməmiş və bununla da o, iddiaçıdan aldığı krediti müqavilə ilə müəyyən edilmiş müddət ərzində qaytarmamaqla, müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. İş materiallarından görünür ki, cavabdehə borcun lazımi qaydada ödənilməsi barədə xəbərdarlıq olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə əsasən, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirilməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər Mülki Məcəllə və ya müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün cavabdehdən 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz olmaqla cəmi 286,27AZN məbləğində borcun tutulması hissəsində iddia tələbi əsaslıdır. Beləliklə də, məhkəmə iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməklə, Cavabdeh oğlundan 241,50 AZN əsas, 44,77 AZN faiz cəmi 286,27AZN məbləğində borc tutularaq, iddiaçı “xxxx” Kommersiya Bankı ASC-yə ödənilməlidir. Məhkəmə iddianın “borcun cavbadehin digər əmlakına yönəldilməsi” hissəsini aşağıdakı səbəblərə görə əsaslı saymır. Belə ki, tələbin borclunun digər əmlakına yönəldilməsinin qaydaları (tələbin borclunun əmlakına yönəldilməsinin növbəliliyi, tələb yönəldilə bilməyən əmlakın dairəsi və s.) “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu ilə müəyyən edilir. Həmin qaydaların tətbiqi isə yalnız məhkəmə qərarının icrası mərhələsində və bunun üçün əsaslar məhz həmin mərhələdə yarandıqda mümkündür. İddiaçı, iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi zaman 20 (iyirmi) manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 20 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. İddiaçı “xxxx” Kommersiya Bankı ASC-nin borcun vətəndaşın əmlakına yönəldilməsi hissəsində iddia tələbi əsassısızdır, məhkəmə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, iddiaçı məhkəmə tədqiqi zamanı iddia tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübuta yetirə bilməmiş, o cümlədən bu barədə məhkəməyə mötəbər sübut təqdim etməmişdir. Halbuki Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinın 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ : İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh oğlundan 241,50 (iki yüz qırx bir manat əlli qəpik) AZN əsas, 44,77 (qırx dörd manat yetmiş yeddi qəpik) AZN faiz olmaqla cəmi 286,27(iki yüz səksən altı manat manat iyirmi yeddi qəpik) AZN məbləğində borc və 20 (iyirmi) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçı “xxxx” Kommersiya Bankı ASC xeyrinə tutulsun. Qalan hissədə idia təmin edilməsin. Qətnamə şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir və qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Bakı şəhər Suraxanı rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Anar Qasımov