Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(011)-1061/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(011)-1061/2022 07.02.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” barədə ərizəsinə kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı “müqavilə üzrə borcun tutulması” tələbinə dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 20 may 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Samsung LED markalı televizor üçün 390 manat ödənilməmiş hissə, 39 manat cərimə borcu; 24 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Apple markalı MacBook üçün 2.506 manat ödənilməmiş hissə, 250 manat cərimə borcu; 16 aprel 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********59851 olan Samsung Galaxy A52 markalı telefon üçün 1057 manat ödənilməmiş hissə, 105 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 4.347 manat borc və 63.47 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 20 may 2020-ci il, 24 noyabr 2020-ci il və 16 aprel 2021-ci il tarixli alğı-satqı müqavilələrinə əsasən, cavabdeh Samsung LED markalı televizor, Apple markalı MacBook, Samsung Galaxy A52 markalı telefon almış və nəticədə cavabdehin 4.347 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə cavabdehin 20 may 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 1.180 manat olan Samsung LED markalı televizor üçün ümumilikdə 429 manat olmaqla 390 manat ödənilməmiş hissə, 39 manat cərimə borcu; 24 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 3.444 manat olan Apple markalı MacBook üçün ümumilikdə 2.756 manat olmaqla 2.506 manat ödənilməmiş hissə, 250 manat cərimə borcu; 16 aprel 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, alğı-satqı qiyməti 1.132,50 manat olan Samsung Galaxy A52 markalı telefon üçün ümumilikdə 1.162 manat olmaqla 1057 manat ödənilməmiş hissə, 105 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.803,50 manat təşkil edir. Cavabdeh qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə iddiaya dair əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə edilmiş sənədləri göndərməsi barədə məlumatlandırılmışdır. Cavabdehin əsaslandırılmış etirazı məhkəməyə daxil olmamışdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, tərəflər arasında alğı-satqı müqavilələri bağlanmış, cavabdeh Samsung LED markalı televizor, Apple markalı MacBook, Samsung Galaxy A52 markalı telefon almışdır. Müqavilələrə əsasən cavabdeh öhdəliyi lazımınca icra etmədiyindən onun 03 dekabr 2021-ci il tarixə borcu yaranmışdır. Cavabdehə yaranmış borcla bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə görə əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. İş materialları ilə müəyyən edildi ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış nisyə alğı-satqı müqavilələrinə əsasən Cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməməklə müqavilələrin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də, iddiaçı göstərilən müqavilələrin şərtlərinin icrasını və ödənilməmiş məbləğin qaytarılmasını tələb etməkdə haqlıdır. Beləliklə məhkəmə iş üzrə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi əsas borca aid hissədə əsaslıdır və tam təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın dəbbə pulunun ödənilməsi hissəsini də araşdıraraq hesab edir ki, iddia həmin hissədə qismən əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-in 462.1-ci maddəsinə əsasən, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Məhkəmə hesab edir ki, 20 may 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 39 manat cərimə məbləği azaldılaraq 3 manat; 24 noyabr 2020-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 250 manat cərimə məbləği azaldılaraq 50 manat; 16 aprel 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 105 manat cərimə məbləği azaldılaraq 30 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 20 may 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 390 manat əsas borc, 3 manat cərimə borcu; 24 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 2.506 manat əsas borc, 50 manat cərimə borcu; 16 aprel 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş 1057 manat əsas borc, 30 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4.036 manat pul vəsaiti iddiaçının xeyrinə tutulmalı, iddia tələbi qalan hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iş materiallarından göründüyü kimi iddiaçı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət edərkən 63.47 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir, iddia tələbi qismən təmin olunduğundan cavabdehdən 63.47 manat məbləğində rüsum tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. 20 may 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş əsas borca görə 390 (üç yüz doxsan) manat, 3 (üç) manat cərimə borcu; 24 noyabr 2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş əsas borca görə 2.506 (iki min beş yüz altı) manat, 50 (əlli) manat cərimə borcu; 16 aprel 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən ödənilməmiş əsas borca görə 1057 (min əlli yeddi) manat, 30 (otuz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 4.036 (dörd min otuz altı) manat pul vəsaiti və dövlət rüsumuna görə ödənilmiş 63.47 (altmış üç manat qırx yeddi qəpik) manat Cavabdeh alınaraq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova