Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-1721/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-1721/2020 10.09.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Tural Nurulla oğlunun sədrliyi, Əsədzadə Aytəkin Aqil oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı “xxxxxxxxxxx” X1 nümayəndəsi X4 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxxxxxxxxx” X1Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı “xxxxxxxxxxx” X3 Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon üçün 430 manat ödənilməmiş hissə, 43 manat dəbbə pulu, cəmi 473 manat, "Acer ES1-523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta üçün 952 manat ödənilməmiş hissə, 95 manat dəbbə pulu, cəmi 1047 manat, İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon üçün 374 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat dəbbə pulu, cəmi 411 manat, ümumilikdə 1931 manat borc və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 6119 manat məbləğində pulun Cavabdeh “xxxxxxxxxxx” MMC-nin hesabına ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İşə məhkəmədə baxılarkən iddiaçının nümayəndəsi X5 iddia tələbini dəqiqləşdirərək Cavabdeh ümumilikdə 1931 manat borc və 30 manat dövlət rüsumunun tutulmasını xahiş etdi. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh “xxxxxxxxxxx” X3 ilə bağladığı xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon, "Acer ES1-523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta və İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon almış və nəticədə 1931 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 516 manat ( 12 ay x 43 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon üçün 473 manat olmaqla ondan, 430 manat ödənilməmiş hissə, 43 manat dəbbə pulu, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 1008 manat (18 ay x 56 manat + o manat ilkin ödəniş) olan "Acer ES1-523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta üçün 1047 manat olmaqla, ondan 952 manat ödənilməmiş hissə, 95 manat dəbbə pulu, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 408 manat ( 12 ay x 34 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon üçün 411 manat olmaqla ondan 374 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat dəbbə pulu miqdarında dəbbə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 176 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iddiaçı “xxxxxxxxxxx” X1 nümayəndəsi X5 iddianı müdafiə edərək, iddia ərizəsində qeyd olunanlara uyğun izahat verib, məhkəmədən iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. İşin məhkəmə baxışının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş Cavabdeh gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə cavabdehin məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə əvvəlcədən xəbərdar olunmasına baxmayaraq gəlmədiyini nəzərə alaraq, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılaraq qətnamə çıxarılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib və hazırkı iş üzrə toplanmış digər sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxxxxx 2018-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon satılmışdır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxxxx 2018-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə "Acer ES1-523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta satılmışdır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxxx 2018-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon satılmışdır. İşdə olan Maliyyə arayışından görünür ki, borclu Cavabdeh İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon üçün 430 manat ödənilməmiş hissə, 43 manat dəbbə pulu, "Acer ES1-523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta üçün 952 manat ödənilməmiş hissə, 95 manat dəbbə pulu, İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon üçün 374 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 1756 manat ödənilməmiş hissə, 175 manat dəbbə pulu borcu vardır. Cavabdehə iddiaçı tərəfindən borcun qaytarılmasına dair bildirişlər göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 425.1-ci maddəsinə əsasən «Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir». Eyni Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır». Azərbaycan Respublikası MM-nin 442 və 448.1-ci maddələrinə əsasən «Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür», «Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir». Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur». Azərbaycan Respublikası MM-nin 600.1 və 600.4-cü maddələrinə əsasən “Alqısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir”, “Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər”. Qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını, habelə Cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etmədiyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı «xxxxxxxxxxx» X3 cavabdehdən satış məbləğinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmə əsas borcla bağlı onu qeyd edir ki, iddiaçı əsas borc üzrə xx.xx.2018ci il, xx.xx.2018-ci il və xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilələr üzrə tələb edilən əsas borcun tutulması hissəsində tam əsaslıdır. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən “Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir”. Məhkəmə qanunvericiliyin qeyd olunan müddəasını və dəbbə pulunun tənasübsüz yüksək məbləğdə olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, kredit müqavilələri üzrə hesablanmış dəbbə pulunun miqdarı İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon üçün 10 manat, "Acer ES1-523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta üçün 20 manat, İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon üçün 10 manat olmaqla, cəmi 40 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. İddiaçı məhkəməyə müraciət edərkən 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddianın əsas borcla bağlı hissəsinin təmin olunduğunu nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumu məbləği cavabdehə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən “Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir”. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən “Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir”. Eyni Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən «Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır” Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220 və 222.2-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh İMEİ kodu **********91655 olan “Samsung J3 2017” markalı telefon üçün 430 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat cərimə olmaqla, cəmi 440 manat, "Acer ES1- 523 a8" markalı kompyuter, "X7 TopLoader" çanta üçün 952 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat cərimə olmaqla cəmi 972 manat, İMEİ kodu **********31442 olan "Samsung J2" markalı telefon üçün 374 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat cərimə olmaqla, cəmi 384 manat, ümumilikdə 1796 manat borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, cəmi 1826 manat tutularaq iddiaçı “xxxxxxxxxxx” X2 ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Tural Məmmədov