Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-2651/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-2651/2020 03.07.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İbrahimov Anar Firdovsi oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi Hacıyev Gündüz Nizami oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı “xxxxxxxxxxx” MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında xx xxxx 2020-ci il tarixdə, Bakı şəhərində, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı “xxxxxxxxxxx” MMC-nin Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İMEİ kodu **********52720 HOFFMANN Neo A900 markalı telefon üçün 72 (yetmiş iki) manat ödənilməmiş hissə, 7 (yeddi) manat cərimə, cəmi 79 manat; İMEi kodu **********23702 Samsung J2 markalı telefon üçün 285 (iki yüz səksən beş) manat ödənilməmiş hissə, 29 (iyirmi doqquz) manat cərimə, cəmi 314 manat; İMEİ kodu **********10902 Samsung Galaxy J4 markalı telefon üçün 50 (əlli) manat ödənilməmiş hissə, 5 (beş) manat cərimə, cəmi 55 manat, ümumilikdə 448 manat borc. 20 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, cəmi 468 manat olmaqla Cavabdeh alınaraq “xxxxxxxxxxx” X2 ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı “xxxxxxxxxxx” MMC iddia tələbini onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh “xxxxxxxxxxx” MMC ilə xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilələrinə əsasən, İMEİ kodu **********52720 HOFFMANN Neo A900 markalı telefon, İMEi kodu **********23702 Samsung J2 markalı telefon, İMEİ kodu **********10902 Samsung Galaxy J4 markalı telefon almış və nəticədə 448 (dörd yüz qırx səkkiz) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 384 (üç yüz səksən dörd) manat (12 ay x 32 anat +0 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********52720 HOFFMANN Neo A900 markalı telefon üçün 79 (yetmiş doqquz) manat olmaqla ondan, 72 (yetmiş iki) manat ödənilməmiş hissə, 7 (yeddi) manat cərimə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 380 (üç yüz səksən) manat (20 ay x 19 manat + 0 manat ilkin ödəniş) İMEi kodu **********3702 Samsung J2 markalı telefon üçün 314 (üç yüz on dörd) manat İmaqla ondan, 285 (iki yüz səksən beş) manat ödənilməmiş hissə, 29 (iyirmi doqquz) manat cərimə, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 300 (üç yüz) manat (6 ay x 25 manat + 150 manat ilkin ödəniş) İMEİ kodu **********10902 Samsung Galaxy J4 markalı telefon üçün 55 (əlli beş) manat olmaqla ondan, 50 (əlli) manat ödənilməmiş hissə, 5 (beş) manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 657 manat təşkil edir. Qeyd olunanlara əsasən, İMEİ kodu **********52720 HOFFMANN Neo A900 markalı telefon, üçün 72 (yetmiş iki) manat ödənilməmiş hissə, 7 (yeddi) manat cərimə, cəmi 79 manat; İMEi kodu **********23702 Samsung J2 markalı telefon üçün 285 (iki yüz səksən beş) manat ödənilməmiş hissə, 29 (iyirmi doqquz) manat cərimə, cəmi 314 manat; İMEİ kodu **********10902 Samsung Galaxy J4 markalı telefon üçün 50 (əlli) manat ödənilməmiş hissə, 5 (beş) manat cərimə, cəmi 55 manat, ümumilikdə 448 manat borc. 20 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, cəmi 468 manat olmaqla Cavabdeh alınaraq “xxxxxxxxxxx” X2 ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Təqdim olunmuş sənədlərdən müəyyən olunmuşdur ki, tərəflər arasında müqavilə mövcuddur və tələb MPM-nin 284-1-ci maddəsinə uyğundur. Ərizə icraata qəbul edilmiş və Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat icraatında baxılmışdır. Məhkəməyə təqdim edilmiş sübutlara hüquqi qiymət verən məhkəmə hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan «xxxxxxxxxxx» X3 ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2018ci il tarixdə bağlanmış müqavilədən görünür ki, «xxxxxxxxxxx» X3 Cavabdeh 12 ay müddətinə olmaqla ayda 32 manat ödəmək şərti ilə nisyə “Mal” (HOFFMANN Neo A900 markalı telefon) satmışdır. İş materiallarında olan «xxxxxxxxxxx» X3 ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2018-ci il tarixdə bağlanmış müqavilədən görünür ki, «xxxxxxxxxxx» X3 Cavabdeh 20 ay müddətinə olmaqla ayda 19 manat ödəmək şərti ilə nisyə “Mal” (Samsung J2 markalı telefon) satmışdır. İş materiallarında olan «xxxxxxxxxxx» X3 ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2019-cu il tarixdə bağlanmış müqavilədən görünür ki, «xxxxxxxxxxx» X3 Cavabdeh 6 ay müddətinə olmaqla ayda 25 manat ödəmək şərti ilə nisyə “Mal” (Samsung Galaxy J4 markalı telefon) satmışdır. İşdə olan xx.xx.2018-ci il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh “xxxxxxxxxxx» MMC ilə bağladığı xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilədən irəli gələn ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdeh tərəfindən aylıq ödənişlərin məbləği 32 manat olmaqla xx.xx.2019-cu il tarixə qədər həyata keçirilməlidir. İşdə olan xx.xx.2018-ci il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh “xxxxxxxxxxx» MMC ilə bağladığı xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilədən irəli gələn ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdeh tərəfindən aylıq ödənişlərin məbləği 19 manat olmaqla xx.xx.2020-ci il tarixə qədər həyata keçirilməlidir. İşdə olan xx.xx.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh “xxxxxxxxxxx» MMC ilə bağladığı xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilədən irəli gələn ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdeh tərəfindən aylıq ödənişlərin məbləği 25 manat olmaqla xx.xx.2019-cu il tarixə qədər həyata keçirilməlidir. İşdə olan xx.xx.2018-ci, xx.xx.2018-ci və xx.xx.2020-ci il tarixli bildirişlərdən müəyyən olunur ki, Cavabdeh malları qüsursuz şəkildə təhvil almışdır. Mülki işin materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən müəyyən olunur ki, cavabdehin xx.xx.2018-ci il tarixli Müqavilə üzrə əsas borca 312 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli Müqavilə üzrə əsas borca 95 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli Müqavilə üzrə əsas borca 250 manat məbləğində ödəniş etmişdir, 448 manat məbləğində ümumilikdə ödənilməmiş borcu vardır. İş materiallarında olan bildirişdən görünür ki, Cavabdeh “xxxxxxxxxxx» MMC ilə bağladığı xx.xx.2018-ci, xx.xx.2018-ci və xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilələrdən irəli gələn öhdəliklərinin icra edilməməsinə görə xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 14.2.1-ci maddəsində qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr və başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələr və başqa əqdlərin bağlanması mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarından biri kimi təsbit edilmişdir. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki, Mülki Məcəllənin göstərilən müddəaları baxımından iddiaçı «xxxxxxxxxxx» X1 Cavabdeh arasında bağlanmış müqavilədən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmış və iddiaçının iddia tələbləri də məhz müqavilə hüququ çərçivəsində dəyərləndirilməlidir. Mülki Məcəllənin 385-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Öhdəlikdə tərəf kimi mülki-hüquq münasibətlərinin bütün iştirakçıları – fiziki və hüquqi şəxslər, dövlət hakimiyyəti və yerli özünüidarə orqanları çıxış edə bilərlər (Mülki Məcəllənin 5-ci maddəsi). Hər bir öhdəlikdə borclu – pul ödəməyə, əmlak verməyə, işi icra etməyə, xidmət göstərməyə borclu olan şəxs və kreditor – borcludan vəzifəsini icra etməyi tələb etmək hüququ olan şəxsdir. Mülki Məcəllədə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Öhdəliyin yerinə yetirilməməsi anlayışını müəyyən edən Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması – öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsində ifadə olunur. Öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi isə Mülki Məcəllənin 425-ci maddəsində təsbit edilmiş «vicdanlılıq» anlayışı ilə birgə dəyərləndirilməlidir. Belə birgə dəyərləndirməyə görə öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi dedikdə öhdəliyin vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidməti qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir. Mülki Məcəllənin 429.1-ci maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər. Onlar bu Məcəllədə nəzərdə tutulmayan, lakin ona zidd olmayan müqavilələr də bağlaya bilərlər. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Mülki Məcəllənin 598-ci maddəsinə əsasən əgər alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa və öhdəliyin mahiyyətindən ayrı qayda irəli gəlmirsə, alıcı əşyanı satıcıdan bilavasitə təhvil almazdan əvvəl və ya təhvil aldıqdan sonra ödəməlidir. Əgər alğı-satqı müqaviləsində əşyanın hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutulmayıbsa, alıcı verilmiş əşyanın qiymətini satıcıya tam ödəməyə borcludur. Əgər alıcı alğı-satqı müqaviləsinə uyğun olaraq verilmiş əşyanı vaxtında ödəmirsə, satıcı əşyanı ödəməyi və bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizləri ödəməyi tələb edə bilər. Əgər alıcı alğısatqı müqaviləsini pozmaqla əşyanı qəbul etməkdən və ödəməkdən imtina edirsə, satıcı öz seçimi ilə əşyanın ödənilməsini tələb edə bilər və ya müqavilənin icrasından imtina edə bilər. Həmin Məcəllənin 600-cı maddəsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alğı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu Məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Məhkəmə iş üzrə sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçı “xxxxxxxxxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış alqı-satqı müqaviləsi üzrə sonuncunun müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməməsi sübuta yetirilir. Məhkəmə işdə olan sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, «xxxxxxxxxxx» X3 ilə bağlanmış müqavilələr üzrə Cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirmədiyindən, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 72 manat əsas borc, 7 manat cərimə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 285 manat əsas borc, 29 manat cərimə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 72 manat əsas borc, 7 manat cərimə, xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 50 manat əsas borc, 5 manat cərimə, ümumilikdə 448 manat borc və 20 manat dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı «xxxxxxxxxxx» X2 verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1.-ci maddəsinə müvafiq olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, Q Ə T E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 72 manat əsas borc, 7 manat cərimə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 285 manat əsas borc, 29 manat cərimə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə üzrə 72 manat əsas borc, 7 manat cərimə, xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 50 manat əsas borc, 5 manat cərimə, ümumilikdə 448 manat borc və 20 manat dövlət rüsumu alınaraq iddiaçı «xxxxxxxxxxx» X2 ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Anar İbrahimov