Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-2572/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-2572/2020 08.10.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Tural Nurulla oğlunun sədrliyi, Məhərrəmov Orxan Kazım oğlunun katibliyi, İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-nin cavabdeh X3 qarşı kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması tələbinə dair mülki işə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsində açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması tələbi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-nin xeyrinə 4976,96 manat əsas, 4581,09 manat faiz, 5521,23 manat cərimə, müqavilənin bitdiyi tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixinə kimi gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz olmaqla 712,77 manat borc, ümumilikdə 15792.05 manat məbləğində borcun və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, xx.xx.2014-cü il tarixli, 68112429 saylı ssuda hesablı kredit kartının verilməsi və istifadəsi üzrə müqaviləyə əsasən Cavabdeh İddiaçı ASC tərəfindən 36 ay müddətinə 10000 manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinin müddəti xx.xx.2017-ci il tarixdə bitsə də, borclu müqavilənin şərtlərini pozaraq borc öhdəliyini icra etməkdən imtina edir. xx.xx.2020-ci il tarixinədək Cavabdeh ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-yə 4976,96 manat əsas, 4581,09 manat faiz, 5521,23 manat cərimə, müqavilənin bitdiyi tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixinə kimi gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz olmaqla 712,77 manat borc, ümumilikdə 15792.05 manat məbləğində borcu vardır.Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh borcu ödəməkdən imtina edir. Ona görə də, hazırkı iddianın təmin edilməsi xahiş edilmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi X4 iddia tələbinə uyğun izahat verib, iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. İddiaçı ləğv prosesində olan İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X4 həmçinin göstərdi ki, bank ləğv edildikdən sonra sənədlər X1 təhvil verilmiş və təhvil verilən sənədlər arasında olanlar məhkəməyə təqdim edilmişdir. Kredit müqaviləsi təhvil verilən sənədlər arasında olmamışdır, lakin kreditin verilməsi kassa məxaric orderi ilə təsdiq olunur. İş üzrə Cavabdeh məhkəmə baxış iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq o, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyən, məhkəməyə təqdim edilmiş iş materiallarına hüquqi qiymət verən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. Belə ki, işə əlavə edilmiş: - №-1/29/66894913 saylı, xx xxxxx 2014-cü il tarixli kassa məxaric orderinə görə Bank Cavabdeh 10000 manat kredit vermişdir. - xx xxxxxx 2020-ci il tarixli maliyyə arayışına görə Cavabdeh xx xxxxxx 2020-ci il tarixinə Banka müqavilə üzrə 4976,96 manat əsas, 4581,09 manat faiz, 5521,23 manat cərimə, müqavilənin bitdiyi tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixinə kimi gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz olmaqla 712,77 manat borc, ümumilikdə 15792.05 manat məbləğində kredit borcu vardır. Müqavilənin müddəti - xx.xx.2014-xx.xx.2017-ci il göstərilmişdir. Beləliklə, işin məhkəmə tərəfindən araşdırılan halları ondan ibarətdir ki, iddiaçı ləğv prosesində olan bank cavabdehdən ümumilikdə 15792,05 manat məbləğində pulun onların xeyrinə tutulması tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, iddiaçı tərəflə cavabdeh tərəfin arasında 2014-cü il tarixində kredit müqaviləsi bağlanmış, lakin cavabdeh həmin müqavilə ilə üzərinə düşən öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. İddiaçının əsaslandığı kredit müqaviləsi məhkəməyə təqdim edilməmiş, bu hal onunla əsaslandırılmışdır ki, kredit müqaviləsi ola bilsin ki, bankın filialı tərəfindən itirilmişdir. MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Bu normanın tələbindən görünür ki, prosessual qanunvericilik sübutetmə vəzifəsinin bölüşdürülməsinin ümumi qaydasını müəyyən edir və mülki məhkəmə icraatının çəkişmə prinsipinə əsaslandığını müəyyən edir. MPM-nin 89.3.-cü maddəsinə əsasən lazımi sübutların (yazılı sübutlar) əsli və ya lazımi qaydada təsdiq olunmuş surəti təqdim edilir. Əgər baxılan işə sənədin yalnız bir hissəsi aiddirsə, belə olan halda, bu sənəddən təsdiq olunmuş çıxarış təqdim edilir. Bu normanın tələbindən görünür ki, prosessual qanunvericilik yazılı sübutların mötəbərliyi üçün onların ya əslinin, ya da lazımi qaydada təsdiq edilmiş surətinin olmasını zəruri hesab etmişdir. Sənədlərin surətlərinin əsli ilə eyniliyi həmin sənədi verən müvafiq dövlət orqanının və ya hüquqi şəxsin səlahiyyətlisi tərəfindən də təsdiq edilə bilər. Hazırkı işdən görünür ki, iddiaçının tələbinin hüquqi əsasını tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi təşkil edir. Lakin, iş materiallarından və iddiaçı tərəfin nümayəndəsinin izahatından aydın olur ki, həmin müqavilənin nüsxəsi mövcud deyildir. Məhkəmə iddiaçının bu dəlilinə MPM-nin 89.3-cü maddəsinin tələbləri baxımından qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçının əsaslandığı dəlil sübut edilmir. Bundan başqa, məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı tərəfin hazırkı işdə təqdim etdiyi iki sənəd- kassa məxaric orderi və maliyyə arayışı tələbin əsaslı olmasına dəlalət etmir. Beləliklə, məhkəmənin hüquqi mövqeyi ondan ibarətdir ki, iddiaçı tərəfindən təqdim edilən yazılı sübutlar mülki prosessual qanunvericiliyin tələbləri baxımından mötəbər olmadığına görə, iddia əsaslı sayıla bilməz. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra, Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Hazırkı iş üzrə çəkilmiş məhkəmə xərcləri Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməli, yəni iddia təmin edilmədiyindən hazırkı iddianın qaldırılması ilə əlaqədar iddiaçılar tərəfindən dövlət büdcəsinə ödənilmiş və tələb edilən dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə görə sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Adı çəkilən Məcəllənin 80-cı maddəsinə əsasən məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. Məcəllənin 81-ci maddəsinə görə isə, qanuna və ya digər normativ hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz. Həmin məcəllənin 217.4 maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Şərh olunanlara və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1, 216-220, 227, 233 və 360-cı maddələrinə əsasən, məhkəmə QƏT ETDİ : İddiaçı Ləğv prosesində olan "İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı kredit borcunun tutulması tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. Ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Tural Məmmədov