Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-2762/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-2762/2020 05.10.2020 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Tural Nurulla oğlunun sədrliyi, Məhərrəmov Orxan Kazım oğlunun katibliyi, İddiaçı “xxxxxxxxxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxxxxxxxxx” Məhdud Məsuliyyətli CəmiyyətininCavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı “xxxxxxxxxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2017-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, “Hoffmann” markalı LED televizor üçün 536 manat ödənilməmiş hissə, 161 manat dəbbə pulu, cəmi 697 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********23075 olan “Hoffmann X Max” markalı telefon üçün 99 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, cəmi 129 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********74182 olan “Xiaomi Redmi 5 Plus 3” markalı telefon üçün 396 manat ödənilməmiş hissə, 112 manat dəbbə pulu, cəmi 508 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, “Hoffmann” markalı kombi, “Madas” qaz requlyatoru üçün 989 manat ödənilməmiş hissə, 232 manat dəbbə pulu, cəmi 1221 manat, ümumilikdə 2555 manat borc və 30 manat dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 2585 manat məbləğində pulun Cavabdeh “xxxxxxxxxxx” MMC-nin hesabına ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh “xxxxxxxxxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə bağladığı xx.xx.2017-ci il, xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2018-ci il və xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilələrə əsasən “Hoffmann” markalı LED televizor, İMEİ kodu **********23075 olan “Hoffmann X Max” markalı telefon, İMEİ kodu **********74182 olan “Xiaomi Redmi 5 Plus 3” markalı telefon, “Hoffmann” markalı kombi, “Madas” qaz requlyatoru alıb və nəticədə 2555 manat borcu yaranıb. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozub və nəticədə xx.xx.2017-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1206 manat olan “Hoffmann” markalı LED televizor üçün umumilikdə 697 manat olmaqla, ondan 536 manat ödənilməmiş hissə, 161 manat dəbbə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 396 manat, İMEİ kodu **********23075 olan “Hoffmann X Max” markalı telefon üçün ümumilikdə 129 manat olmaqla, ondan 99 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 550 manat, İMEİ kodu **********74182 olan “Xiaomi Redmi 5 Plus 3” markalı telefon üçün ümumilikdə 508 manat olmaqla, ondan 396 manat ödənilməmiş hissə, 112 manat dəbbə, xx.xx.2018ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1032 manat, “Hoffmann” markalı kombi, “Madas” qaz requlyatoru üçün ümumilikdə 1221 manat olmaqla, ondan 989 manat ödənilməmiş hissə, 232 manat dəbbə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1164 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iddiaçı “xxxxxxxxxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X2 iddianı müdafiə edərək, iddia ərizəsində qeyd olunanlara uyğun izahat verib, məhkəmədən iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. İşin məhkəmə baxışının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş Cavabdeh gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə cavabdehin məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə əvvəlcədən xəbərdar olunmasına baxmayaraq gəlmədiyini nəzərə alaraq, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılaraq qətnamə çıxarılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib və hazırkı iş üzrə toplanmış digər sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci iltarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə “Hoffmann” markalı LED televizor mebelsatılmışdır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci iltarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə İMEİ kodu **********23075 olan “Hoffmann X Max” markalı telefonsatılmışdır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 24 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə İMEİ kodu **********74182 olan “Xiaomi Redmi 5 Plus 3” markalı telefonsatılmışdır. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 24 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə “Hoffmann” markalı kombi, “Madas” qaz requlyatoru satılmışdır. İşdə olan Maliyyə arayışından görünür ki, borclu Cavabdeh “Hoffmann” markalı LED televizor üçün 670 manat ödənilməmiş hissə, 161 manat dəbbə pulu, İMEİ kodu **********23075 olan “Hoffmann X Max” markalı telefon üçün 99 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, İMEİ kodu **********74182 olan “Xiaomi Redmi 5 Plus 3” markalı telefon üçün 396 manat ödənilməmiş hissə, 112 manat dəbbə pulu, “Hoffmann” markalı kombi, “Madas” qaz requlyatoru üçün 989 manat ödənilməmiş hissə, 232 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 2020 manat ödənilməmiş hissə, 535 manat dəbbə pulu borcu vardır. Cavabdehə iddiaçı tərəfindən borcun qaytarılmasına dair bildirişlər göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 425.1-ci maddəsinə əsasən «Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir». Eyni Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır». Azərbaycan Respublikası MM-nin 442 və 448.1-ci maddələrinə əsasən «Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür», «Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir». Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur». Azərbaycan Respublikası MM-nin 600.1 və 600.4-cü maddələrinə əsasən “Alqısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir”, “Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər”. Qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını, habelə Cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etmədiyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı «xxxxxxxxxxx» Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti cavabdehdən satış məbləğinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən “Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir”. İddiaçı məhkəməyə müraciət edərkən 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddianın əsas borcla bağlı hissəsinin təmin olunduğunu nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumu məbləği cavabdehə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən “Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir”. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən “Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir”. Eyni Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən «Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır” Məhkəmə qeyd edilənlərə əsasən hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2017-ci il tarixli müqaviləyə əsasən "Hoffmann" markalı LED televizor üçün 536 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, cəmi 566 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********23075 olan "Hoffmann X MAX" markalı telefon üçün 99 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 109 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********74182 olan "Xiaomi Redmi 5 Plus 3" markalı telefon üçün 396 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, cəmi 426 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən "Hoffmann" markalı kombi, "Madas" qaz requlyatoru üçün 989 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat dəbbə pulu, cəmi 1039 manat, ümumilikdə 2140 manat və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 2170 (iki min bir yüz yetmiş) manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxxxxxxxxx" MMCnin hesabına ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220 və 222.2-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2017-ci il tarixli müqaviləyə əsasən "Hoffmann" markalı LED televizor üçün 536 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, cəmi 566 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********23075 olan "Hoffmann X MAX" markalı telefon üçün 99 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 109 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********74182 olan "Xiaomi Redmi 5 Plus 3" markalı telefon üçün 396 manat ödənilməmiş hissə, 30 manat dəbbə pulu, cəmi 426 manat, xx.xx.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən "Hoffmann" markalı kombi, "Madas" qaz requlyatoru üçün 989 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat dəbbə pulu, cəmi 1039 manat, ümumilikdə 2140 manat və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 2170 (iki min bir yüz yetmiş) manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxxxxxxxxx" MMC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Tural Məmmədov