Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(010)-835/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(010)-835/2021 15.02.2021 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Tural Nurulla oğlunun sədrliyi, Məhərrəmov Orxan Kazım oğlunun katibliyi, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxıbaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, "Hoffmann" markalı paltaryuyan üçün 45 manat ödənilməmiş hissə, 13 manat dəbbə pulu, cəmi 58 manat, İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon üçün 60 manat ödənilməmiş hissə, 18 manat dəbbə pulu, cəmi 78 manat, "Samsung" markalı Led televizor üçün 1068 manat ödənilməmiş hissə, 267 manat dəbbə pulu, cəmi 1335 manat, İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon üçün 200 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat dəbbə pulu, cəmi 260 manat, "Soft-Yumsaq-3 yerli" üçün 249 manat ödənilməmiş hissə, 24 manat dəbbə pulu, cəmi 273 manat, "Samsung" markalı LED televizor üçün 1470,6 manat ödənilməmiş hissə, 221.4 manat dəbbə pulu, cəmi 1692 manat olmaqla, ümumilikdə 3696 manat borc və 30 manat dövlət rüsumu məbləğində pulun Cavabdeh “xxxx” MMC-nin hesabına ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə bağladığı xx.xx.2019-cu il, xx.xx.2019-cu il, xx.xx.2019-cu il, xx.xx.2019cu il, xx.xx.2019-cu il və xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən "Hoffmann" markalı paltaryuyan, İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon, "Samsung" markalı Led televizor, İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon, "Soft-Yumsaq-3 yerli" və "Samsung" markalı LED televizor almış və nəticədə 3696 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 495 manat olan "Hoffmann" markalı paltaryuyan üçün 45 manat ödənilməmiş hissə, 13 manat dəbbə pulu, cəmi 58 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 18 manat olan İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon üçün 60 manat ödənilməmiş hissə, 18 manat dəbbə pulu, cəmi 78 manat, xx.xx.2019cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1602 manat olan "Samsung" markalı Led televizor üçün 1068 manat ödənilməmiş hissə, 267 manat dəbbə pulu, cəmi 1068 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 306 manat olan İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon üçün 200 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat dəbbə pulu, cəmi 260 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 384 manat olan "Soft-Yumsaq-3 yerli" üçün 249 manat ödənilməmiş hissə, 24 manat dəbbə pulu, cəmi 273 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1470.6 manat olan "Samsung" markalı LED televizor üçün 1470,6 manat ödənilməmiş hissə, 221.4 manat dəbbə pulu, cəmi 3696 manat olmaqla borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1330 manat təşkil edir. Məhkəmə iclasında iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X2 iddianı müdafiə edərək, iddia ərizəsində qeyd olunanlara uyğun izahat verib, məhkəmədən iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. İşin məhkəmə baxışının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş Cavabdeh gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə cavabdehin məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə əvvəlcədən xəbərdar olunmasına baxmayaraq gəlmədiyini nəzərə alaraq, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılaraq qətnamə çıxarılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib və hazırkı iş üzrə toplanmış digər sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş: - İddiaçı “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 11 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə "Hoffmann" markalı paltaryuyan satılmışdır. - İddiaçı “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 11 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon satılmışdır. - İddiaçı “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə "Samsung" markalı Led televizor satılmışdır. - İddiaçı “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 12 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon satılmışdır. - İddiaçı “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 24 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə "Soft-Yumsaq-3 yerli" satılmışdır. - İddiaçı “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilənin surətindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh 18 ay müddətinə dəyərinin ödənilməsi şərti ilə "Samsung" markalı LED televizor satılmışdır. İşdə olan Maliyyə arayışından görünür ki, borclu Cavabdeh "Hoffmann" markalı paltaryuyan üçün 45 manat ödənilməmiş hissə, 13 manat dəbbə pulu, cəmi 58 manat, İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon üçün 60 manat ödənilməmiş hissə, 18 manat dəbbə pulu, cəmi 78 manat, "Samsung" markalı Led televizor üçün 1068 manat ödənilməmiş hissə, 267 manat dəbbə pulu, cəmi 1335 manat, İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon üçün 200 manat ödənilməmiş hissə, 60 manat dəbbə pulu, cəmi 260 manat, "Soft-Yumsaq-3 yerli" üçün 249 manat ödənilməmiş hissə, 24 manat dəbbə pulu, cəmi 273 manat, "Samsung" markalı LED televizor üçün 1470,6 manat ödənilməmiş hissə, 221.4 manat dəbbə pulu borcu vardır. Cavabdehə iddiaçı tərəfindən borcun qaytarılmasına dair bildirişlər göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 425.1-ci maddəsinə əsasən «Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir». Eyni Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır». Azərbaycan Respublikası MM-nin 442 və 448.1-ci maddələrinə əsasən «Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür», «Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir». Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur». Azərbaycan Respublikası MM-nin 600.1 və 600.4-cü maddələrinə əsasən “Alqısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir”, “Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər”. Qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını, habelə Cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etmədiyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti cavabdehdən satış məbləğinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmə əsas borcla bağlı onu qeyd edir ki, iddiaçı cavabdehlə aralarında bağlanmış xx.xx.2019-cu il və xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilələr üzrə əsas borcun tutulması hissəsində tam əsaslıdır. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən “məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dəbbə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir”. Məhkəmə qanunvericiliyin qeyd olunan müddəasını və dəbbə pulunun tənasübsüz yüksək məbləğdə olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış dəbbə pulunun miqdarı "Hoffmann" markalı paltaryuyan üçün 5 manat, İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon üçün 5 manat, "Samsung" markalı Led televizor üçün 20 manat dəbbə pulu, İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon üçün 10 manat dəbbə pulu, "Soft-Yumsaq-3 yerli" üçün 10 manat dəbbə pulu, "Samsung" markalı LED televizor üçün 20 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. İddiaçı məhkəməyə müraciət edərkən 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddianın əsas borcla bağlı hissəsinin təmin olunduğunu nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumu məbləği cavabdehə aid edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən “Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir”. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən “Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir”. Eyni Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən «Məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır”. Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə "Hoffmann" markalı paltaryuyan üçün 45 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat dəbbə pulu, cəmi 50 manat, İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon üçün 60 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat dəbbə pulu, cəmi 65 manat, "Samsung" markalı Led televizor üçün 1068 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat dəbbə pulu, cəmi 1088 manat, İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon üçün 200 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 210 manat, “Soft-Yumsaq-3 yerli" üçün 249 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 259 manat, "Samsung" markalı LED televizor üçün 1470,6 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat dəbbə pulu, cəmi 1490,6 manat olmaqla, ümumilikdə 3162,6 manat borc və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119, 216-220 və 222.2-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, "Hoffmann" markalı paltaryuyan üçün 45 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat dəbbə pulu, cəmi 50 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********97587 olan "Hoffmann X Go" markalı telefon üçün 60 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat dəbbə pulu, cəmi 65 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən "Samsung" markalı Led televizor üçün 1068 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat dəbbə pulu, cəmi 1088 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********36397 olan "Samsung Galaxy A10" markalı telefon üçün 200 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 210 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən "Soft-Yumsaq-3 yerli" üçün 249 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, cəmi 259 manat, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən "Samsung" markalı LED televizor üçün 1470,6 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat dəbbə pulu, cəmi 1490,6 manat olmaqla, ümumilikdə 3162,6 (üç min bir yüz altmış iki manat altmış qəpik) manat pul və dövlət rüsumunun əvəzi olaraq ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Tural Məmmədov