Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-4338/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-4338/2021 16.08.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinin hakimi Miriyeva Səlimə Miri qızı İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə pul” tələbinə dair kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi üzrə mülki iş materiallarını araşdıraraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (bundan sonra ”Bank VTB (Azərbaycan)” ASC) Cavabdeh qarşı “kredit müqaviləsi üzrə pul” tələbinə dair kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, məhkəmədən İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02.08.2019-cu il tarixli, 107754-1-14628/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi”nə əsasən 01.07.2021-ci il tarixə banka borclu olduğu 793.39 AZN məbləğində əsas borc, 2.62 AZN məbləğində faiz borcu olmaqla, ümumilikdə isə 796.01 AZN pul məbləğini; həmçinin, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 19.11.2019-cu il tarixli, 107754-1-11026/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi”nə əsasən 01.07.2021-ci il tarixə banka borclu olduğu 164.59 AZN məbləğində əsas borc, 0.60 AZN məbləğində faiz borcu olmaqla, ümumilikdə isə 165.19 AZN pul məbləğini və məhkəməyə müraciət etmək üçün ödənilmiş 30.40 AZN dövlət rüsumunun Cavabdeh tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” 551 nömrəli, 28.02.2019-cu il tarixli Fərmanı ilə əlaqədar olaraq Bank ilə Cavabdeh arasında restrukturizasiya olunma barədə 02.08.2019-cu il tarixli, 107754-1- 14628/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi” bağlanılmış və illik 1 faiz hesablanması şərti ilə 60 ay müddətinə 906.41 AZN məbləğində kredit borcunun qaytarılmasını cavabdeh öz üzərinə götürmüşdür. Həmçinin, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” 551 nömrəli, 28.02.2019-cu il tarixli Fərmanı ilə əlaqədar olaraq Bank ilə Cavabdeh arasında restrukturizasiya olunma barədə 19.11.2019-cu il tarixli, 107754-1- 11026/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi” bağlanılmış və illik 1 faiz hesablanması şərti ilə 60 ay müddətinə 175.35 AZN məbləğində kredit borcunun qaytarılmasını cavabdeh öz üzərinə götürmüşdür. Lakin borclu şəxs öz üzərinə götürdüyü kredit öhdəliklərini lazımınca icra etməmiş və nəticədə cavabdehin banka 01.07.2021-ci il tarixinə 02.08.2019-cu il tarixli, 107754-1-14628/2 nömrəli 793.39 AZN məbləğində əsas borc, 2.62 AZN məbləğində faiz borcu, ümumilikdə isə 796.01 məbləğində borcu, 19.11.2019-cu il tarixli, 107754-1-11026/2 nömrəli 164.59 AZN məbləğində əsas borc, 0.60 AZN məbləğində faiz borcu, ümumilikdə isə 165.19 məbləğində borcu qalmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinin tələbinə əsasən bu müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında və lazımınca icra etmək və onların pozulmasına yol verməmək “Kredit alan”ın vəzifəsidir. Tərəflər arasında münasibətləri məhkəmədənkənar qaydada həll etmək məqsədilə cavabdehə dəfələrlə xəbərdarlıq edilmiş, lakin bundan sonra da qeyd olunan müqavilələrin şərtləri onlar tərəfindən yerinə yetirilməmiş və öhdəliklər lazımınca icra edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydasında baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə qanunvericiliyinin tələbini əsas götürərək işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 02.08.2019-cu il tarixli, 107754-1- 14628/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi”ndən görünür ki, Bank tərəfindən Cavabdeh illik 1 faiz hesablanması şərti ilə 60 ay müddətinə 906.41 AZN məbləğində kredit verilmiş, borcalan kreditin vaxtında qaytarılmasını öz üzərinə götürmüşdür. Kredit müqaviləsinə 1 saylı Əlavə olan Ödəniş cədvəlindən görünür ki, müvafiq borcun 02.09.2019 – 02.08.2024-cü il tarixləri arasında hər ay ödəniş cədvəlinə əsasən ödənilməsi tərəflər arasında razılaşdırılmışdır. İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 19.11.2019-cu il tarixli, 107754-1- 11026/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi”ndən görünür ki, Bank tərəfindən Cavabdeh illik 1 faiz hesablanması şərti ilə 60 ay müddətinə 175.35 AZN məbləğində kredit verilmiş, borcalan kreditin vaxtında qaytarılmasını öz üzərinə götürmüşdür. Kredit müqaviləsinə 1 saylı Əlavə olan Ödəniş cədvəlindən görünür ki, müvafiq borcun 19.12.2019 – 19.11.2024-cü il tarixləri arasında hər ay ödəniş cədvəlinə əsasən ödənilməsi tərəflər arasında razılaşdırılmışdır. 01.07.2021-ci il tarixinə olan borcu göstərən maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 02.08.2019-cu il tarixli, 107754-1-14628/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi” üzrə 793.39 AZN əsas və 2.62 AZN faiz olmaqla, cəmi 796.01 AZN borcu yaranmışdır. 01.07.2021-ci il tarixinə olan borcu göstərən maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 19.11.2019-cu il tarixli, 107754-1-11026/2 nömrəli “nağd pul krediti müqaviləsi” üzrə 164.59 AZN əsas və 0.60 AZN faiz olmaqla, cəmi 165.19 AZN borcu yaranmışdır. 24.06.2021-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu və xidmət haqqı ödənilmişdir. İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış 31.05.2021-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, bank tərəfindən Cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə borcu barədə məlumat verilmiş, borcun ödənməyəcəyi təqdirdə məhkəməyə müraciət ediləcəyi bildirilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddələrinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 739.1-ci maddəsinə əsasən, iştirakçılardan biri (borc verən) pula mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını, habelə cavabdehin üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etmədiyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı cavabdehə verdiyi kredit məbləği üzrə əsas borcu və ona hesablanmış faizləri tələb etmək hüququna malikdir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, 02.08.2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 793.39 AZN əsas, 2.62 AZN faiz olmaqla, cəmi 796.01 AZN məbləğində; 19.11.2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 164.59 AZN əsas, 0.60 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 165.19 manat məbləğində pul Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. “Dövlət rüsumu” Haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunun 8.1.2-ci bəndinə əsasən iddia qiyməti 500 manatdan çox olduqda 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilməlidir. İş materiallarından görünür ki, iddiaçı nəzərdə tutulmuş dövlət rüsumunu düzgün ödəmişdir. Odur ki, ödənilmiş 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu da cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Bundan əlavə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. 284-6.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsindən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada apellyasiya şikayəti verilə bilər. 284-6.3-cü maddəsinin tələbinə görə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Beləliklə, yuxarıda qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, 02.08.2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 793.39 AZN əsas, 2.62 AZN faiz olmaqla, cəmi 796.01 AZN məbləğində; 19.11.2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 164.59 AZN əsas, 0.60 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 165.19 AZN məbləğində pul Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 222-ci, 284-1-284-6, 357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 02.08.2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 793.39 AZN əsas, 2.62 AZN faiz olmaqla, cəmi 796.01 AZN (yeddi yüz doxsan altı manat bir qəpik) məbləğində; 19.11.2019-cu il tarixli kredit müqaviləsi üzrə 164.59 AZN əsas, 0.60 AZN faiz borcu olmaqla, cəmi 165.19 AZN (yüz altmış beş manat on doqquz qəpik) məbləğində pul və 30.40 AZN (otuz manat qırx qəpik) dövlət rüsumu alınaraq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Səlimə Miriyeva